બ્રહ્માંડ પુરાણ · અધ્યાય 2.6
ઇતિ શ્રીબ્રહ્માણ્ડે મહાપુરાણે વાયુપ્રોક્તે મધ્યમભાગે તૃતીય ઉપોદ્ધાતપાદે
સૂત ઉવાચ
અભવન્દનુપુત્રાસ્તુ વંશે ખ્યાતા મહાસુરાઃ ।
વિપ્રચિત્તિપ્રધા નાસ્તે ઽચિન્તનીયપરાક્રમાઃ
સર્વે લબ્ધવરાશ્ચૈવ તે તપ્તતપસસ્તથા ।
સત્યસંધાઃ પરાક્રાન્તાઃ ક્રૂરા માયાવિનશ્ચ તે
મહાબલાસ્તે જવના બ્રહ્મિષ્ઠા યે ચ સાગ્નયઃ ।
કીર્ત્યમાનાન્મયા સર્વાન્પ્રાધાન્યેન નિબોધત
દ્વિમૂર્દ્ધા શંબરશ્ચૈવ તથા શઙ્કુરથો વિભુઃ ।
શઙ્કુકર્ણો વિપાદશ્ચ ગવિષ્ઠો દુન્દુભિસ્તથા
અયોમુખસ્તુ મઘવાન્કપિલો વામનો મયઃ ।
મરીચિરસિપાશ્ચૈવ મહા માયો ઽશિરા ભૃશી
વિક્ષોભશ્ચ સુકેતુશ્ચ કેતુવીર્યશતાહ્વયૌ ।
ઇન્દ્રજિદ્વિવિદશ્ચૈવ તથા ભદ્રશ્ચ દેવજિત્
એકચક્રો મહા બાહુસ્તારકશ્ચ મહાબલઃ ।
વૈશ્વાનરઃ પુલોમા ચ પ્રાપણો ઽથ મહાશિરાઃ
સ્વર્ભાનુર્વૃષપર્વા ચ પુરુણ્ડશ્ચ મહાસુરઃ ।
ધૃતરાષ્ટ્રશ્ચ સૂર્યશ્ચચન્દ્રમા ઇન્દ્રતાપનઃ
સૂક્ષ્મશ્ચૈવ નિચન્દ્રશ્ચ ચૂર્ણનાભો મહાગિરિઃ ।
અસિલોમા સુકેશશ્ચ શઠશ્ચ મૂલકોદરઃ
જમ્ભો ગગનમૂર્દ્ધા ચકુંભમાનો મહોદકઃ ।
પ્રમદો ઽદ્મશ્ચ કુપથો હ્યશ્વગ્રીવશ્ચ વીર્યવાન્
વૈમૃગઃ સવિરૂપાક્ષઃ સુપથશ્ચ હલા હલૌ ।
અક્ષો હિરણ્મયશ્ચૈવ શતગ્રીવશ્ચ શંબરઃ
શરભઃ શ્વલભશ્ચૈવ સૂર્યાચન્દ્રમસાવુભૌ ।
અસુરાણાં સ્મૃતાવેતૌ સુરાણાં ચ પ્રભાવિણૌ
ઇતિ પુત્રા દનોર્વંશપ્રધાનાઃ પરિકીર્ત્તિતાઃ ।
તેષામપરિસંખ્યેયં પુત્રપૌત્રમનન્તકમ્
ઇત્યેત અસુરાઃ તક્રાન્તા દૈતેયા દાનવાસ્તથા ।
સુત્વાનસ્તુ સ્મૃતા દૈત્યા અસુત્વાનો દનોઃ સુતાઃ
ઇમે ચ વંશાનુગતા દનોઃ પુત્રાન્વયાઃ સ્મૃતાઃ ।
એકાક્ષેશ્વપ્રભારિષ્ટઃ પ્રલંબનરકાવપિ
ઇન્દ્રબાધનકેશી ચ પુરુષઃ શેષવાનુરુઃ ।
ગરિષ્ઠશ્ચ ગવાક્ષશ્ચ તાલકેતુશ્ચ વીર્યવાન્
એતે મનુષ્યા વધ્યાસ્તુ દનુપુત્રાન્વયાઃ સ્મૃતાઃ ।
દૈત્યદાનવસંયોગે જાતા ભીમપરાક્રમાઃ
સિંહિકાયામથોત્પન્ના વિપ્રચિત્તેઃ સુતા ઇમે ।
સૈંહિકેયાઃ સમાખ્યાતાશ્ચતુર્દશ મહાસુરાઃ
શલશ્ચ શલભશ્ચૈવ સવ્યસિવ્યસ્તથૈવ ચ ।
ઇલ્વલો નમુચિશ્ચૈવ વાતાપિસ્તુ સુપુઞ્જિકઃ
રહકલ્પઃ કાલનાભો ભૌમશ્ચ કનકસ્તથા ।
રાહુર્જ્યેષ્ઠસ્તુ તેષાં વૈ સૂર્યચન્દ્રપ્રમર્દ્દનઃ
ઇત્યોતે સિંહિકાપુત્રા દેવૈરપિ દુરાસદાઃ ।
દારુણાભિજનાઃ ક્રૂરાઃ સર્વે બ્રહ્મહણશ્ચ તે
દશ તાનિ સહસ્રાણિસૈંહિકેયા ગણાઃ સ્મૃતાઃ ।
નિહતા જામદગ્ન્યેન ભાર્ગવેણ બલીયસા
સ્વર્ભાનોસ્તુ પ્રભા કન્યા પુલોમ્નસ્તુ શચી સુતા ।
ઉપદાનવી સદસ્યાથ શર્મિષ્ઠા વૃષપર્વણઃ
પુલોમા કાલિકા ચૈવ વૈશ્વાનરસુતે ઉભે ।
પ્રભાયાં નહુષઃ પુત્રો જયન્તસ્તુ શચીસુતઃ
પુરું જજ્ઞે ઽથ શર્મિષ્ઠા દુષ્યન્તસુપદાનવી ।
વૈશ્વાનરસુતે એતે પુલોમા કાલકા તથા
બહ્વપત્યે ઉભે કન્યે મારીચસ્ય પરિગ્રહઃ ।
તયોઃ પુત્રસહસ્રાણિ ષષ્ટિર્દાનવપુઙ્ગવાઃ
ચતુર્દશ તથાન્યાનિ હિરણ્યપુરવાસિનામ્ ।
પૌલોમાઃ કાલકેયાશ્ચ દાનવાઃ સુમરા બલાઃ
અવધ્યા દેવતાનાં તે નિહતાઃ સવ્યમાચિના ।
મયસ્ય જાતા રંભાયાં પુત્રાઃ ષટ્ ચ મહાબલાઃ
માયાવી દુન્દુભિશ્ચૈવ પુત્રશ્ચ મહિષસ્તથા ।
કાલિકશ્ચાજકર્ણશ્ચકન્યા મન્દોદરી તથા
દૈત્યાનાં દાનવાનાં ચ સર્ગ એષ પ્રકીર્ત્તિતઃ ।
અનાયુષાયાઃ પુત્રાસ્તે સ્મૃતાઃ પઞ્ચ મહાબલાઃ
અરરુર્બલવૃત્રૌ ચ વિજ્વરશ્ચ વૃષસ્તથા ।
અરરોસ્તનયઃ ક્રૂરો ધુન્ધુર્નામ મહાસુરઃ
નિહતઃ કુવલાશ્વેન ઉત્તઙ્કવચનાદ્બિલે ।
બલપુત્રૌ મહાવીર્યૌં તેજસાપ્રતિમાવુભૌ
નિકુંભશ્ચક્રવર્મા ચ સ કર્ણઃ પૂર્વજન્મનિ ।
વિજરસ્યાપિ પુત્રૌ દ્વૌ કાલકશ્ચ ખરશ્ચ તૌ
વૃષસ્ય તુ પુનઃ પુત્રાશ્ચત્વારઃ ક્રૂરકર્મણઃ ।
શ્રાદ્ધાદો યજ્ઞહા ચૈવ બ્રહ્મહા પશુહા તથા
ક્રાન્તા હ્યનાયુષઃ પુત્રા વૃત્ર સ્યાપિ નિબોધત ।
જજ્ઞિરે ઽસુમહાઘોરા વૃત્રસ્યેન્દ્રેણ યુધ્યતા
બકા નામ સમાખ્યાતા રાક્ષસાઃ સુમહાબલાઃ ।
શતં તાનિ સહસ્રાણિ મહેન્દ્રાનુચરાઃ સ્મૃતાઃ
સર્વે બ્રહ્મવિદઃ સૌમ્યા ધાર્મિકાઃ સૂક્ષ્મમૂર્ત્તયઃ ।
પ્રજાસ્વન્તર્ગતાઃ સર્વે નિવસંતિ ક્રુધાવૃતાઃ
ક્રોધા ત્વપ્રતિમાન્પુત્રાન્ જજ્ઞે વૈ ગાયનોત્તમાન્ ।
સિદ્ધઃ પૂર્ણશ્ચ વહ્વીચ પૂર્ણાશશ્ચૈવ વીર્યવાન્
બ્રહ્મચારી શતગુણઃ સુપર્ણશ્ચૈવ મપ્તમઃ ।
વિશ્વાવસુશ્ચ ભાનુશ્ચ સુચન્દ્રો દશમસ્તથા ।
ઇત્યેતે દેવગન્ધર્વાઃ ક્રોધાયાઃ પરિરીર્ત્તિતાઃ
મૂળ પાઠ: Brahmāṇḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0