બ્રહ્માંડ પુરાણ · અધ્યાય 2.37
ઇતિ શ્રીબ્રહ્માણ્ડે મહાપુરાણે વાયુપ્રોક્તે મધ્યભાગે તૃતીય
ઉપોદ્ધાતપાદે ભાર્ગવચરિતે ષટ્ત્રિંશત્તમો ઽધ્યાયઃ ॥ 36॥
વસિષ્ઠ ઉવાચ
દૃષ્ટ્વા પરશુરામસ્તુ તદાશ્ચર્યં મહાદ્ભુતમ્ ।
જગાદ સર્વવૃત્તાન્તં મૃગયોસ્તુ યથાશ્રુતમ્
તચ્છ્રુત્વા ભગવાન્સાક્ષાદગસ્ત્યઃ કુંભસંભવઃ ।
મોદમાન ઉવાચેદં ભાર્ગવં પુરતઃ સ્થિતમ્
અગસ્ત્ય ઉવાચ
શૃણુ રામ મહાભાગ કાર્યાકાર્વિશારદ ।
હિતં વદામિ યત્તે ઽદ્ય તત્કુરુષ્વ સમાહિતઃ
ઇતો વિદૂરે સુમહત્સ્થાનં વિષ્ણોઃ સુદુર્લભમ્ ।
પદાનિ યત્ર દૃશ્યન્તે ન્યસ્તાનિ સુમાહાત્મના
યત્ર ગઙ્ગા સમુદ્ભૂતા વામસ્ય મહાત્મનઃ ।
પદાગ્રાત્ક્રમતો લોકાંસ્તદ્બલેસ્તુ વિનિગ્રહે
તત્ર ગત્વા સ્તવં ચેદં માસમૈકમનન્યધીઃ ।
પઠસ્વ નિયમેનૈવ નિયતો નિયતાશનઃ
યત્ત્વયા કવચં પૂર્વમભ્યસ્તં સિદ્ધિમિચ્છતા ।
શત્રૂણાં નિગ્રહાર્થાય તચ્ચ તે સિદ્ધિદં ભવેત્
વસિષ્ઠ ઉવાચ
એવ મુક્તો હ્યગસ્ત્યેન રામઃ શત્રુનિબર્હણઃ ।
નમસ્કૃત્ય મુનીં શાન્તં નિર્જગામાશ્રમાદ્બહિઃ
પુનસ્તેનૈવ માર્ગેણ સંપ્રાપ્તસ્તત્ર સત્વરમ્ ।
યત્રોત્તરાત્પદન્યાસાન્નિર્ગતા સ્વર્ણદી નૃપ
તત્ર વાસં પ્રકલ્પ્યાસાવકૃતવ્રણસંયુતઃ ।
સમભ્યસ્યત્સ્તવં દિવ્યં કૃષ્મપ્રેમામૃતાભિધમ્
નિત્યં વ્રજપતેસ્તસ્ય સ્તોત્રં તુષ્ટો ઽભવદ્ધરિઃ ।
જગામ દર્શનં તસ્ય જામદગ્ન્યસ્ય ભૂપતે
ચતુર્વ્યૂહાધિપઃ સાક્ષાત્કૃષ્ણઃ કમલલોચનઃ ।
કિરીટંનાર્કવર્ણેન કુણ્ડલાભ્યાં ચ રાજિતઃ
કૌસ્તુભોદ્ભાસિતોરસ્કઃ પીતવાસા ધનપ્રભઃ ।
મુરલીવાદનપરઃ સાક્ષાન્મોહનરૂપધૃક્
તં દૃષ્ટ્વા સહસોત્થાય જામદગ્ન્યો મુદાન્વિતઃ ।
પ્રણમ્ય દણ્ડવદ્ભમૌ તુષ્ટાવ પ્રયતો વિભુમ્
પરશુરામ્ ઉવાચ
નમો નમઃ કારણવિગ્રહાય પ્રપન્નપાલાય સુરાર્ત્તિહારિણે ।
બ્રહ્મેશવિષ્ણ્વિદ્રમુખસ્તુતાય નતો ઽસ્મિ નિત્યં પરમેશ્વરાય
યં વેદવાદૈર્વિવિધપ્રકારૈર્નિર્ણેતુમીશાનમુખા ન શક્નુયુઃ ।
તં ત્વામનિર્દેશ્યમચં પુરામમનન્તમીડે ભવ મે દયાપરઃ
યસ્ત્વેક ઈશો નિજવાઞ્ચ્છિતપ્રદો ધત્તે તનૂર્લોકવિહાર રક્ષણે ।
નાના વિધા દેવમનુષ્યતિર્યગ્યાદઃ સુ ભૂમેર્ભરવારણાય
તં ત્વામહં ભક્તજનાનુરક્તં વિરક્તમત્યન્તમપીન્દિરાદિષુ ।
સ્વયં સમક્ષંવ્યભિચારદુષ્ટચિત્તાસ્વપિ પ્રેમનિબદ્ધમાનસમ્
યં વૈ પ્રસન્ના અસુરાઃ સુરા નરાઃ સકિન્નરાસ્તિર્યકેયોનયો ઽપિ હિ ।
ગતાઃ સ્વરૂપં નિખલં વિહાય તે દેહસ્ત્ર્યપત્યાર્થમમત્વમીશ્વર
તં દેવદેવં ભજતામભીપ્સિતપ્રદં નિરીહં ગુણવર્જિતં ચ ।
અચિન્ત્યમવ્યક્તમઘૌઘનાશનં પ્રાપ્તો ઽરણં પ્રેમનિધાનમાદરાત્
તપન્તિ તાપૈર્વિવિધૈઃ સ્વદેહમન્યે તુ યજ્ઞૈર્વિવિધૈર્યજન્તિ ।
સ્વપ્ને ઽપિ તે રૂપમલૌકિકંવિભો પશ્યન્તિ નૈવાર્થનિબદ્ધવાસનાઃ
યે વૈ ત્વદીયં ચરણં ભવશ્રમાન્નિર્વિણ્મચિત્તા વિધિવત્સ્મરન્તિ ।
નમન્તિ ભક્ત્યાથ સમર્ચયન્તિ વૈ પરસ્પરં સંસદિ વર્ણયન્તિ
તેનૈકજન્મોદ્ભવપઙ્કભેદનપ્રસક્તચિત્તા ભવતોંઽઘ્રિપદ્મે ।
તરન્તિ ચાન્યાનપિ તારયન્તિ હિ ભવૌષધં નામ સુધા તવેશ
અહં પ્રભો કામનિબદ્ધચિત્તો ભવન્તમાર્યં વિવિધપ્રયત્નૈઃ ।
આરાધયં નાથ ભવાનભિજ્ઞઃ કિં તે હ વિજ્ઞાપ્યમિહાસ્તિ લોકે
વસિષ્ઠ ઉવાચ
ઇત્યેવં જામદગ્ન્યં તુ સ્તુવન્તં પ્રણતં પુરઃ ।
ઉવાચાગાધયા વાચા મોહયન્નિવ માયયા
કૃષ્ણ ઉવાચ
હન્ત રામ મહાભાગ સિદ્ધં તે કાર્યમુત્તમમ્ ।
કવચસ્ય સ્તવસ્યાપિ પ્રભાવાદવધારય
હત્વા તં કાર્ત્તવીર્યં હિ રાજાનં દૃપ્તમાનસમ્ ।
સાધયિત્વા પિતુર્વૈરં કુરુ નિઃક્ષત્રિયાં મહીમ્
મમ ચક્રાવતારો હિ કાર્ત્તવીર્યો ધરાતલે ।
કૃતકાર્યો દ્વિજશ્રેષ્ટ તં સમાપય માનદ
અદ્ય પ્રભૃતિ લોકે ઽસ્મિન્નંશાવેશેન મે ભવાન્ ।
ચરિષ્યતિ યથા કાલં કર્ત્તા હર્ત્તા સ્વયં પ્રભુઃ
ચતુર્વિશે યુગે વત્સ ત્રેતાયાં રઘુવંશજઃ ।
રામો નામ ભવિષ્યામિ ચતુર્વ્યૂહઃ સનાતનઃ
કૌસલ્યાનન્દજનકો રાજ્ઞો દશરથાદહમ્ ।
તદા કૌશિકયજ્ઞં તુ સાધયિત્વા સલક્ષ્મણઃ
ગમિષ્યામિ મહાભાગ જનકસ્ય પુર મહત્ ।
તત્રેશચાપં નિર્ભજ્ય પરિણીય વિદેહજામ્
તદા યાસ્યન્નયોધ્યાં તે હરિષ્યે તેજ ઉન્મદમ્ ।
વસિષ્ઠ ઉવાચ
કૃષ્ણ એવં સમદિશ્ય જામદગ્ન્યં તપોનિધિમ્ ।
પશ્યતોંઽતર્દધે તત્ર રામસ્ય મુમહાત્મનઃ
મૂળ પાઠ: Brahmāṇḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0