બ્રહ્માંડ પુરાણ · અધ્યાય 2.31

ઇતિ શ્રીબ્રહ્માણ્ડે મહાપુરાણે વાયુપ્રોક્તે મધ્યાભાગે તૃતીય
ઉપોદ્ધાતપાદે ભાર્ગવચરિતે ત્રિંશત્તમો ઽધ્યાયઃ ॥ 30॥
સગર ઉવાચ
બ્રહ્મપુત્ર મહાભાગ વદ ભાર્ગવચેષ્ટિતમ્ ।
યચ્ચકાર મહાવીર્ય્યો રાજ્ઞઃ ક્રુદ્ધો હિ કર્મણા

વસિષ્ઠ ઉવાચ
ગતે તસ્મિન્મહાભાગે ભૃગો પિતૃપરાયણઃ ।
રામઃ પ્રોવાચ સંક્રુદ્ધો મુઞ્ચઞ્છ્વાસાન્મુહર્મુહુઃ

પરશુરામ ઉવાચ
અહો પશ્યત મૂઢત્વંરાજ્ઞો હ્યુત્પથગામિનઃ ।
કાર્ત્તવીર્યસ્ય યો વિદ્વાંશ્ચક્રે બ્રહ્મવધોદ્યમમ્

દૈવં હિ બલવન્મન્યે યત્પ્રભાવાચ્છરીરિણઃ ।
શુભં વાપ્યશુભં સર્વે પ્રકુર્વન્તિ વિમોહિતાઃ

શૃણવન્તુ ઋષયઃ સર્વે પ્રતિજ્ઞા ક્રિયતે મયા ।
કાર્ત્તવીર્યં નિહત્યાજૌ પિતુર્વૈરં પ્રસાધયે

યદિ રાજા સુરૈઃ સર્વૈરિન્દ્રાદ્દૈર્દાનવૈસ્તથા ।
રક્ષિષ્યતે તથાપ્યેનં સંહરિષ્યામિ નાન્યથા

એવમુક્તં સમાકર્ણ્ય રામેણ સમુહાત્મના ।
જમદગ્નિરુવાચેદં પુત્રં સાહસભાષિણમ્

જમદગ્નિરુવાચ
શ્રુણુ રામ પ્રવક્ષ્યામિ સતાં ધર્મં સનાતનમ્ ।
યચ્છ્રુત્વા માનવાઃ સર્વે જાયન્તે ધર્મકારિણઃ

સાધવો યે મહાભાગાઃ સંસારાન્મોક્ષકાઙ્ક્ષિણાઃ ।
ન કસ્મૈચિત્પ્રકુપ્યન્તિ નિન્દિતાસ્તાડિતા અપિ

ક્ષમાધના મહાભાગા યે ચ દાન્તાસ્તપસ્વિનઃ ।
તેષાં ચૈવાક્ષયા લોકાઃ સતતં સાધુકારિણામ્

યસ્તુ દુષ્ટૈસ્તુ દણ્ડાદ્યૈર્વચસાપિ ચ તાડિતઃ ।
ન ચ ક્ષોભમવાપ્નોતિ સ સાધુઃ પરિકીર્ત્થતે

તાડયેત્તાડયન્તં યો ન ચ સાધુઃ સ પાપભાક્ ।
ક્ષમયાર્ઽહણતાં પ્રાપ્તાઃ સાધવો બ્રાહ્મણા વયમ્

નરનાથવધે તાત પાતકં સુમહદ્ભવેત્ ।
તસ્માન્નિવારયે ત્વાદ્ય ક્ષમાં કુરુ તપશ્ચર

વસિષ્ઠ ઉવાચ
એવં પિત્રા સમાદિષ્ટં વિજ્ઞાય નૃપનન્દન ।
રામઃ પ્રોવાચ પિતરં ક્ષમાશીલમરિન્દમમ્

પરશુરામ ઉવાચ
શૃણુ તાત મહાપ્રાજ્ઞ વિ5પ્તિં મમ સાંપ્રતમ્ ।
ભવતા શમ ઉદ્દિષ્ટઃ સાધૂનાં સુમહાત્મનામ્

મ શમઃ સાધુદીનેષુ ગુરુષ્વીશ્વરભાવનૈઃ ।
કર્ત્તવ્યો દુષ્ટચેષ્ટેષુ ન શમઃ સુખદો ભવેત્

તસ્માદસ્ય વધઃ કાર્યઃ કાર્ત્તવીર્યસ્ય વૈ મયા ।
દેહ્યાજ્ઞાં માનનીયાદ્ય સાધયે વૈરમાત્મનઃ

જમદગ્નિરુવાચ
શૃણુ રામ મહાભાગ વચો મમ સમાહિતઃ ।
કરિષ્યસિ યથા ભાવિ તથા નૈવાન્યથા ભવેત્

ઇતો વ્રજત્વં બ્રહ્માણાં બૃચ્છ તાત હિતાહિતમ્ ।
સ યદ્વદિષ્યતિ વિભુસ્તત્કર્ત્તા નાત્ર સંશયઃ

વસિષ્ઠ ઉવાચ
એવમુક્તઃ સ પિતરં નમસ્કૃત્ય મહામતિઃ ।
જગામ બ્રહ્મણો લોકમગમ્યં પ્રાકૃતૈર્જનૈઃ

દદર્શ બ્રહ્મણો લોકં શાતકૈંભવિનિર્મિતમ્ ।
સ્વર્ણપ્રાકારસંયુક્તં મણિસ્તંભૈર્વિમૂષિતમ્

તત્રાપશ્યત્સમાસીનં બ્રહ્માણમમિતૌજસમ્ ।
રત્નસિંહાસને રમ્યે રત્નભૂષણભૂષિતમ્

સિદ્ધેન્દ્રૈશ્ચ મુનીન્દ્રૈશ્ચ વેષ્ટિતં ધ્યાનતત્પરૈઃ ।
વિદ્યાધરીણાં નૃત્યં ચ પશ્યન્તં સસ્મિતં મુદા

તપસા ફલદાતારં કર્ત્તારં જગતાં વિભુમ્ ।
પરિપૂર્ણતમં બ્રહ્મ ધ્યાયતં યતમાનસમ્

ગુહ્યયોગં પ્રવોચન્તં ભક્તવૃન્દેષુ સંતતમ્ ।
દૃષ્ટ્વા તમવ્યયં ભક્ત્યા પ્રણનામ ભૃગૂદ્વહઃ

સ દૃષ્ટ્વા વિનતં રામમાશીર્ભિરભિનન્દ્ય ચ ।
પપ્રચ્છ કુશલં વત્સ કથમાગમનં કૃથાઃ

સંપૃષ્ટો વિધિના રામઃ પ્રોવાચાખિલમાદિતઃ ।
વૃત્તાન્તં કાર્ત્તવીર્યસ્ય પિતુઃ સ્વસ્ય મહાત્મનઃ

તચ્છ્રુત્વા સકલં બ્રહ્મા વિજ્ઞાતાર્થો ઽપિ માનદ ।
ઉવાચ રામં ધર્મિષ્ઠં પરિણામસુખાવહમ્

પ્રતિજ્ઞા દુર્લભા વત્સ યાં ભવન્કૃતવાન્રુષા ।
સૃષ્ટિ રેષા ભગવતઃ સંભવેત્કૃપયા બટો

જગત્સૃષ્ટં મયા તાત સંક્લેશેન તદાજ્ઞયા ।
તન્નાશકારિણી ચૈવ પ્રતિજ્ઞા ભવતા કૃતા

ત્રિઃસપ્તકૃત્વો નિર્ભૂપાં કર્તુમિચ્છસિ મેદિનીમ્ ।
એકસ્ય રાજ્ઞો દોષેણ પિતુઃ પરિભવેન ચ

બ્રહ્મક્ષત્ર્રિયવિટ્શૂદ્રૈઃ સૃષ્ટિરેષા સનાતની ।
આવિર્ભૂતા તિરોભૂતા હરેરેવ પુનઃ પુનઃ

અવ્યર્થા ત્વત્પ્રતિજ્ઞા તુ ભવિત્રી પ્રાક્તનેન ચ ।
યદ્વાયાસેન તે કાર્યસિદ્ધિર્ભવિતુમર્હતિ

શિવલોકં પ્રયાહિ ત્વં શિવસ્યાજ્ઞામવાપ્નુહિ ।
પૃથિવ્યાં બહવો ભૂપાઃ સંતિ શઙ્કરકિઙ્કરાઃ

વિનૈવાજ્ઞાં મહેશસ્ય કો વા તાન્હન્તુમીશ્વરઃ ।
બિભ્રતઃ કવચાન્યઙ્ગે શક્તીશ્ચાપિ દુરાસદાઃ

ઉપાયં કુરુ યત્નેન જયબીજં શુભાવહમ્ ।
ઉપાયે તુ સમારબ્ધે સર્વે સિધ્યન્ત્યુપક્રમાઃ

શ્રીકૃષ્ણમન્ત્રં કવચં ગૃહ્ણ વત્સ ગુરોર્હરાત્ ।
દુર્લ્લઙ્ઘ્યં વૈષ્ણવં તેજઃ શિવશક્તિર્વિજેષ્યતિ

ત્રૈલોક્યવિજયં નામ કવચં પરમાદ્ભુતમ્ ।
યથાકથં ચ વિજ્ઞાપ્ય શઙ્કરં લભદુર્લભમ્

પ્રસન્નઃ સ ગુણૈસ્તુભ્યં કૃપાલુર્દીનવત્સલઃ ।
દિવ્યપાશુપતં ચાપિ દાસ્યત્યેવ ન સંશયઃ