બ્રહ્માંડ પુરાણ · અધ્યાય 2.10
એતિ શ્રીબ્રહ્માણ્ડે મહાપુરાણે વાયુપ્રોક્તે મધ્યભાગે તૃતીય
ઉપોદ્ધાતપાદે પિતૃકલ્પો નામ નવમો ઽધ્યાયઃ ॥ 9॥
બૃહસ્પતિરુવાચ
સપ્તૈતે જયતાં શ્રેષ્ઠાઃ સ્વર્ગે પિતૃગણાઃ સ્મૃતાઃ ।
ચત્વારો મુર્ત્તિમન્તશ્ચ ત્રયસ્તેષામમૂર્ત્તયઃ
તેષાં લોકાન્વિસર્ગં ચ કીર્ત્તયિષ્યે નિબોધત ।
યાવૈ દુહિતરસ્તેષાં દૌહિત્રાશ્ચેવ યે સ્મૃતાઃ
લોકાઃ સંતાનકા નામ યત્ર તિષ્ઠન્તિ ભાસ્વરાઃ ।
અમૂર્ત્તયઃ પિતૃગણાસ્તે વૈ પુત્રાઃ પ્રજાપતેઃ
વિરાજસ્ય દ્વિજશ્રેષ્ઠા વૈરાજા ઇતિ વિશ્રુતાઃ ।
એતે વૈ પિતરસ્તાત યોગાનાં યોગવર્ધનાઃ
અપ્યાયયન્તિ યે નિત્યં યોગાયોગબલેન તુ ।
શ્રાદ્ધૈરાપ્યાયિતાસ્તે વૈ સોમમાપ્યાયયન્તિ ચ
આપ્યાયિતસ્તતઃ સોમો લોકાનાપ્યાયયત્યુત ।
એતેષાં માનસી કન્યા મેના નામ મહાગિરેઃ
પત્ની હિમવતઃ પુત્રો યસ્યા મૈનાક ઉચ્યતે ।
પર્વતપ્રવરઃ સો ઽથ ક્રૈઞ્ચશ્ચાસ્ય ગિરેઃ સુતઃ
તિસ્રઃ કન્યાસ્તુ મેનાયાં જનયામાસ શૈલારાટ્ ।
અપર્ણામેકપર્ણાં ચ તૃતીયામેકપાટલામ્
ન્યગ્રોધમે કપર્ણા તુ પાઠલં ત્વેકપાટલા ।
આશિતે દ્વે અપર્ણા તુ હ્યનિકેતા તપો ઽચરત્
શતં વર્ષસહસ્રાણાં દુશ્ચરં દેવદાનવૈઃ ।
આહારમેકપર્ણેન હ્યેકપર્ણા સમાચરત્
પાટલેનૈવ ચૈકેન વ્યદધાદેકપાટલા ।
પૂર્ણે વર્ષસહસ્રે દ્વે ચાહારં વૈ પ્રજક્રતુઃ
એકા તત્ર નિરાહારા તાં માતા પ્રત્યભાષત ।
નિષેધયન્તી સોમેતિ માતૃસ્રેહેન દુઃખિતા
સા તથોક્તા તદાપર્ણા દેવી દુશ્ચરચારિણી ।
ઉમેતિ હિ મહાભાગા ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતા
તથૈવ નામ્ના તેનાસૌ નિરુક્તોક્તેન કર્મણા ।
એતત્તુ ત્રિકુમારીકં જગત્સ્થાવરજઙ્ગ મમ્
એતાસાં તપસા સૃષ્ટં યાવદ્ભૂમિર્દ્ધરિષ્યતિ ।
તપઃશરીરાસ્તાઃ સર્વાસ્થિસ્રો યોગબલાન્વિતાઃ
સર્વાસ્તાઃ સુમહાભાગાઃ સર્વાશ્ચ સ્થિરયૌવનાઃ ।
સર્વાશ્ચ બ્રહ્મવાદિન્યઃ સર્વાશ્ચૈવોર્ધ્વરેતસઃ
ઉમા તાસાં વરિષ્ઠા ચ શ્રેષ્ઠા ચ વરવર્ણિની ।
મહાયોગબલોપેતા મહાદેવમુપસ્થિતા
દત્તકશ્ચોશાન્સ્તસ્યાઃ પુત્રો વૈ ભૃગુનન્દનઃ ।
અસિતસ્યૈકપર્ણા તુ પત્ની સાધ્વી પતિવ્રતા
દત્તા હિમવતા તસ્મૈ યોગાચાર્યાય ધીમતે ।
દેવલં સુષુવે સા તુ બ્રહ્મિષ્ઠં જ્ઞાનસંયુતા
યા વૈ તાસાં કુમારીણાં તૃતીયા ચૈકપાટલા ।
પુત્રં શતશલાકસ્ય જૈગીષવ્યમુપસ્થિતા
તસ્યાપિ શઙ્ખલિશિતૌ સ્મૃતૌ પુત્રાવયોનિજૌ ।
ઇત્યેતા વૈ મહાભાગાઃ કન્યા હિમવતઃ શુભાઃ
રુદ્રાણી સા તુ પ્રવરા સ્વૈર્ગુણૈરતિરિચ્યતે ।
અન્યોન્યપ્રીતમનસોરુમાશઙ્કરયોરથ
શ્લેષં સંસક્તયોર્જ્ઞાત્વા શઙ્કિતઃ કિલ વૃત્રહા ।
તાભ્યાં મૈથુનશક્તાભ્યામપત્યોદ્ભવભીરુણા
તયોઃ સકાશમિન્દ્રેણ પ્રેષિતો હવ્યવાહનઃ ।
અનાયો રતિવિઘ્નં ચ ત્વમાચર હુતાશન
સર્વત્ર ગત એવ ત્વં ન દોષો વિદ્યતે તવ ।
ઇત્યેવમુક્તે તુ તદા વહ્નિના ચ તથા કૃતમ્
ઉમાં દેવઃ સમુત્સૃજ્ય શુક્રં ભૂમૌ વ્યસર્જયત્ ।
તતો રુષિતયા સદ્યઃ શપ્તો ઽગ્નિરુમયા તયા
ઇદં ચોક્તવતી વહ્નિં રોષગદ્ગદયા ગિરા ।
યસ્માન્નાવવિતૃપ્તાભ્યાં રતિવિઘ્નં હુતાશન
કૃતવાનસ્ય કર્ત્તવ્યં તસ્માત્ત્વમસિ દુર્મતિઃ ।
યદેવં વિગતં ગર્ભં રૌદ્રં શુક્રં મહાપ્રભમ્
ગર્ભે ત્વં ધારયસ્વૈવમેષા તે દણ્ડધારણા ।
સ શાપદોષાદ્રુદ્રાણ્યા અન્તર્ગર્ભો હુતાશનઃ
બહૂન્વર્ષગણાન્ગર્ભં ધારયામાસ વૈ દ્વિજ ।
સ ગઙ્ગામભિગમ્યાહ શ્રૂયતાં સરિદુત્તમે
સુમહાન્પરિખેદો મે જાયતે ગર્ભધારણાત્ ।
મદ્ધિતાર્થ મથો ગર્ભમિમં ધારય નિમ્નગે
મત્પ્રસાદાચ્ચ તનયો વરદસ્તે ભવિષ્યતિ ।
તથેત્યુક્ત્વા તદા સા તુ સંપ્રત્દૃષ્ટા મહાનદી
તં ગર્ભં ધારયામાસ દહ્યમાનેન ચેતસા ।
સાપિ કૃચ્છ્રેણ મહતા ખિદ્યમાના મહાનદી
પ્રકૃષ્ટં વ્યસૃજદ્ગર્ભં દીપ્યમાન મિવાનલમ્ ।
રુદ્રાગ્નિગઙ્ગાતનયસ્તત્ર જાતો ઽરુણપ્રભઃ
આદિત્યશતસંકાશો મહાતેજાઃ પ્રતાપવાન્ ।
તસ્મિઞ્જાતે મહાભાગે કુમારે જાહ્નવીસુતે
વિમાનયાનૈરાકાશં પતત્ર્રિભિરિવાવૃતમ્ ।
દેવદુન્દુભયો નેદુરાકાશે મધુરસ્વનાઃ
મુમુચુઃ પુષ્પવર્ષં ચ ખેચરાઃ સિદ્ધચારણાઃ ।
જગુર્ગન્ધર્વમુખ્યાશ્ચ સર્વશસ્તત્ર તત્ર હ
યક્ષા વિદ્યાધરાઃ સિદ્ધાઃ કિન્નરાશ્ચૈવ સર્વશઃ ।
મહાનાગસહસ્રાણિ પ્રવરાશ્ચ પતત્ર્રિણઃ
ઉપતસ્થુર્મહાભાગમાગ્નેયં શઙ્કરાત્મજમ્ ।
પ્રભાવેણ હતાસ્તેન દૈત્યવાનરરાક્ષસાઃ
સ હિ સપ્તર્ષિભાર્યાભિરારાદેવાગ્નિસંભવઃ ।
અભિષેકપ્રયાતાભિર્દૃષ્ટો વર્જ્ય ત્વરુન્ધતીમ્
તાભિઃ સ બાલાર્કનિભો રૌદ્રઃ પરિવૃતઃ પ્રભુઃ ।
સ્નિહ્યમાનાભિરત્યર્થં સ્વકભિરિવ માતૃભિઃ
યુગપત્સર્વદેવીભિર્દિધિત્સુર્જાહ્નવીં સુતઃ ।
ષણ્મુખાન્યસૃજચ્છ્રીમાંસ્તેનાયં ષણ્મુખઃ સ્મૃતઃ
તેન જાતેન મહાતા દેવાનામસહિષ્ણવઃ ।
સ્કન્દિતા દાનવગણાસ્તસ્માત્સ્કન્દઃ પ્રતાપવાન્
કૃત્તિકાભિસ્તુ યસ્માત્સ વર્દ્ધિતો હિ પુરાતનઃ ।
કાર્ત્તિકેય ઇતિ ખ્યાતસ્તસ્માદસુરસૂદનઃ
જૃંભતસ્તસ્ય દૈત્યારેર્જ્વાલા માલાકુલા તદા ।
મુખાદ્વિનિર્ગતા તસ્ય સ્વશક્તિરપરાજિતા
ક્રીડાર્થં ચૈવ સ્કન્દસ્ય વિષ્ણુના પ્રભવિષ્ણુના ।
ગરુડાદતિસૃષ્ટૌ હિ પક્ષિણૌ દ્વૌ પ્રભદ્રકૌ
મયૂરઃ કુક્કુટશ્ચૈવ પતાકા ચૈવ વાયુના ।
યસ્ય દત્તા સરસ્વત્યા મહાવીણા મહાસ્વના
અજઃ સ્વયંભુવા દત્તો મેષો દત્તશ્ચ શંભુના ।
માયાવિહરણે વિપ્ર ગિરૌ ક્રૈઞ્ચે નિપાતિતે
તારકે ચાસુરવરે સમુદીર્ણે નિપાતિતે ।
સેંદ્રોપેન્દ્રૈર્મહાભાગૈર્દેવૈરગ્નિસુતઃ પ્રભુઃ
સેનાપત્યેન દૈત્યારિરભિષિક્તઃ પ્રતાપવાન્ ।
દેવસેનાપતિસ્ત્વેષ પઠ્યતે સુરનાયકઃ
દેવારિસ્કન્દનઃ સ્કન્દઃ સર્વલોકેશ્વરઃ પ્રભુઃ ।
પ્રમથૈર્વિધૈર્દેવસ્તથા ભૂતગણૈરપિ
માતૃભિર્વિવિધાભિશ્ચ વિનાયકગણૈસ્તતઃ ।
લોકાઃ સોમપદા નામ મરીચેર્યત્ર વૈ સુતાઃ
તત્ર તે દિવિ વર્ત્તન્તે દેવાસ્તાન્પૂજયન્ત્યુત ।
શ્રુતા બર્હિષદો નામ પિતરઃ સોમપાસ્તુ તે
એતેષાં માનસી કન્યા અચ્છોદા નામ નિમ્નગા ।
અચ્છૌદં નામ તદ્દિવ્યં સરો યસ્માત્સમુત્થિતા
તથા ન દૃષ્ટપૂર્વાસ્તુ વિતરસ્તે કદાચન ।
સંભૂતા માનસી તેષાં પિતૄન્સ્વાન્નાભિજાનતી
સા ત્વન્યં પિતરં વવ્રે તાનતિક્રમ્ય વૈ પિતૄન્ ।
અમાવસુમિતિ ખ્યાતમૈલપુત્રં નભશ્ચરમ્
અદ્રિકાપ્સરસા યુક્તં વિમાનાધિષ્ઠિતં દિવિ ।
સા તેન વ્યભિચારેણ ગગને નાપ્રજારિણી
પિતરં પ્રાર્થયિત્વાન્યં યોગભ્રષ્ટા પપાત હ ।
ત્રીણ્યવશ્યદ્વિમાનાનિ પતન્તી સા દિવશ્ચ્યુતા
ત્રસરેણુપ્રમાણાનિ તેષુ ચાવસ્થિતાન્પિતૄન્ ।
સુસૂક્ષ્માનપરિવ્યક્તાનગ્નીનગ્નિષ્વિવાહિતાન્
ત્રાયધ્વમિત્યુવાચાર્તા પતતી ચાપ્યવાક્શિરાઃ ।
તૈરુકા સા તુ મા ભૈષી રિત્યતો ઽધિષ્ઠિતાભવત્
તતઃ પ્રસાદયત્સા વૈ સીદન્તી ત્વનયા ગિરા ।
ઊચુસ્તે પિતરઃ કન્યાં ભ્રષ્ટૈશ્વર્યાં વ્યતિક્રમાત્
ભ્રષ્ટૈશ્વર્યાં સ્વદોષેણ પતસિ ત્વં શુચિસ્મિતે ।
યૈરાચરન્તિ કર્મણિ શરીરૈરિહ દેવતાઃ
તૈરેવ તત્કર્મભલં પ્રાપ્નુવન્તિ સદા સ્મ હ ।
સદ્યઃ ફલન્તિ કર્માણિ દેવત્વે પ્રેત્ય માનુષે
તસ્માત્સ્વતપસઃ પુત્રિ પ્રેત્ય સંપ્રાપ્સ્યસે ફલમ્ ।
ઇત્યુક્તયા તુ પિતરઃ પુનસ્તે તુ પ્રસાદિતાઃ
ધ્યાત્વા પ્રસાદં તે ચક્રુસ્તસ્યાસ્તદનુકંપયા ।
અવશ્યં ભાવિનં દૃષ્ટ્વા હ્યર્થમૂચુસ્તદા તુ તામ્ ॥ બ્ન્દ્પ્_2,10. 65 ॥
સોમપાઃ પિતરઃ કન્યાં રજ્ઞો ઽસ્યૈવ ત્વમાવસોઃ ।
ઉત્પન્નસ્ય પૃથિવ્યાં તુ માનુષેષુ મહાત્મનઃ
કન્યા ભૂત્વા ત્વિમાંલ્લોકાન્પુનઃ પ્રાપ્સ્યસિ ભામિનિ ।
અષ્ટાવિંશે ભવિત્રી ત્વં દ્વાપરે મત્સ્યયોનિજા
અસ્યૈવ રાજ્ઞો દુહિતા હ્યદ્રિકાયામમાવસોઃ ।
પરાશરસ્ય દાયાદમૃષિં ત્વં જનયિષ્યસિ
સ વેદમેકં બ્રહ્મર્ષિ શ્ચતુર્દ્ધા વિભજિષ્યતિ ।
મહાભિષસ્ય પુત્રૌ દ્વૌ શન્તનોઃ કીર્ત્તિવર્દ્ધનૌ
વિચિત્રવીર્યં ધર્મજ્ઞં ત્વમેવોત્પાદયિષ્યસિ ।
ચિત્રાઙ્ગદં ચ રાજાનં સર્વસત્ત્વબલાન્વિતમ્
એતાનુત્પાદયિત્વાથ પુનર્લોકાનવા પ્સ્યસિ ।
વ્યભિચારાત્પિતૄણાં ત્વં પ્રાપ્સ્યસે જન્મ કુત્સિતમ્
તસ્યૈવ રાજ્ઞસ્ત્વં કન્યા અદ્રિકાયાં ભવિષ્યસિ ।
કન્યા ભૂત્વા તતશ્ચ ત્વમિમાંલ્લોકાનવાપ્સ્યસિ
એવમુકત્વા તુ દાશેયી જાતા સત્યવતી તુ સા ।
અદ્રિકાયાઃ સુતા મત્સ્યા સુતા જાતા હ્યમાવસોઃ
અદિકામત્સ્યસંભૂતા ગઙ્ગાયમુનસંગમે ।
તસ્યા રાજ્ઞો હિ સા કન્યા રાજ્ઞો વીર્યેણ ચૈવ હિ
વિરજાનામ તે લોકા દિવિ રોચન્તિ તે ગણાઃ ।
અગ્નિષ્વાત્તાઃ સ્મૃતાસ્તત્ર પિતરો ભાસ્કરપ્રભાઃ પુલહસ્ય પ્રજાપતેઃ ।
એતેષાં માનસી કન્યા પીવરી નામ વિશ્રુતા
યોગિની યોગપત્ની ચ યોગમાતા તથૈવ ચ ।
ભવિતા દ્વાપરં પ્રાપ્ય અષ્ટાવિંશતિમેવ તુ
શ્રીમાન્વ્યાસો મહાયોગી યોગસ્તસ્મિન્દ્વિજોત્તમાઃ ।
વ્યાસાદરણ્યાં સંભૂતો વિધૂમ ઇવ પાવકઃ
પરાશરકુલોદ્ભૂતઃ શુકો નામ મહાતપાઃ ।
સ તસ્યાં પિતૃકન્યાયાં પીવર્યાં જનયદ્વિભુઃ
પુત્રાન્પઞ્ચ યોગચર્યાપરિબુર્ણાન્પરિશ્રુતાન્ ।
કૃષ્ણા ગૌરં પ્રભું શંભું તથા ભૂરિશ્રુતં ચ વૈ
કન્યાં કીર્તિમતીં ચૈવ યોગિનીં યોગમાતરમ્ ।
બ્રહ્મદત્તસ્ય ચનની મહિષી ત્વણુહસ્ય સા
આદિત્યકિરણોપેતમપુનર્માર્ગમાસ્થિતઃ ।
સર્વવ્યાપી વિનિર્મુક્તો ભવિષ્યતિ મહામુનિઃ
ત્રય એતે ગાણાઃ પ્રોક્તાશ્ચતુઃ શેષાન્નિબોધત ।
તાન્વક્ષ્યામિ દ્વિજશ્રેષ્ઠાઃ પ્રભામૂર્ત્તિમતો ગણાન્
ઉત્પન્નાસ્તુ સ્વધાયાં તે કાવ્યા હ્યગ્નેઃ કવેઃ સુતાઃ ।
પિતરો દેવલોકેષુ જ્યોતિર્ભાસિષુ ભાસ્વરાઃ
સર્વકામસમૃદ્ધેષુ દ્વિજાસ્તાન્ભાવયન્ત્યુત ।
એતેષાં માનસી કન્યા યોગોત્પત્તિરિતિશ્રુતા
દત્તા સનત્કુમારેણ શુક્રસ્ય મહિષી તુ યા ।
એકશૃઙ્ગેતિ વિખ્યાતા ભૃગૂણાં કીર્તિવર્દ્ધિની
મરીચિ ગર્ભાસ્તે લોકાઃ સમાવૃત્ય દિવિ સ્થિતાઃ ।
એતે હ્યઙ્ગિરસઃ પુત્રાઃ સાધ્યૈઃ સંવર્દ્ધિતાઃ પુરા
ઉપહૂતાઃ સ્મૃતાસ્તે વૈ પિતરો ભાસ્વરા દિવિ ।
તાન્ક્ષત્રિયગણાઃ સપ્ત ભાવયન્તિ ફલાર્થિનઃ
એતેષાં માનસી કન્યા યશોદા નામ વિશ્રુતા ।
મતા યા જનની દેવી ખટ્વાઙ્ગસ્ય મહાત્મનઃ
યજ્ઞે યસ્ય પુરા ગીતા ગાથાગીતૈર્મહર્ષિભિઃ ।
અગ્નેર્જન્મ તદા દૃષ્ટ્વા શાણ્ડિલ્યસ્ય મહાત્મનઃ
યજમાનં દિલીપં યે પશ્યન્ત્યત્ર સમાહિતાઃ ।
સત્યવ્રતં મહાત્માનં તે ઽપિ સ્વર્ગજિતો નરાઃ
આજ્યપા નામ પિતરઃ કર્દમસ્ય પ્રજા પતેઃ ।
સમુત્પન્નસ્ય પુલહાદુત્પન્નાસ્તસ્ય તે સુતાઃ
લકિષુ તેષુ વૈવર્તાઃ કામગોષુ વિહઙ્ગમાઃ ।
એતાન્વૈશ્યગણાઃ શ્રાદ્ધે ભાવ યન્તિ ફલાર્થિનઃ
એતેષાં માનસી કન્યા વિરજા નામ વિશ્રુતા ।
યયાતેર્જનની સાધ્વી પત્ની સા નહુષસ્ય ચ
સુકાલા નામ પિતરો વસિષ્ઠસ્ય મહાત્મનઃ ।
હૈરણ્યગર્ભસ્ય સુતાઃ શૂદ્રાસ્તાં ભાવયન્ત્યુત
માનસા નામ તે લોકા વર્તન્તે યત્ર તે દિવિ ।
એતેષાં માનસી કન્યા નર્મદા સરિતાં વરા
સા ભાવયતિ ભૂતાનિ દક્ષિણાપથગામિની ।
જનની સાત્રસદ્દસ્યોઃ પુરુકુત્સપરિગ્રહઃ
એતેષામભ્યુપગમાન્મનુર્મન્વન્તરેશ્વરઃ ।
મન્વન્તરાદૌ શ્રાદ્ધાનિ પ્રવર્તયતિ સર્વશઃ
પિતૄણામાનુપૂર્વ્યેણ સર્વેષાં દ્વિજસત્તમાઃ ।
તસ્માદેતત્સ્વધર્મેણ દેયં શ્રાદ્ધં ચ શ્રદ્ધયા
સર્વેષાં રાજતૈઃ પાત્રૈરપિ વા રજતાન્વિતૈઃ ।
દત્તં સ્વધાં પુરોધાય શ્રાદ્ધં પ્રીણાતિ વૈ પિતૄન્
સૌમ્યાયને વાગ્રયણે હ્યશ્વમેધં તદપ્નુયાત્ ।
સોમશ્ચાપ્યાયનં કૃત્વા હ્યગનેર્વેવસ્વતસ્ય ચ
પિતૄન્પ્રીણાતિ યો વંશ્યઃ પિતરઃ પ્રીણયન્તિ તમ્ ।
પિતરઃ પુષ્ટિકામસ્ય પ્રજાકામસ્ય વા પુનઃ
પુષ્ટિં પ્રજાસ્તથા સ્વર્ગં પ્રયચ્છન્તિ ન સંશયઃ ।
દેવકાર્યાદપિ સદા પિતૃકાર્યં વિશિષ્યતે
દેવતાભ્યઃ પિતૄણાં હિ પૂર્વમાપ્યાયનં સ્મૃતમ્ ।
ન હિ યોગ ગતિઃ સૂક્ષ્મા પિતૄણાં ન પિતૃક્ષયઃ
તપસા વિપ્રસિદ્ધેન દૃશ્યતે માસચક્ષુષા ।
ઇત્યેતે પિતરશ્ચૈવ લોકા દુહિતરશ્ચ વૈ
દૌહિત્રા યજમાનાશ્ચ પ્રોક્તા યે ભાવયન્તિ યાન્ ।
ચત્વારો મૂર્તિમન્તસ્તુ ત્રયસ્તેષામમૂર્તયઃ
તેભ્યઃ શ્રાદ્ધાનિ સત્કૃત્ય દેવાઃ કુર્વન્તિ યત્નતઃ ।
ભક્ત્યા પ્રાઞ્જલયઃ સર્વેસેંદ્રાસ્તદ્ગતમાનસાઃ
વિશ્વે ચ સિકતાશ્ચૈવ પૃશ્નિજાઃ શૃઙ્ગિણસ્તથા ।
કૃષ્ણાઃ શ્વેતાંબુજાશ્ચૈવ વિધિવ ત્પૂજયન્ત્યુત
પ્રશસ્તા વાતરસના દિવાકૃત્યાસ્તથૈવ ચ ।
મેઘાશ્ચ મરુતશ્ચૈવ બ્રહ્માદ્યાશ્ચ દિવૌકસઃ
અત્રિભૃગ્વઙ્ગિરાદ્યાશ્ચ ઋષયઃ સર્વ એવ તે ।
યક્ષા નાગાઃ સુપર્ણાશ્ચ કિન્નરા રાક્ષસૈઃ સહ
પિતૄંસ્તે ઽપૂજયન્સર્વે નિત્યમેવ ફલાર્થિનઃ ।
એવમેતે મહાત્માનઃ શ્રાદ્ધે સત્કૃત્ય પૂજિતાઃ
સર્વાન્કામાન્પ્રયચ્છન્તિ શતશો ઽથ સહસ્રશઃ ।
હિત્વા ત્રૈલોક્યસંસારં જરામૃત્યુમયં તથા
મોક્ષં યોગમથૈશ્વર્યં સૂક્ષ્મદેહમદેહિનામ્ ।
કૃત્સ્નં વૈરાગ્યમાનન્ત્યં પ્રયચ્છન્તિ પિતામહાઃ
એશ્વર્યં વિહિતં યોગમેશ્વર્યં યોગ ઉચ્યતે ।
યોગૈશ્વર્યમૃતે મોક્ષઃ કથઞ્ચિન્નોપપદ્યતે
અપક્ષસ્યેવ ગમનં ગગને પક્ષિણો યથા ।
વરિષ્ઠઃ સર્વધર્માણાં મોક્ષધર્મઃ સનાતનઃ
પિતૄણાં હિ પ્રસાદેન પ્રાપ્યતે સ મહાત્મનામ્ ।
મુક્તાવૈડૂર્યવાસાંસિ વાજિનાગાયુતાનિ ચ
કોટિશશ્ચાપિ રત્નાનિપ્રયચ્છન્તિ પિતામહાઃ ।
હંસબર્હિણયુક્તનિ મુક્તાવૈઢૂર્યવન્તિ ચ
કિઙ્કિણીજાલનદ્ધાનિ સદા પુષ્પફલાનિ ચ ।
વિમાનાનાં સહસ્રાણિ યુક્તાન્યપ્સરસાં ગણૈઃ
સર્વકામસમૃદ્ધાનિ પ્રયચ્છન્તિ પિતામહાઃ ।
પ્રજાં પુષ્ટિં સ્મૃતિં મેધાં રાજ્યમારોગ્યમેવ ચ ।
પ્રીતા નિત્યં પ્રયચ્છન્તિ માનુષાણાં પિતામહાઃ
મૂળ પાઠ: Brahmāṇḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0