બોધિચર્યાવતાર (અન્ય આવૃત્તિ) · અધ્યાય 3

ઇતિ પ્રજ્ઞાકરમતિવિરચિતાયાં બોધિચર્યાવતારપઞ્જિકાયાં પાપદેશના નામ દ્વિતીયઃ પરિચ્છેદઃ ॥
3 બોધિચિત્તપરિગ્રહો નામ તૃતીયઃ પરિચ્છેદઃ ।
અપાયદુઃખવિશ્રામં સર્વસત્ત્વૈઃ કૃતં શુભમ્ ।
અનુમોદે પ્રમોદેન સુખં તિષ્ઠન્તુ દુઃખિતાઃ

સંસારદુઃખનિર્મોક્ષમનુમોદે શરીરિણામ્ ।
બોધિસત્ત્વત્વબુદ્ધત્વમનુમોદે ચ તાયિનામ્

ચિત્તોત્પાદસમુદ્રાંશ્ચ સર્વસત્ત્વસુખાવહાન્ ।
સર્વસત્ત્વહિતાધાનાનનુમોદે ચ શાસિનામ્

સર્વાસુ દિક્ષુ સંબુદ્ધાન્ પ્રાર્થયામિ કૃતાઞ્જલિઃ ।
ધર્મપ્રદીપં કુર્વન્તુ મોહાદ્દુઃખપ્રપાતિનામ્

નિર્વાતુકામાંશ્ચ જિનાન્ યાચયામિ કૃતાઞ્જલિઃ ।
કલ્પાનનન્તાંસ્તિષ્ઠન્તુ મા ભૂદન્ધમિદં જગત્

એવં સર્વમિદં કૃત્વા યન્મયાસાદિતં શુભમ્ ।
તેન સ્યાં સર્વસત્ત્વાનાં સર્વદુઃખપ્રશાન્તિકૃત્

ગ્લાનાનામસ્મિ ભૈષજ્યં ભવેયં વૈદ્ય એવ ચ ।
તદુપસ્થાયકશ્ચૈવ યાવદ્રોગાપુનર્ભવઃ

ક્ષુત્પિપાસાવ્યથાં હન્યામન્નપાનપ્રવર્ષણૈઃ ।
દુર્ભિક્ષાન્તરકલ્પેષુ ભવેયં પાનભોજનમ્

દરિદ્રાણાં ચ સત્ત્વાનાં નિધિઃ સ્યામહમક્ષયઃ ।
નાનોપકરણાકારૈરુપતિષ્ઠેયમગ્રતઃ

આત્મભાવાંસ્તથા ભોગાન્ સર્વત્ર્યધ્વગતં શુભમ્ ।
નિરપેક્ષસ્ત્યજામ્યેષ સર્વસત્ત્વાર્થસિદ્ધયે

સર્વત્યાગશ્ચ નિર્વાણં નિર્વાણાર્થિ ચ મે મનઃ ।
ત્યક્તવ્યં ચેન્મયા સર્વં વરં સત્ત્વેષુ દીયતામ્

યશ્ચાસુખીકૃતશ્ચાત્મા મયાયં સર્વદેહિનામ્ ।
ઘ્નન્તુ નિન્દન્તુ વા નિત્યમાકિરન્તુ ચ પાંસુભિઃ

ક્રીડન્તુ મમ કાયેન હસન્તુ વિલસન્તુ ચ ।
દત્તસ્તેભ્યો મયા કાયશ્ચિન્તયા કિં મમાનયા

કારયન્તુ ચ કર્માણિ યાનિ તેષાં સુખાવહમ્ ।
અનર્થઃ કસ્યચિન્મા ભૂન્મામાલમ્બ્ય કદાચન

યેષાં ક્રુદ્ધાપ્રસન્ના વા મામાલમ્બ્ય મતિર્ભવેત્ ।
તેષાં સ એવ હેતુઃ સ્યાન્નિત્યં સર્વાર્થસિદ્ધયે

અભ્યાખ્યાસ્યન્તિ માં યે ચ યે ચાન્યે ઽપ્યપકારિણઃ ।
ઉત્પ્રાસકાસ્તથાન્યે ઽપિ સર્વે સ્યુર્બોધિભાગિનઃ

અનાથાનામહં નાથઃ સાર્થવાહશ્ચ યાયિનામ્ ।
પારેપ્સૂનાં ચ નૌભૂતઃ સેતુઃ સંક્રમ એવ ચ

દીપાર્થિનામહં દીપઃ શય્યા શય્યાર્થિનામહમ્ ।
દાસાર્થિનામહં દાસો ભવેયં સર્વદેહિનામ્

ચિન્તામણિર્ભદ્રઘટઃ સિદ્ધવિદ્યા મહૌષધિઃ ।
ભવેયં કલ્પવૃક્ષશ્ચ કામધેનુશ્ચ દેહિનામ્

પૃથિવ્યાદીનિ ભૂતાનિ નિઃશેષાકાશવાસિનામ્ ।
સત્ત્વાનામપ્રમેયાણાં યથાભોગાન્યનેકધા

એવમાકાશનિષ્ઠસ્ય સત્ત્વધાતોરનેકધા ।
ભવેયમુપજીવ્યો ઽહં યાવત્સર્વે ન નિર્વૃતાઃ

યથા ગૃહીતં સુગતૈર્બોધિચિત્તં પુરાતનૈઃ ।
તે બોધિસત્ત્વશિક્ષાયામાનુપૂર્વ્યા યથા સ્થિતાઃ

તદ્વદુત્પાદયામ્યેષ બોધિચિત્તં જગદ્ધિતે ।
તદ્વદેવ ચ તાઃ શિક્ષાઃ શિક્ષિષ્યામિ યથાક્રમમ્

એવં ગૃહીત્વા મતિમાન્ બોધિચિત્તં પ્રસાદતઃ ।
પુનઃ પૃષ્ટસ્ય પુષ્ટ્યર્થં ચિત્તમેવં પ્રહર્ષયેત્

અદ્ય મે સફલં જન્મ સુલબ્ધો માનુષો ભવઃ ।
અદ્ય બુદ્ધકુલે જાતો બુદ્ધપુત્રો ઽસ્મિ સાંપ્રતમ્

તથાધુના મયા કાર્યં સ્વકુલોચિતકારિણામ્ ।
નિર્મલસ્ય કુલસ્યાસ્ય કલઙ્કો ન ભવેદ્યથા

અન્ધઃ સંકારકૂટેભ્યો યથા રત્નમવાપ્નુયાત્ ।
તથા કથંચિદપ્યેતદ્ બોધિચિત્તં મમોદિતમ્

જગન્મૃત્યુવિનાશાય જાતમેતદ્રસાયનમ્ ।
જગદ્દારિદ્ર્યશમનં નિધાનમિદમક્ષયમ્

જગદ્વ્યાધિપ્રશમનં ભૈષજ્યમિદમુત્તમમ્ ।
ભવાધ્વભ્રમણશ્રાન્તજગદ્વિશ્રામપાદપઃ

દુર્ગત્યુત્તરણે સેતુઃ સામાન્યઃ સર્વયાયિનામ્ ।
જગત્ક્લેશોપશમન ઉદિતશ્ચિત્તચન્દ્રમાઃ

જગદજ્ઞાનતિમિરપ્રોત્સારણમહારવિઃ ।
સદ્ધર્મક્ષીરમથનાન્નવનીતં સમુત્થિતમ્

સુખભોગબુભુક્ષિતસ્ય વા જનસાર્થસ્ય ભવાધ્વચારિણઃ ।
સુખસત્રમિદં હ્યુપસ્થિતં સકલાભ્યાગતસત્ત્વતર્પણમ્

જગદદ્ય નિમન્ત્રિતં મયા સુગતત્વેન સુખેન ચાન્તરા ।
પુરતઃ ખલુ સર્વતાયિનામભિનન્દન્તુ સુરાસુરાદયઃ