બોધસાર · અધ્યાય 5.1

[પ્. 66-]
ધર્મજિજ્ઞાસા
અથાતો ધર્મજિજ્ઞાસા ધર્મઃ પ્રોક્તશ્ચતુર્વિધઃ ।
નિત્યો નૈમિત્તિકઃ કામ્યઃ પ્રાયશ્ચિત્તમિતિ ક્રમાત્

વર્ણાશ્રમસમાચારાઃ શૌચસ્નાનાદયશ્ચ યે ।
આવશ્યકાસ્તે નિત્યાઃ સ્યુરકૃત્ય પ્રત્યવૈતિ યાન્

દેશકાલનિમિત્તા યે તે તુ નૈમિત્તિકાઃ સ્મૃતાઃ ।
સંક્રાન્તિગ્રહણસ્નાનદાનશ્રાદ્ધજપાદયઃ

પ્રાયશ્ચિત્તાત્મકા ધર્માઃ કૃચ્છ્રચાન્દ્રાયણાદયઃ ।
કામનાપૂર્વકં કામ્યં મુમુક્ષોર્ન વિધીયતે

હરિપ્રસાદકામ્યા ચ ચિત્તશુદ્ધેશ્ચ કામના ।
મોક્ષસ્ય કામના ચેતિ કામનેયં ન કામના

તસ્માત્તયા કામનયા સ્નાનદાનજપાદિકમ્ ।
તીર્થવ્રતતપોનિષ્ઠા મોક્ષકામૈર્વિધીયતામ્

કર્મણાં નિર્ણયં ત્વેવં ગીતાયામાહ માધવઃ ।
સર્વથા ન પરિત્યાજ્યં નિત્યં કર્મ મુમુક્ષુણા

જ્ઞાને જાતેઽપિ ન ત્યાજ્યં લોકાનુગ્રહહેતુના ।
યો વાસનાપરિત્યાગઃ કર્મત્યાગઃ સ એવહિ

ન કર્મણાં પરિત્યાગઃ કર્મત્યાગો મનોમયઃ ।
યજ્ઞો દાનં તપશ્ચેતિ પાવનાનિ મનીષિણામ્

કર્મણા ચિત્તશુદ્ધિઃ સ્યાત્તયા તીવ્રા મુમુક્ષુતા ।
તતો વિવેકાન્મુક્તિઃ સ્યાત્કર્મ ત્યાજ્યં કથં તુ તત્

યે તુ બોધેન સંપ્રાપ્તાસ્તાત કર્માતિગાં દશામ્ ।
ન વિધેઃ કિંકરાસ્તસ્માત્સ્વચ્છન્દં વિચરન્તુ તે