બોધસાર · અધ્યાય 16.17
[પ્. 379-]
અથ દેવપૂજાનિર્ણયઃ
માયાશક્તિવિલાસતો ન ગણિતબ્રહ્માણ્ડભાણ્ડોદરે ક્રીડાકૌતુકસંભ્રમાત્મકમપિ પ્રત્યક્પ્રકાશાત્મકમ્ ।
ધ્યાત્વા કિંચિદચિન્ત્યચિદ્ઘનરસં સ્વાનન્દસત્તાદ્વયં સિદ્ધાંતસ્વરસેન પૂજનવિધિં વક્ષ્યામિ વિશ્વાત્મનઃ
સેવ્યઃ શ્રીગુરુવેદવાક્યજનિતશ્ચિદ્બોધ આવાહનં સર્વવ્યાપકતાવિનિશ્ચયમતિઃ પૂર્ણં પવિત્રાસનમ્ ।
ત્વત્તો નાન્યદવૈમિ કિંચિદિતિ તત્પુણ્યામ્બુ પાદોદકં ત્વય્યેવાસ્ત્વચલા મમેશ મતિરિત્યર્ઘોઽસ્તુ તે સુંદરઃ
શીતોષ્ણં કટુતિક્તમમ્લમધુરં ક્ષારં વિચિત્રં રસૈર્ યત્તસ્યાસ્ય સમત્વભાવમધુના પર્કઃ કૃતશ્ચેદ્યદિ ।
મુખ્યોયં મધુપર્ક ઉત્તમરસસ્તેનામુના સાદરં પૂજ્યાનામપિ પૂજ્ય એષ પરમો દેવઃ સદા પૂજ્યતામ્
સર્વાઙ્ગીણસુખાવહં મુહુરહો યજ્જન્મનો મજ્જનં શુદ્ધે બોધસુધામ્બુધૌ શુચિતરે સ્નાનં વિશુદ્ધિપ્રદમ્ ।
આભાનં સ્ફુરતિ દ્વિતીયમિવ યત્તત્સર્વમાચમ્યતામ્ ઇત્યુક્તો ગુરુભિસ્તદેષ વિધૃતશ્ચિત્તે સ એવાચમઃ
શ્રદ્ધા નિર્મમતા વિરાગશુચિતા નિઃસઙ્ગતા પૂર્ણતા ભક્તિપ્રેમરસપ્રસાદપરમાનન્દાદયો યે ગુણાઃ ।
વસ્ત્રાલઙ્કરણાનિ તત્ર વિદુષા દેયાનિ વિશ્વમ્ભરે સોઽહં ભાવમનોહરેણ વિધિના યદ્યદ્યથા રોચતે
અદ્વૈતપ્રતિપત્તિરાત્મવિષયા સા સામરસ્યાઞ્ચિતા ગાત્રાલેપનચારુચન્દનમિદં દેવસ્ય દેયં પ્રિયમ્ ।
શાન્તિઃ ક્ષાન્તિરલોલતા સરલતા નિર્મત્સરત્વાદયઃ શાસ્ત્રાર્થા યદિ ન ક્ષતાશ્ચ વિતુષાઃ શુદ્ધાસ્ત એવાક્ષતાઃ
સંફુલ્લૈર્નિજભાવશુદ્ધકુસુમૈઃ સદ્વાસનાસુન્દરૈઃ સંપૂજ્યો હિ મહેશ્વરઃ સુમનસાં સા ધન્યતા વર્ણિતા ।
કર્મજ્ઞાનમયો યદિન્દ્રિયગણઃ ક્ષિપ્તો વિરાગાનલે દેવસ્યાસ્ય દશાઙ્ગદાહસુરભિર્ધૂપઃ સદા વલ્લભઃ
યસ્મિન્નુજ્જ્વલિતે ન તિષ્ઠતિ તમો બાહ્યં ન ચાભ્યન્તરં સોઽયં જ્ઞાનમયઃ પ્રકાશપરમો દીપઃ સમુજ્જ્વાલ્યતામ્ ।
યદ્ભક્ષ્યં પ્રિયમસ્ય યસ્ય પરમા તૃપ્તિર્ભવેદ્ભક્ષણે દ્વૈતં તત્તુ નિવેદનીયમમિતં નૈવેદ્યમત્યુત્તમમ્
પશ્ચાદાચમનીયમત્ર વિહિતં સદ્યો વિશુદ્ધિપ્રદં સન્તોષામૃતમેવ પૂજનવિધૌ પાનીયમાનીયતામ્ ।
યન્મૈત્ર્યાદિચતુષ્ટયં મુનિમતે પાતઞ્જલે વર્ણિતં તામ્બૂલં વદનપ્રસાદજનકં દેવાગ્રતઃ સ્થાપ્યતામ્
નિષ્કામોત્તમધર્મસંભ્રમજુષાં જન્માવલીનાં ફલં ભક્તિઃ સા પરમેશ્વરસ્ય પદયોરાવેદનીયા મયા ।
સર્વસ્વં મમ તત્કિલેતિ સ મયા ક્લૃપ્તસ્ય પૂજાવિધેઃ પૂર્ણત્વાય નિવેદિતો નિજમનશ્ચિન્તામણિર્દક્ષિણા
યાવન્ત્યેવ ભુવાં રજાંસ્યગણિતબ્રહ્માણ્ડકોટિસ્પૃશાં તાવદ્ભી રજસાં ગણૈર્ગણયિતું શક્યા ગુણા યસ્ય ન ।
ત્વં તાદૃગ્ગુણવાંસ્તથાપિ મુનિભિર્યન્નિર્ગુણઃ સ્તૂયસે તત્કિં સ્તૌમિ મહેશ હે શિવ ભવદ્રૂપં વિદૂરં ધિયામ્
શ્વેતં શ્યામમિતિ પ્રકાશયતિ ચેદર્કઃ સ કિં શ્યામતાં શ્વેતત્વં ચ દધાતિ તદ્વદિતરો મુગ્ધેષુ બુદ્ધેષુ યઃ ।
દ્વૈતાદ્વૈતવિકલ્પજાલકલનાતીતાય શુદ્ધાત્મને જાગ્રત્સ્વાનુભવપ્રકાશમહસે દેવાય તસ્મૈ નમઃ
સંપ્રાપ્યાપિ પદારવિન્દપદવીમદ્વૈતવિદ્યાવતામ્ એતાવન્તમનેહસં ન તુ વયં લીનાઃ સદા બ્રહ્મણિ ।
મુક્તાનામપિ મોહતઃ સમરસત્વદ્ભાવપૂર્ણાત્મનામ્ અસ્માકં હ્યપરાધ એવ પરમઃ ક્ષન્તવ્ય એવં પ્રભો
આત્મૈવાયમનન્તચિદ્ઘનરસો નિત્યં વિમુક્તઃ સ્વયં કો બન્ધઃ કિમુ બન્ધનં કથમસૌ બદ્ધો વિમુક્તઃ કથમ્ ।
સાનન્દાશ્રુ સગદ્ગદં સપુલકં ચિદ્બોધપૂજાવિધૌ દેવસ્યાસ્તુ મદીયવિસ્મયમયઃ સંપૂર્ણપુષ્પાઞ્જલિઃ
મૂળ પાઠ: Bodhasāra · Edition: Swâmî Dayânand [Dayānanda Svāmī]: Bodhasâr [Bodhasāraḥ], A Treatise on Vedânta, With a Commentary by the Author's Pupil, Paṇḍit Divâkar. Benares : Chowkhamba Sanskrit Book Depot 1905 (Benares Sanskrit series, 23) [commentary not included]. · Data entry Jennifer Cover · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0