ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 07.04

ભ્પ્_07.04.001।0 શ્રીનારદ ઉવાચ
એવં વૃતઃ શતધૃતિર્હિરણ્યકશિપોરથ ।
પ્રાદાત્ તત્તપસા પ્રીતો વરાંસ્તસ્ય સુદુર્લભાન્

ભ્પ્_07.04.002।0 શ્રીબ્રહ્મોવાચ
તાતેમે દુર્લભાઃ પુંસાં યાન્ વૃણીષે વરાન્ મમ ।
તથાપિ વિતરામ્યઙ્ગ વરાન્ યદ્યપિ દુર્લભાન્

તતો જગામ ભગવાન્ અમોઘાનુગ્રહો વિભુઃ ।
પૂજિતો ઽસુરવર્યેણ સ્તૂયમાનઃ પ્રજેશ્વરૈઃ

એવં લબ્ધવરો દૈત્યો બિભ્રદ્ધેમમયં વપુઃ ।
ભગવત્યકરોદ્દ્વેષં ભ્રાતુર્વધમનુસ્મરન્

સ વિજિત્ય દિશઃ સર્વા લોકાંશ્ચ ત્રીન્ મહાસુરઃ ।
દેવાસુરમનુષ્યેન્દ્ર ગન્ધર્વગરુડોરગાન્

સિદ્ધચારણવિદ્યાધ્રાન્ ઋષીન્ પિતૃપતીન્ મનૂન્ ।
યક્ષરક્ષઃપિશાચેશાન્ પ્રેતભૂતપતીન્ અપિ

સર્વસત્ત્વપતીન્ જિત્વા વશમાનીય વિશ્વજિત્ ।
જહાર લોકપાલાનાં સ્થાનાનિ સહ તેજસા

દેવોદ્યાનશ્રિયા જુષ્ટમધ્યાસ્તે સ્મ ત્રિપિષ્ટપમ્ ।
મહેન્દ્રભવનં સાક્ષાન્ નિર્મિતં વિશ્વકર્મણા ।
ત્રૈલોક્યલક્ષ્મ્યાયતનમધ્યુવાસાખિલર્દ્ધિમત્

યત્ર વિદ્રુમસોપાના મહામારકતા ભુવઃ ।
યત્ર સ્ફાટિકકુડ્યાનિ વૈદૂર્યસ્તમ્ભપઙ્ક્તયઃ

યત્ર ચિત્રવિતાનાનિ પદ્મરાગાસનાનિ ચ ।
પયઃફેનનિભાઃ શય્યા મુક્તાદામપરિચ્છદાઃ

કૂજદ્ભિર્નૂપુરૈર્દેવ્યઃ શબ્દયન્ત્ય ઇતસ્તતઃ ।
રત્નસ્થલીષુ પશ્યન્તિ સુદતીઃ સુન્દરં મુખમ્

તસ્મિન્ મહેન્દ્રભવને મહાબલો મહામના નિર્જિતલોક એકરાટ્ ।
રેમે ઽભિવન્દ્યાઙ્ઘ્રિયુગઃ સુરાદિભિઃ પ્રતાપિતૈરૂર્જિતચણ્ડશાસનઃ

તમઙ્ગ મત્તં મધુનોરુગન્ધિના વિવૃત્તતામ્રાક્ષમશેષધિષ્ણ્યપાઃ ।
ઉપાસતોપાયનપાણિભિર્વિના ત્રિભિસ્તપોયોગબલૌજસાં પદમ્

જગુર્મહેન્દ્રાસનમોજસા સ્થિતં વિશ્વાવસુસ્તુમ્બુરુરસ્મદાદયઃ ।
ગન્ધર્વસિદ્ધા ઋષયો ઽસ્તુવન્ મુહુર્ વિદ્યાધરાશ્ચાપ્સરસશ્ચ પાણ્ડવ

સ એવ વર્ણાશ્રમિભિઃ ક્રતુભિર્ભૂરિદક્ષિણૈઃ ।
ઇજ્યમાનો હવિર્ભાગાન્ અગ્રહીત્ સ્વેન તેજસા

અકૃષ્ટપચ્યા તસ્યાસીત્ સપ્તદ્વીપવતી મહી ।
તથા કામદુઘા ગાવો નાનાશ્ચર્યપદં નભઃ

રત્નાકરાશ્ચ રત્નૌઘાંસ્તત્પત્ન્યશ્ચોહુરૂર્મિભિઃ ।
ક્ષારસીધુઘૃતક્ષૌદ્ર દધિક્ષીરામૃતોદકાઃ

શૈલા દ્રોણીભિરાક્રીડં સર્વર્તુષુ ગુણાન્ દ્રુમાઃ ।
દધાર લોકપાલાનામેક એવ પૃથગ્ ગુણાન્

સ ઇત્થં નિર્જિતકકુબ્ એકરાડ્ વિષયાન્ પ્રિયાન્ ।
યથોપજોષં ભુઞ્જાનો નાતૃપ્યદજિતેન્દ્રિયઃ

એવમૈશ્વર્યમત્તસ્ય દૃપ્તસ્યોચ્છાસ્ત્રવર્તિનઃ ।
કાલો મહાન્ વ્યતીયાય બ્રહ્મશાપમુપેયુષઃ

તસ્યોગ્રદણ્ડસંવિગ્નાઃ સર્વે લોકાઃ સપાલકાઃ ।
અન્યત્રાલબ્ધશરણાઃ શરણં યયુરચ્યુતમ્

તસ્યૈ નમો ઽસ્તુ કાષ્ઠાયૈ યત્રાત્મા હરિરીશ્વરઃ ।
યદ્ગત્વા ન નિવર્તન્તે શાન્તાઃ સન્ન્યાસિનો ઽમલાઃ

ઇતિ તે સંયતાત્માનઃ સમાહિતધિયો ઽમલાઃ ।
ઉપતસ્થુર્હૃષીકેશં વિનિદ્રા વાયુભોજનાઃ

તેષામાવિરભૂદ્વાણી અરૂપા મેઘનિઃસ્વના ।
સન્નાદયન્તી કકુભઃ સાધૂનામભયઙ્કરી

મા ભૈષ્ટ વિબુધશ્રેષ્ઠાઃ સર્વેષાં ભદ્રમસ્તુ વઃ ।
મદ્દર્શનં હિ ભૂતાનાં સર્વશ્રેયોપપત્તયે

જ્ઞાતમેતસ્ય દૌરાત્મ્યં દૈતેયાપસદસ્ય યત્ ।
તસ્ય શાન્તિં કરિષ્યામિ કાલં તાવત્ પ્રતીક્ષત

યદા દેવેષુ વેદેષુ ગોષુ વિપ્રેષુ સાધુષુ ।
ધર્મે મયિ ચ વિદ્વેષઃ સ વા આશુ વિનશ્યતિ

નિર્વૈરાય પ્રશાન્તાય સ્વસુતાય મહાત્મને ।
પ્રહ્રાદાય યદા દ્રુહ્યેદ્ધનિષ્યે ઽપિ વરોર્જિતમ્

ભ્પ્_07.04.029।0 શ્રીનારદ ઉવાચ
ઇત્યુક્તા લોકગુરુણા તં પ્રણમ્ય દિવૌકસઃ ।
ન્યવર્તન્ત ગતોદ્વેગા મેનિરે ચાસુરં હતમ્

તસ્ય દૈત્યપતેઃ પુત્રાશ્ચત્વારઃ પરમાદ્ભુતાઃ ।
પ્રહ્રાદો ઽભૂન્ મહાંસ્તેષાં ગુણૈર્મહદુપાસકઃ

બ્રહ્મણ્યઃ શીલસમ્પન્નઃ સત્યસન્ધો જિતેન્દ્રિયઃ ।
આત્મવત્ સર્વભૂતાનામેકપ્રિયસુહૃત્તમઃ

દાસવત્ સન્નતાર્યાઙ્ઘ્રિઃ પિતૃવદ્દીનવત્સલઃ ।
ભ્રાતૃવત્ સદૃશે સ્નિગ્ધો ગુરુષ્વીશ્વરભાવનઃ ।
વિદ્યાર્થરૂપજન્માઢ્યો માનસ્તમ્ભવિવર્જિતઃ

નોદ્વિગ્નચિત્તો વ્યસનેષુ નિઃસ્પૃહઃ શ્રુતેષુ દૃષ્ટેષુ ગુણેષ્વવસ્તુદૃક્ ।
દાન્તેન્દ્રિયપ્રાણશરીરધીઃ સદા પ્રશાન્તકામો રહિતાસુરો ઽસુરઃ

યસ્મિન્ મહદ્ગુણા રાજન્ ગૃહ્યન્તે કવિભિર્મુહુઃ ।
ન તે ઽધુના પિધીયન્તે યથા ભગવતીશ્વરે

યં સાધુગાથાસદસિ રિપવો ઽપિ સુરા નૃપ ।
પ્રતિમાનં પ્રકુર્વન્તિ કિમુતાન્યે ભવાદૃશાઃ

ગુણૈરલમસઙ્ખ્યેયૈર્માહાત્મ્યં તસ્ય સૂચ્યતે ।
વાસુદેવે ભગવતિ યસ્ય નૈસર્ગિકી રતિઃ

ન્યસ્તક્રીડનકો બાલો જડવત્ તન્મનસ્તયા ।
કૃષ્ણગ્રહગૃહીતાત્મા ન વેદ જગદીદૃશમ્

આસીનઃ પર્યટન્નશ્નન્ શયાનઃ પ્રપિબન્ બ્રુવન્ ।
નાનુસન્ધત્ત એતાનિ ગોવિન્દપરિરમ્ભિતઃ

ક્વચિદ્રુદતિ વૈકુણ્ઠ ચિન્તાશબલચેતનઃ ।
ક્વચિદ્ધસતિ તચ્ચિન્તા હ્લાદ ઉદ્ગાયતિ ક્વચિત્

નદતિ ક્વચિદુત્કણ્ઠો વિલજ્જો નૃત્યતિ ક્વચિત્ ।
ક્વચિત્ તદ્ભાવનાયુક્તસ્તન્મયો ઽનુચકાર હ

ક્વચિદુત્પુલકસ્તૂષ્ણીમાસ્તે સંસ્પર્શનિર્વૃતઃ ।
અસ્પન્દપ્રણયાનન્દ સલિલામીલિતેક્ષણઃ

સ ઉત્તમશ્લોકપદારવિન્દયોર્ નિષેવયાકિઞ્ચનસઙ્ગલબ્ધયા ।
તન્વન્ પરાં નિર્વૃતિમાત્મનો મુહુર્ દુઃસઙ્ગદીનસ્ય મનઃ શમં વ્યધાત્

તસ્મિન્ મહાભાગવતે મહાભાગે મહાત્મનિ ।
હિરણ્યકશિપૂ રાજન્નકરોદઘમાત્મજે

ભ્પ્_07.05.044।0 શ્રીયુધિષ્ઠિર ઉવાચ
દેવર્ષ એતદિચ્છામો વેદિતું તવ સુવ્રત ।
યદાત્મજાય શુદ્ધાય પિતાદાત્ સાધવે હ્યઘમ્

પુત્રાન્ વિપ્રતિકૂલાન્ સ્વાન્ પિતરઃ પુત્રવત્સલાઃ ।
ઉપાલભન્તે શિક્ષાર્થં નૈવાઘમપરો યથા

કિમુતાનુવશાન્ સાધૂંસ્તાદૃશાન્ ગુરુદેવતાન્ ।
એતત્ કૌતૂહલં બ્રહ્મન્નસ્માકં વિધમ પ્રભો ।
પિતુઃ પુત્રાય યદ્દ્વેષો મરણાય પ્રયોજિતઃ