ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 05.03

_*
ભ્પ્_05.03.001।0 શ્રી-શુક ઉવાચ
નાભિર્ અપત્ય-કામો ઽપ્રજયા મેરુદેવ્યા ભગવન્તં યજ્ઞ-પુરુષમ્ અવહિતાત્માયજત

_*
તસ્ય હ વાવ શ્રદ્ધયા વિશુદ્ધ-ભાવેન યજતઃ પ્રવર્ગ્યેષુ પ્રચરત્સુ દ્રવ્ય-દેશ-કાલ-મન્ત્રર્ત્વિગ્-દક્ષિણા-વિધાન-યોગોપપત્ત્યા દુરધિગમો ઽપિ ભગવાન્ ભાગવત-વાત્સલ્યતયા સુપ્રતીક આત્માનમ્ અપરાજિતં નિજ-જનાભિપ્રેતાર્થ-વિધિત્સયા ગૃહીત-હૃદયો હૃદયઙ્ગમં મનો-નયનાનન્દનાવયવાભિરામમ્ આવિશ્ચકાર

_*
અથ હ તમ્ આવિષ્કૃત-ભુજ-યુગલ-દ્વયં હિરણ્મયં પુરુષ-વિશેષં કપિશ-કૌશેયામ્બર-ધરમ્ ઉરસિ વિલસચ્-છ્રીવત્સ-લલામં દરવર-વનરુહ-વન-માલાચ્છૂર્ય્-અમૃત-મણિ-ગદાદિભિર્ ઉપલક્ષિતં સ્ફુટ-કિરણ-પ્રવર-મુકુટ-કુણ્ડલ-કટક-કટિ-સૂત્ર-હાર-કેયૂર-નૂપુરાદ્ય્-અઙ્ગ-ભૂષણ-વિભૂષિતમ્ ઋત્વિક્-સદસ્ય-ગૃહ-પતયો ઽધના ઇવોત્તમ-ધનમ્ ઉપલભ્ય સબહુ-માનમ્ અર્હણેનાવનત-શીર્ષાણ ઉપતસ્થુઃ

_*
ભ્પ્_05.03.004।0 ઋત્વિજ ઊચુઃ
અર્હસિ મુહુર્ અર્હત્તમાર્હણમ્ અસ્માકમ્ અનુપથાનાં નમો નમ ઇત્ય્ એતાવત્ સદ્-ઉપશિક્ષિતં કો ઽર્હતિ પુમાન્ પ્રકૃતિ-ગુણ-વ્યતિકર-મતિર્ અનીશ ઈશ્વરસ્ય પરસ્ય પ્રકૃતિ-પુરુષયોર્ અર્વાક્તનાભિર્ નામ-રૂપાકૃતિભી રૂપ-નિરૂપણમ્ સકલ-જન-નિકાય-વૃજિન-નિરસન-શિવતમ-પ્રવર-ગુણ-ગણૈક-દેશ-કથનાદ્ ઋતે

_*
પરિજનાનુરાગ-વિરચિત-શબલ-સંશબ્દ-સલિલ-સિત-કિસલય-તુલસિકા-દૂર્વાઙ્કુરૈર્ અપિ સમ્ભૃતયા સપર્યયા કિલ પરમ પરિતુષ્યસિ

_*
અથાનયાપિ ન ભવત ઇજ્યયોરુ-ભાર-ભરયા સમુચિતમ્ અર્થમ્ ઇહોપલભામહે

_*
આત્મન એવાનુસવનમ્ અઞ્જસાવ્યતિરેકેણ બોભૂયમાનાશેષ-પુરુષાર્થ-સ્વરૂપસ્ય કિન્તુ નાથાશિષ આશાસાનાનામ્ એતદ્ અભિસંરાધન-માત્રં ભવિતુમ્ અર્હતિ

_*
તદ્ યથા બાલિશાનાં સ્વયમ્ આત્મનઃ શ્રેયઃ પરમ્ અવિદુષાં પરમ-પરમ-પુરુષ પ્રકર્ષ-કરુણયા સ્વ-મહિમાનં ચાપવર્ગાખ્યમ્ ઉપકલ્પયિષ્યન્ સ્વયં નાપચિત એવેતરવદ્ ઇહોપલક્ષિતઃ

_*
અથાયમ્ એવ વરો હ્ય્ અર્હત્તમ યર્હિ બર્હિષિ રાજર્ષેર્ વરદર્ષભો ભવાન્ નિજ-પુરુષેક્ષણ-વિષય આસીત્

_*
અસઙ્ગ-નિશિત-જ્ઞાનાનલ-વિધૂતાશેષ-મલાનાં ભવત્-સ્વભાવાનામ્ આત્મારામાણાં મુનીનામ્ અનવરત-પરિગુણિત-ગુણ-ગણ પરમ-મઙ્ગલાયન-ગુણ-ગણ-કથનો ઽસિ

_*
અથ કથઞ્ચિત્ સ્ખલન-ક્ષુત્-પતન-જૃમ્ભણ-દુરવસ્થાનાદિષુ વિવશાનાં નઃ સ્મરણાય જ્વર-મરણ-દશાયામ્ અપિ સકલ-કશ્મલ-નિરસનાનિ તવ ગુણ-કૃત-નામધેયાનિ વચન-ગોચરાણિ ભવન્તુ

_*
કિઞ્ચાયં રાજર્ષિર્ અપત્ય-કામઃ પ્રજાં ભવાદૃશીમ્ આશાસાન ઈશ્વરમ્ આશિષાં સ્વર્ગાપવર્ગયોર્ અપિ ભવન્તમ્ ઉપધાવતિ પ્રજાયામ્ અર્થ-પ્રત્યયો ધનદમ્ ઇવાધનઃ ફલીકરણમ્

_*
કો વા ઇહ તે ઽપરાજિતો ઽપરાજિતયા માયયાનવસિત-પદવ્યાનાવૃત-મતિર્ વિષય-વિષ-રયાનાવૃત-પ્રકૃતિર્ અનુપાસિત-મહચ્-ચરણઃ

_*
યદ્ ઉ હ વાવ તવ પુનર્ અદભ્ર-કર્તર્ ઇહ સમાહૂતસ્ તત્રાર્થ-ધિયાં મન્દાનાં નસ્ તદ્ યદ્ દેવ-હેલનં દેવ-દેવાર્હસિ સામ્યેન સર્વાન્ પ્રતિવોઢુમ્ અવિદુષામ્

_*
ભ્પ્_05.03.015।0 શ્રી-શુક ઉવાચ
ઇતિ નિગદેનાભિષ્ટૂયમાનો ભગવાન્ અનિમિષર્ષભો વર્ષ-ધરાભિવાદિતાભિવન્દિત-ચરણઃ સદયમ્ ઇદમ્ આહ

_*
ભ્પ્_05.03.016।0 શ્રી-ભગવાન્ ઉવાચ
અહો બતાહમ્ ઋષયો ભવદ્ભિર્ અવિતથ-ગીર્ભિર્ વરમ્ અસુલભમ્ અભિયાચિતો યદ્ અમુષ્યાત્મજો મયા સદૃશો ભૂયાદ્ ઇતિ મમાહમ્ એવાભિરૂપઃ કૈવલ્યાદ્ અથાપિ બ્રહ્મ-વાદો ન મૃષા ભવિતુમ્ અર્હતિ મમૈવ હિ મુખં યદ્ દ્વિજ-દેવ-કુલમ્

_*
તત આગ્નીધ્રીયે ઽંશ-કલયાવતરિષ્યામ્ય્ આત્મ-તુલ્યમ્ અનુપલભમાનઃ

_*
ભ્પ્_05.03.018।0 શ્રી-શુક ઉવાચ
ઇતિ નિશામયન્ત્યા મેરુદેવ્યાઃ પતિમ્ અભિધાયાન્તર્દધે ભગવાન્