ભાગવત પુરાણ · અધ્યાય 02.04

ભ્પ્_02.04.001।0 સૂત ઉવાચ
વૈયાસકેરિતિ વચસ્તત્ત્વનિશ્ચયમ્ આત્મનઃ ।
ઉપધાર્ય મતિં કૃષ્ણે ઔત્તરેયઃ સતીં વ્યધાત્

આત્મજાયાસુતાગાર પશુદ્રવિણબન્ધુષુ ।
રાજ્યે ચાવિકલે નિત્યં વિરૂઢાં મમતાં જહૌ

પપ્રચ્છ ચેમમ્ એવાર્થં યન્ માં પૃચ્છથ સત્તમાઃ ।
કૃષ્ણાનુભાવશ્રવણે શ્રદ્દધાનો મહામનાઃ

સંસ્થાં વિજ્ઞાય સન્ન્યસ્ય કર્મ ત્રૈવર્ગિકં ચ યત્ ।
વાસુદેવે ભગવતિ આત્મભાવં દૃઢં ગતઃ

ભ્પ્_02.04.005।0 રાજોવાચ
સમીચીનં વચો બ્રહ્મન્ સર્વજ્ઞસ્ય તવાનઘ ।
તમો વિશીર્યતે મહ્યં હરેઃ કથયતઃ કથામ્

ભૂય એવ વિવિત્સામિ ભગવાન્ આત્મમાયયા ।
યથેદં સૃજતે વિશ્વં દુર્વિભાવ્યમ્ અધીશ્વરૈઃ

યથા ગોપાયતિ વિભુર્યથા સંયચ્છતે પુનઃ ।
યાં યાં શક્તિમ્ ઉપાશ્રિત્ય પુરુશક્તિઃ પરઃ પુમાન્ ।
આત્માનં ક્રીડયન્ ક્રીડન્ કરોતિ વિકરોતિ ચ

નૂનં ભગવતો બ્રહ્મન્ હરેરદ્ભુતકર્મણઃ ।
દુર્વિભાવ્યમ્ ઇવાભાતિ કવિભિશ્ચાપિ ચેષ્ટિતમ્

યથા ગુણાંસ્તુ પ્રકૃતેર્યુગપત્ ક્રમશો ઽપિ વા ।
બિભર્તિ ભૂરિશસ્ત્વેકઃ કુર્વન્ કર્માણિ જન્મભિઃ

વિચિકિત્સિતમ્ એતન્ મે બ્રવીતુ ભગવાન્ યથા ।
શાબ્દે બ્રહ્મણિ નિષ્ણાતઃ પરસ્મિંશ્ચ ભવાન્ ખલુ

ભ્પ્_02.04.011।0 સૂત ઉવાચ
ઇત્યુપામન્ત્રિતો રાજ્ઞા ગુણાનુકથને હરેઃ ।
હૃષીકેશમ્ અનુસ્મૃત્ય પ્રતિવક્તું પ્રચક્રમે

ભ્પ્_02.04.012।0 શ્રીશુક ઉવાચ
નમઃ પરસ્મૈ પુરુષાય ભૂયસે સદુદ્ભવસ્થાનનિરોધલીલયા ।
ગૃહીતશક્તિત્રિતયાય દેહિનામ્ અન્તર્ભવાયાનુપલક્ષ્યવર્ત્મને

ભૂયો નમઃ સદ્વૃજિનચ્છિદે ઽસતામ્ અસમ્ભવાયાખિલસત્ત્વમૂર્તયે ।
પુંસાં પુનઃ પારમહંસ્ય આશ્રમે વ્યવસ્થિતાનામ્ અનુમૃગ્યદાશુષે

નમો નમસ્તે ઽસ્ત્વૃષભાય સાત્વતાં વિદૂરકાષ્ઠાય મુહુઃ કુયોગિનામ્ ।
નિરસ્તસામ્યાતિશયેન રાધસા સ્વધામનિ બ્રહ્મણિ રંસ્યતે નમઃ

યત્કીર્તનં યત્સ્મરણં યદીક્ષણં યદ્વન્દનં યચ્છ્રવણં યદર્હણમ્ ।
લોકસ્ય સદ્યો વિધુનોતિ કલ્મષં તસ્મૈ સુભદ્રશ્રવસે નમો નમઃ

વિચક્ષણા યચ્ચરણોપસાદનાત્ સઙ્ગં વ્યુદસ્યોભયતો ઽન્તરાત્મનઃ ।
વિન્દન્તિ હિ બ્રહ્મગતિં ગતક્લમાસ્તસ્મૈ સુભદ્રશ્રવસે નમો નમઃ

તપસ્વિનો દાનપરા યશસ્વિનો મનસ્વિનો મન્ત્રવિદઃ સુમઙ્ગલાઃ ।
ક્ષેમં ન વિન્દન્તિ વિના યદર્પણં તસ્મૈ સુભદ્રશ્રવસે નમો નમઃ

કિરાતહૂણાન્ધ્રપુલિન્દપુલ્કશા આભીરશુમ્ભા યવનાઃ ખસાદયઃ ।
યે ઽન્યે ચ પાપા યદપાશ્રયાશ્રયાઃ શુધ્યન્તિ તસ્મૈ પ્રભવિષ્ણવે નમઃ

સ એષ આત્માત્મવતામ્ અધીશ્વરસ્ત્રયીમયો ધર્મમયસ્તપોમયઃ ।
ગતવ્યલીકૈરજશઙ્કરાદિભિર્વિતર્ક્યલિઙ્ગો ભગવાન્ પ્રસીદતામ્

શ્રિયઃ પતિર્યજ્ઞપતિઃ પ્રજાપતિર્ધિયાં પતિર્લોકપતિર્ધરાપતિઃ ।
પતિર્ગતિશ્ચાન્ધકવૃષ્ણિસાત્વતાં પ્રસીદતાં મે ભગવાન્ સતાં પતિઃ

યદઙ્ઘ્ર્યભિધ્યાનસમાધિધૌતયા ધિયાનુપશ્યન્તિ હિ તત્ત્વમ્ આત્મનઃ ।
વદન્તિ ચૈતત્ કવયો યથારુચં સ મે મુકુન્દો ભગવાન્ પ્રસીદતામ્

પ્રચોદિતા યેન પુરા સરસ્વતી વિતન્વતાજસ્ય સતીં સ્મૃતિં હૃદિ ।
સ્વલક્ષણા પ્રાદુરભૂત્ કિલાસ્યતઃ સ મે ઋષીણામ્ ઋષભઃ પ્રસીદતામ્

ભૂતૈર્મહદ્ભિર્ય ઇમાઃ પુરો વિભુર્નિર્માય શેતે યદમૂષુ પૂરુષઃ ।
ભુઙ્ક્તે ગુણાન્ ષોડશ ષોડશાત્મકઃ સો ઽલઙ્કૃષીષ્ટ ભગવાન્ વચાંસિ મે

નમસ્તસ્મૈ ભગવતે વાસુદેવાય વેધસે ।
પપુર્જ્ઞાનમ્ અયં સૌમ્યા યન્મુખામ્બુરુહાસવમ્

એતદેવાત્મભૂ રાજન્ નારદાય વિપૃચ્છતે ।
વેદગર્ભો ઽભ્યધાત્ સાક્ષાદ્યદાહ હરિરાત્મનઃ