ભગવદ્ગીતા · અધ્યાય 66

મધુસૂદનઃ - પૂર્વાધ્યાયાન્તે તે બ્રહ્મ તદ્ વિદુઃ કૃત્સ્નમ્ અધ્યાત્મં કર્મ ચાખિલમ્ ઇત્ય્ આદિના સાર્ધ-શ્લોકેન સપ્ત-પદાર્થા જ્ઞેયત્વેન ભગવતા સૂત્રિતાસ્ તેષાં વૃત્તિ-સ્થાનીયો ઽયમ્ અષ્ટમો ઽધ્યાય આરભ્યતે । તત્ર સૂત્રિતાનિ સપ્ત-વસ્તૂનિ વિશેષતો બુભુત્સમાનઃ શ્લોકાભ્યામ્ । તજ્-જ્ઞેયત્વેનોક્તં બ્રહ્મ કિં સોપાધિકં નિરુપાધિકં વા । એવમ્ આત્માનં દેહમ્ અધિકૃત્ય તસ્મિન્ન્ અધિષ્ઠાને તિષ્ઠતીત્ય્ અધ્યાત્મં કિં શ્રોત્રાદિકરણ-ગ્રામો વા પ્રત્યક્-ચૈતન્યં વા । તથા કર્મ ચાખિલમ્ ઇત્ય્ અત્ર કિં કર્મ યજ્ઞ-રૂપમ્ અન્યદ્ વા વિજ્ઞાન્તં યજ્ઞં તનુતે કર્માણિ તનુતે ઽપિ ચ ઇતિ શ્રુતૌ દ્વૈવિધ્ય-શ્રવણાત્ ।
તવ મમ ચ સમત્વાત્ કથં ત્વં માં પૃચ્છસીતિ શઙ્કામ્ અપનુદન્ સર્વ-પુરુષેભ્ય ઉત્તમસ્ય સર્વજ્ઞસ્ય તવ ન કિંચિદ્ અજ્ઞેયમ્ ઇતિ સંબોધનેન સૂચયતિ હે પુરુષોત્તમેતિ । અધિભૂતં ચ કિં પ્રોક્તં પૃથિવ્યાદિભૂતમ્ અધિકૃત્ય યત્ કિંચિત્ કાર્યમ્ અધિભૂત-પદેન વિવક્ષિતં કિં વા સમસ્તમ્ એવ કાર્ય-જાતમ્ । ચ-કારઃ સર્વેષાં પ્રશ્નાનાં સમુચ્ચયાર્થઃ । અધિદૈવં કિમ્ ઉચ્યતે દેવતા-વિષયમ્ અનુધ્યાનં વા સર્વદૈવતેષ્વ્ આદિય્ત-મણ્ડલાદિષ્વ્ અનુસ્યૂતં ચૈતન્યં વા