ભગવદ્ગીતા · અધ્યાય 17

શોક-પઙ્ક-નિમગ્નં યઃ સાઙ્ખ્ય-યોગોપદેશતઃ ।
ઉજ્જહારાર્જુનં ભક્તં સ કૃષ્ણ-શરણં મમ ॥
ઇતિ શ્રી-શ્રીધર-સ્વામિકૃતાયાં ભગવદ્-ગીતા-ટીકાયાં સુબોધિન્યાં
દ્વિતીયો ઽધ્યાયઃ

મધુસૂદનઃ : તદ્ એવં ચતુર્ણાં પ્રશ્નાનામ્ ઉત્તર-વ્યાજેન સર્વાણિ સ્થિત-પ્રજ્ઞ-લક્ષણાનિ મુમુક્ષુ-કર્તવ્યતયા કથિતાનિ । સમ્પ્રતિ કર્મ-યોગ-ફલ-ભૂતાં સાઙ્ખ્ય-નિષ્ઠાં સ્તુવન્ન્ ઉપસંહરતિ એષેતિ । એષા સ્થિત-પ્રજ્ઞ-લક્ષણ-વ્યાજેન કથિતા । એષા તે ઽભિહિતા સાઙ્ખ્યે બુદ્ધિર્ ઇતિ ચ પ્રાગ્ ઉક્તા સ્થિતિર્ નિષ્ઠા સર્વ-કર્મ-સંન્યાસ-પૂર્વક-પરમાત્મ-જ્ઞાન-લક્ષણા બ્રાહ્મી બ્રહ્મ-વિષયા । હે પાર્થ ! એનાં સ્થિતિં પ્રાપ્ય યઃ કશ્ચિદ્ અપિ પ્નર્ ન વિમુહ્યતિ । ન હિ જ્ઞાન-બાધિતસ્યાજ્ઞાનસ્ય પુનઃ સમ્ભવો ઽસ્તિ અનાદિત્વેનોત્પત્ત્ય્-અસમ્ભવાત્ । અસ્યાં સ્થિતાવ્ અન્ત-કાલે ઽપિ અન્ત્યે ઽપિ વઅયસિ સ્થિત્વા બ્રહ્મ-નિર્વાણં
બ્રહ્મણિ નિર્વાણં નિર્વૃત્તિં બ્રહ્મ-રૂપં નિર્વાણમ્ ઇતિ વા । ઋચ્છતિ ગચ્છત્ય્ અભેદેન । કિમ્ ઉ વક્તવ્યં યો બ્રમચર્યાદ્ એવ સંન્યસ્ય યાવજ્-જીવમ્ અસ્યાં બ્રાહ્મ્યાં સ્થિતાવ્ અવતિષ્ઠતે સ બ્રહ્મ-નિર્વાણમ્ ઋચ્છતીત્ય્ અપિ-શબ્દાર્થઃ