ભગવદ્ગીતા · અધ્યાય 102

બલદેવઃ -
ઉપાયેષુ સમસ્તેષુ શુદ્ધા ભક્તિર્ મહા-બલા ।
પ્રાપયેત્ ત્વરયા યન્ મામ્ ઇત્ય્ આહ દ્વાદશે હરિઃ ॥
જીવાત્માનં યથાવજ્ જ્ઞાત્વા વિજ્ઞાય ચ તદ્-અંશી હરિર્ ધ્યેય ઇતિ અવિનાશિ તુ તદ્ વિદ્ધિ [ગીતા 2.17] ઇત્ય્ આદિભિર્ દ્વિતીયાદિષ્વ્ એકઃ પન્થા વર્ણિતઃ । જીવાત્માનં હરેર્ અંશં જ્ઞાત્વૈવ તદ્-અંશી હરિસ્ તચ્-છ્રવણાદિ-ભક્તિભિર્ ધ્યેય ઇતિ મય્ય્ આસક્ત-મનાઃ પાર્થ [ગીતા 7.1] ઇત્ય્ આદિભિઃ સપ્તમાદિષુ દ્વિતીય-પન્થાઃ પ્રદર્શિતઃ । તેષ્વ્ એવ પ્રયાણ-કાલે [ગીતા 8.10] ઇત્ય્ આદિના યોગોપસૃષ્ટા । જ્ઞાન-યજ્ઞેન ચાપ્ય્ અન્યે [ગીતા 9.15] ઇત્ય્ અનેન જ્ઞાનોપસૃષ્ટા ચ ભક્તિર્ ઉક્તા । ભક્તિ-ષટ્કાત્ પ્રાક્ ષષ્ઠાન્તે કેવલાં ભક્તિમ્ ઉપદેક્ષ્યતા યોગિનામ્ અપિ સર્વેષાં [ગીતા 6.47] ઇત્ય્ આદિ-પદ્યેન સ્વૈકાન્તિનામ્
યુક્તતમતાં ચાભિહિતા । તત્રાર્જુનઃ પૃચ્છતિ એવમ્ ઇતિ । એવં મય્ય્ આસક્ત-મનાઃ પાર્થ [ગીતા 7.1] ઇત્ય્ આદિ-ત્વદ્-ઉક્ત-વિધયા સતત-યુક્તા યે ત્વાં શ્યામસુન્દરં કૃષ્ણં પરિતઃ કાયાદિ-વ્યાપારૈર્ ઉપાસતે, યે ચાક્ષરં જીવ-સ્વરૂપં ચક્ષુર્-આદિભિર્ અવ્યક્તં પર્યુપાસતે ધારણાધ્યાન-સમાધિભિઃ સાક્ષાત્-કર્તુમ્ ઈહન્તે પરમાત્મ-કામાસ્ તેષામ્ ઉભયેષાં મધ્યે યોગ-વિત્તમાઃ શીઘ્રોપાયિનઃ કે ભવન્તિ ? અયં ભાવઃ । સ્વાનુભવ-પૂર્વકસ્ય હરિ-ધ્યાનસ્ય બન્ધ-મૂલત્વાત્ તેન નિર્વિઘ્ના તત્-પ્રાપ્તિર્ ઇત્ય્ એકે । નીરૂપસ્યાતિસૂક્ષ્મસ્ય જીવાત્મનો દુર્ધ્યાનત્વાત્ કિં
તદ્-ધ્યાનેન ? કિન્તુ હરિ-ભક્તિર્ એવ સર્વ-વિઘ્ન-વિમર્દિની હરિ-પ્રાપણીત્ય્ એકે । તસ્યામ્ એવ નિરતાસ્ તેષામ્ ઉભયેષામ્ ઉપાયેષુ કઃ શ્રેયાન્ ઉપાય ઇતિ તં ભણેતિ

ભ્ગ્ 12.2
શ્રી-ભગવાન્ ઉવાચ
મય્ય્ આવેશ્ય મનો યે માં નિત્ય-યુક્તા ઉપાસતે ।
શ્રદ્ધયા પરયોપેતાસ્ તે મે યુક્તતમા મતાઃ