Bhagavadbhaktistotra · શ્લોક 1-20

પ્રત્યક્ષવસ્તુવિષયાય જગદ્ધિતાય વિશ્વસ્થિતિપ્રલયસમ્ભવકારણાય ।
સર્વાત્મને વિજિતકોપમનોભવાય તુભ્યં નમસ્ ત્રિબુવનપ્રભવે શિવાય ॥

સત્યં ન વેદ્મિ કિમ્ અહં યદ્ અગોચરો ઽસિ વાચસ્પતેર્ અપિ ગિરામ્ કિમ્ ઉતાસ્મદાદેઃ ।
ભક્તિસ્ તથાપિ ભવતો ગુણકીર્તનેષુ યન્ માં નિયોજયતિ કિં તદ્ અહં કરોમિ ॥

ખાર્કેન્દુવહ્નિમરુદાત્મમહીપયોભિર્ અષ્ટભિર્ એવ તનુભિર્ ભવતા સમસ્તે ।
વ્યાપ્તે જગત્ય્ અપરમ્ ઇચ્છતિ યો ઽત્ર વક્તુમ્ કો ઽન્યો હતત્રપતયા સદૃશો ઽસ્તિ તેન ॥

ધૃત્યાદિભિઃ સ્વતનુવૃત્તિભિર્ એવ યદ્વદ્ એકો ભવાન્ વહતિ સમ્પ્રતિ લોકયાત્રામ્ ।
તદ્વદ્ વિભો યદિ જગત્ય્ અપરો ઽસ્તિ કશ્ચિન્ નિર્મત્સરાઃ કિમ્ અપિ ન પ્રવદન્તિ સન્તઃ ॥

યોગાદ્ અપાસ્તતમ્સો ભુવનત્રયે ઽપિ મુખ્યાઃ પિતામહપુરન્દરવિષ્ણવો ઽપિ ।
અદ્યાપિ દેવ ન વિદન્તિ કૃતપ્રયત્નાસ્ તત્ત્વં તવેતિ તદ્ અહો મહદ્ ઇન્દ્રજાલમ્ ॥

ભાવોદ્ભવસ્થિતિવિપત્કરણપ્રવૃત્તૌ સંજ્ઞા વિભિન્નરચનાસ્ ત્વયિ સમ્ભવન્તિ ।
સામ્યે સ્થિતઃ પ્રતિનિવૃત્તસમસ્તકાર્યો નેન્દ્રો ન વિષ્ણુર્ અસિ નાપિ પિતામહો ઽસિ ॥

કેચિદ્ ભવન્તમ્ અનુપાધિમ્ અનામરૂપમ્ વિજ્ઞાનમ્ એવ પરમાર્થતયા પ્રપન્નાઃ ।
અન્યે ત્રિધાતુપરિકલ્પનયા વિશુદ્ધમ્ ઊચુઃ સ્વશાસ્ત્રસમયં પરિપાલયન્તઃ ॥

સાંખ્યૈઃ સમસ્તજગદુદ્ભવકારણાનિ પ્રોક્તાનિ યાનિ ખલુ સત્ત્વરજસ્તમાંસિ ।
રૂપાણિ તાન્ય્ અપિ તવૈવ સમગ્રશક્તેઃ કિં નાત્ર યત્ પરિગતં ભુવિ શક્તિભિસ્ તે ॥

નિત્યં વિનાશિપદરૂપમ્ અનેકમ્ એકમ્ ઉગ્રં પ્રશાન્તમ્ અગુણં ગુણસંનિબદ્ધમ્ ।
સંસારિણં વશિનમ્ અધુર્વમ્ અસ્વતન્ત્રમ્ એવં ભવન્તમ્ અસકૃત્ કવયઃ સ્તુવન્તિ ॥

વાચામ્ અતીતવિષયો નિરુપાખ્યભાવાત્ પ્રોક્તો ઽસિ શૂન્યમ્ ઇતિ કૈશ્ચિદ્ અસત્પ્રતિજ્ઞૈઃ ।
ત્વામ્ એવ કેચિદ્ અપિ વાચકવાચ્યયોગાત્ સન્તં વિશેષણવશાત્ પરિકલ્પયન્તિ ॥

આદ્યન્તયોસ્ ત્રિબુવનસ્ય ભવન્તમ્ એવ યં વૈદિકાઃ પુરુષમ્ આહુર્ અભેદમ્ આદ્યમ્ ।
ભૂયસ્ તમ્ એવ જનનપ્રલયાન્તરાલે સંસારજાલમ્ ઇતિ જાતવિકારમ્ ઊચુઃ ॥

આત્માનમ્ આત્મનિ યદા સ્વયમ્ આત્મનૈવ સંયમ્ય તિષ્ઠસિ નિમીલિતસર્વશક્તે ।
લીનં તદા ત્વયિ જગત્ ખલુ તાવદ્ આસ્તે યાવત્ તવોદ્ભવતિ નાથ પુનઃ સિસૃક્ષા ॥

ત્વત્તઃ પરં જગતિ નાથ ન ચાસ્તિ કિંચિન્ નાણુઃ ક્વચિન્ ન ચ મહાન્ ભવતઃ સકાશાત્ ।
સર્વાત્મકો ઽસિ ભવતૈવ સમસ્તમ્ એતદ્ અન્તઃકૃતં નનુ જગન્ મણિનેવ સૂત્રમ્ ॥

ચેતાંસિ યાનિ સુખદુઃખવિશેષભાઞ્જિ યે ચ પ્રધાનપરિણામવિકારભેદાઃ ।
ત્વં દેવ જન્મનિ પુનઃ પ્રલયે ચ તેષામ્ હેતુઃ સમસ્તપયસામ્ ઇવ તોયરાશિઃ ॥

અસ્તાસ્ ત્વયા સુરગુરો સ્વતનુ યદૈવ ખાત્માનલાનિલજલાવનિચન્દ્રસૂર્યાઃ ।
લોકે પરસ્ય ભવતા નનુ કારણસ્ય મૂલે તદૈવ નિહિતઃ સકલે કુઠારઃ ॥

સ્તૌતિ પ્રસહ્ય તવ ષોડશધા વિભજ્ય મૂર્તિં પ્રમાણરચનો મુનિર્ અક્ષપાદઃ ।
દ્રવ્યાદિવસ્તુરચનાભિર્ ઉપાત્તભેદે વૈશેષિકે કણભુજાપિ નનુ સ્તુતો ઽસિ ॥

બધ્નાતિ કાચિદ્ અપિ શક્તિર્ અનન્તશક્તેર્ ક્ષેત્રજ્ઞમ્ અપ્રતિહતા ભવપાશજાલૈઃ ।
જ્ઞાનાસિના ચ વિનિકૃત્ય ગુણાન્ અશેષાન્ અન્યા કરોત્ય્ અભિમુખં પુરુષં વિમુક્તૌ ॥

એકાં બત ચ્યુતસમસ્તભવપ્રવૃત્તિમ્ આહુર્ વિમુક્તિમ્ ઇતિ શાન્તતમામ્ અવસ્થામ્ ।
સ્થિત્યુદ્ભવપ્રલયિનીમ્ અપરામ્ અવસ્થામ્ સંસારિણીમ્ ઇતિ વદન્તિ તવૈવ સન્તઃ ॥

અજ્ઞાનતીવ્રતિમિરોપહતપ્રકાશાસ્ ત્વદ્દૂષણં પ્રતિ વિનષ્ટધિયો ઽપિ સન્તઃ ।
તાવત્ ત્યજન્તિ ન ભવં ભગવંસ્ ત્વયૈવ યાવત્ સ્વશક્તિકિરણૈર્ ન વિબોધિતાઃ સ્યુઃ ॥

ગુહ્યં ગુહાશ્રયમ્ અજમ્ પરમં પવિત્રમ્ એકં વિભું સકલવાઙ્મયબીજમ્ આદ્યમ્ ।
સમ્યક્ પ્રયુક્તમ્ અભિવાઞ્છિતહ્તુભૂતમ્ આહુર્ ભવન્તમ્ અપરે નનુ શબ્દતત્ત્વમ્ ॥