અથર્વવેદ · અધ્યાય 13.2
13.2
ઉદસ્ય કેતવો દિવિ શુક્રા ભ્રાજન્ત ઈરતે ।
આદિત્યસ્ય નૃચક્ષસો મહિવ્રતસ્ય મીઢુષઃ
દિશાં પ્રજ્ઞાનાં સ્વરયન્તમર્ચિષા સુપક્ષમાશું પતયન્તમર્ણવે ।
સ્તવામ સૂર્યં ભુવનસ્ય ગોપાં યો રશ્મિભિર્દિશ આભાતિ સર્વાઃ
યત્પ્રાઙ્પ્રત્યઙ્સ્વધયા યાસિ શીભં નાનારૂપે અહની કર્ષિ માયયા ।
તદાદિત્ય મહિ તત્તે મહિ શ્રવો યદેકો વિશ્વં પરિ ભૂમ જાયસે
વિપશ્ચિતં તરણિં ભ્રાજમાનં વહન્તિ યં હરિતઃ સપ્ત બહ્વીઃ ।
સ્રુતાદ્યમત્ત્રિર્દિવમુન્નિનાય તં ત્વા પશ્યન્તિ પરિયાન્તમાજિમ્
મા ત્વા દભન્ પરિયાન્તમાજિં સ્વસ્તિ દુર્ગામતિ યાહિ શીભમ્ ।
દિવં ચ સૂર્ય પૃથિવીં ચ દેવીમહોરાત્રે વિમિમાનો યદેષિ
સ્વસ્તિ તે સૂર્ય ચરસે રથાય યેનોભાવન્તૌ પરિયાસિ સદ્યઃ ।
યં તે વહન્તિ હરિતો વહિષ્ઠાઃ શતમશ્વા યદિ વા સપ્ત બહ્વીઃ
સુખં સૂર્ય રથમંશુમન્તં સ્યોનં સુવહ્નિમધિ તિષ્ઠ વાજિનમ્ ।
યં તે વહન્તિ હરિતો વહિષ્ઠાઃ શતમશ્વા યદિ વા સપ્ત બહ્વીઃ
સપ્ત સૂર્યો હરિતો યાતવે રથે હિરણ્યત્વચસો બૃહતીરયુક્ત ।
અમોચિ શુક્રો રજસઃ પરસ્તાદ્વિધૂય દેવસ્તમો દિવમારુહત્
ઉત્કેતુના બૃહતા દેવ આગન્ન્ અપાવૃક્તમોઽભિ જ્યોતિરશ્રૈત્।
દિવ્યઃ સુપર્ણઃ સ વીરો વ્યખ્યદદિતેઃ પુત્રો ભુવનાનિ વિશ્વા
ઉદ્યન્ રશ્મીન્ આ તનુષે વિશ્વા રુપાણિ પુષ્યસિ ।
ઉભા સમુદ્રૌ ક્રતુના વિ ભાસિ સર્વાંલ્લોકાન્ પરિભૂર્ભ્રાજમાનઃ
પૂર્વાપરં ચરતો માયયૈતૌ શિશૂ ક્રીડન્તૌ પરિ યાતોઽર્ણવમ્ ।
વિશ્વાન્યો ભુવના વિચષ્ટે હૈરણ્યૈરન્યં હરિતો વહન્તિ
દિવિ ત્વાત્ત્રિરધારયત્સૂર્યા માસાય કર્તવે ।
સ એષિ સુધૃતસ્તપન્ વિશ્વા ભૂતાવચાકશત્
ઉભાવન્તૌ સમર્ષસિ વત્સઃ સંમાતરાવિવ ।
નન્વેતદિતઃ પુરા બ્રહ્મ દેવા અમી વિદુઃ
યત્સમુદ્રમનુ શ્રિતં તત્સિષાસતિ સૂર્યઃ ।
અધ્વાસ્ય વિતતો મહાન્ પૂર્વશ્ચાપરશ્ચ યઃ
તં સમાપ્નોતિ જૂતિભિસ્તતો નાપ ચિકિત્સતિ ।
તેનામૃતસ્ય ભક્ષં દેવાનાં નાવ રુન્ધતે
ઉદુ ત્યં જાતવેદસં દેવં વહન્તિ કેતવઃ ।
દૃશે વિશ્વાય સૂર્યમ્
અપ ત્યે તાયવો યથા નક્ષત્રા યન્ત્યક્તુભિઃ ।
સૂરાય વિશ્વચક્ષસે
અદૃશ્રન્ન્ અસ્ય કેતવો વિ રશ્મયો જનામનુ ।
ભ્રાજન્તો અગ્નયો યથા
તરણિર્વિશ્વદર્શતો જ્યોતિષ્કૃદસિ સૂર્ય ।
વિશ્વમા ભાસિ રોચન
પ્રત્યઙ્દેવાનાં વિશઃ પ્રત્યઙ્ઙુદેષિ માનુષીઃ ।
પ્રત્યઙ્વિશ્વં સ્વર્દૃશે
યેના પાવક ચક્ષસા ભુરણ્યન્તં જનાઁ અનુ ।
ત્વં વરુણ પશ્યસિ
વિ દ્યામેષિ રજસ્પૃથ્વહર્મિમાનો અક્તુભિઃ ।
પશ્યન્ જન્માનિ સૂર્ય
સપ્ત ત્વા હરિતો રથે વહન્તિ દેવ સૂર્ય ।
શોચિષ્કેશં વિચક્ષણમ્
અયુક્ત સપ્ત શુન્ધ્યુવઃ સૂરો રથસ્ય નપ્ત્યઃ ।
તાભિર્યાતિ સ્વયુક્તિભિઃ
રોહિતો દિવમારુહત્તપસા તપસ્વી ।
સ યોનિમૈતિ સ ઉ જાયતે પુનઃ સ દેવાનામધિપતિર્બભૂવ
યો વિશ્વચર્ષણિરુત વિશ્વતોમુખો યો વિશ્વતસ્પાણિરુત વિશ્વતસ્પૃથઃ ।
સં બાહુભ્યાં ભરતિ સં પતત્રૈર્દ્યાવાપૃથિવી જનયન્ દેવ એકઃ
એકપાદ્દ્વિપદો ભૂયો વિ ચક્રમે દ્વિપાત્ત્રિપાદમભ્યેતિ પશ્ચાત્।
દ્વિપાદ્ધ ષટ્પદો ભૂયો વિ ચક્રમે ત એકપદસ્તન્વં સમાસતે
અતન્દ્રો યાસ્યન્ હરિતો યદાસ્થાદ્દ્વે રૂપે કૃણુતે રોચમાનઃ ।
કેતુમાન્ ઉદ્યન્ત્સહમાનો રજાંસિ વિશ્વા આદિત્ય પ્રવતો વિ ભાસિ
બણ્મહાઁ અસિ સૂર્ય બડાદિત્ય મહાઁ અસિ ।
મહાંસ્તે મહતો મહિમા ત્વમાદિત્ય મહાઁ અસિ
રોચસે દિવિ રોચસે અન્તરિક્ષે પતઙ્ગ પૃથિવ્યાં રોચસે રોચસે અપ્સ્વન્તઃ ।
ઉભા સમુદ્રૌ રુચ્યા વ્યાપિથ દેવો દેવાસિ મહિષઃ સ્વર્જિત્
અર્વાઙ્પરસ્તાત્પ્રયતો વ્યધ્વ આશુર્વિપશ્ચિત્પતયન્ પતઙ્ગઃ ।
વિષ્ણુર્વિચિત્તઃ શવસાધિતિષ્ઠન્ પ્ર કેતુના સહતે વિશ્વમેજત્
ચિત્રશ્ચિકિત્વાન્ મહિષઃ સુપર્ણ આરોચયન્ રોદસી અન્તરિક્ષમ્ ।
અહોરાત્રે પરિ સૂર્યં વસાને પ્રાસ્ય વિશ્વા તિરતો વીર્યાણિ
તિગ્મો વિભ્રાજન્ તન્વં શિશાનોઽરંગમાસઃ પ્રવતો રરાણઃ ।
જ્યોતિષ્માન્ પક્ષી મહિષો વયોધા વિશ્વા આસ્થાત્પ્રદિશઃ કલ્પમાનઃ
ચિત્રં દેવાનાં કેતુરનીકં જ્યોતિષ્માન્ પ્રદિશઃ સૂર્ય ઉદ્યન્ ।
દિવાકરોઽતિ દ્યુમ્નૈસ્તમાંસિ વિશ્વાતારીદ્દુરિતાનિ શુક્રઃ
ચિત્રં દેવાનામુદગાદનીકં ચક્ષુર્મિત્રસ્ય વરુણસ્યાગ્નેઃ ।
આપ્રાદ્ દ્વાયાપૃથિવી અન્તરિક્ષં સૂર્ય આત્મા જગતસ્તસ્થુષશ્ચ
ઉચ્ચા પતન્તમરુણં સુપર્ણં મધ્યે દિવસ્તરણિં ભ્રાજમાનમ્ ।
પશ્યામ ત્વા સવિતારં યમાહુરજસ્રં જ્યોતિર્યદવિન્દદત્ત્રિઃ
દિવસ્પૃષ્ઠે ધાવમાનં સુપર્ણમદિત્યાઃ પુત્રં નાથકામ ઉપ યામિ ભીતઃ ।
સ નઃ સૂર્ય પ્ર તિર દીર્ઘમાયુર્મા રિષામ સુમતૌ તે સ્યામ
સહસ્રાહ્ણ્યં વિયતાવસ્ય પક્ષૌ હરેર્હંસસ્ય પતતઃ સ્વર્ગમ્ ।
સ દેવાન્ત્સર્વાન્ ઉરસ્યુપદદ્ય સંપશ્યન્ યાતિ ભુવનાનિ વિશ્વા
રોહિતઃ કાલો અભવદ્રોહિતોઽગ્રે પ્રજાપતિઃ ।
રોહિતો યજ્ઞાનાં મુખં રોહિતઃ સ્વરાભરત્
રોહિતો લોકો અભવદ્રોહિતોઽત્યતપદ્દિવમ્ ।
રોહિતો રશ્મિભિર્ભૂમિં સમુદ્રમનુ સં ચરત્
સર્વા દિશઃ સમચરદ્રોહિતોઽધિપતિર્દિવઃ ।
દિવં સમુદ્રમાદ્ભૂમિં સર્વં ભૂતં વિ રક્ષતિ
આરોહન્ છુક્રો બૃહતીરતન્દ્રો દ્વે રૂપે કૃણુતે રોચમાનઃ ।
ચિત્રશ્ચિકિત્વાન્ મહિષો વાતમાયા યાવતો લોકાન્ અભિ યદ્વિભાતિ
અભ્યન્યદેતિ પર્યન્યદસ્યતેઽહોરાત્રાભ્યાં મહિષઃ કલ્પમાનઃ ।
સૂર્યં વયં રજસિ ક્ષિયન્તં ગાતુવિદં હવામહે નાધમાનાઃ
પૃથિવીપ્રો મહિષો નાધમાનસ્ય ગાતુરદબ્ધચક્ષુઃ પરિ વિશ્વં બભૂવ ।
વિશ્વં સંપશ્યન્ત્સુવિદત્રો યજત્ર ઇદં શૃણોતુ યદહં બ્રવીમિ
પર્યસ્ય મહિમા પૃથિવીં સમુદ્રં જ્યોતિષા વિભ્રાજન્ પરિ દ્યામન્તરિક્ષમ્ ।
સર્વં સંપશ્યન્ત્સુવિદત્રો યજત્ર ઇદં શૃણોતુ યદહં બ્રવીમિ
અબોધ્યગ્નિઃ સમિધા જનાનાં પ્રતિ ધેનુમિવાયતીમુષાસમ્ ।
યહ્વા ઇવ પ્ર વયામુજ્જિહાનાઃ પ્ર ભાનવઃ સિસ્રતે નાકમચ્છ
મૂળ પાઠ: atharvavedaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0