અથર્વવેદ · અધ્યાય 11.10
11.8(૧૧.૧૦)
યન્ મન્યુર્જાયામાવહત્સંકલ્પસ્ય ગૃહાદધિ ।
ક આસં જન્યાઃ કે વરાઃ ક ઉ જ્યેષ્ઠવરોઽભવત્
તપશ્ચૈવાસ્તાં કર્મ ચાન્તર્મહત્યર્ણવે ।
ત આસં જન્યાસ્તે વરા બ્રહ્મ જ્યેષ્ઠવરોઽભવત્
દશ સાકમજાયન્ત દેવા દેવેભ્યઃ પુરા ।
યો વૈ તાન્ વિદ્યાત્પ્રત્યક્ષં સ વા અદ્ય મહદ્વદેત્
પ્રાણાપાનૌ ચક્ષુઃ શ્રોત્રમક્ષિતિશ્ચ ક્ષિતિશ્ચ યા ।
વ્યાનોદાનૌ વાઙ્મનસ્તે વા આકૂતિમાવહન્
અજાતા આસન્ન્ ઋતવોઽથો ધાતા બૃહસ્પતિઃ ।
ઇન્દ્રાગ્ની અશ્વિના તર્હિ કં તે જ્યેષ્ઠમુપાસત
તપશ્ચૈવાસ્તાં કર્મ ચાન્તર્મહત્યર્ણવે ।
તપો હ જજ્ઞે કર્મણસ્તત્તે જ્યેષ્ઠમુપાસત
યેત આસીદ્ભૂમિઃ પૂર્વા યામદ્ધાતય ઇદ્વિદુઃ ।
યો વૈ તાં વિદ્યાન્ નામથા સ મન્યેત પુરાણવિત્
કુત ઇન્દ્રઃ કુતઃ સોમઃ કુતો અગ્નિરજાયત ।
કુતસ્ત્વષ્ટા સમભવત્કુતો ધાતાજાયત
ઇન્દ્રાદિન્દ્રઃ સોમાત્સોમો અગ્નેરગ્નિરજાયત ।
ત્વષ્ટા હ જજ્ઞે ત્વષ્ટુર્ધાતુર્ધાતાજાયત
યે ત આસન્ દશ જાતા દેવા દેવેભ્યઃ પુરા ।
પુત્રેભ્યો લોકં દત્ત્વા કસ્મિંસ્તે લોક આસતે
યદા કેશાન્ અસ્થિ સ્નાવ માંસં મજ્જાનમાભરત્।
શરીરં કૃત્વા પાદવત્કં લોકમનુ પ્રાવિશત્
કુતઃ કેશાન્ કુતઃ સ્નાવ કુતો અસ્થીન્યાભરત્।
અઙ્ગા પર્વાણિ મજ્જાનં કો માંસં કુત આભરત્
સંસિચો નામ તે દેવા યે સંભારાન્ત્સમભરન્ ।
સર્વં સંસિચ્ય મર્ત્યં દેવાઃ પુરુષમાવિશન્
ઊરૂ પાદાવષ્ઠીવન્તૌ શિરો હસ્તાવથો મુખમ્ ।
પૃષ્ટીર્બર્જહ્યે પાર્શ્વે કસ્તત્સમદધાદૃષિઃ
શિરો હસ્તાવથો મુખં જિહ્વાં ગ્રીવાશ્ચ કીકસાઃ ।
ત્વચા પ્રાવૃત્ય સર્વં તત્સંધા સમદધાન્ મહી
યત્તચ્છરીરમશયત્સંધયા સંહિતં મહત્।
યેનેદમદ્ય રોચતે કો અસ્મિન્ વર્ણમાભરત્
સર્વે દેવા ઉપાશિક્ષન્ તદજાનાદ્વધૂઃ સતી ।
ઈશા વશસ્ય યા જાયા સાસ્મિન્ વર્ણમાભરત્
યદા ત્વષ્ટા વ્યતૃણત્પિતા ત્વષ્ટુર્ય ઉત્તરઃ ।
ગૃહં કૃત્વા મર્ત્યં દેવાઃ પુરુષમાવિશન્
સ્વપ્નો વૈ તન્દ્રીર્નિરૃતિઃ પાપ્માનો નામ દેવતાઃ ।
જરા ખાલત્યં પાલિત્યં શરીરમનુ પ્રાવિશન્
સ્તેયં દુષ્કૃતં વૃજિનં સત્યં યજ્ઞો યશો બૃહત્।
બલં ચ ક્ષત્રમોજશ્ચ શરીરમનુ પ્રાવિશન્
ભૂતિશ્ચ વા અભૂતિશ્ચ રાતયોઽરાતયશ્ચ યાઃ ।
ક્ષુધશ્ચ સર્વાસ્તૃષ્ણાશ્ચ શરીરમનુ પ્રાવિશન્
નિન્દાશ્ચ વા અનિન્દાશ્ચ યચ્ચ હન્તેતિ નેતિ ચ ।
શરીરં શ્રદ્ધા દક્ષિણાશ્રદ્ધા ચાનુ પ્રાવિશન્
વિદ્યાશ્ચ વા અવિદ્યાશ્ચ યચ્ચાન્યદુપદેશ્યમ્ ।
શરીરં બ્રહ્મ પ્રાવિશદૃચઃ સામાથો યજુઃ
આનન્દા મોદાઃ પ્રમુદોઽભીમોદમુદશ્ચ યે ।
હસો નરિષ્ટા નૃત્તાનિ શરીરમનુ પ્રાવિશન્
આલાપાશ્ચ પ્રલાપાશ્ચાભીલાપલપશ્ચ યે ।
શરીરં સર્વે પ્રાવિશન્ન્ આયુજઃ પ્રયુજો યુજઃ
પ્રાણાપાનૌ ચક્ષુઃ શ્રોત્રમક્ષિતિશ્ચ ક્ષિતિશ્ચ યા ।
વ્યાનોદાનૌ વાઙ્મનઃ શરીરેણ ત ઈયન્તે
આશિષશ્ચ પ્રશિષશ્ચ સંશિષો વિશિષશ્ચ યાઃ ।
ચિત્તાનિ સર્વે સંકલ્પાઃ શરીરમનુ પ્રાવિશન્
આસ્તેયીશ્ચ વાસ્તેયીશ્ચ ત્વરણાઃ કૃપણાશ્ચ યાઃ ।
ગુહ્યાઃ શુક્રા સ્થૂલા અપસ્તા બીભત્સાવસાદયન્
અસ્થિ કૃત્વા સમિધં તદષ્ટાપો અસાદયન્ ।
રેતઃ કૃત્વાજ્યં દેવાઃ પુરુષમાવિશન્
યા આપો યાશ્ચ દેવતા યા વિરાડ્બ્રહ્મણા સહ ।
શરીરં બ્રહ્મ પ્રાવિશચ્છરીરેઽધિ પ્રજાપતિઃ
સૂર્યશ્ચક્ષુર્વાતઃ પ્રાણં પુરુષસ્ય વિ ભેજિરે ।
અથાસ્યેતરમાત્માનં દેવાઃ પ્રાયચ્છન્ન્ અગ્નયે
તસ્માદ્વૈ વિદ્વાન્ પુરુષમિદં બ્રહ્મેતિ મન્યતે ।
સર્વા હ્યસ્મિન્ દેવતા ગાવો ગોષ્ઠ ઇવાસતે
પ્રથમેન પ્રમારેણ ત્રેધા વિષ્વઙ્વિ ગચ્છતિ ।
અદ એકેન ગચ્છત્યદ એકેન ગચ્છતીહૈકેન નિ ષેવતે
અપ્સુ સ્તીમાસુ વૃદ્ધાસુ શરીરમન્તરા હિતમ્ ।
તસ્મિં છવોઽધ્યન્તરા તસ્માચ્છવોઽધ્યુચ્યતે
મૂળ પાઠ: atharvavedaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0