અથર્વવેદ · અધ્યાય 11

સૂક્તમ્ ૧
સૂક્તમ્ ૨
સૂક્તમ્ ૩
સૂક્તમ્ ૪
સૂક્તમ્ ૫
સૂક્તમ્ ૬
સૂક્તમ્ ૭
સૂક્તમ્ ૮
સૂક્તમ્ ૯
સૂક્તમ્ ૧૦
સૂક્તમ્ ૧૧
સૂક્તમ્ ૧૨
11.1
અગ્ને જાયસ્વાદિતિર્નાથિતેયં બ્રહ્મૌદનં પચતિ પુત્રકામા ।
સપ્તઋષયો ભૂતકૃતસ્તે ત્વા મન્થન્તુ પ્રજયા સહેહ

કૃણુત ધૂમં વૃષણઃ સખાયોઽદ્રોઘાવિતા વાચમચ્છ ।
અયમગ્નિઃ પૃતનાષાટ્સુવીરો યેન દેવા અસહન્ત દસ્યૂન્

અગ્નેઽજનિષ્ઠા મહતે વીર્યાય બ્રહ્મૌદનાય પક્તવે જાતવેદઃ ।
સપ્તઋષયો ભૂતકૃતસ્તે ત્વાજીજનન્ન્ અસ્યૈ રયિં સર્વવીરં નિ યચ્છ

સમિદ્ધો અગ્ને સમિધા સમિધ્યસ્વ વિદ્વાન્ દેવાન્ યજ્ઞિયામેહ વક્ષઃ ।
તેભ્યો હવિઃ શ્રપયં જાતવેદ ઉત્તમં નાકમધિ રોહયેમમ્

ત્રેધા ભાગો નિહિતો યઃ પુરા વો દેવાનાં પિતૄણાં મર્ત્યાનામ્ ।
અંશાં જાનીધ્વં વિ ભજામિ તાન્ વો યો દેવાનાં સ ઇમાં પારયાતિ

અગ્ને સહસ્વાન્ અભિભૂરભીદસિ નીચો ન્યુબ્જ દ્વિષતઃ સપત્નાન્ ।
ઇયં માત્રા મીયમાના મિતા ચ સજાતાંસ્તે બલિહૃતઃ કૃણોતુ

સાકં સજાતૈઃ પયસા સહૈધ્યુદુબ્જૈનાં મહતે વીર્યાય ।
ઊર્ધ્વો નાકસ્યાધિ રોહ વિષ્ટપં સ્વર્ગો લોક ઇતિ યં વદન્તિ

ઇયં મહી પ્રતિ ગૃહ્ણાતુ ચર્મ પૃથિવી દેવી સુમનસ્યમાના ।
અથ ગછેમ સુકૃતસ્ય લોકમ્

એતૌ ગ્રાવાણૌ સયુજા યુઙ્ધિ ચર્મણિ નિર્બિન્ધ્યંશૂન્ યજમાનાય સાધુ ।
અવઘ્નતી નિ જહિ ય ઇમાં પૃતન્યવ ઊર્ધ્વં પ્રજામુદ્ભરન્ત્યુદૂહ

ગૃહાણ ગ્રાવાણૌ સકૃતૌ વીર હસ્ત આ તે દેવા યજ્ઞિયા યજ્ઞમગુઃ ।
ત્રયો વરા યતમાંસ્ત્વં વૃણીષે તાસ્તે સમૃદ્ધીરિહ રાધયામિ

ઇયં તે ધીતિરિદમુ તે જનિત્રં ગૃહ્ણાતુ ત્વામદિતિઃ શૂરપુત્રા ।
પરા પુનીહિ ય ઇમાં પૃતન્યવોઽસ્યૈ રયિં સર્વવીરં નિ યચ્છ

ઉપશ્વસે દ્રુવયે સીદતા યૂયં વિ વિચ્યધ્વં યજ્ઞિયાસસ્તુષૈઃ ।
શ્રિયા સમાનાન્ અતિ સર્વાન્ત્સ્યામાધસ્પદં દ્વિષતસ્પાદયામિ

પરેહિ નારિ પુનરેહિ ક્ષિપ્રમપાં ત્વા ગોષ્ઠો અધ્યરુક્ષદ્ભરાય ।
તાસાં ગૃહ્ણીતાદ્યતમા યજ્ઞિયા અસન્ વિભાજ્ય ધીરીતરા જહીતાત્

એમા અગુર્યોષિતઃ શુમ્ભમાના ઉત્તિષ્ઠ નારિ તવસં રભસ્વ ।
સુપત્ની પત્યા પ્રજયા પ્રજાવત્યા ત્વાગન્ યજ્ઞઃ પ્રતિ કુમ્ભં ગૃભાય

ઊર્જો ભાગો નિહિતો યઃ પુરા વ ઋષિપ્રશિષ્ટાપ આ ભરૈતાઃ ।
અયં યજ્ઞો ગાતુવિન્ નાથવિત્પ્રજાવિદુગ્રઃ પશુવિદ્વીરવિદ્વો અસ્તુ

અગ્ને ચરુર્યજ્ઞિયસ્ત્વાધ્યરુક્ષચ્છુચિસ્તપિષ્ઠસ્તપસા તપૈનમ્ ।
આર્ષેયા દૈવા અભિસંગત્ય ભાગમિમં તપિષ્ઠા ઋતુભિસ્તપન્તુ

શુદ્ધાઃ પૂતા યોષિતો યજ્ઞિયા ઇમા આપશ્ચરુમવ સર્પન્તુ શુભ્રાઃ ।
અદુઃ પ્રજાં બહુલાં પશૂન્ નઃ પક્તૌદનસ્ય સુકૃતામેતુ લોકમ્

બ્રહ્મણા શુદ્ધા ઉત પૂતા ઘૃતેન સોમસ્યાંશવસ્તણ્ડુલા યજ્ઞિયા ઇમે ।
અપઃ પ્ર વિશત પ્રતિ ગૃહ્ણાતુ વશ્ચરુરિમં પક્ત્વા સુકૃતામેત લોકમ્

ઉરુઃ પ્રથસ્વ મહતા મહિમ્ના સહસ્રપૃષ્ઠઃ સુકૃતસ્ય લોકે ।
પિતામહાઃ પિતરઃ પ્રજોપજાહં પક્તા પઞ્ચદશસ્તે અસ્મિ

સહસ્રપૃષ્ઠઃ શતધારો અક્ષિતો બ્રહ્મૌદનો દેવયાનઃ સ્વર્ગઃ ।
અમૂંસ્ત આ દધામિ પ્રજયા રેષયૈનાન્ બલિહારાય મૃડતાન્ મહ્યમેવ

ઉદેહિ વેદિં પ્રજયા વર્ધયૈનાં નુદસ્વ રક્ષઃ પ્રતરં ધેહ્યેનામ્ ।
શ્રિયા સમાનાન્ અતિ સર્વાન્ત્સ્યામાધસ્પદં દ્વિષતસ્પાદયામિ

અભ્યાવર્તસ્વ પશુભિઃ સહૈનાં પ્રત્યઙ્ઙેનાં દેવતાભિઃ સહૈધિ ।
મા ત્વા પ્રાપચ્છપથો માભિચારઃ સ્વે ક્ષેત્રે અનમીવા વિ રાજ

ઋતેન તષ્ટા મનસા હિતૈષા બ્રહ્મૌદનસ્ય વિહિતા વેદિરગ્રે ।
અંસધ્રીં શુદ્ધામુપ ધેહિ નારિ તત્રૌદનં સાદય દૈવાનામ્

અદિતેર્હસ્તાં સ્રુચમેતાં દ્વિતીયાં સપ્તઋષયો ભૂતકૃતો યામકૃણ્વન્ ।
સા ગાત્રાણિ વિદુષ્યોદનસ્ય દર્વિર્વેદ્યામધ્યેનં ચિનોતુ

શૃતં ત્વા હવ્યમુપ સીદન્તુ દૈવા નિઃસૃપ્યાગ્નેઃ પુનરેનાન્ પ્ર સીદ ।
સોમેન પૂતો જઠરે સીદ બ્રહ્મણામાર્ષેયાસ્તે મા રિષન્ પ્રાશિતારઃ

સોમ રાજન્ત્સંજ્ઞાનમા વપૈભ્યઃ સુબ્રાહ્મણા યતમે ત્વોપસીદાન્ ।
ઋષીન્ આર્ષેયાંસ્તપસોઽધિ જાતાન્ બ્રહ્મૌદને સુહવા જોહવીમિ

શુદ્ધાઃ પૂતા યોષિતો યજ્ઞિયા ઇમા બ્રહ્મણાં હસ્તેષુ પ્રપૃથક્સાદયામિ ।
યત્કામ ઇદમભિષિઞ્ચામિ વોઽહમિન્દ્રો મરુત્વાન્ત્સ દદાદિદં મે

ઇદં મે જ્યોતિરમૃતં હિરણ્યં પક્વં ક્ષેત્રાત્કામદુઘા મ એષા ।
ઇદં ધનં નિ દધે બ્રાહ્મણેષુ કૃણ્વે પન્થાં પિતૃષુ યઃ સ્વર્ગઃ

અગ્નૌ તુષાન્ આ વપ જાતવેદસિ પરઃ કમ્બૂકામપ મૃડ્ઢિ દૂરમ્ ।
એતં શુશ્રુમ ગૃહરાજસ્ય ભાગમથો વિદ્મ નિરૃતેર્ભાગધેયમ્

શ્રામ્યતઃ પચતો વિદ્ધિ સુન્વતઃ પન્થાં સ્વર્ગમધિ રોહયૈનમ્ ।
યેન રોહાત્પરમાપદ્ય યદ્વય ઉત્તમં નાકં પરમં વ્યોમ

બભ્રેરધ્વર્યો મુખમેતદ્વિ મૃડ્ઢ્યાજ્યાય લોકં કૃણુહિ પ્રવિદ્વાન્ ।
ઘૃતેન ગાત્રાનુ સર્વા વિ મૃડ્ઢિ કૃણ્વે પન્થાં પિતૃષુ યઃ સ્વર્ગઃ

બભ્રે રક્ષઃ સમદમા વપૈભ્યોઽબ્રાહ્મણા યતમે ત્વોપસીદાન્ ।
પુરીષિણઃ પ્રથમાનાઃ પુરસ્તાદાર્ષેયાસ્તે મા રિષન્ પ્રાશિતારઃ

આર્ષેયેષુ નિ દધ ઓદન ત્વા નાનાર્ષેયાણામપ્યસ્ત્યત્ર ।
અગ્નિર્મે ગોપ્તા મરુતશ્ચ સર્વે વિશ્વે દેવા અભિ રક્ષન્તુ પક્વમ્

યજ્ઞં દુહાનં સદમિત્પ્રપીનં પુમાંસં ધેનું સદનં રયીણામ્ ।
પ્રજામૃતત્વમુત દીર્ઘમાયૂ રાયશ્ચ પોષૈરુપ ત્વા સદેમ

વૃષભોઽસિ સ્વર્ગ ઋષીન્ આર્ષેયાન્ ગચ્છ ।
સુકૃતાં લોકે સીદ તત્ર નૌ સંસ્કૃતમ્

સમાચિનુષ્વાનુસંપ્રયાહ્યગ્ને પથઃ કલ્પય દેવયાનાન્ ।
એતૈઃ સુકૃતૈરનુ ગછેમ યજ્ઞં નાકે તિષ્ઠન્તમધિ સપ્તરશ્મૌ

યેન દેવા જ્યોતિષા દ્યામુદાયન્ બ્રહ્મૌદનં પક્ત્વા સુકૃતસ્ય લોકમ્ ।
તેન ગેષ્મ સુકૃતસ્ય લોકં સ્વરારોહન્તો અભિ નાકમુત્તમમ્

11.2
ભવાશર્વૌ મૃડતં માભિ યાતં ભૂતપતી પશુપતી નમો વામ્ ।
પ્રતિહિતામાયતાં મા વિ સ્રાષ્ટં મા નો હિંસિષ્ટં દ્વિપદો મા ચતુષ્પદઃ

શુને ક્રોષ્ટ્રે મા શરીરાણિ કર્તમલિક્લવેભ્યો ગૃધ્રેભ્યો યે ચ કૃષ્ણા અવિષ્યવઃ ।
મક્ષિકાસ્તે પશુપતે વયાંસિ તે વિઘસે મા વિદન્ત

ક્રન્દાય તે પ્રાણાય યાશ્ચ તે ભવ રોપયઃ ।
નમસ્તે રુદ્ર કૃણ્મઃ સહસ્રાક્ષાયામર્ત્ય

પુરસ્તાત્તે નમઃ કૃણ્મ ઉત્તરાદધરાદુત ।
અભીવર્ગાદ્દિવસ્પર્યન્તરિક્ષાય તે નમઃ

મુખાય તે પશુપતે યાનિ ચક્ષૂંષિ તે ભવ ।
ત્વચે રૂપાય સંદૃશે પ્રતીચીનાય તે નમઃ

અઙ્ગેભ્યસ્ત ઉદરાય જિહ્વાયા આસ્યાય તે ।
દદ્ભ્યો ગન્ધાય તે નમઃ

અસ્ત્રા નીલશિખણ્ડેન સહસ્રાક્ષેણ વાજિના ।
રુદ્રેણાર્ધકઘાતિના તેન મા સમરામહિ

સ નો ભવઃ પરિ વૃણક્તુ વિશ્વત આપ ઇવાગ્નિઃ પરિ વૃણક્તુ નો ભવઃ ।
મા નોઽભિ માંસ્ત નમો અસ્ત્વસ્મૈ

ચતુર્નમો અષ્ટકૃત્વો ભવાય દશ કૃત્વઃ પશુપતે નમસ્તે ।
તવેમે પઞ્ચ પશવો વિભક્તા ગાવો અશ્વાઃ પુરુષા અજાવયઃ

તવ ચતસ્રઃ પ્રદિશસ્તવ દ્યૌસ્તવ પૃથિવી તવેદમુગ્રોર્વન્તરિક્ષમ્ ।
તવેદં સર્વમાત્મન્વદ્યત્પ્રાણત્પૃથિવીમનુ

ઉરુઃ કોશો વસુધાનસ્તવાયં યસ્મિન્ન્ ઇમા વિશ્વા ભુવનાન્યન્તઃ ।
સ નો મૃડ પશુપતે નમસ્તે પરઃ ક્રોષ્ટારો અભિભાઃ શ્વાનઃ પરો યન્ત્વઘરુદો વિકેશ્યઃ

ધનુર્બિભર્ષિ હરિતં હિરણ્યયં સહસ્રઘ્નિં શતવધં શિખણ્ડિન્ ।
રુદ્રસ્યેષુશ્ચરતિ દેવહેતિસ્તસ્યૈ નમો યતમસ્યાં દિશીતઃ

યોઽભિયાતો નિલયતે ત્વાં રુદ્ર નિચિકીર્ષતિ ।
પશ્ચાદનુપ્રયુઙ્ક્ષે તં વિદ્ધસ્ય પદનીરિવ

ભવારુદ્રૌ સયુજા સંવિદાનાવુભાવુગ્રૌ ચરતો વીર્યાય ।
તાભ્યાં નમો યતમસ્યાં દિશીતઃ

નમસ્તે અસ્ત્વાયતે નમો અસ્તુ પરાયતે ।
નમસ્તે રુદ્ર તિષ્ઠત આસીનાયોત તે નમઃ

નમઃ સાયં નમઃ પ્રાતર્નમો રાત્ર્યા નમો દિવા ।
ભવાય ચ શર્વાય ચોભાભ્યામકરં નમઃ

સહસ્રાક્ષમતિપશ્યં પુરસ્તાદ્રુદ્રમસ્યન્તં બહુધા વિપશ્ચિતમ્ ।
મોપારામ જિહ્વયેયમાનમ્

શ્યાવાશ્વં કૃષ્ણમસિતં મૃણન્તં ભીમં રથં કેશિનઃ પાદયન્તમ્ ।
પૂર્વે પ્રતીમો નમો અસ્ત્વસ્મૈ

મા નોઽભિ સ્રા મત્યં દેવહેતિં મા નઃ ક્રુધઃ પશુપતે નમસ્તે ।
અન્યત્રાસ્મદ્દિવ્યાં શાખાં વિ ધૂનુ

મા નો હિંસીરધિ નો બ્રૂહિ પરિ ણો વૃઙ્ધિ મા ક્રુધઃ ।
મા ત્વયા સમરામહિ

મા નો ગોષુ પુરુષેષુ મા ગૃધો નો અજાવિષુ ।
અન્યત્રોગ્ર વિ વર્તય પિયારૂણાં પ્રજાં જહિ

યસ્ય તક્મા કાસિકા હેતિરેકમશ્વસ્યેવ વૃષણઃ ક્રન્દ એતિ ।
અભિપૂર્વં નિર્ણયતે નમો અસ્ત્વસ્મૈ

યોઽન્તરિક્ષે તિષ્ઠતિ વિષ્ટભિતોઽયજ્વનઃ પ્રમૃણન્ દેવપીયૂન્ ।
તસ્મૈ નમો દશભિઃ શક્વરીભિઃ

તુભ્યમારણ્યાઃ પશવો મૃગા વને હિતા હંસાઃ સુપર્ણાઃ શકુના વયાંસિ ।
તવ યક્ષં પશુપતે અપ્સ્વન્તસ્તુભ્યં ક્ષરન્તિ દિવ્યા આપો વૃધે

શિંશુમારા અજગરાઃ પુરીકયા જષા મત્સ્યા રજસા યેભ્યો અસ્યસિ ।
ન તે દૂરં ન પરિષ્ઠાસ્તિ તે ભવ સદ્યઃ સર્વાં પરિ પશ્યસિ ભૂમિં પૂર્વસ્માદ્ધંસ્યુત્તરસ્મિન્ત્સમુદ્રે

મા નો રુદ્ર તક્મના મા વિષેણ મા નઃ સં સ્રા દિવ્યેનાગ્નિના ।
અન્યત્રાસ્મદ્વિદ્યુતં પાતયૈતામ્

ભવો દિવો ભવ ઈશે પૃથિવ્યા ભવ આ પપ્ર ઉર્વન્તરિક્ષમ્ ।
તસ્યૈ નમો યતમસ્યાં દિશીતઃ

ભવ રાજન્ યજમાનાય મૃડ પશૂનાં હિ પશુપતિર્બભૂથ ।
યઃ શ્રદ્દધાતિ સન્તિ દેવા ઇતિ ચતુષ્પદે દ્વિપદેઽસ્ય મૃડ

મા નો મહાન્તમુત મા નો અર્ભકં મા નો વહન્તમુત મા નો વક્ષ્યતઃ ।
મા નો હિંસીઃ પિતરં માતરં ચ સ્વાં તન્વં રુદ્ર મા રીરિષો નઃ

રુદ્રસ્યૈલબકારેભ્યોઽસંસૂક્તગિલેભ્યઃ ।
ઇદં મહાસ્યેભ્યઃ શ્વભ્યો અકરં નમઃ

નમસ્તે ઘોષિણીભ્યો નમસ્તે કેશિનીભ્યઃ ।
નમો નમસ્કૃતાભ્યો નમઃ સંભુઞ્જતીભ્યઃ ।
નમસ્તે દેવ સેનાભ્યઃ સ્વસ્તિ નો અભયં ચ નઃ

11.3
તસ્યૌદનસ્ય બૃહસ્પતિઃ શિરો બ્રહ્મ મુખમ્

દ્યાવાપૃથિવી શ્રોત્રે સૂર્યાચન્દ્રમસાવક્ષિણી સપ્તઋષયઃ પ્રાણાપાનાઃ

ચક્ષુર્મુસલં કામ ઉલૂખલમ્

દિતિઃ શૂર્પમદિતિઃ શૂર્પગ્રાહી વાતોઽપાવિનક્

અશ્વાઃ કણા ગાવસ્તણ્ડુલા મશકાસ્તુષાઃ

કબ્રુ ફલીકરણાઃ શરોઽભ્રમ્

શ્યામમયોઽસ્ય માંસાનિ લોહિતમસ્ય લોહિતમ્

ત્રપુ ભસ્મ હરિતં વર્ણઃ પુષ્કરમસ્ય ગન્ધઃ

ખલઃ પાત્રં સ્ફ્યાવંસાવીષે અનૂક્યે

આન્ત્રાણિ જત્રવો ગુદા વરત્રાઃ

ઇયમેવ પૃથિવી કુમ્ભી ભવતિ રાધ્યમાનસ્યૌદનસ્ય દ્યૌરપિધાનમ્

સીતાઃ પર્શવઃ સિકતા ઊબધ્યમ્

ઋતં હસ્તાવનેજનં કુલ્યોપસેચનમ્

ઋચા કુમ્ભ્યધિહિતાર્ત્વિજ્યેન પ્રેષિતા

બ્રહ્મણા પરિગૃહીતા સામ્ના પર્યૂઢા

બૃહદાયવનં રથન્તરં દર્વિઃ

ઋતવઃ પક્તાર આર્તવાઃ સમિન્ધતે

ચરું પઞ્ચબિલમુખં ઘર્મોઽભીન્ધે

ઓદનેન યજ્ઞવતઃ સર્વે લોકાઃ સમાપ્યાઃ

યસ્મિન્ત્સમુદ્રો દ્યૌર્ભૂમિસ્ત્રયોઽવરપરં શ્રિતાઃ

યસ્ય દેવા અકલ્પન્તોચ્છિષ્ટે ષડશીતયઃ

તં ત્વૌદનસ્ય પૃછામિ યો અસ્ય મહિમા મહાન્

સ ય ઓદનસ્ય મહિમાનં વિદ્યાત્

નાલ્પ ઇતિ બ્રૂયાન્ નાનુપસેચન ઇતિ નેદં ચ કિં ચેતિ

યાવદ્દાતાભિમનસ્યેત તન્ નાતિ વદેત્

બ્રહ્મવાદિનો વદન્તિ પરાઞ્ચમોદનં પ્રાશી૩ઃ પ્રત્યઞ્ચા૩ ઇતિ

ત્વમોદનં પ્રાશી૩ ત્વામોદના૩ ઇતિ

પરાઞ્ચં ચૈનં પ્રાશીઃ પ્રાણાસ્ત્વા હાસ્યન્તીત્યેનમાહ

પ્રત્યઞ્ચં ચૈનં પ્રાશીરપાનાસ્ત્વા હાસ્યન્તીત્યેનમાહ

નૈવાહમોદનં ન મામોદનઃ

ઓદન એવૌદનં પ્રાશીત્

તતશ્ચૈનમન્યેન શીર્ષ્ણા પ્રાશીર્યેન ચૈતં પૂર્વ ઋષયઃ પ્રાશ્નન્ ।
જ્યેષ્ઠતસ્તે પ્રજા મરિષ્યતીત્યેનમાહ ।
તં વા અહં નાર્વાઞ્ચં ન પરાઞ્ચં ન પ્રત્યઞ્ચમ્ ।
બૃહસ્પતિના શીર્ષ્ણા ।
તેનૈનં પ્રાશિષં તેનૈનમજીગમમ્ ।
એષ વા ઓદનઃ સર્વાઙ્ગઃ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ ।
સર્વાઙ્ગ એવ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ સં ભવતિ ય એવં વેદ

તતશ્ચૈનમન્યાભ્યાં શ્રોત્રાભ્યાં પ્રાશીર્યાભ્યાં ચૈતં પૂર્વ ઋષયઃ પ્રાશ્નન્ ।
બધિરો ભવિષ્યસીત્યેનમાહ ।
તં વા અહં નાર્વાઞ્ચં ન પરાઞ્ચં ન પ્રત્યઞ્ચમ્ ।
દ્યાવાપૃથિવીભ્યાં શ્રોત્રાભ્યામ્ ।
તાભ્યામેનં પ્રાશિષં તાભ્યામેનમજીગમમ્ ।
એષ વા ઓદનઃ સર્વાઙ્ગઃ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ ।
સર્વાઙ્ગ એવ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ સં ભવતિ ય એવં વેદ

તતશ્ચૈનમન્યાભ્યામક્ષીભ્યાં પ્રાશીર્યાભ્યાં ચૈતં પૂર્વ ઋષયઃ પ્રાશ્નન્ ।
અન્ધો ભવિષ્યસીત્યેનમાહ ।
તં વા અહં નાર્વાઞ્ચં ન પરાઞ્ચં ન પ્રત્યઞ્ચમ્ ।
સૂર્યાચન્દ્રમસાભ્યામક્ષીભ્યામ્ ।
તાભ્યામેનં પ્રાશિષં તાભ્યામેનમજીગમમ્ ।
એષ વા ઓદનઃ સર્વાઙ્ગઃ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ ।
સર્વાઙ્ગ એવ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ સં ભવતિ ય એવં વેદ

તતશ્ચૈનમન્યેન મુખેન પ્રાશીર્યેન ચૈતં પૂર્વ ઋષયઃ પ્રાશ્નન્ ।
મુખતસ્તે પ્રજા મરિષ્યતીત્યેનમાહ ।
તં વા અહં નાર્વાઞ્ચં ન પરાઞ્ચં ન પ્રત્યઞ્ચમ્ ।
બ્રહ્મણા મુખેન ।
તેનૈનં પ્રાશિષં તેનૈનમજીગમમ્ ।
એષ વા ઓદનઃ સર્વાઙ્ગઃ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ ।
સર્વાઙ્ગ એવ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ સં ભવતિ ય એવં વેદ

તતશ્ચૈનમન્યયા જિહ્વયા પ્રાશીર્યયા ચૈતં પૂર્વ ઋષયઃ પ્રાશ્નન્ ।
જિહ્વા તે મરિષ્યતીત્યેનમાહ ।
તં વા અહં નાર્વાઞ્ચં ન પરાઞ્ચં ન પ્રત્યઞ્ચમ્ ।
અગ્નેર્જિહ્વયા ।
તયૈનં પ્રાશિષં તયૈનમજીગમમ્ ।
એષ વા ઓદનઃ સર્વાઙ્ગઃ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ ।
સર્વાઙ્ગ એવ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ સં ભવતિ ય એવં વેદ

તતશ્ચૈનમન્યૈર્દન્તૈઃ પ્રાશીર્યૈશ્ચૈતં પૂર્વ ઋષયઃ પ્રાશ્નન્ ।
દન્તાસ્તે શત્સ્યન્તીત્યેનમાહ ।
તં વા અહં નાર્વાઞ્ચં ન પરાઞ્ચં ન પ્રત્યઞ્ચમ્ ।
ઋતુભિર્દન્તૈઃ ।
તૈરેનં પ્રાશિષં તૈરેનમજીગમમ્ ।
એષ વા ઓદનઃ સર્વાઙ્ગઃ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ ।
સર્વાઙ્ગ એવ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ સં ભવતિ ય એવં વેદ

તતશ્ચૈનમન્યૈઃ પ્રાણાપાનૈઃ પ્રાશીર્યૈશ્ચૈતં પૂર્વ ઋષયઃ પ્રાશ્નન્ ।
પ્રાણાપાનાસ્ત્વા હાસ્યન્તીત્યેનમાહ ।
તં વા અહં નાર્વાઞ્ચં ન પરાઞ્ચં ન પ્રત્યઞ્ચમ્ ।
સપ્તઋષિભિઃ પ્રાણાપાનૈઃ ।
તૈરેનં પ્રાશિષં તૈરેનમજીગમમ્ ।
એષ વા ઓદનઃ સર્વાઙ્ગઃ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ ।
સર્વાઙ્ગ એવ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ સં ભવતિ ય એવં વેદ

તતશ્ચૈનમન્યેન વ્યચસા પ્રાશીર્યેન ચૈતં પૂર્વ ઋષયઃ પ્રાશ્નન્ ।
રાજયક્ષ્મસ્ત્વા હનિષ્યતીત્યેનમાહ ।
તં વા અહં નાર્વાઞ્ચં ન પરાઞ્ચં ન પ્રત્યઞ્ચમ્ ।
અન્તરિક્ષેણ વ્યચસા ।
તેનૈનં પ્રાશિષં તેનૈનમજીગમમ્ ।
એષ વા ઓદનઃ સર્વાઙ્ગઃ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ ।
સર્વાઙ્ગ એવ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ સં ભવતિ ય એવં વેદ

તતશ્ચૈનમન્યેન પૃષ્ઠેન પ્રાશીર્યેન ચૈતં પૂર્વ ઋષયઃ પ્રાશ્નન્ ।
વિદ્યુત્ત્વા હનિષ્યતીત્યેનમાહ ।
તં વા અહં નાર્વાઞ્ચં ન પરાઞ્ચં ન પ્રત્યઞ્ચમ્ ।
દિવા પૃષ્ઠેન ।
તેનૈનં પ્રાશિષં તેનૈનમજીગમમ્ ।
એષ વા ઓદનઃ સર્વાઙ્ગઃ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ ।
સર્વાઙ્ગ એવ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ સં ભવતિ ય એવં વેદ

તતશ્ચૈનમન્યેનોરસા પ્રાશીર્યેન ચૈતં પૂર્વ ઋષયઃ પ્રાશ્નન્ ।
કૃષ્યા ન રાત્સ્યસીત્યેનમાહ ।
તં વા અહં નાર્વાઞ્ચં ન પરાઞ્ચં ન પ્રત્યઞ્ચમ્ ।
પૃથિવ્યોરસા ।
તેનૈનં પ્રાશિષં તેનૈનમજીગમમ્ ।
એષ વા ઓદનઃ સર્વાઙ્ગઃ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ ।
સર્વાઙ્ગ એવ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ સં ભવતિ ય એવં વેદ

તતશ્ચૈનમન્યેનોદરેણ પ્રાશીર્યેન ચૈતં પૂર્વ ઋષયઃ પ્રાશ્નન્ ।
ઉદરદારસ્ત્વા હનિષ્યતીત્યેનમાહ ।
તં વા અહં નાર્વાઞ્ચં ન પરાઞ્ચં ન પ્રત્યઞ્ચમ્ ।
સત્યેનોદરેણ ।
તેનૈનં પ્રાશિષં તેનૈનમજીગમમ્ ।
એષ વા ઓદનઃ સર્વાઙ્ગઃ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ ।
સર્વાઙ્ગ એવ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ સં ભવતિ ય એવં વેદ

તતશ્ચૈનમન્યેન વસ્તિના પ્રાશીર્યેન ચૈતં પૂર્વ ઋષયઃ પ્રાશ્નન્ ।
અપ્સુ મરિષ્યસીત્યેનમાહ ।
તં વા અહં નાર્વાઞ્ચં ન પરાઞ્ચં ન પ્રત્યઞ્ચમ્ ।
સમુદ્રેણ વસ્તિના ।
તેનૈનં પ્રાશિષં તેનૈનમજીગમમ્ ।
એષ વા ઓદનઃ સર્વાઙ્ગઃ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ ।
સર્વાઙ્ગ એવ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ સં ભવતિ ય એવં વેદ

તતશ્ચૈનમન્યાભ્યામૂરુભ્યાં પ્રાશીર્યાભ્યાં ચૈતં પૂર્વ ઋષયઃ પ્રાશ્નન્ ।
ઊરૂ તે મરિષ્યત ઇત્યેનમાહ ।
તં વા અહં નાર્વાઞ્ચં ન પરાઞ્ચં ન પ્રત્યઞ્ચમ્ ।
મિત્રાવરુણયોરૂરુભ્યામ્ ।
તાભ્યામેનં પ્રાશિષં તાભ્યામેનમજીગમમ્ ।
એષ વા ઓદનઃ સર્વાઙ્ગઃ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ ।
સર્વાઙ્ગ એવ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ સં ભવતિ ય એવં વેદ

તતશ્ચૈનમન્યાભ્યામષ્ઠીવદ્ભ્યાં પ્રાશીર્યાભ્યાં ચૈતં પૂર્વ ઋષયઃ પ્રાશ્નન્ ।
સ્રામો ભવિષ્યસીત્યેનમાહ ।
તં વા અહં નાર્વાઞ્ચં ન પરાઞ્ચં ન પ્રત્યઞ્ચમ્ ।
ત્વષ્ટુરષ્ઠીવદ્ભ્યામ્ ।
તાભ્યામેનં પ્રાશિષં તાભ્યામેનમજીગમમ્ ।
એષ વા ઓદનઃ સર્વાઙ્ગઃ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ ।
સર્વાઙ્ગ એવ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ સં ભવતિ ય એવં વેદ

તતશ્ચૈનમન્યાભ્યાં પાદાભ્યાં પ્રાશીર્યાભ્યાં ચૈતં પૂર્વ ઋષયઃ પ્રાશ્નન્ ।
બહુચારી ભવિષ્યસીત્યેનમાહ ।
તં વા અહં નાર્વાઞ્ચં ન પરાઞ્ચં ન પ્રત્યઞ્ચમ્ ।
અશ્વિનોઃ પાદાભ્યામ્ ।
તાભ્યામેનં પ્રાશિષં તાભ્યામેનમજીગમમ્ ।
એષ વા ઓદનઃ સર્વાઙ્ગઃ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ ।
સર્વાઙ્ગ એવ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ સં ભવતિ ય એવં વેદ

તતશ્ચૈનમન્યાભ્યાં પ્રપદાભ્યાં પ્રાશીર્યાભ્યાં ચૈતં પૂર્વ ઋષયઃ પ્રાશ્નન્ ।
સર્પસ્ત્વા હનિષ્યતીત્યેનમાહ ।
તં વા અહં નાર્વાઞ્ચં ન પરાઞ્ચં ન પ્રત્યઞ્ચમ્ ।
સવિતુઃ પ્રપદાભ્યામ્ ।
તાભ્યામેનં પ્રાશિષં તાભ્યામેનમજીગમમ્ ।
એષ વા ઓદનઃ સર્વાઙ્ગઃ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ ।
સર્વાઙ્ગ એવ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ સં ભવતિ ય એવં વેદ

તતશ્ચૈનમન્યાભ્યાં હસ્તાભ્યાં પ્રાશીર્યાભ્યાં ચૈતં પૂર્વ ઋષયઃ પ્રાશ્નન્ ।
બ્રાહ્મણં હનિષ્યસીત્યેનમાહ ।
તં વા અહં નાર્વાઞ્ચં ન પરાઞ્ચં ન પ્રત્યઞ્ચમ્ ।
ઋતસ્ય હસ્તાભ્યામ્ ।
તાભ્યામેનં પ્રાશિષં તાભ્યામેનમજીગમમ્ ।
એષ વા ઓદનઃ સર્વાઙ્ગઃ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ ।
સર્વાઙ્ગ એવ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ સં ભવતિ ય એવં વેદ

તતશ્ચૈનમન્યયા પ્રતિષ્ઠયા પ્રાશીર્યયા ચૈતં પૂર્વ ઋષયઃ પ્રાશ્નન્ ।
અપ્રતિષ્ઠાનોઽનાયતનો મરિષ્યસીત્યેનમાહ ।
તં વા અહં નાર્વાઞ્ચં ન પરાઞ્ચં ન પ્રત્યઞ્ચમ્ ।
સત્યે પ્રતિષ્ઠાય ।
તયૈનં પ્રાશિષં તયૈનમજીગમમ્ ।
એષ વા ઓદનઃ સર્વાઙ્ગઃ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ ।
સર્વાઙ્ગ એવ સર્વપરુઃ સર્વતનૂઃ સં ભવતિ ય એવં વેદ

એતદ્વૈ બ્રધ્નસ્ય વિષ્ટપં યદોદનઃ

બ્રધ્નલોકો ભવતિ બ્રધ્નસ્ય વિષ્ટપિ શ્રયતે ય એવં વેદ

એતસ્માદ્વા ઓદનાત્ત્રયસ્ત્રિંશતં લોકાન્ નિરમિમીત પ્રજાપતિઃ

તેષાં પ્રજ્ઞાનાય યજ્ઞમસૃજત

સ ય એવં વિદુષ ઉપદ્રષ્ટા ભવતિ પ્રાણં રુણદ્ધિ

ન ચ પ્રાણં રુણદ્ધિ સર્વજ્યાનિં જીયતે

ન ચ સર્વજ્યાનિં જીયતે પુરૈનં જરસઃ પ્રાણો જહાતિ

11.4(૧૧.૬)
પ્રાણાય નમો યસ્ય સર્વમિદં વશે ।
યો ભૂતઃ સર્વસ્યેશ્વરો યસ્મિન્ત્સર્વં પ્રતિષ્ઠિતમ્

નમસ્તે પ્રાણ ક્રન્દાય નમસ્તે સ્તનયિત્નવે ।
નમસ્તે પ્રાણ વિદ્યુતે નમસ્તે પ્રાણ વર્ષતે

યત્પ્રાણ સ્તનયિત્નુનાભિક્રન્દત્યોષધીઃ ।
પ્ર વીયન્તે ગર્ભાન્ દધતેઽથો બહ્વીર્વિ જાયન્તે

યત્પ્રાણ ઋતાવાગતેઽભિક્રન્દત્યોષધીઃ ।
સર્વં તદા પ્ર મોદતે યત્કિં ચ ભૂમ્યામધિ

યદા પ્રાણો અભ્યવર્ષીદ્વર્ષેણ પૃથિવીં મહીમ્ ।
પશવસ્તત્પ્ર મોદન્તે મહો વૈ નો ભવિષ્યતિ

અભિવૃષ્ટા ઓષધયઃ પ્રાણેન સમવાદિરન્ ।
આયુર્વૈ નઃ પ્રાતીતરઃ સર્વા નઃ સુરભીરકઃ

નમસ્તે અસ્ત્વાયતે નમો અસ્તુ પરાયતે ।
નમસ્તે પ્રાણ તિષ્ઠત આસીનાયોત તે નમઃ

નમસ્તે પ્રાણ પ્રાણતે નમો અસ્ત્વપાનતે ।
પરાચીનાય તે નમઃ પ્રતીચીનાય તે નમઃ સર્વસ્મૈ ત ઇદં નમઃ

યા તે પ્રાણ પ્રિયા તનૂર્યો તે પ્રાણ પ્રેયસી ।
અથો યદ્ભેષજં તવ તસ્ય નો ધેહિ જીવસે

પ્રાણઃ પ્રજા અનુ વસ્તે પિતા પુત્રમિવ પ્રિયમ્ ।
પ્રાણો હ સર્વસ્યેશ્વરો યચ્ચ પ્રાણતિ યચ્ચ ન

પ્રાણો મૃત્યુઃ પ્રાણસ્તક્મા પ્રાણં દેવા ઉપાસતે ।
પ્રાણો હ સત્યવાદિનમુત્તમે લોક આ દધત્

પ્રાણો વિરાટ્પ્રાણો દેષ્ટ્રી પ્રાણં સર્વ ઉપાસતે ।
પ્રાણો હ સૂર્યશ્ચન્દ્રમાઃ પ્રાણમાહુઃ પ્રજાપતિમ્

પ્રાણાપાનૌ વ્રીહિયવાવનડ્વાન્ પ્રાણ ઉચ્યતે ।
યવે હ પ્રાણ આહિતોઽપાનો વ્રીહિરુચ્યતે

અપાનતિ પ્રાણતિ પુરુષો ગર્ભે અન્તરા ।
યદા ત્વં પ્રાણ જિન્વસ્યથ સ જાયતે પુનઃ

પ્રાણમાહુર્માતરિશ્વાનં વાતો હ પ્રાણ ઉચ્યતે ।
પ્રાણે હ ભૂતં ભવ્યં ચ પ્રાણે સર્વં પ્રતિષ્ઠિતમ્

આથર્વણીરાઙ્ગિરસીર્દૈવીર્મનુષ્યજા ઉત ।
ઓષધયઃ પ્ર જાયન્તે યદા ત્વં પ્રાણ જિન્વસિ

યદા પ્રાણો અભ્યવર્ષીદ્વર્ષેણ પૃથિવીં મહીમ્ ।
ઓષધયઃ પ્ર જાયન્તેઽથો યાઃ કાશ્ચ વીરુધઃ

યસ્તે પ્રાણેદં વેદ યસ્મિંશ્ચાસિ પ્રતિષ્ઠિતઃ ।
સર્વે તસ્મૈ બલિં હરાન્ અમુષ્મિંલ્લોક ઉત્તમે

યથા પ્રાણ બલિહૃતસ્તુભ્યં સર્વાઃ પ્રજા ઇમાઃ ।
એવા તસ્મૈ બલિં હરાન્ યસ્ત્વા શૃણવત્સુશ્રવઃ

અન્તર્ગર્ભશ્ચરતિ દેવતાસ્વાભૂતો ભૂતઃ સ ઉ જાયતે પુનઃ ।
સ ભૂતો ભવ્યં ભવિષ્યત્પિતા પુત્રં પ્ર વિવેશા શચીભિઃ

એકં પાદં નોત્ખિદતિ સલિલાદ્ધંસ ઉચ્ચરન્ ।
યદઙ્ગ સ તમુત્ખિદેન્ નૈવાદ્ય ન શ્વઃ સ્યાત્।
ન રાત્રી નાહઃ સ્યાન્ ન વ્યુછેત્કદા ચન

અષ્ટાચક્રં વર્તત એકનેમિ સહસ્રાક્ષરં પ્ર પુરો નિ પશ્ચા ।
અર્ધેન વિશ્વં ભુવનં જજાન યદસ્યાર્ધં કતમઃ સ કેતુઃ

યો અસ્ય વિશ્વજન્મન ઈશે વિશ્વસ્ય ચેષ્ટતઃ ।
અન્યેષુ ક્ષિપ્રધન્વને તસ્મૈ પ્રાણ નમોઽસ્તુ તે

યો અસ્ય સર્વજન્મન ઈશે સર્વસ્ય ચેષ્ટતઃ ।
અતન્દ્રો બ્રહ્મણા ધીરઃ પ્રાણો માનુ તિષ્ઠતુ

ઊર્ધ્વઃ સુપ્તેષુ જાગાર નનુ તિર્યઙ્નિ પદ્યતે ।
ન સુપ્તમસ્ય સુપ્તેષ્વનુ શુશ્રાવ કશ્ચન

પ્રાણ મા મત્પર્યાવૃતો ન મદન્યો ભવિષ્યસિ ।
અપાં ગર્ભમિવ જીવસે પ્રાણ બધ્નામિ ત્વા મયિ

11.5(૧૧.૭)
બ્રહ્મચારીષ્ણંશ્ચરતિ રોદસી ઉભે તસ્મિન્ દેવાઃ સંમનસો ભવન્તિ ।
સ દાધાર પૃથિવીં દિવં ચ સ આચાર્યં તપસા પિપર્તિ

બ્રહ્મચારિણં પિતરો દેવજનાઃ પૃથગ્દેવા અનુસંયન્તિ સર્વે ।
ગન્ધર્વા એનમન્વાયન્ ત્રયસ્ત્રિંશત્ત્રિશતાઃ ષટ્સહસ્રાઃ સર્વાન્ત્સ દેવાંસ્તપસા પિપર્તિ

આચાર્ય ઉપનયમાનો બ્રહ્મચારિણં કૃણુતે ગર્ભમન્તઃ ।
તં રાત્રીસ્તિસ્ર ઉદરે બિભર્તિ તં જાતં દ્રષ્ટુમભિસંયન્તિ દેવાઃ

ઇયં સમિત્પૃથિવી દ્યૌર્દ્વિતીયોતાન્તરિક્ષં સમિધા પૃણાતિ ।
બ્રહ્મચારી સમિધા મેખલયા શ્રમેણ લોકાંસ્તપસા પિપર્તિ

પૂર્વો જાતો બ્રહ્મણો બ્રહ્મચારી ઘર્મં વસાનસ્તપસોદતિષ્ઠત્।
તસ્માજ્જાતં બ્રાહ્મણં બ્રહ્મ જ્યેષ્ઠં દેવાશ્ચ સર્વે અમૃતેન સાકમ્

બ્રહ્મચાર્યેતિ સમિધા સમિદ્ધઃ કાર્ષ્ણં વસાનો દીક્ષિતો દીર્ઘશ્મશ્રુઃ ।
સ સદ્ય એતિ પૂર્વસ્માદુત્તરં સમુદ્રં લોકાન્ત્સંગૃભ્ય મુહુરાચરિક્રત્

બ્રહ્મચારી જનયન્ બ્રહ્માપો લોકં પ્રજાપતિં પરમેષ્ઠિનં વિરાજમ્ ।
ગર્ભો ભૂત્વામૃતસ્ય યોનાવિન્દ્રો હ ભૂત્વાસુરાંસ્તતર્હ

આચાર્યસ્તતક્ષ નભસી ઉભે ઇમે ઉર્વી ગમ્ભીરે પૃથિવીં દિવં ચ ।
તે રક્ષતિ તપસા બ્રહ્મચારી તસ્મિન્ દેવાઃ સંમનસો ભવન્તિ

ઇમાં ભૂમિં પૃથિવીં બ્રહ્મચારી ભિક્ષામા જભાર પ્રથમો દિવં ચ ।
તે કૃત્વા સમિધાવુપાસ્તે તયોરાર્પિતા ભુવનાનિ વિશ્વા

અર્વાગન્યઃ પરો અન્યો દિવસ્પૃષ્ઠાદ્ગુહા નિધી નિહિતૌ બ્રાહ્મણસ્ય ।
તૌ રક્ષતિ તપસા બ્રહ્મચારી તત્કેવલં કૃણુતે બ્રહ્મ વિદ્વાન્

અર્વાગન્ય ઇતો અન્યઃ પૃથિવ્યા અગ્ની સમેતો નભસી અન્તરેમે ।
તયોઃ શ્રયન્તે રશ્મયોઽધિ દૃઢાસ્તાન્ આ તિષ્ઠતિ તપસા બ્રહ્મચારી

અભિક્રન્દન્ સ્તનયન્ન્ અરુણઃ શિતિઙ્ગો બૃહચ્છેપોઽનુ ભૂમૌ જભાર ।
બ્રહ્મચારી સિઞ્ચતિ સાનૌ રેતઃ પૃથિવ્યાં તેન જીવન્તિ પ્રદિશશ્ચતસ્રઃ

અગ્નૌ સૂર્યે ચન્દ્રમસિ માતરિશ્વન્ બ્રહ્મચાર્યપ્સુ સમિધમા દધાતિ ।
તાસામર્ચીંષિ પૃથગભ્રે ચરન્તિ તાસામાજ્યં પુરુષો વર્ષમાપઃ

આચાર્યો મૃત્યુર્વરુણઃ સોમ ઓષધયઃ પયઃ ।
જીમૂતા આસન્ત્સત્વાનસ્તૈરિદં સ્વરાભૃતમ્

અમા ઘૃતં કૃણુતે કેવલમાચાર્યો ભૂત્વા વરુણઃ ।
યદ્યદૈચ્છત્પ્રજાપતૌ તદ્બ્રહ્મચારી પ્રાયચ્છત્સ્વાન્ મિત્રો અધ્યાત્મનઃ

આચાર્યો બ્રહ્મચારી બ્રહ્મચારી પ્રજાપતિઃ ।
પ્રજાપતિર્વિ રાજતિ વિરાડિન્દ્રોઽભવદ્વશી

બ્રહ્મચર્યેણ તપસા રાજા રાષ્ટ્રં વિ રક્ષતિ ।
આચાર્યો બ્રહ્મચર્યેણ બ્રહ્મચારિણમિચ્છતે

બ્રહ્મચર્યેણ કન્યા યુવાનં વિન્દતે પતિમ્ ।
અનડ્વાન્ બ્રહ્મચર્યેણાશ્વો ઘાસં જિગીષતિ

બ્રહ્મચર્યેણ તપસા દેવા મૃત્યુમપાઘ્નત ।
ઇન્દ્રો હ બ્રહ્મચર્યેણ દેવેભ્યઃ સ્વરાભરત્

ઓષધયો ભૂતભવ્યમહોરાત્રે વનસ્પતિઃ ।
સંવત્સરઃ સહ ઋતુભિસ્તે જાતા બ્રહ્મચારિણઃ

પાર્થિવા દિવ્યાઃ પશવ આરણ્યા ગ્રામ્યાશ્ચ યે ।
અપક્ષાઃ પક્ષિણશ્ચ યે તે જાતા બ્રહ્મચારિણઃ

પૃથક્સર્વે પ્રાજાપત્યાઃ પ્રાણાન્ આત્મસુ બિભ્રતિ ।
તાન્ત્સર્વાન્ બ્રહ્મ રક્ષતિ બ્રહ્મચારિણ્યાભૃતમ્

દેવાનામેતત્પરિષૂતમનભ્યારૂઢં ચરતિ રોચમાનમ્ ।
તસ્માજ્જાતં બ્રાહ્મણં બ્રહ્મ જ્યેષ્ઠં દેવાશ્ચ સર્વે અમૃતેન સાકમ્

બ્રહ્મચારી બ્રહ્મ ભ્રાજદ્બિભર્તિ તસ્મિન્ દેવા અધિ વિશ્વે સમોતાઃ ।
પ્રાણાપાનૌ જનયન્ન્ આદ્વ્યાનં વાચં મનો હૃદયં બ્રહ્મ મેધામ્

ચક્ષુઃ શ્રોત્રં યશો અસ્માસુ ધેહ્યન્નં રેતો લોહિતમુદરમ્

તાનિ કલ્પન્ બ્રહ્મચારી સલિલસ્ય પૃષ્ઠે તપોઽતિષ્ઠત્તપ્યમાનઃ સમુદ્રે ।
સ સ્નાતો બભ્રુઃ પિઙ્ગલઃ પૃથિવ્યાં બહુ રોચતે

11.6(૧૧.૮)
અગ્નિં બ્રૂમો વનસ્પતીન્ ઓષધીરુત વીરુધઃ ।
ઇન્દ્રં બૃહસ્પતિં સૂર્યં તે નો મુઞ્ચન્ત્વંહસઃ

બ્રૂમો રાજાનં વરુણં મિત્રં વિષ્ણુમથો ભગમ્ ।
અંશં વિવસ્વન્તં બ્રૂમસ્તે નો મુઞ્ચન્ત્વંહસઃ

બ્રૂમો દેવં સવિતારં ધાતારમુત પૂષણમ્ ।
ત્વષ્ટારમગ્રિયં બ્રૂમસ્તે નો મુઞ્ચન્ત્વંહસઃ

ગન્ધર્વાપ્સરસો બ્રૂમો અશ્વિના બ્રહ્મણસ્પતિમ્ ।
અર્યમા નામ યો દેવસ્તે નો મુઞ્ચન્ત્વંહસઃ

અહોરાત્રે ઇદં બ્રૂમઃ સૂર્યાચન્દ્રમસાવુભા ।
વિશ્વાન્ આદિત્યાન્ બ્રૂમસ્તે નો મુઞ્ચન્ત્વંહસઃ

વાતં બ્રૂમઃ પર્જન્યમન્તરિક્ષમથો દિશઃ ।
આશાશ્ચ સર્વા બ્રૂમસ્તે નો મુઞ્ચન્ત્વંહસઃ

મુઞ્ચન્તુ મા શપથ્યાદહોરાત્રે અથો ઉષાઃ ।
સોમો મા દેવો મુઞ્ચતુ યમાહુશ્ચન્દ્રમા ઇતિ

પાર્થિવા દિવ્યાઃ પશવ આરણ્યા ઉત યે મૃગાઃ ।
શકુન્તાન્ પક્ષિણો બ્રૂમસ્તે નો મુઞ્ચન્ત્વંહસઃ

ભવાશર્વાવિદં બ્રૂમો રુદ્રં પશુપતિશ્ચ યઃ ।
ઇષૂર્યા એષાં સંવિદ્મ તા નઃ સન્તુ સદા શિવાઃ

દિવં બ્રૂમો નક્ષત્રાણિ ભૂમિં યક્ષાણિ પર્વતાન્ ।
સમુદ્રા નદ્યો વેશન્તાસ્તે નો મુઞ્ચન્ત્વંહસઃ

સપ્તઋષીન્ વા ઇદં બ્રૂમોઽપો દેવીઃ પ્રજાપતિમ્ ।
પિતૄન્ યમશ્રેષ્ઠાન્ બ્રૂમસ્તે નો મુઞ્ચન્ત્વંહસઃ ।૧૧॥
યે દેવા દિવિષદો અન્તરિક્ષસદશ્ચ યે ।
પૃથિવ્યાં શક્રા યે શ્રિતાસ્તે નો મુઞ્ચન્ત્વંહસઃ

આદિત્યા રુદ્રા વસવો દિવિ દેવા અથર્વાણઃ ।
અઙ્ગિરસો મનીષિણસ્તે નો મુઞ્ચન્ત્વંહસઃ

યજ્ઞં બ્રૂમો યજમાનમૃચઃ સામાનિ ભેષજા ।
યજૂંષિ હોત્રા બ્રૂમસ્તે નો મુઞ્ચન્ત્વંહસઃ

પઞ્ચ રાજ્યાનિ વીરુધાં સોમશ્રેષ્ઠાનિ બ્રૂમઃ ।
દર્ભો ભઙ્ગો યવઃ સહસ્તે નો મુઞ્ચન્ત્વંહસઃ

અરાયાન્ બ્રૂમો રક્ષાંસિ સર્પાન્ પુણ્યજનાન્ પિતૄન્ ।
મૃત્યૂન્ એકશતં બ્રૂમસ્તે નો મુઞ્ચન્ત્વંહસઃ

ઋતૂન્ બ્રૂમ ઋતુપતીન્ આર્તવાન્ ઉત હાયનાન્ ।
સમાઃ સંવત્સરાન્ માસાંસ્તે નો મુઞ્ચન્ત્વંહસઃ

એત દેવા દક્ષિણતઃ પશ્ચાત્પ્રાઞ્ચ ઉદેત ।
પુરસ્તાદુત્તરાચ્છક્રા વિશ્વે દેવાઃ સમેત્ય તે નો મુઞ્ચન્ત્વંહસઃ

વિશ્વાન્ દેવાન્ ઇદં બ્રૂમઃ સત્યસન્ધાન્ ઋતાવૃધઃ ।
વિશ્વાભિઃ પત્નીભિઃ સહ તે નો મુઞ્ચન્ત્વંહસઃ

સર્વાન્ દેવાન્ ઇદં બ્રૂમઃ સત્યસન્ધાન્ ઋતાવૃધઃ ।
સર્વાભિઃ પત્નીભિઃ સહ તે નો મુઞ્ચન્ત્વંહસઃ

ભૂતં બ્રૂમો ભૂતપતિં ભૂતાનામુત યો વશી ।
ભૂતાનિ સર્વા સંગત્ય તે નો મુઞ્ચન્ત્વંહસઃ

યા દેવીઃ પઞ્ચ પ્રદિશો યે દેવા દ્વાદશ ઋતવઃ ।
સંવત્સરસ્ય યે દંષ્ટ્રાસ્તે નઃ સન્તુ સદા શિવાઃ

યન્ માતલી રથક્રીતમમૃતં વેદ ભેષજમ્ ।
તદિન્દ્રો અપ્સુ પ્રાવેશયત્તદાપો દત્ત ભેષજમ્

11.7(૧૧.૯)
ઉચ્છિષ્ટે નામ રૂપં ચોચ્છિષ્ટે લોક આહિતઃ ।
ઉચ્છિષ્ટ ઇન્દ્રશ્ચાગ્નિશ્ચ વિશ્વમન્તઃ સમાહિતમ્

ઉચ્છિષ્ટે દ્યાવાપૃથિવી વિશ્વં ભૂતં સમાહિતમ્ ।
આપઃ સમુદ્ર ઉચ્છિષ્ટે ચન્દ્રમા વાત આહિતઃ

સન્ન્ ઉચ્છિષ્ટે અસંશ્ચોભૌ મૃત્યુર્વાજઃ પ્રજાપતિઃ ।
લૌક્યા ઉચ્છિષ્ટ આયત્તા વ્રશ્ચ દ્રશ્ચાપિ શ્રીર્મયિ

દૃઢો દૃંહ સ્થિરો ન્યો બ્રહ્મ વિશ્વસૃજો દશ ।
નાભિમિવ સર્વતશ્ચક્રમુચ્છિષ્ટે દેવતાઃ શ્રિતાઃ

ઋક્સામ યજુરુચ્છિષ્ટ ઉદ્ગીથઃ પ્રસ્તુતં સ્તુતમ્ ।
હિઙ્કાર ઉચ્છિષ્ટે સ્વરઃ સામ્નો મેડિશ્ચ તન્ મયિ

ઐન્દ્રાગ્નં પાવમાનં મહાનામ્નીર્મહાવ્રતમ્ ।
ઉચ્છિષ્ટે યજ્ઞસ્યાઙ્ગાન્યન્તર્ગર્ભ ઇવ માતરિ

રાજસૂયં વાજપેયમગ્નિષ્ટોમષ્તદધ્વરઃ ।
અર્કાશ્વમેધાવુચ્છિષ્ટે જીવબર્હિર્મદિન્તમઃ

અગ્ન્યાધેયમથો દીક્ષા કામપ્રશ્છન્દસા સહ ।
ઉત્સન્ના યજ્ઞાઃ સત્રાણ્યુચ્છિષ્ટેઽધિ સમાહિતાઃ

અગ્નિહોત્રં ચ શ્રદ્ધા ચ વષટ્કારો વ્રતં તપઃ ।
દક્ષિણેષ્ટં પૂર્તં ચોચ્છિષ્ટેઽધિ સમાહિતાઃ

એકરાત્રો દ્વિરાત્રઃ સદ્યઃક્રીઃ પ્રક્રીરુક્થ્યઃ ।
ઓતં નિહિતમુચ્છિષ્ટે યજ્ઞસ્યાણૂનિ વિદ્યયા

ચતૂરાત્રઃ પઞ્ચરાત્રઃ ષડ્રાત્રશ્ચોભયઃ સહ ।
ષોડશી સપ્તરાત્રશ્ચોચ્છિષ્ટાજ્જજ્ઞિરે સર્વે યે યજ્ઞા અમૃતે હિતાઃ

પ્રતીહારો નિધનં વિશ્વજિચ્ચાભિજિચ્ચ યઃ ।
સાહ્નાતિરાત્રાવુચ્છિષ્ટે દ્વાદશાહોઽપિ તન્ મયિ

સૂનૃતા સંનતિઃ ક્ષેમઃ સ્વધોર્જામૃતં સહઃ ।
ઉચ્છિષ્ટે સર્વે પ્રત્યઞ્ચઃ કામાઃ કામેન તાતૃપુઃ

નવ ભૂમીઃ સમુદ્રા ઉચ્છિષ્ટેઽધિ શ્રિતા દિવઃ ।
આ સૂર્યો ભાત્યુચ્છિષ્ટેઽહોરાત્રે અપિ તન્ મયિ

ઉપહવ્યં વિષૂવન્તં યે ચ યજ્ઞા ગુહા હિતાઃ ।
બિભર્તિ ભર્તા વિશ્વસ્યોચ્છિષ્ટો જનિતુઃ પિતા

પિતા જનિતુરુચ્છિષ્ટોઽસોઃ પૌત્રઃ પિતામહઃ ।
સ ક્ષિયતિ વિશ્વસ્યેશાનો વૃષા ભૂમ્યામતિઘ્ન્યઃ

ઋતં સત્યં તપો રાષ્ટ્રં શ્રમો ધર્મશ્ચ કર્મ ચ ।
ભૂતં ભવિષ્યદુચ્છિષ્ટે વીર્યં લક્ષ્મીર્બલં બલે

સમૃદ્ધિરોજ આકૂતિઃ ક્ષત્રં રાષ્ટ્રં ષડુર્વ્યઃ ।
સંવત્સરોઽધ્યુચ્છિષ્ટ ઇડા પ્રૈષા ગ્રહા હવિઃ

ચતુર્હોતાર આપ્રિયશ્ચાતુર્માસ્યાનિ નીવિદઃ ।
ઉચ્છિષ્ટે યજ્ઞા હોત્રાઃ પશુબન્ધાસ્તદિષ્ટયઃ

અર્ધમાસાશ્ચ માસાશ્ચાર્તવા ઋતુભિઃ સહ ।
ઉચ્છિષ્ટે ઘોષિણીરાપ સ્તનયિત્નુઃ શ્રુતિર્મહી

શર્કરાઃ સિકતા અશ્માન ઓષધયો વીરુધસ્તૃણા ।
અભ્રાણિ વિદ્યુતો વર્ષમુચ્છિષ્ટે સંશ્રિતા શ્રિતા

રાદ્ધિઃ પ્રાપ્તિઃ સમાપ્તિર્વ્યાપ્તિર્મહ એધતુઃ ।
અત્યાપ્તિરુચ્છિષ્ટે ભૂતિશ્ચાહિતા નિહિતા હિતા

યચ્ચ પ્રાણતિ પ્રાણેન યચ્ચ પશ્યતિ ચક્ષુષા ।
ઉચ્છિષ્ટાજ્જજ્ઞિરે સર્વે દિવિ દેવા દિવિશ્રિતઃ

ઋચઃ સામાનિ છન્દાંસિ પુરાણં યજુષા સહ ।
ઉચ્છિષ્ટાજ્જજ્ઞિરે સર્વે દિવિ દેવા દિવિશ્રિતઃ

પ્રાણાપાનૌ ચક્ષુઃ શ્રોત્રમક્ષિતિશ્ચ ક્ષિતિશ્ચ યા ।
ઉચ્છિષ્ટાજ્જજ્ઞિરે સર્વે દિવિ દેવા દિવિશ્રિતઃ

આનન્દા મોદાઃ પ્રમુદોઽભીમોદમુદશ્ચ યે ।
ઉચ્છિષ્ટાજ્જજ્ઞિરે સર્વે દિવિ દેવા દિવિશ્રિતઃ

દેવાઃ પિતરો મનુષ્યા ગન્ધર્વાપ્સરસશ્ચ યે ।
ઉચ્છિષ્ટાજ્જજ્ઞિરે સર્વે દિવિ દેવા દિવિશ્રિતઃ

11.8(૧૧.૧૦)
યન્ મન્યુર્જાયામાવહત્સંકલ્પસ્ય ગૃહાદધિ ।
ક આસં જન્યાઃ કે વરાઃ ક ઉ જ્યેષ્ઠવરોઽભવત્

તપશ્ચૈવાસ્તાં કર્મ ચાન્તર્મહત્યર્ણવે ।
ત આસં જન્યાસ્તે વરા બ્રહ્મ જ્યેષ્ઠવરોઽભવત્

દશ સાકમજાયન્ત દેવા દેવેભ્યઃ પુરા ।
યો વૈ તાન્ વિદ્યાત્પ્રત્યક્ષં સ વા અદ્ય મહદ્વદેત્

પ્રાણાપાનૌ ચક્ષુઃ શ્રોત્રમક્ષિતિશ્ચ ક્ષિતિશ્ચ યા ।
વ્યાનોદાનૌ વાઙ્મનસ્તે વા આકૂતિમાવહન્

અજાતા આસન્ન્ ઋતવોઽથો ધાતા બૃહસ્પતિઃ ।
ઇન્દ્રાગ્ની અશ્વિના તર્હિ કં તે જ્યેષ્ઠમુપાસત

તપશ્ચૈવાસ્તાં કર્મ ચાન્તર્મહત્યર્ણવે ।
તપો હ જજ્ઞે કર્મણસ્તત્તે જ્યેષ્ઠમુપાસત

યેત આસીદ્ભૂમિઃ પૂર્વા યામદ્ધાતય ઇદ્વિદુઃ ।
યો વૈ તાં વિદ્યાન્ નામથા સ મન્યેત પુરાણવિત્

કુત ઇન્દ્રઃ કુતઃ સોમઃ કુતો અગ્નિરજાયત ।
કુતસ્ત્વષ્ટા સમભવત્કુતો ધાતાજાયત

ઇન્દ્રાદિન્દ્રઃ સોમાત્સોમો અગ્નેરગ્નિરજાયત ।
ત્વષ્ટા હ જજ્ઞે ત્વષ્ટુર્ધાતુર્ધાતાજાયત

યે ત આસન્ દશ જાતા દેવા દેવેભ્યઃ પુરા ।
પુત્રેભ્યો લોકં દત્ત્વા કસ્મિંસ્તે લોક આસતે

યદા કેશાન્ અસ્થિ સ્નાવ માંસં મજ્જાનમાભરત્।
શરીરં કૃત્વા પાદવત્કં લોકમનુ પ્રાવિશત્

કુતઃ કેશાન્ કુતઃ સ્નાવ કુતો અસ્થીન્યાભરત્।
અઙ્ગા પર્વાણિ મજ્જાનં કો માંસં કુત આભરત્

સંસિચો નામ તે દેવા યે સંભારાન્ત્સમભરન્ ।
સર્વં સંસિચ્ય મર્ત્યં દેવાઃ પુરુષમાવિશન્

ઊરૂ પાદાવષ્ઠીવન્તૌ શિરો હસ્તાવથો મુખમ્ ।
પૃષ્ટીર્બર્જહ્યે પાર્શ્વે કસ્તત્સમદધાદૃષિઃ

શિરો હસ્તાવથો મુખં જિહ્વાં ગ્રીવાશ્ચ કીકસાઃ ।
ત્વચા પ્રાવૃત્ય સર્વં તત્સંધા સમદધાન્ મહી

યત્તચ્છરીરમશયત્સંધયા સંહિતં મહત્।
યેનેદમદ્ય રોચતે કો અસ્મિન્ વર્ણમાભરત્

સર્વે દેવા ઉપાશિક્ષન્ તદજાનાદ્વધૂઃ સતી ।
ઈશા વશસ્ય યા જાયા સાસ્મિન્ વર્ણમાભરત્

યદા ત્વષ્ટા વ્યતૃણત્પિતા ત્વષ્ટુર્ય ઉત્તરઃ ।
ગૃહં કૃત્વા મર્ત્યં દેવાઃ પુરુષમાવિશન્

સ્વપ્નો વૈ તન્દ્રીર્નિરૃતિઃ પાપ્માનો નામ દેવતાઃ ।
જરા ખાલત્યં પાલિત્યં શરીરમનુ પ્રાવિશન્

સ્તેયં દુષ્કૃતં વૃજિનં સત્યં યજ્ઞો યશો બૃહત્।
બલં ચ ક્ષત્રમોજશ્ચ શરીરમનુ પ્રાવિશન્

ભૂતિશ્ચ વા અભૂતિશ્ચ રાતયોઽરાતયશ્ચ યાઃ ।
ક્ષુધશ્ચ સર્વાસ્તૃષ્ણાશ્ચ શરીરમનુ પ્રાવિશન્

નિન્દાશ્ચ વા અનિન્દાશ્ચ યચ્ચ હન્તેતિ નેતિ ચ ।
શરીરં શ્રદ્ધા દક્ષિણાશ્રદ્ધા ચાનુ પ્રાવિશન્

વિદ્યાશ્ચ વા અવિદ્યાશ્ચ યચ્ચાન્યદુપદેશ્યમ્ ।
શરીરં બ્રહ્મ પ્રાવિશદૃચઃ સામાથો યજુઃ

આનન્દા મોદાઃ પ્રમુદોઽભીમોદમુદશ્ચ યે ।
હસો નરિષ્ટા નૃત્તાનિ શરીરમનુ પ્રાવિશન્

આલાપાશ્ચ પ્રલાપાશ્ચાભીલાપલપશ્ચ યે ।
શરીરં સર્વે પ્રાવિશન્ન્ આયુજઃ પ્રયુજો યુજઃ

પ્રાણાપાનૌ ચક્ષુઃ શ્રોત્રમક્ષિતિશ્ચ ક્ષિતિશ્ચ યા ।
વ્યાનોદાનૌ વાઙ્મનઃ શરીરેણ ત ઈયન્તે

આશિષશ્ચ પ્રશિષશ્ચ સંશિષો વિશિષશ્ચ યાઃ ।
ચિત્તાનિ સર્વે સંકલ્પાઃ શરીરમનુ પ્રાવિશન્

આસ્તેયીશ્ચ વાસ્તેયીશ્ચ ત્વરણાઃ કૃપણાશ્ચ યાઃ ।
ગુહ્યાઃ શુક્રા સ્થૂલા અપસ્તા બીભત્સાવસાદયન્

અસ્થિ કૃત્વા સમિધં તદષ્ટાપો અસાદયન્ ।
રેતઃ કૃત્વાજ્યં દેવાઃ પુરુષમાવિશન્

યા આપો યાશ્ચ દેવતા યા વિરાડ્બ્રહ્મણા સહ ।
શરીરં બ્રહ્મ પ્રાવિશચ્છરીરેઽધિ પ્રજાપતિઃ

સૂર્યશ્ચક્ષુર્વાતઃ પ્રાણં પુરુષસ્ય વિ ભેજિરે ।
અથાસ્યેતરમાત્માનં દેવાઃ પ્રાયચ્છન્ન્ અગ્નયે

તસ્માદ્વૈ વિદ્વાન્ પુરુષમિદં બ્રહ્મેતિ મન્યતે ।
સર્વા હ્યસ્મિન્ દેવતા ગાવો ગોષ્ઠ ઇવાસતે

પ્રથમેન પ્રમારેણ ત્રેધા વિષ્વઙ્વિ ગચ્છતિ ।
અદ એકેન ગચ્છત્યદ એકેન ગચ્છતીહૈકેન નિ ષેવતે

અપ્સુ સ્તીમાસુ વૃદ્ધાસુ શરીરમન્તરા હિતમ્ ।
તસ્મિં છવોઽધ્યન્તરા તસ્માચ્છવોઽધ્યુચ્યતે

11.9(૧૧.૧૧)
યે બાહવો યા ઇષવો ધન્વનાં વીર્યાણિ ચ ।
અસીન્ પરશૂન્ આયુધં ચિત્તાકૂતં ચ યદ્ધૃદિ ।
સર્વં તદર્બુદે ત્વમમિત્રેભ્યો દૃશે કુરૂદારાંશ્ચ પ્ર દર્શય

ઉત્તિષ્ઠત સં નહ્યધ્વં મિત્રા દેવજના યૂયમ્ ।
સંદૃષ્ટા ગુપ્તા વઃ સન્તુ યા નો મિત્રાણ્યર્બુદે

ઉત્તિષ્ઠતમા રભેતામાદાનસંદાનાભ્યામ્ ।
અમિત્રાણાં સેના અભિ ધત્તમર્બુદે

અર્બુદિર્નામ યો દેવ ઈશાનશ્ચ ન્યર્બુદિઃ ।
યાભ્યામન્તરિક્ષમાવૃતમિયં ચ પૃથિવી મહી ।
તાભ્યામિન્દ્રમેદિભ્યામહં જિતમન્વેમિ સેનયા

ઉત્તિષ્ઠ ત્વં દેવજનાર્બુદે સેનયા સહ ।
ભઞ્જન્ન્ અમિત્રાણાં સેનાં ભોગેભિઃ પરિ વારય

સપ્ત જાતાન્ ન્યર્બુદ ઉદારાણાં સમીક્ષયન્ ।
તેભિષ્ટ્વમાજ્યે હુતે સર્વૈરુત્તિષ્ઠ સેનયા

પ્રતિઘ્નાનાશ્રુમુખી કૃધુકર્ણી ચ ક્રોશતુ ।
વિકેશી પુરુષે હતે રદિતે અર્બુદે તવ

સંકર્ષન્તી કરૂકરં મનસા પુત્રમિચ્છન્તી ।
પતિં ભ્રાતરમાત્સ્વાન્ રદિતે અર્બુદે તવ

અલિક્લવા જાષ્કમદા ગૃધ્રાઃ શ્યેનાઃ પતત્રિણઃ ।
ધ્વાઙ્ક્ષાઃ શકુનયસ્તૃપ્યન્ત્વમિત્રેષુ સમીક્ષયન્ રદિતે અર્બુદે તવ

અથો સર્વં શ્વાપદં મક્ષિકા તૃપ્યતુ ક્રિમિઃ ।
પૌરુષેયેઽધિ કુણપે રદિતે અર્બુદે તવ

આ ગૃહ્ણીતં સં બૃહતં પ્રાણાપાનાન્ ન્યર્બુદે ।
નિવાશા ઘોષાઃ સં યન્ત્વમિત્રેષુ સમીક્ષયન્ રદિતે અર્બુદે તવ

ઉદ્વેપય સં વિજન્તાં ભિયામિત્રાન્ત્સં સૃજ ।
ઉરુગ્રાહૈર્બાહ્વઙ્કૈર્વિધ્યામિત્રાન્ ન્યર્બુદે

મુહ્યન્ત્વેષાં બાહવશ્ચિત્તાકૂતં ચ યદ્ધૃદિ ।
મૈષામુચ્છેષિ કિં ચન રદિતે અર્બુદે તવ

પ્રતિઘ્નાનાઃ સં ધાવન્તૂરઃ પટૌરાવાઘ્નાનાઃ ।
અઘારિણીર્વિકેશ્યો રુદત્યઃ પુરુષે હતે રદિતે અર્બુદે તવ

શ્વન્વતીરપ્સરસો રૂપકા ઉતાર્બુદે ।
અન્તઃપાત્રે રેરિહતીં રિશાં દુર્ણિહિતૈષિણીમ્ ।
સર્વાસ્તા અર્બુદે ત્વમમિત્રેભ્યો દૃશે કુરૂદારાંશ્ચ પ્ર દર્શય

ખડૂરેઽધિચઙ્ક્રમાં ખર્વિકાં ખર્વવાસિનીમ્ ।
ય ઉદારા અન્તર્હિતા ગન્ધર્વાપ્સરસશ્ચ યે ।
સર્પા ઇતરજના રક્ષાંસિ

ચતુર્દંષ્ટ્રાં છ્યાવદતઃ કુમ્ભમુષ્કામસૃઙ્મુખાન્ ।
સ્વભ્યસા યે ચોદ્ભ્યસાઃ

ઉદ્વેપય ત્વમર્બુદેઽમિત્રાણામમૂઃ સિચઃ ।
જયંશ્ચ જિષ્ણુશ્ચામિત્રાં જયતામિન્દ્રમેદિનૌ

પ્રબ્લીનો મૃદિતઃ શયાં હતોઽમિત્રો ન્યર્બુદે ।
અગ્નિજિહ્વા ધૂમશિખા જયન્તીર્યન્તુ સેનયા

તયાર્બુદે પ્રણુત્તાનામિન્દ્રો હન્તુ વરંવરમ્ ।
અમિત્રાણાં શચીપતિર્મામીષાં મોચિ કશ્ચન

ઉત્કસન્તુ હૃદયાન્યૂર્ધ્વઃ પ્રાણ ઉદીષતુ ।
શૌષ્કાસ્યમનુ વર્તતામમિત્રાન્ મોત મિત્રિણઃ

યે ચ ધીરા યે ચાધીરાઃ પરાઞ્ચો બધિરાશ્ચ યે ।
તમસા યે ચ તૂપરા અથો બસ્તાભિવાસિનઃ ।
સર્વાંસ્તામર્બુદે ત્વમમિત્રેભ્યો દૃશે કુરૂદારાંશ્ચ પ્ર દર્શય

અર્બુદિશ્ચ ત્રિષન્ધિશ્ચામિત્રાન્ નો વિ વિધ્યતામ્ ।
યથૈષામિન્દ્ર વૃત્રહન્ હનામ શચીપતેઽમિત્રાણાં સહસ્રશઃ

વનસ્પતીન્ વાનસ્પત્યાન્ ઓષધીરુત વીરુધઃ ।
ગન્ધર્વાપ્સરસઃ સર્પાન્ દેવાન્ પુણ્યજનાન્ પિતૄન્ ।
સર્વાંસ્તામર્બુદે ત્વમમિત્રેભ્યો દૃશે કુરૂદારાંશ્ચ પ્ર દર્શય

ઈશાં વો મરુતો દેવ આદિત્યો બ્રહ્મણસ્પતિઃ ।
ઈશાં વ ઇન્દ્રશ્ચાગ્નિશ્ચ ધાતા મિત્રઃ પ્રજાપતિઃ ।
ઈશાં વ ઋષયશ્ચક્રુરમિત્રેષુ સમીક્ષયન્ રદિતે અર્બુદે તવ

તેષાં સર્વેષામીશાના ઉત્તિષ્ઠત સં નહ્યધ્વમ્ ।
મિત્રા દેવજના યૂયમિમં સંગ્રામં સંજિત્ય યથાલોકં વિ તિષ્ઠધ્વમ્

11.10(૧૧.૧૨)
ઉત્તિષ્ઠત સં નહ્યધ્વમુદારાઃ કેતુભિઃ સહ ।
સર્પા ઇતરજના રક્ષાંસ્યમિત્રાન્ અનુ ધાવત

ઈશાં વો વેદ રાજ્યં ત્રિષન્ધે અરુણૈઃ કેતુભિઃ સહ ।
યે અન્તરિક્ષે યે દિવિ પૃથિવ્યાં યે ચ માનવાઃ ।
ત્રિષન્ધેસ્તે ચેતસિ દુર્ણામાન ઉપાસતામ્

અયોમુખાઃ સૂચીમુખા અથો વિકઙ્કતીમુખાઃ ।
ક્રવ્યાદો વાતરંહસ આ સજન્ત્વમિત્રાન્ વજ્રેણ ત્રિષન્ધિના

અન્તર્ધેહિ જાતવેદ આદિત્ય કુણપં બહુ ।
ત્રિષન્ધેરિયં સેના સુહિતાસ્તુ મે વશે

ઉત્તિષ્ઠ ત્વં દેવજનાર્બુદે સેનયા સહ ।
અયં બલિર્વ આહુતસ્ત્રિષન્ધેરાહુતિઃ પ્રિયા

શિતિપદી સં દ્યતુ શરવ્યેયં ચતુષ્પદી ।
કૃત્યેઽમિત્રેભ્યો ભવ ત્રિષન્ધેઃ સહ સેનયા

ધૂમાક્ષી સં પતતુ કૃધુકર્ણી ચ ક્રોશતુ ।
ત્રિષન્ધેઃ સેનયા જિતે અરુણાઃ સન્તુ કેતવઃ

અવાયન્તાં પક્ષિણો યે વયાંસ્યન્તરિક્ષે દિવિ યે ચરન્તિ ।
શ્વાપદો મક્ષિકાઃ સં રભન્તામામાદો ગૃધ્રાઃ કુણપે રદન્તામ્

યામિન્દ્રેણ સંધાં સમધત્થા બ્રહ્મણા ચ બૃહસ્પતે ।
તયાહમિન્દ્રસંધયા સર્વાન્ દેવાન્ ઇહ હુવ ઇતો જયત મામુતઃ

બૃહસ્પતિરાઙ્ગિરસ ઋષયો બ્રહ્મસંશિતાઃ ।
અસુરક્ષયણં વધં ત્રિષન્ધિં દિવ્યાશ્રયન્

યેનાસૌ ગુપ્ત આદિત્ય ઉભાવિન્દ્રશ્ચ તિષ્ઠતઃ ।
ત્રિષન્ધિં દેવા અભજન્તૌજસે ચ બલાય ચ

સર્વાંલ્લોકાન્ત્સમજયન્ દેવા આહુત્યાનયા ।
બૃહસ્પતિરાઙ્ગિરસો વજ્રં યમસિઞ્ચતાસુરક્ષયણં વધમ્

બૃહસ્પતિરાઙ્ગિરસો વજ્રં યમસિઞ્ચતાસુરક્ષયણં વધમ્ ।
તેનાહમમૂં સેનાં નિ લિમ્પામિ બૃહસ્પતેઽમિત્રાન્ હન્મ્યોજસા

સર્વે દેવા અત્યાયન્તિ યે અશ્નન્તિ વષટ્કૃતમ્ ।
ઇમાં જુષધ્વમાહુતિમિતો જયત મામુતઃ

સર્વે દેવા અત્યાયન્તુ ત્રિષન્ધેરાહુતિઃ પ્રિયા ।
સંધાં મહતીં રક્ષત યયાગ્રે અસુરા જિતાઃ

વાયુરમિત્રાણામિષ્વગ્રાણ્યાઞ્ચતુ ।
ઇન્દ્ર એષાં બાહૂન્ પ્રતિ ભનક્તુ મા શકન્ પ્રતિધામિષુમ્ ।
આદિત્ય એષામસ્ત્રં વિ નાશયતુ ચન્દ્રમા યુતામગતસ્ય પન્થામ્

યદિ પ્રેયુર્દેવપુરા બ્રહ્મ વર્માણિ ચક્રિરે ।
તનૂપાનં પરિપાણં કૃણ્વાના યદુપોચિરે સર્વં તદરસં કૃધિ

ક્રવ્યાદાનુવર્તયન્ મૃત્યુના ચ પુરોહિતમ્ ।
ત્રિષન્ધે પ્રેહિ સેનયા જયામિત્રાન્ પ્ર પદ્યસ્વ

ત્રિષન્ધે તમસા ત્વમમિત્રાન્ પરિ વારય ।
પૃષદાજ્યપ્રણુત્તાનાં મામીષાં મોચિ કશ્ચન

શિતિપદી સં પતત્વમિત્રાણામમૂઃ સિચઃ ।
મુહ્યન્ત્વદ્યામૂઃ સેના અમિત્રાણાં ન્યર્બુદે

મૂઢા અમિત્રા ન્યર્બુદે જહ્યેષાં વરંવરમ્ ।
અનયા જહિ સેનયા

યશ્ચ કવચી યશ્ચાકવચોઽમિત્રો યશ્ચાજ્મનિ ।
જ્યાપાશૈઃ કવચપાશૈરજ્મનાભિહતઃ શયામ્

યે વર્મિણો યેઽવર્માણો અમિત્રા યે ચ વર્મિણઃ ।
સર્વાંસ્તામર્બુદે હતાં છ્વાનોઽદન્તુ ભૂમ્યામ્

યે રથિનો યે અરથા અસાદા યે ચ સાદિનઃ ।
સર્વાન્ અદન્તુ તાન્ હતાન્ ગૃધ્રાઃ શ્યેનાઃ પતત્રિણઃ

સહસ્રકુણપા શેતામામિત્રી સેના સમરે વધાનામ્ ।
વિવિદ્ધા કકજાકૃતા

મર્માવિધં રોરુવતં સુપર્ણૈરદન્તુ દુશ્ચિતં મૃદિતં શયાનમ્ ।
ય ઇમાં પ્રતીચીમાહુતિમમિત્રો નો યુયુત્સતિ

યાં દેવા અનુતિષ્ઠન્તિ યસ્યા નાસ્તિ વિરાધનમ્ ।
તયેન્દ્રો હન્તુ વૃત્રહા વજ્રેણ ત્રિષન્ધિના