અર્થશાસ્ત્ર · અધ્યાય 03.4

પતિ.કુલાન્ નિષ્પતિતાયાઃ સ્ત્રિયાઃ ષટ્.પણો દણ્ડઃ, અન્યત્ર વિપ્રકારાત્ ॥

પ્રતિષિદ્ધાયાં દ્વાદશ.પણઃ ॥

પ્રતિવેશ.ગૃહ.અતિગતાયાઃ ષટ્.પણઃ ॥

પ્રાતિવેશિક.ભિક્ષુક.વૈદેહકાનામ્ અવકાશ.ભિક્ષા.પણ્ય.દાને દ્વાદશ.પણો દણ્ડઃ ॥

પ્રતિષિદ્ધાનાં પૂર્વઃ સાહસ.દણ્ડઃ ॥

પર.ગૃહ.અતિગતાયાશ્ ચતુર્.વિંશતિ.પણઃ ॥

પર.ભાર્યા.અવકાશ.દાને શત્યો દણ્ડઃ, અન્યત્ર^આપદ્ભ્યઃ ॥

વારણ.અજ્ઞાનયોર્ નિર્દોષઃ ॥

"પતિ.વિપ્રકારાત્ પતિ.જ્ઞાતિ.સુખ.અવસ્થ.ગ્રામિક.અન્વાધિ.ભિક્ષુકી.જ્ઞાતિ.કુલાનામ્ અન્યતમમ્ અપુરુષં ગન્તુમ્ અદોષઃ" ઇતિ આચાર્યાઃ ॥

સ-પુરુષં વા જ્ઞાતિ.કુલમ્ ॥

કુતો હિ સાધ્વી.જનસ્યચ્^છલમ્ ॥

સુખમ્ એતદ્ અવબોદ્ધુમ્, ઇતિ કૌટિલ્યઃ ॥

પ્રેત.વ્યાધિ.વ્યસન.ગર્ભ.નિમિત્તમ્ અપ્રતિષિદ્ધમ્ એવ જ્ઞાતિ.કુલ.ગમનમ્ ॥

તન્.નિમિત્તં વારયતો દ્વાદશ.પણો દણ્ડઃ ॥

તત્ર^અપિ ગૂહમાના સ્ત્રી.ધનં જીયેત, જ્ઞાતયો વા છાદયન્તઃ શુલ્ક.શેષમ્ ॥ ઇતિ નિષ્પતનમ્ ।

પતિ.કુલાન્ નિષ્પત્ય ગ્રામ.અન્તર.ગમને દ્વાદશ.પણો દણ્ડઃ સ્થાપ્યા.આભરણ.લોપશ્ ચ ॥

ગમ્યેન વા પુંસા સહ પ્રસ્થાને ચતુર્.વિંશતિ.પણઃ સર્વ.ધર્મ.લોપશ્ ચ, અન્યત્ર ભર્મ.દાન.તીર્થ.ગમનાભ્યામ્ ॥

પુંસઃ પૂર્વઃ સાહસ.દણ્ડઃ તુલ્ય.શ્રેયસોઃ, પાપીયસો મધ્યમઃ ॥

બન્ધુર્.અદણ્ડ્યઃ ॥

પ્રતિષેધે^અર્ધ.દણ્ડાઃ ॥

પથિ વ્યન્તરે ગૂઢ.દેશ.અભિગમને મૈથુન.અર્થેન શઙ્કિત.પ્રતિષિદ્ધાયાં વા પથ્ય્.અનુસરણે સંગ્રહણં વિદ્યાત્ ॥

તાલ.અવચર.ચારણ.મત્સ્ય.બન્ધક.લુબ્ધક.ગો.પાલક.શૌણ્ડિકાનામ્ અન્યેષાં ચ પ્રસૃષ્ટ.સ્ત્રીકાણાં પથ્ય્.અનુસરણમ્ અદોષઃ ॥

પ્રતિષિદ્ધે વા નયતઃ પુંસઃ સ્ત્રિયો વા ગચ્છન્ત્યાસ્ ત એવ^અર્ધ.દણ્ડાઃ ॥ ઇતિ પથ્ય્.અનુસરણમ્ ।

હ્રસ્વ.પ્રવાસિનાં શૂદ્ર.વૈશ્ય.ક્ષત્રિય.બ્રાહ્મણાનાં ભાર્યાઃ સંવત્સર.ઉત્તરં કાલમ્ આકાઙ્ક્ષેરન્ અપ્રજાતાઃ, સંવત્સર.અધિકં પ્રજાતાઃ ॥

પ્રતિવિહિતા દ્વિ.ગુણં કાલમ્ ॥

અપ્રતિવિહિતાઃ સુખ.અવસ્થા બિભૃયુઃ, પરં ચત્વારિ વર્ષાણ્ય્ અષ્ટૌ વા જ્ઞાતયઃ ॥

તતો યથા.દત્તમ્ આદાય પ્રમુઞ્ચેયુઃ ॥

બ્રાહ્મણમ્ અધીયાનં દશ.વર્ષાણ્ય્ અપ્રજાતા, દ્વાદશ પ્રજાતા, રાજ.પુરુષમ્ આયુઃ.ક્ષયાદ્ આકાઙ્ક્ષેત ॥

સવર્ણતશ્ ચ પ્રજાતા ન^અપવાદં લભેત ॥

કુટુમ્બ.ઋદ્ધિ.લોપે વા સુખ.અવસ્થૈર્ વિમુક્તા યથા.ઇષ્ટં વિન્દેત, જીવિત.અર્થમ્ આપદ્.ગતા વા ॥

ધર્મ.વિવાહાત્ કુમારી પરિગ્રહીતારમ્ અનાખ્યાય પ્રોષિતમ્ અશ્રૂયમાણં સપ્ત તીર્થાન્ય્ આકાઙ્ક્ષેત, સંવત્સરં શ્રૂયમાણમ્ ॥

આખ્યાય પ્રોષિતમ્ અશ્રૂયમાણં પઞ્ચ તીર્થાન્ય્ આકાઙ્ક્ષેત, દશ શ્રૂયમાણમ્ ॥

એક.દેશ.દત્ત.શુલ્કં ત્રીણિ તીર્થાન્ય્ અશ્રૂયમાણમ્, શ્રૂયમાણં સપ્ત તીર્થાન્ય્ આકાઙ્ક્ષેત ॥

દત્ત.શુલ્કં પઞ્ચ તીર્થાન્ય્ અશ્રૂયમાણમ્, દશ શ્રૂયમાણમ્ ॥

તતઃ પરં ધર્મસ્થૈર્ વિસૃષ્ટા યથા.ઇષ્ટં વિન્દેત ॥

તીર્થ.ઉપરોધો હિ ધર્મ.વધ ઇતિ કૌટિલ્યઃ ॥ ઇતિ હ્રસ્વ.પ્રવાસઃ ॥

દીર્ઘ.પ્રવાસિનઃ પ્રવ્રજિતસ્ય પ્રેતસ્ય વા ભાર્યા સપ્ત તીર્થાન્ય્ આકાઙ્ક્ષેત, સંવત્સરં પ્રજાતા ॥

તતઃ પતિ.સોદર્યં ગચ્છેત્ ॥

બહુષુ પ્રત્યાસન્નં ધાર્મિકં ભર્મ.સમર્થં કનિષ્ઠમ્ અભાર્યં વા ॥

તદ્.અભાવે^અપ્ય્ અસોદર્યં સપિણ્ડં કુલ્યં વા^આસન્નમ્ ॥

એતેષામ્ એષ એવ ક્રમઃ ॥
કz03.4.42અબ્। એતાન્ ઉત્ક્રમ્ય દાયાદાન્ વેદને જાર.કર્મણિ ।
કz03.4.42ચ્દ્। જાર.સ્ત્રી.દાતૃ.વેત્તારઃ સમ્પ્રાપ્તાઃ સંગ્રહ.અત્યયમ્ ॥એ
(પર્તિતિઓન્ ઓf ઇન્હેરિતન્ચે)
(ઓર્દેર્ ઓf ઇન્હેરિતન્ચે)