અર્થશાસ્ત્ર · અધ્યાય 02.18
આયુધ.અગાર.અધ્યક્ષઃ સાંગ્રામિકં દૌર્ગકર્મિકં પર.પુર.અભિઘાતિકં ચ યન્ત્રમ્ આયુધમ્ આવરણમ્ ઉપકરણં ચ તજ્.જાત.કારુ.શિલ્પિભિઃ કૃત.કર્મ.પ્રમાણ.કાલ.વેતન.ફલ.નિષ્પત્તિભિઃ કારયેત્, સ્વ.ભૂમિષુ ચ સ્થાપયેત્ ॥
સ્થાન.પરિવર્તનમ્ આતપ.પ્રવાત.પ્રદાનં ચ બહુશઃ કુર્યાત્ ॥
ઊષ્મ.ઉપસ્નેહ.ક્રિમિભિર્ ઉપહન્યમાનમ્ અન્યથા સ્થાપયેત્ ॥
જાતિ.રૂપ.લક્ષણ.પ્રમાણ.આગમ.મૂલ્ય.નિક્ષેપૈશ્ ચ^ઉપલભેત ॥
સર્વતો.ભદ્ર.જામદગ્ન્ય.બહુ.મુખ.વિશ્વાસ.ઘાતિ.સંઘાટી.યાનક.પર્જન્યક.બાહુ.ઊર્ધ્વ.બાહ્વ્.અર્ધ.બાહૂનિ સ્થિત.યન્ત્રાણિ ॥
પાઞ્ચાલિક.દેવ.દણ્ડ.સૂકરિકા.મુસલ.યષ્ટિ.હસ્તિ.વારક.તાલ.વૃન્ત.મુદ્ગર.ગદા.સ્પૃક્તલા.કુદ્દાલ.આસ્ફાટિમ.ઉત્પાટિમ.ઉદ્ઘાટિમ.શતઘ્નિ.ત્રિ.શૂલ.ચક્રાણિ ચલ.યન્ત્રાણિ ॥
શક્તિ.પ્રાસ.કુન્ત.હાટક.ભિણ્ડિ.પાલ.શૂલ.તોમર.વરાહ.કર્ણ.કણય.કર્પણ.ત્રાસિક.આદીનિ ચ હુલ.મુખાનિ ॥
તાલ.ચાપ.દારવ.શાર્ઙ્ગાણિ કાર્મુક.કોદણ્ડ.દ્રૂણા ધનૂંષિ ॥
મૂર્વા.અર્ક.શન.ગવેધુ.વેણુ.સ્નાયૂનિ જ્યાઃ ॥
વેણુ.શર.શલાકા.દણ્ડ.આસન.નારાચાશ્ ચ^ઇષવઃ ॥
તેષાં મુખાનિ છેદન.ભેદન.તાડનાન્ય્ આયસ.અસ્થિ.દારવાણિ ॥
નિસ્ત્રિંશ.મણ્ડલ.અગ્ર.અસિ.યષ્ટયઃ ખડ્ગાઃ ॥
ખડ્ગ.મહિષ.વારણ.વિષાણ.દારુ.વેણુ.મૂલાનિ ત્સરવઃ ॥
પરશુ.કુઠાર.પટ્ટસ.ખનિત્ર.કુદ્દાલ.ક્રકચ.કાણ્ડચ્.છેદનાઃ ક્ષુર.કલ્પાઃ ॥
યન્ત્ર.ગોષ્પણ.મુષ્ટિ.પાષાણ.રોચની.દૃષદશ્ ચ^અશ્મ.આયુધાનિ ॥
લોહ.જાલિકા.પટ્ટ.કવચ.સૂત્ર.કઙ્કટ.શિંશુમારક.ખડ્ગિ.ધેનુક.હસ્તિ.ગો.ચર્મ.ખુર.શૃઙ્ગ.સંઘાતં વર્માણિ ॥
શિરસ્.ત્રાણ.કણ્ઠ.ત્રાણ.કૂર્પાસ.કઞ્ચુક.વાર.વાણ.પટ્ટ.નાગ.ઉદરિકાઃ પેટી.ચર્મ.હસ્તિ.કર્ણ.તાલ.મૂલ.ધમનિ.કાક.પાટ.કિટિકા.અપ્રતિહત.બલાહ.કાન્તાશ્ ચ^આવરણાણિ ॥
હસ્તિ.રથ.વાજિનાં યોગ્યા.ભાણ્ડમ્ આલંકારિકં સમ્નાહ.કલ્પનાશ્ ચ^ઉપકરણાનિ ॥
ઐન્દ્રજાલિકમ્ ઔપનિષદિકં ચ કર્મ ॥
કz02.18.20અબ્। કર્મ.અન્તાનાં ચ - ઇચ્છામ્ આરમ્ભ.નિષ્પત્તિં પ્રયોગં વ્યાજમ્ ઉદ્દયમ્ ।
કz02.18.20ચ્દ્। ક્ષય.વ્યયૌ ચ જાનીયાત્ કુપ્યાનામ્ આયુધ.ઈશ્વરઃ ॥એ
(ષ્તન્દર્દિસતિઓન્ ઓf ઋએઇઘ્ત્સ્ અન્દ્ મેઅસુરેસ્)
મૂળ પાઠ: Arthaśāstra · Edition: R. P. Kangle's edition: The Kauṭilīya Arthaśāstra, A critical Edtion with a Glossary, Second edition, University of Bombay 1969. · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0