આપસ્તમ્બગૃહ્યસૂત્ર (ટીકા સહિત) · અધ્યાય 54

ઇતિ શ્રીસુદર્શનાચાર્યવિરચિતે ગૃહ્યતાત્પર્યદર્શને સપ્તદશઃ ખણ્ડઃ ।
અષ્ટાદશઃ ખણ્ડઃ ।
1 બાલગ્રહગૃહીતસ્ય કુમારસ્ય તન્નિવર્તકં કર્મ ।
શ્વગ્રહહીતં કુમારં તપોયુક્તો જાલેન પ્રચ્છાદ્ય કંસં કિઙ્કિણિં વા હ્રાદયન્નદ્વારેણ સભાં પ્રપાદ્ય સભાયા મધ્યે ઽધિદેવનમુદ્ધત્યાવોક્ષ્યાક્ષાન્ન્યુપ્યાક્ષેષૂત્તાનં નિપાત્ય દધ્ના લવણમિશ્રેણાઞ્જલિનોત્તરૈરવોક્ષેત્પ્રાતર્મધ્યન્દિને સાયમ્ ॥ આ
(પ.8.ખં.18-1)
ચોમ્મેન્તરિએસ્:
આપ્ગ્સ્-અના_18.1:
બહવો બાલગ્રહાઃ દિવસમાસસસમાદિકાઃ ।
તત્ર યેન ગૃહીતઃ શ્વવચ્ચેષ્ટતે સ શ્વગ્રહઃ ।
તેન વગૃહાતં કુમારં, પુલ્લિઙ્ગનિર્દેશાત્ કુમાર્યાન ભવતીત્યેકે ।
તપોયુક્તઃ કર્તા પિતેત્યેકે ।
યઃ કશ્ચિદિત્યન્યે ।
તપો બ્રહ્મચર્યાદિ ।
યાવતા તપસા સિદ્ધં મન્યતે તાવત્ કૃત્વેત્યર્થઃ જાલં મત્સ્યગ્રહણં તેન પ્રચ્છાદ્ય ।
કંસં પ્રસિદ્ધં ।
કિઙ્કિણિઃ ઘણ્ટાવિશેષઃ ।
તયોરન્યતરં હ્રાદયન્ અન્યતરસ્ય ધ્વનિં કારયન્ કેનચિદન્યેન ।
સ્વયં કુમારં ગૃહીત્વા સમાં પ્રપાદયતિ અદ્વારેણ છદીરપોહ્યમાર્ગ કૃત્વા તેનેત્યર્થઃ ।
કિં તત્ સ્થાનમ્?સભા, તસ્યા મધ્યે ઽ ધિદેવનં સ્થાનં યત્ર કિતવા દીવ્યન્તિ તં પ્રદેશં ઉદ્ધત્યાદ્ભિરવોક્ષ્ય તત્રાક્ષાન્નિવપતિ ।
અક્ષાશ્શારાઃ ।
વિભીતકા ઇત્યન્યે ।
તાન્ પૃથુ પ્રથયિત્વાપ્વેનમુત્તાનં નિપાતયતિ ।
શાયયતિ ।
તતો દધ્ના લવણમિશ્રેણાવોક્ષેદઞ્જ- લિના ઉત્તરૈ ર્મન્ત્રૈઃ ઽકૂર્કુરસ્સુકૂર્કુરઽઇત્યાદિભિઃ ઽશ્વાનમિચ્છ્વાદન્ન પુરુષં છત્ઽઇત્યન્તૈઃ ।
પ્રતિમન્ત્રમવોક્ષણમ્ ।
તત્રાદિતસ્તિસ્ર ઋચઃ, તતો યજુષી દ્વે ઽતત્સત્યં, વિગૃહ્યબાહૂઽઇતિ તતઃ પઞ્ચર્ચો ઽવિભ્રન્નિષ્કઞ્ચેઽત્યાદ્યાઃ, તતો યજુરેકં ઽશ્વાનઽમિતિ, એવમેકાદશૈતે મન્ત્રાઃ ।
યાવત્ કર્મ સમાપ્યતે તાવત્ સંસકિઙ્કણ્યોરન્યતરસ્ય હ્રાદનમ્ ।
એવમેતત્કર્મ જાલપ્રચ્છાદનાદવોક્ષણાન્તં ત્રિસન્ધ્યં કર્તવ્યમ્