આપસ્તમ્બગૃહ્યસૂત્ર (ટીકા સહિત) · અધ્યાય 51

ઇતિ શ્રીસુદર્શનાચાર્યવિરચિતે ગૃહ્યતાત્પર્યદર્શને ષોડશઃ ખણ્ડઃ ॥
ષષ્ઠઃ પટલસ્સમાપ્તઃ ॥
====================================================================================
અથ સપ્તમઃ પટલઃ ॥
સપ્તદશઃ ખણ્ડઃ ।
16 ગૃહનિર્માણમ્-
1 તત્ર ખનિત્રેણોદ્ધનનોદૂહને ।
દક્ષિણાપ્રત્યક્પ્રવણમગરાવકાશમુદ્ધત્ય પાલાશેન શમીમયેન વોદૂહેનૈતામેવ દિશમુત્તરયોદૂહતિ ॥ આ
યજ્ઞેષ્વધિકરિષ્યમાણસ્ય પુરુષસ્ય દેહસંસ્કારા વ્યાખ્યાતાઃ ।
તે ચ ઽશાલીનસ્યોદવસાયઽઇતિ વચનાભાવે ગૃહ એવ કર્તવ્યાઃ ।
વિધિવચ્ચ નિર્મિતે ગૃહે ।
વિધિવત્ પ્રવેશાદપેક્ષિતાયુર્યજ્ઞધનાદિ ફલસિદ્ધિઃ ।
અતો મન્ત્રામ્નાનક્રમપ્રાપ્તો ગૃહનિર્માણપ્રવેશયોર્વિધિર્વ્યાખ્યાયતે- (પ6.,ખં.17-1)
ચોમ્મેન્તરિએસ્:
આપ્ગ્સ્-અના_17.1:
અથ ગૃહસમ્માનવિધિઃ ।
ગૃહસમ્માનં ચ ન સર્વયજ્ઞાદિવન્નિત્યમ્ ।
નાપ્યદ્ભુતકર્મપ્રાયશ્ચિત્તાદિવન્નૈમિત્તિકમ્ ।
કિં તર્હિ?કામ્યમ્ ।
અતો ઽક્રિયાયાં ન દોષઃ ।
ક્રિયાયાં ચોદગયનાદિનિયમઃ ।
તત્ર યસ્મિન્ પ્રદેશે ઽગારં ચિકીર્ષિતં સો ઽગારાવકાશઃ સ દક્ષિણાપ્રત્યક્પ્રવણો ભવતિ ।
દક્ષિણા પ્રતીચ્યોરન્તરાલે નિમ્ના ભવતિ ।
એવંવિધે દેશે અગારં કર્તવ્યમિત્યર્થઃ ।
તમગારાવકાશં ઉદ્ધન્તિ ખનિત્રેણ ખનતિ યથા પાંસવ ઉત્પદ્યન્તે ।
ઉદ્ધત્ય તાન્ પાસૂન્ પાલાશેન સમીયેન વોદૂહેન એતામેવ દિશં પ્રતિ ઉત્તરયર્ચાઽયદ્ભૂમેઃ ક્રૂરઽમિત્યેતયા ઉદૂહતિ ઉન્નતાત્ પ્રદેશાત્ અવનતે પ્રાપયતિ ।
ઉદૂહ્યતે ઽનેનેત્યુદૂહઃ