આપસ્તમ્બગૃહ્યસૂત્ર (ટીકા સહિત) · અધ્યાય 25

આપ્ગ્સ્-તાત્_9.1:
ચતુર્થીપ્રભૃતીતિ દીર્ઘેમાર્થપાઠઃ ।
ચતુર્થી રાત્રિમારભ્યાષેડશી;અઙ્ અબિવિધૌ, દ્વિતીયા ચ પઞ્ચમ્યર્થે;આષોડશ્યા ઇતિ યાવત્ ।
ઉત્તરામુત્તરાં યુગ્માં રાત્રિં પ્રતિ ઋતુગમને ઋતૌ મૈથુને કૃતે, પ્રજાનિઃશ્રેયસં, પ્રજાઃ પુત્રાઃ તેષાં નિશ્શ્રેયસં આયુરાદીપ્સિતગુણસમ્પત્તિર્ભવતી ત્યુપદિશન્તિ મન્વાદયઃ ।
એતદુક્તં ભવતિ-ત્રયોદશસુ રાત્રિષુ ઋતુગમને શુક્લાધિક્યે સતિ પુત્રા જાયન્તે ।
ઉત્તરોત્તરાસુ ચ યુગ્માસુ યથાક્રમં તરતમભાવેન તે સદ્ગુણાધિકા ભવન્તિ

સંસ્કારકાણ્ડે કર્માન્તરવ્યાખ્યાનમસઙ્ગતમપિ મન્ત્રામ્નાનક્રમેણૈવ કાર્યમિત્યુત્તરસૂત્રજાતં યાવત્પટલાન્તરમારભ્યતે--
1. ધનાદિપ્રાપ્ત્યર્થ પ્રસ્થિતસ્ય મધ્યે પરિક્ષવાદૌ દુર્નિમિત્તે જાતે કર્તવ્યો જપઃ ।
અર્થપ્રાધ્વસ્ય પરિક્ષવે પરિકાસને ચાપ ઉપસ્પૃશ્યોત્તરે યથાલિઙ્ગં જપેત્ ॥ આ
ચોમ્મેન્તરિએસ્:
આપ્ગ્સ્-અના_9.2:
અધ્વાનં પ્રસ્થિતઃ પ્રાધ્વઃ ।
અર્થઃ પ્રયોજનમ્ ।
યત્કિઞ્ચિત્ પ્રયોજનમુદ્દિશ્ય યો ઽધ્વાનં પ્રસ્થિતઃ, તસ્ય અર્થપ્રાધ્વસ્ય ।
પરિક્ષવે
પરિકાસને વા દુર્નિમિત્તે પ્રાપ્તે પ્રાયશ્ચિત્તં અપ ઉપસ્પૃસ્યોત્તરે ઋચૌ જપેત્ ઽઅનુહવં પરિહવંઽ; ઇત્યેતે ।
પરિતઃ ક્ષવઃ પરિક્ષવઃ સર્વતઃ સ્થિતૈર્જનૈઃકૃતક્ષવથુઃ ।
તથા પરિકાસનમ્ ।
ઉપસ્પર્શનં પાણિના સંસ્પર્શઃ, સ્નાનમાચમનં વા ।
તત્ર યસ્મિન્ કૃતે પ્રયતો મન્યતે તત્ર તત્ કુર્યાત્ ।
યથાલિઙ્ગમિત્યનુપપન્નમ્ ।
પરિક્ષવપરિકાસલિઙ્ગભાવાત્ ।
અથ પૂર્વસ્યામૃચિ પરિક્ષવશબ્દ એકતોશ- વિકૃતો લિઙ્ગમિત્યુચ્યતે તથાપ્યુત્તરસ્યાં પરિકાસનલિઙ્ગં નાસ્ત્યેવ ।
તસ્માદેવં વ્યાખ્યેયમ્-એતયોર્નિમિત્તયેરેકસ્મિન્નપિ સતિ મન્ત્રયોરેતયોર્જપઃ કાર્યઃ ।
અન્યેષુ ચ મન્ત્રલિઙ્ગપ્રતીતેષ્વનુહવાદિષુ દુર્નિમિત્તેષ્વિતિ ।
તત્ર પૃષ્ઠત આહ્વાન મનુહવઃ ।
સર્વત આહ્વાનં પરિહવઃ ।
પરિવાદો ઽભિશંસનમ્ ।
પરિક્ષવ ઉક્તઃ ।
દુઃસ્વપ્નઃ પ્રસિદ્ધઃ ।
દુરુદિતમ્ અલ્પાયુરિત્યાદિ ।
અનુહૂતં પરિહૂતમિતિ શકુનેરશોભના વાગુચ્યતે ।
અશાકુનં અનિમિત્તભૂતમ્ ।
મૃગસ્ય સૃગાલાદેઃ ।
અક્ષ્ણયા સૃતમ્ તિર્ય્યગ્ગમનમપસવ્યાદિ ।
એતેષામેકસ્મિન્નપિ નિમિત્તે દ્વયોરપિ મન્ત્રયોર્જપઃ કાર્યઃ ।
પરિક્ષવપરિકાસનયોશ્ચ લિઙ્ગાભાવે ઽપિ ।
પરિક્ષવશબ્દસ્તુ ક્ષવધુલિઙ્ગં ન ભવતિ, રૂપભેદાત્ ।
એકદોશવિકારસ્તુ પરિક્ષવસ્યાપિ સંભવતિ ।
તન્નિમિત્તે તુ અન્યસ્મિન્ પ્રકરણે એતદ્વક્તવ્યમ્ ।
ઇહ ચ વચનપ્રયોજનં વિવાહાર્થ ગચ્છ તો ઽપિ એતેષુ નિમ્ત્તેષુ પ્રાયશ્ચિત્તમેતત્ યથા સ્યાદિતિ ।
પ્રકરણાન્તરે તુ શ્રુતાનાં વિવાહાદૂર્ધ્વમેવ પ્રવૃત્તિઃ ।
ઇદં તુ અર્થપ્રાધ્વસ્યેતિ વચનાત્ સર્વાર્થ ચ ભવતિ ।
પ્રકરણાત્ વિવાહે ઽપિ સ્વાધ્યાયસ્થાનનિયમાર્થ ચ મન્ત્રયોરેતયોરિહ પાઠઃ