આપસ્તમ્બગૃહ્યસૂત્ર (ટીકા સહિત) · અધ્યાય 19

આપ્ગ્સ્-તાત્_7.1:
નનુ-ઽઅથ પત્ન્યવહન્તિઽઽશ્રપયિત્વાઽઇત્યેતાવદેવ વક્તવ્યમ્;યતૌત્તરત્ર ઽઅગ્નિર્દેવતાઽ(આપ.ગૃ.7-5) ઇતિ વિધાનાદાગ્નેયત્વં સિદ્ધમ્ઽ; સ્થાલીપાકેનેતિ તુ શ્રપયિત્વેતિ વિધાનાત્, એનાં યાજયતીતિ ચાન્વારબ્ધાયામિતિ વિધાનાત્;અતઃ કિમર્થમિદમધિકમારભ્યતે ઽઅથૈનામાગ્નેયેન સ્થાલીપાકેન યાજયતિઽઇતિ ? ઉચ્યેતે સૂત્રં તાવદૃષિપ્રણીતં નાનર્થકં ભવિતુમર્હતિ ।
તેન લોકે વ્યુત્પત્તિસિદ્ધાધ્યાહારાદિભિરપિ યસ્સૂત્રસ્યાર્થસ્સમ્પાદ્યતે સો ઽપિ વેદાર્થોનુષ્ઠેય ઉચ્યતે-ધ્રુવમરુન્ધતીં ચ દર્શયિત્વા, અનન્તરં યત્રાગ્નેયેન સ્થાલીપાકેન યાગં કરોતિ તત્રૈવૈનાં પત્નીં યાજયતિ પત્ન્યામન્વારબ્ધાયાં જુહોતિ, ન પર્વસુ પાર્વણવિકારેષુ ચ ।
એવમતિદેશેષાર્થતયા સૂત્રમર્થવદેવ ॥
અન્યે-યાજયતીતિ વચનાત્ વરાદન્યો ઽપ્યસ્ય સ્થાલીપાકયાગસ્ય કર્તેતિ ।
તન્ન;પ્રકરણેનાસ્ય વિવાહાઙ્ગત્વાત્ ઽસહ્ઙ્ગં પ્રધાનમ્ઽ; (આપ.પ.2-39) ઇતિ સાઙ્ગસ્ય પ્રધાનસ્યૈકકર્તૃકત્વાત્ ॥
કેચિત્- ઉત્તરત્ર ન કેવલમગ્નિર્દેવતેતિ વિધિઃ, ઽઅગ્નિસ્સ્વિષ્ટકૃત્ દ્વિતીયઃ ઇત્યપિ ।
તેન દ્વિદૈવત્યો ઽયં સ્થાલીપાકો મા ભૂત, કિન્ત્વેકદૈવત્ય એવેત્યેવમર્થમાગ્નેયેનેતિ વિધાનમ્ ।
તેનાગ્નેય એવ સઙ્કલ્પિતસ્ય વ્રીહ્યાદેરર્થાક્ષિપ્તો લૌકિકો નિર્વાપઃ કાર્યઃ ।
ઽએનાં યાજયતિઽઇતિ તુ નાસ્મિન્ કર્મણ્યુભયોરધિકારઃ, કિન્તુ વધ્વા એવ ।
વરસ્તુ ઋત્વિક્સ્થાનીયઃ ।
તેન હોમાદૌ દ્રવ્યત્યાગસ્સ્ત્રીધનાદેવેતિ ।
તન્ન;વધ્વેકાધિકારે હિ પ્રકરણાવગતવિવાહાઙ્ગત્વબાધઃ,અધિકારસાધ્યભેધેન શાસ્ત્રતદર્થયોર્ભેદાત્ ।
આચારસિદ્ધવરકર્તૃકત્વબાધાપત્તિશ્ચ;અન્યાર્ત્વિજ્યે ઽપ્યવિરોધાત્

પત્ન્યવહન્તિ ॥ આ
ચોમ્મેન્તરિએસ્:
આપ્ગ્સ્-અના_7.2:
અરુન્ધતીદર્શનાનન્તરમગારં પ્રવિશ્ય વ્રીહીન્ યવાન્ વા નવાનગ્નયે સંકલ્પિતાન્ નિર્વપતિ યાવદ્ધોમાય બ્રહ્મણભોજનાય ચ પર્યાપ્તં મન્યતે ।
પ્રોક્ષણઞ્ચ તૂષ્ણીં સંસ્કૃતાભિરદ્ભિઃ ।
તતસ્તાન્ પત્ન્યવહન્તિ ।
ઽએના પત્યાઽઇત્યાદિવત્ સાવહન્તીતિ સર્વનામ્ના નિર્દેશે કર્તવ્યે પત્નીગ્રહણં પત્નીકર્મેદં યથા વિજ્ઞાયેત ।
ઇતરથા યાજમાનં વિજ્ઞાયેત ।
વધૂરિહ યજમાનેતિ કૃત્વા પાર્વણાદિષુ પત્યુરવહનનં પ્રાપ્નોતિ