અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 319

:એ ઇત્ય્ આગ્નેયે મહાપુરાણે વાગીશ્વરીપૂજા
નામાષ્ટાદશાધિકત્રિશતતમો ઽધ્યાયઃ
% છપ્તેર્ {319}
:શ્ અથોનવિંશત્યધિકત્રિશતતમો ઽધ્યાયઃ
મણ્ડલાનિ
ઈશ્વર ઉવાચ
સર્વતો ભદ્રકાન્યષ્ટમણ્ડલાનિ વદે ગુહ ।અપ્_319.001અબ્।
શક્તિમાસાધયેત્ પ્રાચીમિષ્ટાયાં વિષુવે સુધીઃ

ચિત્રાસ્વાત્યન્તરેણાથ દૃષ્ટસૂત્રેણ વા પુનઃ ।અપ્_319.002અબ્।
પૂર્વાપરાયતં સૂત્રમાસ્ફાલ્ય મધ્યતો ઽઙ્કયેત્

:ન્
1 દ્વિપર્ણકમિતિ ખ..
:પ્ 162
કોટિદ્વયન્તુ તન્મધ્યાદઙ્કયેદ્દક્ષિણોત્તરમ્ ।અપ્_319.003અબ્।
મધ્યે દ્વયં પ્રકર્તવ્ય સ્ફાલયેદ્દક્ષિનોત્તરમ્

શતક્ષેત્રાર્ધમાનેન કોણસમ્પાતમાદિશેત્ ।અપ્_319.004અબ્।
એવં સૂત્રચતુષ્કસ્ય સ્ફાલનાચ્ચતુરસ્રકમ્

જાયતે તત્ર કર્તવ્યં ભદ્રસ્વેદકરં શુભમ્ ।અપ્_319.005અબ્।
વસુભક્તેન્દુ દ્વિપદે ક્ષેત્રે વીથી ચ ભાગિકા

દ્વારં દ્વિપદિકં પદ્મમાનાદ્ધૈ સકપોલકમ્ ।અપ્_319.006અબ્।
કીણબન્ધવિચિત્રન્તુ દ્વિપદં તત્ર વર્તયેત્

શુક્લં પદ્મં કર્ણિકા તુ પીતા ચિત્રન્તુ કેશરમ્ ।અપ્_319.007અબ્।
રક્તા વીથી તત્ર કલ્પ્યા દ્વારં લોકેશરૂપકં

રક્તકોણં વિધૌ નિત્યે નૈમિત્તિકાબ્જકં શૃણુ ।અપ્_319.008અબ્।
અસંસક્તન્તુ સંસક્તં દ્વિધાબ્જં ભુક્તિમુક્તિકૃત્

અસંસક્તં મુમુક્ષૂણાં સંસક્તં તત્ત્રિધા પૃથક્ ।અપ્_319.009અબ્।
બાલો યુવા ચ વૃદ્ધશ્ ચ નામતઃ ફલસિદ્ધિદાઃ

પદ્મક્ષેત્રે તુ સૂત્રાણિ દિગ્વિદિક્ષુ વિનિક્ષિપેત્ ।અપ્_319.010અબ્।
વૃત્તાનિ પઞ્ચકલ્પાનિ પદ્મક્ષેત્રસમાનિ તુ

પ્રથમે કર્ણિકા તત્ર પુષ્કરૈર્ નવભિર્યુતા ।અપ્_319.011અબ્।
કેશરાણિ ચતુર્વિંશદ્વિતીયે ઽથ તૃતીયકે

દલસન્ધિર્ગજકુમ્ભ નિભાન્તર્યદ્દલાગ્રકમ્ ।અપ્_319.012અબ્।
પઞ્ચમે વ્યોમરૂપન્તુ સંસક્તં કમલં સ્મૃતં

અસંસક્તે દલાગ્રે તુ દિગ્ભાગૈર્ વિસ્તરાદ્ભજેત્ ।અપ્_319.013અબ્।
ભાગદ્વયપરિત્યાગાદ્વસ્વંશૈર્ વર્તયેદ્દલમ્

સન્ધિવિસ્તરસૂત્રેણ તન્મૂલાદઞ્જયેદ્દલમ્ ।અપ્_319.014અબ્।
:પ્ 163
સવ્યાસવ્યક્રમેણૈવ વૃદ્ધમેતદ્ભવેત્તથા

અથ વા સન્ધિમધ્યાત્તુ ભ્રામયેદર્ધચન્દ્રવત્ ।અપ્_319.015અબ્।
સન્ધિદ્વયાગ્રસૂત્રં વા બાલપદ્મન્તથા ભવેત્

સન્ધિસૂત્રાર્ધમાનેન પૃષ્ઠતઃ પરિવર્તયેત્ ।અપ્_319.016અબ્।
તીક્ષ્ણાગ્રન્તુ સુવાતેન કમલં ભુક્તિમુક્તિદમ્

ભુક્તિવૃદ્ધૌ ચ વશ્યાદૌ બાલં પદ્મં સમાનકં ।અપ્_319.017અબ્।
નવનાભં નવહસ્તં ભાગૈર્ મન્ત્રાત્મકૈશ્ ચ તત્

મધ્યે ઽબ્જં પટ્ટિકાવીજં દ્વારેણાબ્જસ્ય માનતઃ ।અપ્_319.018અબ્।
કણ્ઠોપકણ્ઠમુક્તાનિ તદ્વાહ્યે વીથિકા મતા

પઞ્ચભાગાન્વિતા(1) સા તુ સમન્તાદ્દશભાગિકા ।અપ્_319.019અબ્।
દિગ્વિદિક્ષ્વષ્ટ પદ્માનિ દ્વારપદ્મં સવીથિકમ્

તદ્વાહ્યે પઞ્ચ પદિકા વીથિકા યત્ર ભૂષિતા ।અપ્_319.020અબ્।
પદ્મવદ્દ્વારકણ્ઠન્તુ પદિકઞ્ચૌષ્ઠકણ્ઠકં

કપોલં પદિકં કાર્યં દિક્ષુ દ્વારત્રયં સ્પુટમ્ ।અપ્_319.021અબ્।
કોણબન્ધં ત્રિપત્તન્તુ દ્વિપટ્ટં વજ્રવદ્ભવેત્

મધ્યન્તુ કમલં શુક્લં પીતં રક્તઞ્ચ નીલકમ્ ।અપ્_319.022અબ્।
પીતશુક્લઞ્ચ ધૂમ્રઞ્ચ રક્તં પીતઞ્ચ મુક્તિદમ્

પૂર્વાદૌ કમલાન્યષ્ટ શિવવિષ્ણ્વાદિકં જપેત્ ।અપ્_319.023અબ્।
પ્રાસાદમધ્યતો ઽભ્યર્ચ્ય શક્રાદીનબ્જકાદિષુ

અસ્ત્રાણિ વાહ્યવીથ્યાન્તુ વિષ્ણ્વાદીનશ્વમેઘભાક્ ।અપ્_319.024અબ્।
પવિત્રારોહણાદૌ ચ મહામણ્ડલમાલિખેત્

અષ્ટહસ્તં પુરા ક્ષેત્રં રસપક્ષૈર્ વિવર્તયેત્ ।અપ્_319.025અબ્।
:ન્
1 પઞ્ચભાગમિતેતિ ખ.. , છ.. ચ
:પ્ 164
દ્વિપદં કમલં મધ્યે વીથિકા પદિકા તતઃ

દિગ્વિદિક્ષુ તતો ઽષ્ટૌ ચ નીલાબ્જાનિ વિવર્તયેત્ ।અપ્_319.026અબ્।
મધ્યપદ્મપ્રમાણેન ત્રિંશત્પદ્માનિ તાનિ તુ

દલસન્ધિવિહીનાનિ નીલેન્દીવરકાનિ ચ ।અપ્_319.027અબ્।
તત્પૃષ્ઠે પદિકા વીથી સ્વસ્તિકાનિ તદૂર્ધ્વતઃ

દ્વિપદાનિ તથા ચાષ્ટૌ કૃતિભાગકૃતાનિ તુ ।અપ્_319.028અબ્।
વર્તયેત્ સ્વસ્તિકાંસ્તત્ર વીથિકા પૂર્વવદ્વહિઃ

દ્વારાણિ કમલં યદ્વદુપકણ્ઠ્યુતાનિ(1) તુ ।અપ્_319.029અબ્।
રક્તં કોણં પીતવીથી નીલં પદ્મઞ્ચમણ્ડલે

સ્વસ્તિકાદિ વિચિત્રઞ્ચ સર્વકામપ્રદં ગુહ ।અપ્_319.030અબ્।
પઞ્ચાબ્જં પઞ્ચહસ્તં સ્યાત્ સમન્તાદ્દશભાજિતમ્

દ્વિપદં કમલં વીથી પટ્ટિકા દિક્ષુ પઙ્કજમ્ ।અપ્_319.031અબ્।
ચતુષ્કં પૃષ્ઠતો વીથી પદિકા દ્વિપદાન્યથા

કણ્ઠોપકણ્ઠયુક્તાનિ દ્વારાન્યબ્જન્તુ મધ્યતઃ ।અપ્_319.032અબ્।
પઞ્ચાબ્જમણ્ડલે હ્ય્ અસ્મિન્ સિતં પીતઞ્ચ પૂર્વકમ્

વૈદૂર્યાભં દક્ષિણાબ્જં કુન્દાભં વારુણં કજમ્ ।અપ્_319.033અબ્।
ઉત્તરાબ્જન્તુ શઙ્ખાભમન્યત્ સર્વં વિચિત્રકમ્

સર્વકામપ્રદં વક્ષ્યે દશહસ્તન્તુ મણ્ડલમ્ ।અપ્_319.034અબ્।
વિકારભક્તન્તુર્યાશ્રં દ્વારન્તુ દ્વિપદં ભવેત્

મધ્યે પદ્મં પૂર્વવચ્ચ વિઘ્નધ્વંસં વદામ્યથ ।અપ્_319.035અબ્।
ચતુર્હસ્તં પુરં કૃત્વા વૃત્રઞ્ચૈવ કરદ્વયમ્

વીથીકા હસ્તમાત્રન્તુ સ્વસ્તિકૈર્ વહુભિર્વૃતા ।અપ્_319.036અબ્।
:ન્
1 તદ્વદુપકણ્ઠયુતાનીતિ ખ.. , ઞ.. ચ
:પ્ 165
હસ્તમાત્રાણિ દ્વારાણિ વિક્ષુ વૃત્તં સપદ્મકમ્

પદ્માનિ પઞ્ચ શુક્લાનિ મધ્યે પૂજ્યશ્ ચ નિષ્કલઃ ।અપ્_319.037અબ્।
હૃદયાદીનિ પૂર્વાદૌ વિદિક્ષ્વસ્ત્રાણિ વૈ યજેત્

પ્રાગ્વચ્ચ પઞ્ચ બ્રહ્માણિ બુદ્ધ્યાધારમતો વદે ।અપ્_319.038અબ્।
શતભાગે તિથિભાગે પદ્મં લિઙ્ગાષ્ટકં દિશિ

મેખલાભાગસંયુક્તં કણ્ઠં દ્વિપદિકં ભવેત્ ।અપ્_319.039અબ્।
આચાર્યો બુદ્ધિમાશ્રિત્ય કલ્પયેચ્ચ લતાદિકમ્

ચતુઃષટ્પઞ્ચમાષ્ટાદિ ખાછિખાદ્યાદિ મણ્ડલમ્ ।અપ્_319.040અબ્।
ખાક્ષીન્દુસૂર્યગં સર્વં ખાક્ષિ ચૈવેન્દુવર્ણનાત્

ચત્વારિંશદધિકાનિ ચતુર્દશશતાનિ હિ ।અપ્_319.041અબ્।
મણ્ડલાનિ હરેઃ શમ્ભોર્દેવ્યાઃ સૂર્યસ્ય સન્તિ ચ

દશસપ્તવિભક્તે તુ લતાલિઙ્ગોદ્ભવં શૃણુ ।અપ્_319.042અબ્।
દિક્ષુ પઞ્ચત્રયઞ્ચૈકં ત્રયં પઞ્ચ ચ લોમયેત્(1)

ઊર્ધ્વગે દ્વિપદે લિઙ્ગમન્દિરં પાર્શ્વકોષ્ઠયોઃ ।અપ્_319.043અબ્।
મધ્યેન દ્બિપદં પદ્મમથ ચૈકઞ્ચ પઙ્કજં

લિઙ્ગસ્ય પાર્શ્વયોર્ભદ્રે પદદ્વારમલોપનાત્ ।અપ્_319.044અબ્।
તત્પાર્શ્વશોભાઃ ષડ્લોપ્ય લતાઃ શેષાસ્ તથા હરેઃ

ઊર્ધ્વં દ્વિપદિકં લોપ્ય હરેર્ભદ્રાષ્ટકં સ્મૃતમ્ ।અપ્_319.045અબ્।
રશ્મિમાનસમાયુક્તવેદલોપાચ્ચ શોભિકમ્

પઞ્ચવિંશતિકં પદ્મં તતઃ પીઠમપીઠકમ્ ।અપ્_319.046અબ્।
દ્વયં દ્વયં રક્ષયિત્વા ઉપશોભાસ્ તથાષ્ટ ચ

દેવ્યાદિખ્યાપકં ભદ્રં વૃહન્મધ્યે પરં લઘુ ।અપ્_319.047અબ્।
:ન્
1 લોપયેદિતિ ઞ.. । લોપયેદિતિ ટ
:પ્ 166
મધ્યે નવપદં પદ્મં કોણે ભદ્રચતુષ્ટયમ્

ત્રયોદશપદં શેષં બુદ્ધ્યાધારન્તુ મણ્ડલં ।અપ્_319.048અબ્।
શતપત્રં ષષ્ટ્યધિકં બુદ્ધ્યાધારં હરાદિષુ