અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 31

:એ ઇત્ય્ આદિમહાપુરાણે આગ્નેયે મણ્ડલાદિવર્ણનં નામ ત્રિંશો
ઽધ્યાયઃ
% છપ્તેર્ {31}
:શ્ અથ એકત્રિંશો ઽધ્યાયઃ
માર્જનવિધાનં
અગ્નિર્ ઉવાચ
રક્ષાં સ્વસ્ય પરેષાઞ્ચ વક્ષ્યે તાં માર્જનાહ્વયાં ।અપ્_31.001અબ્।
યયા વિમુચ્યતે દુઃખૈઃ સુખઞ્ચ પ્રાપ્નુયાન્નરઃ(2)

ઓં નમઃ પરમાર્થાય પુરુષાય મહાત્મને ।અપ્_31.002અબ્।
અરૂપબહુરૂપાય વ્યાપિને પરમાત્મને

નિષ્કલ્મષાય શુદ્ધાય ધ્યાનયોગરતાય ચ ।અપ્_31.003અબ્।
નમસ્કૃત્ય પ્રવક્ષ્યામિ યત્ તત્સિધ્યતુ મે વચઃ

વરાહાય નૃસિંહાય વામનાય મહામુને ।અપ્_31.004અબ્।
નમસ્કૃત્ય પ્રવક્ષ્યામિ યત્તત્સિધ્યતુ મે વચઃ

:ન્
1 મન્ત્રજં ફલમશ્નુતે ઇતિ ખ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
2 સુખં બ્રહ્માપ્નુયાન્નરઃ ઇતિ ખ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
:પ્ 87
ત્રિવિક્રમાય રામાય વૈકુણ્ઠાય નરાય ચ ।અપ્_31.005અબ્।
નમસ્કૃત્ય પ્રવક્ષ્યામિ યત્તત્ સિધ્યતુ મે વચઃ

વરાહ નરસિંહેશ વામનેશ ત્રિવિક્રમ ।અપ્_31.006અબ્।
હરગ્રીવેશ સર્વેશ હૃષીકેશ હરાશુભમ્

અપરાજિતચક્રાદ્યૈશ્ ચતુર્ભિઃ પરમાયુધૈઃ ।અપ્_31.007અબ્।
અખણ્ડિતાનુભાવૈસ્ત્વં(1) સર્વદુષ્ટહરો ભવ

હરામુકસ્ય દુરિતં સર્વઞ્ચ કુશલં કુરુ ।અપ્_31.008અબ્।
મૃત્યુબન્ધાર્તભયદં દુરિતસ્ય ચ યત્ ફલમ્

પરાભિધ્યાનસહિતૈઃ પ્રયુક્તઞ્ચાભિચારકમ્ ।અપ્_31.009અબ્।
ગદસ્પર્શમહારોગપ્રયોગં જરયા જર

ઓં નમો વાસુદેવાય નમઃ કૃષ્ણાય ખડ્ગિને ।અપ્_31.010અબ્।
નમઃ પુષ્કરનેત્રાય કેશવાયાદિચક્રિણે

નમઃ કમલકિઞ્જલ્કપીતનિર્મલવાસસે ।અપ્_31.011અબ્।
મહાહરરિપુસ્કન્ધસૃષ્ટચક્રાય ચક્રિણે

દ્ંષ્ટ્રોદ્ધૃતક્ષિતિભૃતે(2) ત્રયીમૂર્તિમતે નમઃ ।અપ્_31.012અબ્।
મહાયજ્ઞવરાહાય શેષભોગાઙ્કશાયિને

તપ્તહાટકકેશાગ્રજ્વલત્પાવકલોચન ।અપ્_31.013અબ્।
વજ્રાધિકનખસ્પર્શં દિવ્યસિંહ નમોસ્તુ તે

કાશ્યપાયાતિહ્રસ્વાય ઋગ્યજુઃસામભૂષિત ।અપ્_31.014અબ્।
તુભ્યં વામનરૂપાયાક્રમતે ગાં(3) નમો નમઃ

વરાહાશેષદુષ્ટાનિ સર્વપાપફલાનિ વૈ ।અપ્_31.015અબ્।
મર્દ મર્દ મહાદંષ્ટ્ર મર્દ મર્દ ચ તત્ફલમ્

:ન્
1 અખણ્ડિતાત્મભાવૈસ્ત્વમિતિ ખ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
2 દંષ્ટ્રોદ્ધૃતભૂમિભર્ત્રે ઇતિ ખ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
3 સૃજતે ગામિતિ ખ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
:પ્ 88
નરસિંહ કરાલાખ્ય દન્તપ્રાન્તાનલોજ્જ્વલ ।અપ્_31.016અબ્।
ભઞ્જ ભઞ્જ નિનાદેન દુષ્ટાન્યસ્યાર્તિનાશન

ઋગ્યજુઃસામગર્ભાભિર્વાગ્ભિર્વામનરૂપધૃક્ ।અપ્_31.017અબ્।
પ્રશમં સર્વદુઃખાનિ નયત્ત્વસ્ય જનાર્દનઃ

ઐકાહિકં દ્વ્યાહિકઞ્ચ તથા ત્રિદિવસં જ્વરમ્ ।અપ્_31.018અબ્।
ચાતુર્થકન્તથાત્યુગ્રન્તથૈવ સતતજ્વરમ્

દોષોત્થં સન્નિપાતોત્થં તથૈવાગન્તુકં જ્વરમ્ ।અપ્_31.019અબ્।
શમં નયાશુ ગોવિન્દ ચ્છિન્ધિ ચ્છિન્ધ્યસ્ય વેદનામ્(1)

નેત્રદુઃખં શિરોદુઃખં દુઃખઞ્ચોદરસમ્ભવમ્ ।અપ્_31.020અબ્।
અન્તઃશ્વાસમતિશ્વાસં(2) પરિતાપં સવેપથુમ્

ગુદઘ્રાણાઙ્ઘ્રિરોગાંશ્ ચ કુષ્ઠરોગાંસ્ તથા ક્ષયં(3) ।અપ્_31.021અબ્।
કામલાદીંસ્ તથા રોગાન્ પ્રમેહાંશ્ચાતિદારુણાન્

ભગન્દરાતિસારાંશ્ ચ મુખરોગાંશ્ ચ વલ્ગુલીમ્ ।અપ્_31.022અબ્।
અશ્મરીં મૂત્રકૃચ્છ્રાંશ્ ચ રોગાનન્યાંશ્ ચ દારુણાન્

યે વાતપ્રભવા રોગા યે ચ પિત્તસમુદ્ભવાઃ ।અપ્_31.023અબ્।
કફોદ્ભવાશ્ ચ યે કેચિત્ યે ચાન્યે સાન્નિપાતિકાઃ

આગન્તુકાશ્ ચ યે રોગા લૂતા વિસ્ફોટકાદયઃ ।અપ્_31.024અબ્।
તે સર્વે પ્રશમં યાન્તુ વાસુદેવાપમાર્જિતાઃ(5)

વિલયં યાન્તુ તે સર્વે વિષ્ણોરુચ્ચારણેન ચ ।અપ્_31.025અબ્।
ક્ષયં ગછ્હન્તુ ચાશેષાસ્તે ચક્રાભિહતા હરેઃ

:ન્
1 છિન્દ છિન્દાસ્ય વેદનામિતિ ગ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
2 અનિશ્વાસમતિશ્વાસમિતિ ગ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
3 તથૈવ ચ ઇતિ ગ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
4 યે રોગાઃ પિત્તસમ્ભવા ઇતિ ગ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
5 વાસુદેવપરાજિતા ઇતિ ખ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
:પ્ 89
અચ્યુતાનન્તગોવિન્દનામોચ્ચારણભીષિતાઃ ।અપ્_31.026અબ્।
નશ્યન્તિ સકલા રોગાઃ સત્યં સત્યં વદામ્યહમ્

સ્થાવરં જઙ્ગમં વાપિ કૃત્રિમં ચાપિ યદ્વિષમ્ ।અપ્_31.027અબ્।
દન્તોદ્ભવં નખભવમાકાશપ્રભવં વિષમ્

લૂતાદિપ્રભવં યચ્ચ વિષમન્યત્તુ દુઃખદં ।અપ્_31.028અબ્।
શમં નયતુ તત્ સર્વં કીર્તિતોસ્ય જનાર્દનઃ

ગ્રહાન્ પ્રેતગ્રહાંશ્ચાપિ તથા વૈ ડાકિનીગ્રહાન્(1) ।અપ્_31.029અબ્।
વેતાલાંશ્ ચ પિશાચાંશ્ ચ ગન્ધર્વાન્ યક્ષરાક્ષસાન્(2)

શકુનીપૂતનાદ્યાંશ્ ચ તથા વૈનાયકાન્ ગ્રહાન્ ।અપ્_31.030અબ્।
મુખમણ્ડીં તથા ક્રૂરાં રેવતીં વૃદ્ધરેવતીમ્

વૃદ્ધકાખ્યાન્ ગ્રહાંશ્ચોગ્રાંસ્ તથા માતૃગ્રહાનપિ ।અપ્_31.031અબ્।
બાલસ્ય વિષ્ણોશ્ ચરિતં હન્તુ બાલગ્રહાનિમાન્

વૃદ્ધાશ્ ચ યે ગ્રહાઃ કેચિદ્યે ચ બાલગ્રહાઃ ક્વચિત્ ।અપ્_31.032અબ્।
નરસિંહસ્ય તે દૃષ્ટ્યા દગ્ધા યે ચાપિ યૌવને

સદા(3) કરાલવદનો નરસિંહો મહાબલઃ ।અપ્_31.033અબ્।
ગ્રહાનશેષાન્નિઃશેષાન્ કરોતુ જગતો હિતઃ

નરસિંહ મહાસિંહ જ્વાલામાલોજ્જ્વલાનન ।અપ્_31.034અબ્।
ગ્રહાનશેષાન્ સર્વેશ ખાદ ખાદાગ્નિલોચન

યે રોગા યે મહોત્પાતા યદ્વિષં યે મહાગ્રહાઃ ।અપ્_31.035અબ્।
યાનિ ચ ક્રૂરભૃતાનિ ગ્રહપીડાશ્ ચ દારુણાઃ

શસ્ત્રક્ષતેષુ યે દોષા જ્વાલાગર્દભકાદયઃ ।અપ્_31.036અબ્।
તાનિ સર્વાણિ સર્વાત્મા પરમાત્મા જનાર્દનઃ

:ન્
1 તથા વેતાલિકાન્ ગ્રહાનિતિ ઘ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
2 ગન્ધર્વાન્ રાક્સસાનપિ ઇતિ ખ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
3 શટા ઇતિ ખ, ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તકદ્વયપાઠઃ
:પ્ 90
કિઞ્ચિદ્રૂપં સમાસ્યાય વાસુદેવાસ્ય નાશય ॥37

ક્ષિપ્ત્વા સુદર્શનઞ્ ચક્રં જ્વાલામાલાતિભીષણમ્ ।અપ્_31.038અબ્।
સર્વદુષ્ટોપશમનં કુરુ દેવવરાચ્યુત

સુદર્શન મહાજ્વાલ ચ્છિન્ધિ ચ્છિન્ધિ મહારવ(1) ।અપ્_31.039અબ્।
સર્વદુષ્ટાનિ રક્ષાંસિ ક્ષયં યાન્તુ વિભીષણ

પ્રાચ્યાં પ્રતીચ્યાં ચ દિશિ દક્ષિણોત્તરતસ્ તથા ।અપ્_31.040અબ્।
રક્ષાઙ્કરોતુ સર્વાત્મા નરસિંહઃ સુગર્જિતઃ(2)

દિવિ ભુવ્યન્તરીક્ષે ચ પૃષ્ઠતઃ પાર્શ્વતોગ્રતઃ ।અપ્_31.041અબ્।
રક્ષાઙ્કરોતુ ભગવાન્ બહુરૂપી જનાર્દનઃ

યથા વિષ્ણુર્જગત્સર્વં સદેવાસુરમાનુષં ।અપ્_31.042અબ્।
તેન સત્યેન દુષ્ટાનિ શમમસ્ય વ્રજન્તુ વૈ(3)

યથા વિષ્ણૌ સ્મૃતે સદ્યઃ સઙ્ક્ષયં યાન્તિ પાતકાઃ ।અપ્_31.043અબ્।
સત્યેન તેન સકલં દુષ્ટમસ્ય પ્રશામ્યતુ

પરમાત્મા યથા વિષ્ણુર્વેદાન્તેષુ ચ ગીયતે ।અપ્_31.044અબ્।
તેન સત્યેન સકલં દુષ્ટમસ્ય પ્રશામ્યતુ

યથા યજ્ઞેશ્વરો વિષ્ણુર્દેવેષ્વપિ હિ ગીયતે ।અપ્_31.045અબ્।
સત્યેન તેન સકલં યન્મયોક્તં તથાસ્તુ તત્

શાન્તિરસ્તુ શિવઞ્ચાસ્તુ દુષ્ટમસ્ય પ્રશામ્યતુ ।અપ્_31.046અબ્।
વાસુદેવશરીરોત્થૈઃ કુશૈર્ નિર્મથિતં મયા(4)

અપમાર્જતુ ગોવિન્દો નરો નારાયણસ્ તથા ।અપ્_31.047અબ્।
તથાસ્તુ સર્વદુઃખાનાં પ્રશમો જપનાદ્ધરેઃ

:ન્
1 મહાબલ ઇતિ ખ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
2 સ્વર્ગર્જિતૈર્ ઇતિ ગ, ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તકદ્વયપાઠઃ
3 પ્રયાન્તુ વૈ ઇતિ ગ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
4 કુશૈર્ નિર્ણાશિતમિતિ ખ, ગ, ચિહ્નિતપુસ્તકદ્વયપાઠઃ
:પ્ 91
અપમાર્જનકં શસ્ત્રં સર્વરોગાદિવારણમ્ ।અપ્_31.048અબ્।
અયં હરિઃ કુશો વિષ્ણુર્હતા રોગા મયા તવ