અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 298

:એ ઇત્ય્ આગ્નેયે મહાપુરાણે ગોનસાદિચિકિત્સા નામ
સપ્તનવત્યધિકદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ
:ન્
1 ષષ્ટિવ્યોષગુડક્ષીરયોગ ઇતિ ક.. , જ.. , ઞ.. , ટ ચ
:પ્ 103
% છપ્તેર્ {298}
:શ્ અથાષ્ટનવત્યધિકદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ
બલગ્રહહરબાલતન્ત્રમ્
અગ્નિર્ ઉવાચ
બાલતન્ત્રં પ્રવક્ષ્યામિ બાલાદિગ્રહમર્દનં ।અપ્_298.001અબ્।
અથ જાતદિને વત્સં ગ્રહી ગૃહ્ણાતિ પાપિની

ગાત્રોદ્વેગો નિરાહારો નાનાગ્રીવાવિવર્તનં ।અપ્_298.002અબ્।
તચ્ચેષ્ટિતમિદં તસ્યાન્માતૄણાઞ્ચ બલં હરેત્

સત્સ્યમાંસસુરાભક્ષ્યગન્ધસ્રગ્ધૂપદીપકૈઃ ।અપ્_298.003અબ્।
લિમ્પેચ્ચ ધાતકીલોધ્રમઞ્જિષ્ઠાતાલચન્દનૈઃ

મહિષાક્ષેણ ધૂપશ્ ચ દ્વિરાત્રે ભૌષણી ગ્રહી ।અપ્_298.004અબ્।
તચ્ચેષ્ટા કાસનિશ્વાસૌ ગાત્રસઙ્કોચનં મુહુઃ

આજમૂત્રૈર્ લિપેત્ કૃષ્ણાસેવ્યાપામાર્ગચન્દનૈઃ ।અપ્_298.005અબ્।
ગોશૃઙ્ગદન્તકેશૈશ્ ચ ધૂપયેત્ પૂર્વવદ્બલિઃ

ગ્રહી ત્રિરાત્રે ઘણ્ઠાલી તચ્ચેષ્ટા ક્રન્દનં મુહુઃ ।અપ્_298.006અબ્।
જૃમ્ભણં સ્વનિતન્ત્રાસો ગાત્રોદ્વેગમરોચનં

કેશરાઞ્જનગોહસ્તિદન્તં સાજપયો લિપેત્ ।અપ્_298.007અબ્।
નખરાજીબિલ્વદલૈર્ ધૂપયેચ્ચ બલિં હરેત્

ગ્રહી ચતુર્થી કાકોલી ગાત્રોદ્વેગપ્રરોચનં ।અપ્_298.008અબ્।
ફેનોદ્ગારો દિશો દૃષ્ટિઃ કુલ્માષૈઃ સાસવૈર્ બલિઃ

ગજદન્તાહિનિર્મોકવાજિમૂત્રપ્રલેપનં ।અપ્_298.009અબ્।
સરાજીનિમ્બપત્રેણ ધૂતકેશેન છૂપયેત્

હંસાધિકા પઞ્ચમી સ્યાજ્જૃમ્ભાશ્વાસોર્ધધારિણી ।અપ્_298.010અબ્।
:પ્ 104
મુષ્ટિબન્ધશ્ ચ તચ્ચેષ્ટા બલિં મત્સ્યાદિના હરેત્

મેષશૃઙ્ગબલાલોધ્રશિલાતાલૈઃ શિશું લિપેત્ ।અપ્_298.011અબ્।
ફટ્કારી તુ ગ્રહી ષષ્ઠી ભયમોહપ્રરોદનં

નિરાહારો ઽઙ્ગવિક્ષેપો હરેન્મત્સ્યાદિના બલિં ।અપ્_298.012અબ્।
રાજીગુગ્ગુલુકુષ્ઠેભદન્તાદ્યૈર્ ધૂપલેપનૈઃ

સપ્તમે મુક્તકેશ્યાર્તઃ પૂતિગન્ધો વિજૃમ્ભણં ।અપ્_298.013અબ્।
સાદઃ પ્રરોદનઙ્કાસો ધૂપો વ્યાઘ્રનખૈર્ લિપેત્

વચાગોમયગોમૂત્રૈઃ શ્રીદણ્ડી ચાષ્ટમે ગ્રહી ।અપ્_298.014અબ્।
દિશો નિરીક્ષણં જિહ્વાચાલનઙ્કાસરોદનં

બલિઃ પૂર્વૈવ મત્સ્યાદ્યૈર્ ધૂપલેપે ચ(1) હિઙ્ગુલા ।અપ્_298.015અબ્।
વચાસિદ્ધર્થલશુનૈશ્ચોર્ધ્વગ્રાહી મહાગ્રહી

ઉદ્વેજનોર્ધ્વનિઃશ્વાસઃ સ્વમુષ્ટિદ્વયખાદનં ।અપ્_298.016અબ્।
રક્તચન્દનકુષ્ઠાદ્યૈર્ ધૂપયેલ્લેપયેચ્છિશું

કપિરોમનખૈર્ ધૂપો દશમી રોદની ગ્રહી ।અપ્_298.017અબ્।
તચ્ચેષ્ટા રોદનં શશ્વત્ સુગન્ધો નીલવર્ણતા

ધૂપો નિમ્બેન ભૂતોગ્રરાજીસર્જરસૈર્ લિપેત્ ।અપ્_298.018અબ્।
બલિં વહિર્હરેલ્લાજકુલ્માષકવકોદનમ્(2)

યાવત્ત્રયોદશાહં સ્યાદેવં ધૂપાદિકા ક્રિયા ।અપ્_298.019અબ્।
ગૃહ્નાતિ માસિકં વત્સં પૂતનાસઙ્કુલી ગ્રહી

કાકવદ્રોદનં શ્વાસો મૂત્રગન્ધો ઽક્ષિમીલનં ।અપ્_298.020અબ્।
ગોમૂત્રસ્નપનં તસ્ય ગોદન્તેન ચ ધૂપનમ્

:ન્
1 ધૂપદીપે ચેતિ ટ..
2 કરકોદનમિતિ ખ..
:પ્ 105
પીતવસ્ત્રં દદેદ્રક્તસ્રગ્ગન્ધૌ તૈલદીપકઃ ।અપ્_298.021અબ્।
ત્રિવિધં પાયસમ્મદ્યં તિલમાસઞ્ચતુર્વિધમ્

કરઞ્જાધો યમદિશિ સપ્તાહં તૈર્ બલિં હરેત્ ।અપ્_298.022અબ્।
દ્વિમાસિકઞ્ચ મુકુટા વપુઃ શીતઞ્ચ શીતલં

છર્ધિઃ સ્યાન્મુખશોષાદિપુષ્પગન્ધાંશુકાનિ ચ ।અપ્_298.023અબ્।
અપૂપમોદનં દીપઃ કૃષ્ણં નીરાદિ ધૂપકમ્

તૃતીયે ગોમુખી નિદ્રા સવિન્મૂત્રપ્રરોદનમ્ ।અપ્_298.024અબ્।
યવાઃ પ્રિયઙ્ગુઃ પલનં કુલ્માષં શાકમોદનમ્

ક્ષીરં પૂર્વે દદેન્મધ્યે ઽહનિ ધૂપશ્ ચ સર્પિષા ।અપ્_298.025અબ્।
પઞ્ચભઙ્ગેન તત્ સ્નાનં ચતુર્થે પિઙ્ગલાર્તિહૃત્

તનુઃ શીતા પૂતિગન્ધઃ શોષઃ સ મ્રિયતે ધ્રુવમ્ ।અપ્_298.026અબ્।
પઞ્ચમી લલના ગાત્રસાદઃ સ્યાન્મુખશોષણં

અપાનઃ પીતવર્ણશ્ ચ મત્સ્યાદ્યૈર્ દક્ષિણે બલિઃ ।અપ્_298.027અબ્।
ષણ્માસે પઙ્કજા ચેષ્ટા રોદનં વિકૃતઃ સ્વરઃ

મત્સ્યમાંસસુરાભક્તપુષ્પગન્ધાદિભિર્બલિઃ ।અપ્_298.028અબ્।
સપ્રમે તુ નિરાહારા પૂતિગન્ધાદિદન્તરુક્

પિષ્ટમાંસસુરામાંસૈર્ બલિઃ સ્યાદ્યમુનાષ્ટમે ।અપ્_298.029અબ્।
વિસ્ફોટશોષણાદ્યં સ્યાત્ તચ્ચિકિત્સાન્ન કારયેત્

નવમે કુમ્ભકર્ણ્યાર્તો જ્વરી ચ્છર્દતિ પાલકમ્ ।અપ્_298.030અબ્।
રોદનં માંસકુલ્માષમદ્યાદ્યૈર્ વૈશ્વકે બલિઃ

દશમે તાપસી ચેષ્ટા નિરાહારોક્ષિમીલનમ્ ।અપ્_298.031અબ્।
ઘણ્ટા પતાકા પિષ્ટોક્તા સુરામાંસબલિઃ સમે

રાક્ષસ્યેકાદશી પીડા નેત્રાદ્યં ન ચિકિત્સનમ્ ।અપ્_298.032અબ્।
:પ્ 106
ચઞ્ચલા દ્વાદશે શ્વાસઃ ત્રાસાદિકવિચેષ્ટિતમ્

બલિઃ પૂર્વે ઽથ મધ્યાહ્ને કુલ્માપાદ્યૈસ્તિલાદિભિઃ ।અપ્_298.033અબ્।
યાતના તુ દ્વિતીયે ઽબ્દે યાતનં રોદનાદિકમ્

તિલમાંસમદ્યમાંસૈર્ બલિઃ સ્નાનાદિ પૂર્વવત્ ।અપ્_298.034અબ્।
તૃતીયે રોદની કમ્પો રોદનં રક્તમૂત્રકં

ગુડૌદનં તિલાપૂપઃ પ્રતિમા તિલપિષ્ટજા ।અપ્_298.035અબ્।
તિલસ્નાનં પઞ્ચપત્રૈર્ ધૂપો રાજફલત્વચા

ચતુર્થે ચટકાશોફો જ્વરઃ સર્વાઙ્ગસાદનમ્ ।અપ્_298.036અબ્।
મત્સ્યમાંસતિલાદ્યૈશ્ ચ બલિઃ સ્નાનઞ્ચ ધૂપનમ્

ચઞ્ચલા પઞ્ચમે ઽબ્દે તુ જ્વરસ્ત્રાસો ઽઙ્ગસાદનમ્ ।અપ્_298.037અબ્।
માંસૌદનાદ્યૈશ્ ચ બલિર્મેષશૃઙ્ગેણ ધૂપનમ્

પલાશોદુમ્બરાશ્વત્થવટબિલ્વદલામ્બુધૃક્ ।અપ્_298.038અબ્।
ષષ્ઠે ઽબ્દે ધાવનીશોષો વૈરસ્યં(1) ગાત્રસાદનમ્

સપ્તાહોભિર્બલિઃ પૂર્વૈર્ ધુપસ્નાનઞ્ચ ભઙ્ગકૈઃ(2) ।અપ્_298.039અબ્।
સપ્તમે યમુનાચ્છર્દિરવચોહાસરોદનમ્

માંસપાદ્યસમદ્યાદ્યૈર્ બલિઃ સ્નાનઞ્ચ ધૂપનમ્ ।અપ્_298.040અબ્।
અષ્ટમે વા જાતવેદા નિરાહારં પ્રરોદનમ્

કૃશરાપૂપદધ્યાદ્યૈર્ બલિઃ સ્નાનઞ્ચ ધૂપનમ્ ।અપ્_298.041અબ્।
કાલાબ્દે નવમે વાહ્વોરાસ્ફોટો ગર્જનં ભયમ્

બલિઃ સ્યાત્ કૃશરાપૂપશક્તુકુલ્માસપાયસૈઃ ।અપ્_298.042અબ્।
દશમે ઽબ્દે કલહંસી દાહો ઽઙ્ગકૃશતા જ્વરઃ

:ન્
1 વૈવર્ણ્યમિતિ ઠ..
2 ભાગકૈર્ ઇતિ ખ..
:પ્ 107
પૌલિકાપૂપદધ્યન્નૈઃ પઞ્ચરાત્રં બલિં હરેત્ ।અપ્_298.043અબ્।
નિમ્બધૂપકુષ્ઠલેપ એકાદશમકે ગ્રહી

દેવદૂતી નિષ્ઠુરવાક્ બલિર્લેપાદિ પૂર્વવત્ ।અપ્_298.044અબ્।
બલિકા દ્વાદશે બલિર્લેપાદિ પૂર્વવત્

ત્રયોદશે વાયવી ચ મુખવાહ્યાઙ્ગસાદનમ્ ।અપ્_298.045અબ્।
રક્તાન્નગન્ધમાલ્યાદ્યૈર્ બલિઃ પઞ્ચદલૈઃ સ્નપેત્

રાજીનિસ્વદલૈર્ ધૂપો યક્ષિણી ચ ચતુર્દશે ।અપ્_298.046અબ્।
ચેષ્ટા શૂલં જ્વરો દાહો માંસભક્ષાદિકૈર્ બલિઃ

સ્નાનાદિ પૂર્વવચ્છાન્ત્યૈ મુણ્ડિકાર્તિસ્ત્રિપઞ્ચકે ।અપ્_298.047અબ્।
તચ્ચેષ્ટાસૃક્શ્રવઃ શશ્વત્કુર્યામ્માતૃચિકિત્સનમ્

વાનરી ષોડશી ભૂમૌ પતેન્નિદ્રા સદા જ્વરઃ ।અપ્_298.048અબ્।
પાયસાદ્યૈસ્ત્રિરાત્રઞ્ચ વલિઃ સ્નાનાદિ પૂર્વવત્

ગન્ધવતી સપ્તદશે ગાત્રોદ્વેગઃ પ્રરોદનમ્ ।અપ્_298.049અબ્।
કુલ્માષાદ્યૈર્ બલિઃ સ્નાનધૂપલેપાદિ પૂર્વવત્

દિનેશાઃ પૂતના નામ વર્ષેશાઃ સુકુમારિકાઃ ।અપ્_298.050અબ્।
ઓં નમઃ સર્વમાતૃભ્યો બાલપીડાસંયોગં ભુઞ્જ ભુઞ્જ
ચુટ ચુટ સ્ફોટય સ્ફોટય સ્ફુર સ્ફુર ગૃહ્ણ ગૃહ્ણ
આકટ્ટય આકટ્ટય એવં સિદ્ધરૂપો જ્ઞાપયતિ । હરે હરે
નિર્દોષં કુરુ કુરુ બાલિકાં બાલં સ્ત્રિયમ્ પુરુષં વા
સર્વગ્રહાણામુપક્રમાત્
ચામુણ્ડે નમો દેવ્યૈ હ્રૂં હ્રૂં હ્રીં અપસર અપસર
દુષ્ટગ્રહાન્ હ્રૂં તદ્યથા ગચ્છન્તુ ગૃહ્યકાઃ અન્યત્ર
પન્થાનં રુદ્રો જ્ઞાપયતિ
સર્વબાલગ્રહેષુ સ્યાન્મન્ત્રો ઽયં સર્વકામિકઃ