અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 263
:એ ઇત્ય્ આગ્નેયે મહાપુરાણે ઉત્પાતશાન્તિર્નામ
દ્વિષષ્ટ્યધિકદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ ॥
% છપ્તેર્ {263}
:શ્ અથ ત્રિષષ્ટ્યધિકદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ
દેવપૂજાવૈશ્વદેવબલિઃ
પુષ્કર ઉવાચ
દેવપૂજાદિકં કર્મ વક્ષ્યે ચોત્પાતમર્દનમ્ ।અપ્_263.001અબ્।
આપોહિષ્ટેતિ તિસૃભિઃ સ્નાતો ઽર્ઘ્યં વિઓષ્ણવેર્પયેત્
હિરણ્યવર્ણા ઇતિ ચ પાદ્યઞ્ચ તિસૃભિર્દ્વિજ ।અપ્_263.002અબ્।
શન્ન આપો હ્ય્ આચમનમિદમાપો ઽભિષેચનં
રથે અક્ષે ચ તિસૃભિર્ગન્ધં યુવેતિ(1) વસ્ત્રકં ।અપ્_263.003અબ્।
પુષ્પં પુષ્પવતીત્યેવં ધૂપન્ધૂપોસિ ચાપ્યથ
તેજોસિ શુક્રં દીપં સ્યાન્મધુપર્કં દધીતિ ચ ।અપ્_263.004અબ્।
હિરણ્યગર્ભ ઇત્ય્ અષ્ટાવૃચઃ પ્રોક્તા નિવેદને
અન્નસ્ય મનુજશ્રેષ્ઠ પાનસ્ય ચ સુગન્ધિનઃ ।અપ્_263.005અબ્।
ચામરવ્યજનોપાનચ્છત્રં યાનાસને તથા
:ન્
1 ગન્ધં સ્વધેતિ ક.. , ગ.. ,ઘ.. , જ.. ચ
:પ્ 464
યત્ કિઞ્ચિદેવમાદિ સ્યાત્સાવિત્રેણ નિવેદયેત્ ।અપ્_263.006અબ્।
પૌરુષન્તુ જપેત્ સૂક્તં તદેવ જુહુયાત્તથા
અર્ચાભવે તથા વેદ્યાઞ્જલે પૂર્ણઘતે તથા ।અપ્_263.007અબ્।
નદીતીરે ઽથ કમલે શાન્તિઃ સ્યાદ્વિષ્ણુપૂજનાત્
તતો હોમઃ પ્રકર્તવ્યો દીપ્યમાને વિભાવસૌ ।અપ્_263.008અબ્।
પરિસમ્મૃજ્ય પર્યુક્ષ્ય પરિસ્તીર્ય પરિસ્તરૈઃ
સર્વાન્નાગ્રં સમુદ્ધૃત્ય જુહુયાત્ પ્રયતસ્તતઃ ।અપ્_263.009અબ્।
વાસુદેવાય દેવાય પ્રભવે ચાવ્યયાય ચ
અગ્નયે ચૈવ સોમાય મિત્રાય વરુણાય ચ ।અપ્_263.010અબ્।
ઇન્દ્રાય ચ મહાભાગ ઇન્દ્રાગ્નિભ્યાં તથૈવ ચ
વિશ્વેભ્યશ્ ચૈવ દેવેભ્યઃ પ્રજાનાં પતયે નમઃ ।અપ્_263.011અબ્।
અનુમત્યૈ તથા રામ ધન્વન્તરય એવ ચ
વાસ્તોષ્પત્યૈ તતો દેવ્યૈ તતઃ સ્વિષ્ટિકૃતે ઽગ્નયે ।અપ્_263.012અબ્।
સચતુર્થ્યન્તનામ્ના(1) તુ હુત્વૈતેભ્યો બલિં હરેત્
તક્ષોપતક્ષમભિતઃ પૂર્વેણાગ્નિમતઃ પરમ્ ।અપ્_263.013અબ્।
અશ્વાનામપિ ધર્મજ્ઞ ઊર્ણાનામાનિ ચાપ્યથ
નિરુન્ધી ધૂમ્રિણીકા ચ અસ્વપન્તી(2) તથૈવ ચ ।અપ્_263.014અબ્।
મેઘપત્ની(3) ચ નામાનિ સર્વેષામેવ ભાર્ગવ
આગ્નેયાદ્યાઃ ક્રમેણાથ તતઃ શક્તિષુ નિક્ષિપેત્ ।અપ્_263.015અબ્।
નન્દિન્યૈ ચ સુભાગ્યૈ ચ સુમઙ્ગલ્યૈ ચ ભાર્ગવ
:ન્
1 સ ચતુર્થીકનામ્નેતિ પાઠઃ સાધુઃ
2 અશ્વપર્ણીતિ જ..
3 મેઘપર્ણીતિ જ..
:પ્ 465
ભદ્રકાલ્યૈ તતો દત્વા સ્થૂણાયાઞ્ચ તથા શ્રિયે ।અપ્_263.016અબ્।
હિરણ્યકેશ્યૈ ચ તથા વનસ્પતય એવ ચ
ધર્માધર્મમયૌ દ્વારે ગૃહમધ્યે ધ્રુવાય ચ ।અપ્_263.017અબ્।
મૃત્યવે ચ વહિર્દદ્યાદ્વરુણાયોદકાશયે
ભૂતેભ્યશ્ ચ બહિર્દદ્યાચ્છરણે ધનદાય ચ ।અપ્_263.018અબ્।
ઇન્દ્રાયેન્દ્રપુરુષેભ્યો દદ્યાત્ પૂર્વેણ માનવઃ
યમાય તત્પુરુષેભ્યો દદ્યાદ્દક્ષિણતસ્ તથા ।અપ્_263.019અબ્।
વરુણાય તત્પુરુષેભ્યો દદ્યાત્પશ્ચિમતસ્ તથા
સોમાય સોમપુરુષેભ્ય ઉદગ્દદ્યાદનન્તરં ।અપ્_263.020અબ્।
બ્રહ્મણે બ્રહ્મપુરુષેભ્યો મધ્યે દદ્યાત્તથૈવ ચ
આકાશે ચ તથા ચોર્ધ્વે સ્થણ્ડિલાય ક્ષિતૌ તથા ।અપ્_263.021અબ્।
દિવા દિવાચરેભ્યશ્ ચ રાત્રૌ રાત્રિચરેષુ ચ
બલિં વહિસ્ તથા દદ્યાત્સાયં પ્રાતસ્તુ પ્રત્યહં ।અપ્_263.022અબ્।
પિણ્ડનિર્વપણં કુર્યાત્ પ્રાતઃ સાયન્ન કારયેત્
પિત્રે તુ પ્રથમં દદ્યાત્તત્પિત્રે તદનન્તરમ્ ।અપ્_263.023અબ્।
પ્રપિતામહાય તન્માત્રે પિતૃમાત્રે તતો ઽર્પયેત્
તન્માત્રે દક્ષિણાગ્રેષુ કુશેષ્વેવં યજેત્ પિતૄન્ ।અપ્_263.024અબ્।
ઇન્દ્રવારુણવાયવ્યા યામ્યા વા નૈરૃતાય યે
તે કાકાઃ પિતૃગૃહન્તુ ઇમં પિણ્ડં મયોદ્વૃતમ્ ।અપ્_263.025અબ્।
કાકપિણ્ડન્તુ મન્ત્રેણ શુનઃ પિણ્ડં પ્રદાપયેત્
વિવસ્વતઃ કુલે જાતૌ દ્વૌ શ્યાવશબલૌ(1) શુનૌ ।અપ્_263.026અબ્।
તેષાં પિણ્ડં પ્રદાસ્યામિ પથિ રક્ષન્તુ મે સદા
:ન્
1 શ્યામશબલાવિતિ જ.. , ઞ.. , ટ.. ચ
:પ્ 466
સૌરભેય્યઃ(1) સર્વહિતાઃ પવિત્રાઃ પાપનાશનાઃ(2) ।અપ્_263.027અબ્।
પ્રતિગૃહ્ણન્તુ મે ગ્રાસં ગાવસ્ત્રૈલોક્યમાતરઃ
ગ્રોગ્રાસઞ્ચ સ્વસ્ત્યયનં કૃત્વા ભિક્ષાં પ્રદાપયેત્ ।અપ્_263.028અબ્।
અતિથીન્દીનાન્ પૂજયિત્વા ગૃહી ભુઞ્જીત ચ સ્વયં
ઓં ભૂઃ સ્વાહા ઓં ભૂવઃ સ્વાહા ઓં સ્વઃ સ્વાહા ઓં
ભૂર્ભુવઃ સ્વઃ સ્વાહા
ઓં દેવકૃતસ્યૈનસો ઽવયજનમસિ સ્વાહા ઓં પિતૃકૃતસ્યૈનસો
ઽવયજનમસિ સ્વાહા ઓં આત્મકૃતસ્યૈનસો ઽવયજનમસિ સ્વાહા ઓં
મનુષ્યકૃતસ્યૈનસો ઽવયજનમસિ સ્વાહા ઓં એનસ એનસો ઽવયજનમસિ
સ્વાહા । યચ્ચાહમેનો વિદ્વાંશ્ ચકાર યચ્ચવિદ્વાંસ્તસ્ય સર્વસ્યૈનસો
ઽવયજનમસિ સ્વાહા અગ્નયે સ્વિષ્ટિકૃતે સ્વાહા ઓં પ્રજાપતયે સ્વાહા
॥
વિષ્ણુપૂજાવૈશ્વદેવબલિસ્તે કીર્તિતો મયા ॥29
મૂળ પાઠ: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0