અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 231

:એ ઇત્ય્ આગ્નેયે મહાપુરાણે શકુનાનિ નામ ત્રિંશદધિકદ્વિશતતમો
ઽધ્યાયઃ ॥
:ન્
1 પુન્નામાસ્તથેત્યાદિઃ, પિપ્પીકા ઇત્ય્ અન્તઃ પાઠો ઽસ્મલ્લબ્ધેષુ
નવપુસ્તકેષુ પ્રાયઃ સમાન એવ । તેષામેકતમસ્યાપિ સાહાય્યેન
શોધિતું ન સ શક્યતે । અભિધાનાદિષ્વપિ તત્રત્યશબ્દો નોપલભ્યન્તે ।
અતસ્તત્ર વિરતિઃ
:પ્ 338
% છપ્તેર્ {231}
:શ્ અથૈકત્રિંશદધિકદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ
શકુનાનિ
પુષ્કર ઉવાચ
વિશન્તિ યેન માર્ગેણ વાયસા બહવઃ પુરં ।અપ્_231.001અબ્।
તેન માર્ગેણ રુદ્ધસ્ય પુરસ્ય ગ્રહણં ભવેત્

સેનાયાં યદિ વાસાર્થે નિવિષ્ટો વાયસો રુવન્ ।અપ્_231.002અબ્।
વામો ભયાતુરસ્ત્રસ્તો ભયં વદતિ દુસ્તરં(1)

છાયાઙ્ગવાહનોપાનચ્છત્રવસ્ત્રાદિકુટ્ટને ।અપ્_231.003અબ્।
મૃત્યુસ્તત્પૂજને પૂજા તદિષ્ટકરણે શુભં

પ્રોષિતાગમકૃત્કાકઃ કુર્વન્ દ્વારિ ગતાગતં ।અપ્_231.004અબ્।
રક્તં દગ્ધં ગૃહે દ્રવ્યં ક્ષિપન્વહ્નિવેદકઃ

ન્યસેદ્રક્તં પુરસ્તાચ્ચ નિવેદયતિ બન્ધનં ।અપ્_231.005અબ્।
પીતં દ્રવ્યં તથા રુક્મ રૂપ્યમેવ તુ ભાર્ગવ

યચ્ચૈવોપનયેદ્ દ્રવ્યં તસ્ય લબ્ધિં વિનિર્દિશેત્ ।અપ્_231.006અબ્।
દ્રવ્યં વાપનયેદ્યત્તુ તસ્ય હાનિં વિનિર્દિશેત્

પુરતો ધનલબ્ધિઃ સ્યાદામમાંસસ્ય છર્દને ।અપ્_231.007અબ્।
ભૂલબ્ધિઃ સ્યાન્ મૃદઃ ક્ષેપે રાજ્યં રત્નાર્પણે મહત્

યાતુઃ કાકો ઽનુકૂલસ્તુ ક્ષેમઃ કર્મક્ષમો ભવેત્ ।અપ્_231.008અબ્।
ન ત્વર્થસાધકો જ્ઞેયઃ પ્રતિકૂલો ભયાવહઃ

સમ્મુખે ઽભ્યેતિ વિરુવન્ યાત્રાઘાતકરો ભવેત્ ।અપ્_231.009અબ્।
વામઃ કાકઃ સ્મૃતો ધન્યો દક્ષિણો ઽર્થવિનાશકૃત્(2)

:ન્
1 દુષ્કરમિતિ ખ.. , છ ચ
2 દક્ષિણો ઽન્નવિનાશકૃદિતિ ગ.. , ઘ.. , ઞ.. ચ
:પ્ 339
વામો ઽનુલોમગઃ શ્રેષ્ઠો મધ્યમો દક્ષિણઃ સ્મૃતઃ ।અપ્_231.010અબ્।
પ્રતિલોમગતિર્વામો ગમનપ્રતિષેધકૃત્

નિવેદયતિ યાત્રાર્થમભિપ્રેતં ગૃહે ગતઃ(1) ।અપ્_231.011અબ્।
એકાક્ષરચરણસ્ત્વર્કં વીક્ષમાણો ભયાવહઃ

કોટરે વાસમાનશ્ ચ મહાનર્થકરો ભવેત્ ।અપ્_231.012અબ્।
ન શુભસ્તૂષરે કાકઃ પઙ્કાઙ્કઃ સ તુ શસ્યતે

અમેધ્યપૂર્ણવદનઃ કાકઃ સર્વાર્થસાધકઃ(2) ।અપ્_231.013અબ્।
જ્ઞેયાઃ પતત્રિણો ઽન્યે ઽપિ કાકવદ્ ભૃગુનન્દન

સ્કન્ધાવારાપસવ્યસ્થાઃ શ્વાનો વિપ્રવિનાશકાઃ ।અપ્_231.014અબ્।
ઇન્દ્રસ્થાને નરેન્દ્રસ્ય પુરેશસ્ય તુ ગોપુરે

અન્તર્ગૃહે ગૃહેશસ્ય મરણાય ભવેદ્ભષન્ ।અપ્_231.015અબ્।
યસ્ય જિઘ્રતિ વામાઙ્ગં તસ્ય સ્યાદર્થસિદ્ધયે

ભયાય દક્ષિણં ચાઙ્ગં તથા ભુજમદક્ષિણં ।અપ્_231.016અબ્।
યાત્રાઘાતકરો યાતુર્ભવેત્ પ્રતિમુખાગતઃ

માર્ગાવરોધકો માર્ગે ચૌરાન્ વદતિ ભાર્ગવ ।અપ્_231.017અબ્।
અલાભો ઽસ્થિમુખઃ પાપો રજ્જુચીરમુખસ્ તથા

સોપાનત્કમુખો ધન્યો માંસપૂર્ણમુખો ઽપિ ચ ।અપ્_231.018અબ્।
અમઙ્ગલ્યમુખદ્રવ્યં કેશઞ્ચૈવાશુભં તથા

અવમૂત્ર્યાગ્રતો યાતિ યસ્ય તસ્ય ભયં ભવેત્ ।અપ્_231.019અબ્।
યસ્યાવમૂત્ર્ય વ્રજતિ શુભં દેશન્તથા દ્રુમં

:ન્
1 નન્વર્થસાધક ઇત્ય્ આદિઃ, ગૃહે ગત ઇત્ય્ અન્તઃઃ પાઠઃ ટ..
પુસ્તકે નાસ્તિ
2 કોટરે ઇત્ય્ આદિઃ સર્વાર્થસાધક ઇત્ય્ અન્તઃ પાઠઃ ટ..પુસ્તકે
નાસ્તિ
:પ્ 340
મઙ્ગલઞ્ચ તથા દ્રવ્યં તસ્ય સ્યાદર્થસિદ્ધયે ।અપ્_231.020અબ્।
શ્વવચ્ચ રામ વિજ્ઞેયાસ્ તથા વૈ જમ્બુકાદયઃ

ભયાય સ્વામિનિ જ્ઞેયમનિમિત્તં રુતઙ્ગવાં ।અપ્_231.021અબ્।
નિશિ ચૌરભયાય સ્યાદ્વિકૃતં મૃત્યવે તથા

શિવાય સ્વામિનો રાત્રૌ બલીવર્દો નદન્ ભવેત્ ।અપ્_231.022અબ્।
ઉત્સૃષ્ટવૃષભો રાજ્ઞો વિજયં સમ્પ્રયચ્છતિ

અભયં ભક્ષયન્ત્યશ્ ચ ગાવો દત્તાસ્ તથા સ્વકાઃ ।અપ્_231.023અબ્।
ત્યક્તસ્નેહાઃ સ્વવત્સેષુ ગર્ભક્ષયકરા મતાઃ

ભૂમિં પાદૈર્ વિનિઘ્નન્ત્યો દીના ભીતા ભયાવહાઃ ।અપ્_231.024અબ્।
આર્દ્રાઙ્ગ્યો હૃષ્ટરોમાશ્ ચ શૃગલગ્નમૃદઃ શુભાઃ

મહિષ્યાદિષુ ચાપ્યેતત્ સર્વં વાચ્યં વિજાનતા ।અપ્_231.025અબ્।
આરોહણં તથાન્યેન સપર્યાણસ્ય(1) વાજિનઃ

જલોપવેશનં નેષ્ટં ભૂમૌ ચ પરિવર્તનં ।અપ્_231.026અબ્।
વિપત્કરન્તુરઙ્ગસ્ય સુપ્તં વાપ્યનિમિત્તતઃ

યવમોદકયોર્દ્વેષસ્ત્વકસ્માચ્ચ ન શસ્યતે ।અપ્_231.027અબ્।
વદનાદ્રુધિરોત્પત્તિર્વેપનં ન ચ શસ્યતે

ક્રીડન્ વૈકઃ કપોતૈશ્ ચ સારિકાભિર્મૃતિં વદેત્ ।અપ્_231.028અબ્।
સાશ્રુનેત્રો જિહ્વયા ચ પાદલેહી વિનષ્ટયે(2)

વામપાદેન ચ તથા વિલિખંશ્ ચ વસુન્ધરાં ।અપ્_231.029અબ્।
સ્વપેદ્વા વામપાર્શ્વેન દિવા વા ન શુભપ્રદઃ

ભયાય સ્યાત્ સકૃન્મૂત્રી તથા નિદ્રાવિલાનનઃ ।અપ્_231.030અબ્।
:ન્
1 સપર્યાર્હસ્યેતિ સાધુઃ
2 વિનાશકૃદિતિ જ.. , ટ.. ચ
:પ્ 341
આરોહણં ન ચેદ્દદ્યાત્ પ્રતીપં વા ગૃહં વ્રજેત્

યાત્રાવિઘાતમાચષ્ટે વામપાર્શ્વં તથા સ્પૃશન્ ।અપ્_231.031અબ્।
હેષમાણઃ શત્રુયોધં પાદસ્પર્શી જયાવહઃ

ગ્રામે વ્રજતિ નાગશ્ચેન્ મૈથુનં દેશહા ભવેત્ ।અપ્_231.032અબ્।
પ્રસૂતા નાગવનિતા મત્તા ચાન્તાય ભૂપતેઃ

આરોહણં ન ચેદ્દદ્યાત્ પ્રતીપં વા ગૃહં વ્રજેત્ ।અપ્_231.033અબ્।
મદં વા વારણો જહ્યાદ્રાજઘાતકરો ભવેત્

વામં દક્ષિણપાદેન પાદમાક્રમતે શુભઃ ।અપ્_231.034અબ્।
દક્ષિણઞ્ચ તથા દન્તં પરિમાર્ષ્ટિ કરેણ ચ

વૃષો ઽશ્વઃ કુઞ્જરો વાપિ રિપુસૈન્યગતો ઽશુભઃ ।અપ્_231.035અબ્।
ખણ્ડમેઘાતિવૃષ્ટ્યા તુ સેના નાશમવાપ્નુયાત્

પ્રતિકૂલગ્રહર્ક્ષાત્તુ તથા સમ્મુખમારુતાત્(1) ।અપ્_231.036અબ્।
યાત્રાકાલે રણે વાપિ છત્રાદિપતનં ભયં

હૃષ્ટા નરાશ્ચાનુલોમા ગ્રહા વૈ જયલક્ષણં ।અપ્_231.037અબ્।
કાકૈર્ યોધાભિભવનં ક્રવ્યાદ્ભિર્મણ્ડલક્ષયઃ

પ્રાચીપશ્ચિમકૈશાની શૌમ્યા પ્રેષ્ઠા શુભા ચ દિક્