અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 20

:એ ઇત્ય્ આદિમાહાપુરાણે આગ્નેયે પ્રતિસર્ગવર્ણનં નામ
ઊનવિંશતિતમો ઽધ્યાયઃ
% છપ્તેર્ {20}
:શ્ અથ વિંશતિતમો ઽધ્યાયઃ
સર્ગવિષયકવર્ણનં
અગ્નિર્ ઉવાચ
પ્રથમો મહતઃ સર્ગો વિજ્ઞેયો બ્રહ્મણસ્તુ સઃ ।અપ્_20.001અબ્।
તન્માત્રાણાં દ્વિતીયસ્તુ ભૂતસર્ગો હિ સ સ્મૃતઃ

વૈકારિકસ્તૃતીયસ્તુ સર્ગ ઐન્દ્રિયકઃ સ્મૃતઃ ।અપ્_20.002અબ્।
ઇત્યેષ પ્રાકૃતઃ સર્ગઃ સમ્ભૂતો બુદ્ધિપૂર્વકઃ

મુખ્યઃ સર્ગશ્ ચતુર્થસ્તુ મુખ્યા વૈ સ્થાવરાઃ સ્મૃતાઃ ।અપ્_20.003અબ્।
તિર્યક્સ્રોતાસ્તુ યઃ પ્રોક્તઃ સ્તૈર્યગ્યોન્યસ્તતઃ સ્મૃતઃ

તથોર્ધ્વસ્રોતસાં ષષ્ઠો દેવસર્ગસ્તુ સ સ્મૃતઃ ।અપ્_20.004અબ્।
તતોર્વાક્સ્રોતસાં સર્ગઃ સપ્તમઃ સ તુ માનુષઃ

અષ્ટમોનુગ્રહઃ સર્ગૈઃ સાત્વિકસ્તામસશ્ ચ યઃ ।અપ્_20.005અબ્।
પઞ્ચૈતે વૈકૃતાઃ સર્ગાઃ પ્રાકૃતાશ્ ચ ત્રયઃ સ્મૃતાઃ

પ્રાકૃતો વૈકૃતશ્ ચૈવ કૌમારો નવમસ્ તથા ।અપ્_20.006અબ્।
:પ્ 50
બ્રહ્મતો નવ સર્ગાસ્તુ જગતો મૂલહેતવઃ

ખ્યાત્યાદ્યા દક્ષકન્યાસ્તુ ભૃગ્વાદ્યા ઉપયેમિરે ।અપ્_20.007અબ્।
નિત્યો નૈમિત્તકઃ સર્ગસ્ત્રિધા પ્રકથિતો જનૈઃ

પ્રાકૃતા દૈનન્દિની સ્યાદન્તરપ્રલયાદનુ ।અપ્_20.008અબ્।
જાયતે યત્રાનુદિનં મિત્યસર્ગો હિ સમ્મતઃ

દેવૌ ધાતાવિધાતારૌ ભૃગોઃ ખ્યાતિરસૂયત ।અપ્_20.009અબ્।
શ્રિયઞ્ચ પત્ની વિષ્ણોર્યા સ્તુતા શક્રેણ વૃદ્ધયે

ધાતુર્વિધાર્તુર્દ્વૌ પુત્રૌ ક્રમાત્ પ્રાણો મૃકણ્ડુકઃ ।અપ્_20.010અબ્।
માર્કણ્ડેયો મૃકણ્ડોશ્ ચ જજ્ઞે વેદશિરાસ્તતઃ

પૌર્ણમાસશ્ ચ સમ્ભૂત્યાં મરીચેરભવત્ સુતઃ ।અપ્_20.011અબ્।
સ્મૃત્યામઙ્ગિરસઃ પુત્રાઃ સિનીવાલી કુહૂસ્ તથા

રાકાશ્ચાનુમતિશ્ચાત્રેરનસૂયાપ્યજીજનત્ ।અપ્_20.012અબ્।
સોમં દુર્વાસસં પુત્રં દત્તાત્રેયઞ્ચ યોગિનમ્

પ્રીત્યાં પુલસ્ત્યભાર્યાયાં દત્તોલિસ્તત્સુતોભવત્ ।અપ્_20.013અબ્।
ક્ષમાયાં(1) પુલહાજ્જાતાઃ સહિષ્ણુઃ કર્મપાદિકાઃ

સન્નત્યાઞ્ચ ક્રતોરાસન્ બાલિખિલ્યા મહૌજસઃ ।અપ્_20.014અબ્।
અઙ્ગુષ્ઠપર્વમાત્રાસ્તે યે હિ ષષ્ટિસહસ્વિણઃ

ઉર્જાયાઞ્ચ વશિષ્ઠાચ્ચ રાજા ગાત્રોર્ધ્વબાહુકઃ(2) ।અપ્_20.015અબ્।
સવનશ્ચાલઘુઃ શુક્રઃ(3) સુતપાઃ સપ્ત ચર્ષયઃ

પાવકઃ પવમાનોભૂચ્છુચિઃ સ્વાહાગ્નિજોભવત્ ।અપ્_20.016અબ્।
:ન્
1 કુમાર્યામિતિ ખ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
2 રજોગોત્રોર્ધ્વાહુક ઇતિ ખ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ રાજા
શાત્રોર્ધ્વબાલક ઇતિ ગ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ, રજોગોત્રોર્ધ્વવાહક ઇતિ
ઙ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
3 સબલશ્ચાનઘઃ શુક્ર ઇતિ ઘ, ચિહ્નિતપુસ્તકપાઠઃ
:પ્ 51
અગ્નિસ્વાત્તા વર્હિષદો ઽનગ્નયઃ સાગ્નયો હ્ય્ અજાત્(1)

પિતૃભ્યશ્ ચ સ્વધાયાઞ્ચ મેના વૈધારિણી સુતે(2) ।અપ્_20.017અબ્।
હિંસાભાર્યા ત્વધર્મસ્ય તયોર્જજ્ઞે તથાનૃતમ્

કન્યા ચ નિકૃતિસ્તાભ્યાં ભયન્નરકેમેવ ચ ।અપ્_20.018અબ્।
માયા ચ વેદના ચૈવ મિથુનન્ત્વિદમેતયોઃ

તયોર્જજ્ઞેથ વૈ માયાં મૃત્યું ભૂતાપહારિણમ્ ।અપ્_20.019અબ્।
વેદના ચ સુતં ચાપિ દુઃખં જજ્ઞેથ રૌરવાત્

મૃત્યોર્વ્યાધિજરાશોકતૃષ્ણાક્રોધાશ્ ચ જજ્ઞિરે ।અપ્_20.020અબ્।
બ્રહ્મણશ્ ચ રુદન્ જાતો રોદનાદ્રુદ્રનામકઃ

ભવં શર્વમથેશાનં તથા પશુપતિં દ્વિજ ।અપ્_20.021અબ્।
ભીમમુગ્રં મહાદેવમુવાચ સ પિતામહઃ

દક્ષકોપાચ્ચ તદ્ભાર્યા દેહન્તત્યાજ સા સતી ।અપ્_20.022અબ્।
હિમવદ્દુહિતા ભૂત્વા પત્ની શમ્ભોરભૂત્ પુનઃ

ઋષિભ્યો નારદાદ્યુક્તાઃ પૂજાઃ સ્નાનાદિપૂર્વિકાઃ ।અપ્_20.023અબ્।
સ્વાયમ્ભુવાદ્યાસ્તાઃ કૃત્વા વિષ્ણ્વાદેર્ભુક્તિમુક્તિદાઃ