અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 122

:એ ઇત્ય્ આગ્નેયે મહાપુરાણે જ્યોતિઃશસ્ત્રસારો નામ
એકવિંશત્યધિકશતતમો ઽધ્યાયઃ ॥
% છપ્તેર્ {122}
:શ્ અથ દ્વાવિંશત્યધિકશતતમો ઽધ્યાયઃ
કાલગણનં
અગ્નિર્ ઉવાચ
કાલઃ સમાગણો વક્ષ્યે ગણિતં કાલબુદ્ધયે ।અપ્_122.001અબ્।
કાલઃ સમાગણો ઽર્કઘ્નો(1) માસૈશ્ ચૈત્રાદિભિર્યુતઃ

દ્વિઘ્નો દ્વિસ્ટ્ઃઅઃ સવેદઃ સ્યાત્ પઞ્ચાઙ્ગષ્ટયુતોગુણઃ(2) ।અપ્_122.002અબ્।
ત્રિષ્ઠો મધ્યો વસુગુણઃ પુનર્વેદગુણશ્ ચ સઃ

અષ્ટરન્ધ્રાગ્નિહીનઃ(3) સ્યાદધઃ સૈકરસાષ્ટકૈઃ ।અપ્_122.003અબ્।
મધ્યો હીનઃ ષષ્ટિહતો(4) લબ્ધયુક્તસ્તથોપરિ

ન્યૂનઃ સપ્તકૃતો વારસ્તદધસ્તિથિનાડયઃ ।અપ્_122.004અબ્।
સગુણો દ્વિગુણશ્ચોરોદ્ધ્વં ત્રિભિરૂનો ગુણઃ પુનઃ

અધઃ સ્વરામસંયુક્તો રસાર્કાષ્ટફલૈર્ યુતઃ ।અપ્_122.005અબ્।
અષ્ટાવિંશચ્છેષપિણ્ડસ્તિથિનાડ્યા અધઃ સ્થિતઃ

:ન્
1 સમાગણોર્કાબ્દ ઇતિ ખ.. , છ.. ચ
2 પઞ્ચદશયુતો ગણ ઇતિ જ..
3 અષ્ટચન્દ્રાગ્નિહીન ઇતિ જ..
4 ષષ્ટિહત ઇતિ ઙ..
:પ્ 39
ગુણસ્તિસૃભિરૂનોર્ધં દ્વાભ્યાં ચ ગુણયેત્ પુનઃ ।અપ્_122.006અબ્।
મધ્યે રુદ્રગુણઃ કાર્યો હ્ય્ અધઃ સૈકો નવાગ્નિભિઃ(1)

લબ્ધહીનો(2) ભવેન્મધ્યો દ્વાવિંશતિવિવર્જિતઃ ।અપ્_122.007અબ્।
ષષ્ટિશેષે ઋણં જ્ઞેયં લબ્ધમૂર્ધ્વં વિનિક્ષિપેત્

સપ્તવિંશતિશેષસ્તુ ધ્રુવો નક્ષત્રયોગયોઃ ।અપ્_122.008અબ્।
માસિ માસિ ક્ષિપેદ્ વારન્દ્વાત્રિંશદ્ઘટિકાસ્તિથૌ

દ્વે પિણ્ડે દ્વે ચ નક્ષત્રે નાડ્ય એકાદશ હ્ય્ ઋણે ।અપ્_122.009અબ્।
વારસ્થાને તિથિન્દદ્યાત્ સપ્તભિર્ભાર્ગવમાહરેત્

શેષવારાશ્ ચ સૂર્યાદ્યા ઘટિકાસુ ચ પાતયેત્ ।અપ્_122.010અબ્।
પિણ્ડિકેષુ તિથિન્દદ્યાદ્ધરેચ્ચૈવ ચતુર્દશ

ઋણં ધનં ધનમૃણં ક્રમાજ્ જ્ઞેયં ચતુર્દશે ।અપ્_122.011અબ્।
પ્રથમે ત્રયોદશે પઞ્ચ દ્વિતીયદ્વાદશે દશ

પઞ્ચદશસ્તૃતીયે ચ તથાચૈકાદશે સ્મૃતાં ।અપ્_122.012અબ્।
ચતુર્થે દશમે ચૈવ ભવેદેકોનવિંશતિઃ

પઞ્ચમે નવમે ચૈવ દ્વાવિંશતિરુદાહૃતાઃ ।અપ્_122.013અબ્।
ષષ્ઠાષ્ટમે ત્વખણ્ડાઃ સ્યુશ્ ચતુર્વિંશતિરેવ ચ

સપ્તમે પઞ્ચવિંશઃ સ્યાત્ ખણ્ડશઃ પિણ્ડિકાદ્ ભવેત્(3) ।અપ્_122.014અબ્।
કર્કટાદૌ હરેદ્રાશિમૃતુવેદત્રયૈઃ ક્રમાત્

તુલાદૌ પ્રાતિલોમ્યેન ત્રયો વેદરસાઃ ક્રમાત્ ।અપ્_122.015અબ્।
:ન્
1 સૈકેન સપ્તકૈર્ ઇતિ ખ.. , ગ.. ચ
2 ઋતુહીન ઇતિ ઙ..
3 ખણ્ડકઃ પિણ્ડકાદ્ભવેદિતિ ખ.. , ગ.. , ઘ.. , ઙ.. , છ.. , જ..
ચ
:પ્ 40
મકરાદૌ દીયતે ચ રસવેદત્રયઃ ક્રમાત્ ।અપ્_122.015અબ્।
મેષાદૌ પ્રાતિલોમ્યેન ત્રયો વેદરસાઃ ક્રમાત્(1) ।અપ્_122.016અબ્।
ખેષવઃ ખયુગા મૈત્રં મેષાદૌ વિકલા ધનમ્

કર્કટે પ્રાતિલોમ્યં સ્યાદૃણમેતત્ તુલાદિકે ।અપ્_122.017અબ્।
ચતુર્ગુણા તિથિર્જ્ઞેયા વિકલાશ્ચેહ સર્વદા

હન્યાલ્લિપ્તાગતાગામિપિણ્ડસઙ્ખ્યાફલન્તરૈઃ ।અપ્_122.018અબ્।
ષષ્ટ્યાપ્તં પ્રથમોચ્ચાર્યે હાનૌ દેયન્ધને ધનમ્

દ્વિતીયોચ્ચરિતે વર્ગે વૈપરીત્યમિતિ સ્થિતિઃ ।અપ્_122.019અબ્।
તિથિર્દ્વિગુણિતા કાર્યા ષડ્ભાગપરિવર્જિતા

રવિકર્મવિપરીતા તિથિનાડીસમાયુતા ।અપ્_122.020અબ્।
ઋણે શુદ્ધે તુ નાડ્યઃ સ્યુરૃણં શુધ્યેત નો યદા

સષષ્ટિકં પ્રદેયન્તત્ ષષ્ટ્યાધિક્યે ચ તત્ત્યજેત્(2) ।અપ્_122.021અબ્।
નક્ષત્રં તિથિમિશ્રં સ્યાચ્ચતુર્ભિર્ગુણિતા તિથિઃ

તિથિસ્ત્રિભાગસંયુક્તા ઋણેન ચ તથાન્વિતા ।અપ્_122.022અબ્।
તિથિરત્ર ચિતા કાર્યા તદ્વેદાદ્યોગશોધનં

રવિચન્દ્રૌ સમૌ કૃત્વા યોગો ભવતિ નિશ્ ચલઃ ।અપ્_122.023અબ્।
એકોના તિથિર્દ્વિગુણા સપ્તભિન્ના કૃતિર્દ્વિધા(3)

તિથિશ્ ચ દ્વિગુણૈકોના કૃતાઙ્ગૈઃ કરણન્નિશિ ।અપ્_122.024અબ્।
:ન્
1 મકરાદૌ ઇત્ય્ આદિઃ, વેદરસાઃ ક્રમાદિત્યન્તઃ પાઠઃ છ..
પુસ્તકે નાસ્તિ
2 સન્ત્યજેદિતિ ઘ..
3 સપ્તભિન્ના ગતિર્દ્વિધેતિ ખ.. । સપ્તચ્છિન્ના કૃતિર્દ્વિધેતિ ઘ.. , જ.. ચ
:પ્ 41
કૃષ્ણચતુર્દશ્યન્તે શકુનિઃ પર્વણીહ ચતુષ્પદં

પ્રથમે તિથ્યર્ધતો હિ કિન્તુઘ્નં પ્રતિપન્મુખે ॥25