અભિધર્મદીપ · શ્લોક 401-420
સર્વત્રાકિરણે મૂર્ધ્નો નિરોધાકિરણૈધને ।
ધર્માખ્યાઃ સંમુખીભૂતાશ્ચતસ્રઃ ખલ્વનાગતાઃ
આકારાઃ સકલાસ્તત્ર ભાવ્યન્તે ગોત્રલાભતઃ ।
સર્વાભ્યો ઽન્યતરોત્પન્નાઃ સત્યત્રયવિવર્ધને
અનાગતાશ્ચતસ્રસ્તુ ભાવ્યન્તે તત્ર નિશ્ચયાત્ ।
આકારાઃ સકલા જ્ઞેયાઃ ક્ષાન્તિવિન્યસને શૃણુ
સર્વત્રાન્ત્યાઃ સમુત્પન્નાશ્ચતસ્રઃ ખલ્વનાગતાઃ ।
આકારાઃ સકલાસ્તત્ર ભાવ્યન્તે ચાપ્યનાગતાઃ
પ્રત્યુત્પન્નાગ્ર્યધર્મેષુ ધર્માખ્યા સ્મૃત્યુપસ્થિતિઃ ।
અનાગતાસ્તુ ભાવ્યન્તે ચતસ્ત્રસ્તેષુ નિશ્ચયાત્
આકારાઃ ખલુઃ ચત્વારો દૃઙ્માર્ગસદૃશત્વતઃ ।
યથોષ્મકિરણે તદ્વદ્ દ્રષ્ટવ્યં દૃષ્ટિવર્ત્મનિ
અન્ત્યાં માર્ગાન્વયજ્ઞાને પ્રત્યુત્પન્નાં વિનિર્દિશેત્ ।
ચતસ્રો ઽનાગતાસ્તદ્વત્ ષોડશાકારભાવનાઃ
તદૂર્ધ્વમપિ ચાર્યસ્ય સર્વાપૂર્વગુણોદયે ।
શ્રુતચિન્તામયં હિત્વા સૂક્ષ્મસૂક્ષ્મં વ્યપોહ્ય ચ
બાલસ્યારમ્ભમાર્ગે તુ ચતુર્ભૂમિવિનિર્જયૈઃ ।
ભૂતામન્યતરાં તાભ્યશ્ચતસ્રઃ ખલ્વનાગતાઃ
આનન્તર્યપથે મુક્તાવન્ત્યાં સર્વાસ્ત્વનાગતાઃ ।
અન્ત્યે ધ્યાને પ્રયોગાદિમાર્ગેષ્વષ્ટાસુ પૂર્વવત્
તિસ્રસ્તુ નવમે વિદ્યાત્ મૌલભૂમિપ્રવેશતઃ ।
સામન્તકપ્રયોગે તુ ચતસ્રો ઽન્ત્યાથવા ભવેત્
દિવ્યાક્ષિશ્રુત્યભિજ્ઞાયાં વિમોક્ષાદૌ તથૈવ ચ ।
પ્રથમાં સંમુખીભૂતાં ચતસ્રઃ ખલ્વનાગતાઃ
પરચિત્તે તૃતીયા તુ ચતસ્રશ્ચાપ્યનાગતાઃ ।
પ્રાઙ્નિવાસાપ્રમાણાનામન્ત્યાં સર્વાસ્ત્વનાગતાઃ
આરૂપ્યાણાં વિમોક્ષાણાં તિસૃભ્યો ઽન્યતમાં વદેત્ ।
સંમુખે નામ જાતાસ્તુ તિસ્ર એવ વિનિર્દિશેત્
આરૂપ્યકૃત્સ્નયોસ્ત્વન્ત્યાં પ્રત્યુપન્નામુદાહરેત્ ।
તિસ્રઃ ખલ્વસમુત્પન્નાઃ કથયન્નિયમેન તુ
આર્યસ્ય ખલુ વૈરાગ્યપ્રયોગે ક્ષેપણે પિ ચ ।
સર્વેભ્યો ઽન્યતરાભૂતાશ્ચતસ્રશ્ચાપ્યનાગતાઃ
આનન્તર્યપથે મુક્તાવન્ત્યાઃ સર્વાસ્ત્વનાગતાઃ ।
ઋધ્યાદૌ તુ ગુણાઃ સર્વમનાર્યસ્યૈવ નિર્દિશેત્
અન્ત્યપૂર્વનિવાસાદૌ ચ ધર્મપ્રતિસંવિદિ ।
તથાપરસમાધ્યાદાવરણાયાં તથૈવ ચ
આરૂપ્યાખ્યવિમોક્ષાદૌ સંજ્ઞાસૂક્ષ્મોદયે તથા ।
સર્વાભ્યો ઽન્યતરાભૂતાશ્ચતસ્રઃ ખલ્વનાગતાઃ
બ્રૂયાત્તુ સૂક્ષ્મસૂક્ષ્મે ઽન્ત્યાં ભૂતાં તિસ્રસ્ત્વનાગતાઃ ।
સમાસેનેયમાખ્યાતા સ્મૃત્યુપસ્થાનભાવના
મૂળ પાઠ: Abhidharmadīpa · Edition: P.S. Jaini: Abhidharmadīpa with Vibhāṣāprabhāvṛtti, Patna 1959 (Tibetan Sanskrit Works Series, 4). · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0