108 Buddhist stotras · અધ્યાય 29
આપાતાલાન્તદેવાઃ સુરનરગરૂડા દૈત્યગન્ધર્વયક્ષાઃ સિદ્ધા વિદ્યાધરાદ્યા જલધિતટગતા નાગસત્ત્વાઃ સમગ્રાઃ ।
ગણ્ડીશબ્દં સમન્તાદ્ રભસિતમનસઃ સ્વાસને ઽસ્મિન્ પ્રસન્નાઃ શ્રોતું[સાધો]રધીરા વિમલગુણગણસ્યાસ્ય ત્રૈલોક્યબન્ધોઃ ॥
લીલાવાસિતચામરૈશ્ચલદહો કાઞ્ચીપ્રપઞ્ચાલસ પ્રાઞ્ચત્કાઞ્ચનકિઙ્કિણીભિરરણત્ સ્વાસીવહંસસ્વનાઃ ।
તારુણ્યામલનીલનીરજદલ શ્યામાઙ્કમારાઙ્ગના શ્ચક્રૂર્યસ્ય ન માનસસ્ય વિકૃતિં બુદ્ધાય તસ્મૈ નમઃ ॥
યેષામસ્તિ પ્રસાદો ભગવતિ સુગતે મારભિદ્યોગયુક્તે યે વા સદ્યઃ પ્રસન્નાઃ સુગતસુતકૃતે સ્વસ્તિ યેષાં ચ ભક્તિઃ ।
ગણ્ડીમાહત્ય ચાસ્મિન્ જગતિ શુભકરાં શાક્યસિંહસ્ય શાસ્તુઃ કૃત્વા શુદ્ધાન્તસંસ્થાં સુવિહિતમનસઃ શ્રોતુમાયાન્તિ સર્વે ॥
બુદ્ધં ત્રૈલોક્યનાથં સુરનરનમિતં પારસંસારતીરં ધીરં ગમ્ભીરવન્તં સકલગુણનિધિં ધર્મરાજ્યાભિષિક્તમ્ ।
તૃષ્ણામારાન્તકારં કલિકલુષહરં કામલોભાન્તવન્તં તં વન્દે શાક્યસિંહં પ્રણમિતશિરસા સર્વકાલં નમામિ ॥
ઋમ્પં ઋમ્પં ઋઋમ્પં ટમ ટમ ટટમં તુન્દતુન્દં તુતુન્દં સં સં સં સં સં સં સં સમસમમસમં દુર્મ દુર્મ દ્રુદુર્મમ્ ।
નાગિર્નાગિર્નનાગિસ્તખિતખિતખિતસ્તત્યજુર્યે રણે વૈ કૈઃ કૈઃ કૈઃ કૈશ્ચ કૈઃ કૈર્જગતિ ભયહરા કીર્ત્યતે ધર્મગણ્ડી ॥
કુરુત કુરુત શ્રીપં ધ્યાનસન્નાહમગ્નં ગ્રસતિ ન ખલુ યાવદ્ દુર્નિવારઃ કૃતાન્તઃ ।
ઇતિ વદતિ જનૌઘે બોધિતા ભિક્ષુસઙ્ઘાઃ ક્ષપિતદુરિતપક્ષાકીર્ણનિઃશેષદોષાઃ ॥
યસ્મિન્નભ્યુદિતે ઽખિલં ત્રિભુવનં યાત્યસ્તમસ્તઙ્ગતે યેન જ્ઞાનગભસ્તિહસ્તવિસરૈર્હસ્તં યતસ્તન્યતે ।
સદ્ધર્મામલમણ્ડલો દશબલઃ સંસારરાત્ર્યન્તકઃ પાયાદ્વૈ મુનિભાસ્કરઃ સુરગણાન્ બુદ્ધઃ પ્રજાબાન્ધવઃ ॥
ચિત્તં યેન જિતં ગજેન્દ્રચપલં જ્ઞાનાક્ષરૈર્નાઙ્કુશૈ ર્નષ્ટં રાગતમો ઽન્ધકારપટલં જ્ઞાનાગ્નિના નાગ્નિના ।
ધ્વસ્તં મારબલં પ્રશાન્તમતિના ક્ષાન્ત્યાયુધૈર્નાયુધૈ સ્તં વન્દે પ્રણતાર્તિનાશનપટું બુદ્ધં પ્રબુદ્ધં મુનિમ્ ॥
તીર્થ્યાનામાશુ સૈન્યં ઝટિતિ વિઘટયન્ નાકનિષ્ઠપ્રતિષ્ઠં ભૂયિષ્ઠાભિઃ પ્રભાભિર્ભુવનમવતરંસ્ત્રાસયન્ ભાસુરાભિઃ ।
લક્ષ્મીઃ પાતાલમૂલે સ્થિતકનકમહાગર્ભસિંહાસનસ્થા ગીતજ્યોતિઃ સ્વયં વો દિશતુ દશબલો દર્શિતપ્રાતિહાર્યઃ ॥
પાદાઙ્ગુષ્ઠે નિવિષ્ટાં ક્ષિપતિ પૃથુશિલાદ્યૈઃ સ રાજાતિગુર્વી ચોગ્રં ગ્રીષ્મપ્રતાપપ્રશમમુપગતો વલ્ગુના મન્ત્રપૂતામ્ ।
તામેવ ત્રાસ્યમાનો વિઘટયતિ સુખં શ્વાસનિઃશ્વાસવાતાન્ લોકં સિદ્ધાઃ પ્રણેમુઃ સ દિશતુ ભગવાન્ સમ્પદં સર્વદર્શી ॥
ભગ્ના મારાદિરૂપાઃ પ્રલયભયકરા બદ્ધસન્નદ્ધકક્ષા નાના તીક્ષ્ણાગ્રહસ્તાઃ કરિતુરગમુખાઃ સિંહનાદં નદન્તઃ ।
બુદ્ધત્વં યેન નીતાઃ કુવલયદલદૃશા[પ્રેક્ષિતા] ભિક્ષુસઙ્ઘાઃ ધર્મં કાન્તં[નિતાન્ત]મઘદલનપટું તીર્થિકાણાં શૃણુધ્વમ્ ॥
ચિત્તં યસ્યાઙ્ગનાયા રતિતરલદૃશા ઽપાઙ્ગભઙ્ગૈઃ સુભઙ્ગૈઃ ક્ષોભં નૈવાશુ નીતં કુચકલશભરૈર્હારલીઢૈઃ સુલીઢૈઃ ।
તસ્યૈષા ધર્મગણ્ડી મધુરકલરવં રાવતે ભિક્ષુસઙ્ઘં ધર્મં કાન્તં તદીયં પરમભયકરં તીર્થિકાણાં શૃણુધ્વમ્ ॥
યઃ શ્રીમાન્ ધર્મચક્રે પ્રમુદિતમનસા ધર્મરત્નૈકમૌલિ ર્ભૂયાંસં પૂર્ણદેહં વિકસિતવદનં ધર્મરત્નોદગિરન્તમ્ ।
સિંહાક્રાન્તાસનસ્થઃ કનકગિરિનિભો ધર્મનાદં નદન્તં તસ્યેયં ધર્મગણ્ડી પ્રણદતિ સતતં સંશૃણુધ્વં જિનસ્ય ॥
મા મા મા મીયકણ્ઠૈર્ડિમડિમગગતા ગાગગાગૈર્ગલન્તૈઃ ના ના ના નોપનીતં નનુ નનુ નનુ મા ધુર્યમાધુર્યકાન્તૈઃ ।
ગીતૈઃ કામાઙ્ગનાનાં પ્રચલિતમભવદ્ યસ્ય ચેતો ન શર્મિ તસ્યૈષા ધર્મકેતોઃ પટુપટહરવા રારટીત્યુગ્રગણ્ડી ॥
કિં સંવર્તપ્રદત્તપ્રસવવનચરા દીર્ઘસંરમ્ભનાદાઃ કિં વા નિર્વાટઘાતઃ કિમુત ભગવતી હુકૃતિર્વજ્રપાણેઃ ।
તત્સર્વં વૈ જનાનાં પ્રવચનમતયો દ્રષ્ટુમન્તઃપ્રવૃત્તા બુદ્ધસ્યોદારમૂર્તેસ્ત્રિદશભયકરો ગણ્ડિવાદઃ સ એષઃ ॥
ઊર્જાસંઘાતિમારા વિકૃતનખમુખા રૌદ્રસિંહ[સ્વ]રૂપાઃ પાતાલે રત્નદીપે પ્રકટમણિગણાઃ શબ્દિતાઃ પર્વતેન્દ્રાઃ ।
દેવેન્દ્રૈર્મૌલિરત્નૈઃ પ્રણમિતચરણસ્યાસ્ય વિશ્વૈકબન્ધો રૌત્યેષા હન્યમાના યતિષુ શુભવિદઃ શાક્યસિંહસ્ય ગણ્ડી ॥
કીર્તિર્નાથ પ્રમથકમનઙ્ગો ઽસ્તુ વા તત્ત્વદીયા દીનાનાથોદ્ધરણ પુરતો ગીયતે મારશત્રોઃ ।
ખિન્દં ખિન્દં ખિખિન્દં ખુદ ખુદ સુખદં દત્તકે દત્તુતુન્દં તુન્દં તુન્દં તુતુન્દં ધ્વનિપટુપટહૈઃ સિદ્ધગન્ધર્વનાગૈઃ ॥
મારૈર્નાનાપ્રકારૈર્વિકૃતશતમુખૈર્ભૂરિવક્ત્રૈર્જ્વલદ્ભિ ર્ભીમૈરટ્ટાટ્ટહાસૈઃ પલલકવલિતૈઃ સિંહનાદં નદદ્ભિઃ ।
કાલાકારૈરનેકૈર્ગહનભયકરૈઃ સર્વતો ભીષયદ્ભિ ર્વ્યાપ્તં ચેતો ન યસ્ય ક્ષણમપિ નિયતં મારભઙ્ગઃ સ વો ઽવ્યાત્ ॥
રાજા નિષ્કણ્ટરાજ્યો ભવતુ વસુમતી સર્વસસ્યાભિપુર્ણ્ કાલે વર્ષન્તુ મેઘા વ્યપગતવિપદઃ સન્તુ લોકાઃ સમસ્તાઃ ।
વીહારે કર્મપૂર્ણં યદખિલનૃણાં સર્વવિધ્નોપશાન્તિ રન્યોન્યપ્રીતિભાવાદ્ ભવતુ સુખમયો વીતરાગાર્યસઙ્ઘઃ ॥
શાસ્તુઃ સદ્ધર્મરત્નં સુગતવરસુતાન્ પ્રેરયન્તી વિશુદ્ધયેદ્ રાગદ્વેષૈર્વિમૂઢાન્ વિષમપથગતાન્ રાવયન્તી જયન્તી ।
સત્ત્વાનુત્તારયન્તી પ્રશમશરશતૈર્વિદ્યમાનાર્થવન્તં શાસ્તુઃ સંપ્રીતિહાર્યં વિવિધવરરુતૈઃ શાન્તિકારી જનસ્ય ॥
સ્ફેટન્તં વારનાર્યા વિકટગણઘટાટ્ટાટ્ટહાસં નદન્તં ખેલન્તં વિસ્ફુરન્તં જ્વલદનલશિખાકાન્તલીલાં દદન્તમ્ ।
ભન્તં પ્રેમપ્રકામં સ્ફુટદુરુવચસં કામધાત્વીશ્વરત્વં તં વન્દે વન્દનીયં સકલભયહરં બુદ્ધવીરં સુવીરમ્ ॥
સંપન્ને ઽઙ્ગુષ્ઠપદ્મે ઝટિતિ હૃદિ તથા કણ્ઠ એવોપકણ્ઠે ઢક્કાસંકાશતાલૈઃકલપટુપટહૈઃ શઙ્ખનિર્ઘોષિઘોષૈઃ ।
હા હા હું હૂં કૃતા યે ઝટિતિ કટકટૈર્ભીમનાદાનુમોદૈઃ ક્ષુદ્રં ચેતો ન ચૈતત્ સુરવરજયિનો યસ્ય તસ્મૈ નમો ઽસ્તુ ॥
ગર્જન્તં વાગ્વિશેષં પ્રકટપટુરવૈર્દિવ્યગાન્ધર્વશબ્દૈ ર્નાનાનાગેન્દ્રયક્ષૈઃ સ્તુતિચટુલશતૈઃ પૂજ્યમાના મહદ્ભિઃ ।
સાંખ્યે માહેશ્વરીયાનસુરગુરુતમ્ મારભન્તી કરકમલગતા શાન્તિમારારટીતિ ॥
દત્ત્વા સર્વસ્વદાની ક્રતુકનકમયં વારાણાનાં શતં વા રાજ્યં પુત્રં કલત્રં સ્વતનુમપિ શિરશ્ચક્ષુષાં વા સહસ્રમ્ ।
યેના ભિરપિ શતૈર્વત્સરાણાં વ્યયત્વાત્ સમ્યક્સમ્બોધિરગ્રા સ જયતિ સુગતઃ શાન્તયે સજ્જનાનામ્ ॥
નાનારૂપવિરૂપદૃશ્યવિકૃતેર્ભૂયો ગ્રસેદ્ ભૂતિભિ ર્બોધૈર્યોષિતિ રોધનપ્રજનિતજ્યોતિર્જ્વલ[દ્બન્ધ]નૈઃ ।
મારસ્યાનુચરૈર્ન યસ્ય સુધિયઃ કિઞ્ચિન્મનઃ કમ્પિતં નૃત્યૈર્વા સુગતસ્ય મારજયિનો ગણ્ડી રણત્યદ્ભૂતમ્ ॥
યસ્યા નાદં નિશમ્ય શ્રવણસુખકરં યાન્તિ તૃપ્તિં સમન્તાત્ પ્રેતા ભૂમીમુખાદ્યાઃ પૃથુતરવપુષઃ ક્ષુત્પિપાસાભિભૂતાઃ ।
સમ્યગભક્ત્યા પ્રસન્નૈઃ સુરનરવપુષૈઃ શ્રૂયતે ચાતુરૈર્યા સા ગણ્ડી પાતુ વિશ્વં દશબલબલિનસ્તસ્ય માના મનોજ્ઞા ॥
નાનાવાદ્યકરીન્દ્રવાજિમહિષવ્યાઘ્રાદિશબ્દૈર્યુતં ચઞ્ચત્કુન્તસુબાણતોમરગદાચક્રાદિશસ્ત્રોદ્યતમ્ ।
ભગ્નં સૈન્યમનેન યોધસહિતં મારસ્ય યેન ક્ષણાત્ તસ્યેયં કરુણાનિધેર્ભગવતઃ પાયાજ્જગદ્ ગણ્ડિકા ॥
ધર્મે સંરમ્ભચિત્તાઃ પ્રભવહતવિધિઃ પાપતઃ સર્વદૈવ દાને શીલે ક્ષમાયાં પઠતિ સકરુણે સજ્જનાઃ સંયતાઃ સ્યુઃ ।
ઇત્યેવં સર્વસત્ત્વાન્ સુમધુરરણિતૈર્બોધયન્તી વિશુદ્ધા તન્નઃ પુણ્યૈર્વચોભિસ્ત્રિજગતિ સકલં બુદ્ધવીરસ્ય ગણ્ડી ॥
શૃણ્વન્તી સાવધાના પ્રશમતતશરાભ્યાસનૈર્નૈવ શબ્દ સેન્દ્રાદાનન્દવજ્રી સ્વભુવનનૃપતેસ્તુઙ્ગવેલેવ દેવાન્ ।
વન્દીભૂતાન્ મુનીન્દ્રાન્ પ્રવચનપટુતાકારસંરમ્ભશબ્દૈ ર્યા ગણ્ડી દણ્ડઘાતક્રમમનુરણનાદ્ દુન્દુભીવદ્ ધુનોતિ ॥
હુંકારી પદ્મયોનિસ્ત્રિપુરવિજયિનો વલ્લભઃ શૂલપાણિ ર્વિષ્ણુર્યદ્ વજ્રપાણિઃ સુરપતિરસુરધ્વંસનશ્ચક્રપાણિઃ ।
યે વા ચાન્યે સ્તુવન્તિ પ્રમતનિજરવે ક્ષોભભાવે કિમાસ્તે સર્વે તસ્યાઙઘ્રિમૂલે વિનયમુપગતા ગેયમન્ત્રં સ્તુવામિ ॥
અજ્ઞાન્ સર્વજ્ઞનાથાન્ મુનિપદસહિતાન્ ભ્રામયન્તી ત્રિલોકં મારાંશ્ચાન્યપ્રકારૈર્વિવિધભયકરાન્ ત્રાસયન્તી સમસ્તાન્ ।
પાપાન્ પ્રોત્સારયન્તી વિષયરતિધિયઃ પણ્ડિતાન્ બોધયન્તી પ્રોચ્ચૈઃ સંરુદ્ધબોધ્યાન્ પ્રવદતિ ભુવને શાક્યસિંહસ્ય ગણ્ડી ॥
વ્યાઘ્રયૈ દત્ત્વા સ્વદેહં ગુણશતનિવહં પુણ્યસમ્ભારલબ્ધ બુદ્ધત્વં યઃ પ્રયાતઃ પ્રતિહતદુરિતો મન્મથોન્માદનાર્થી ।
શાસ્તા યશ્ચાદ્વિતીયો ભવભયભિદુરો ભિન્નપાપાભિસન્ધિ સ્તસ્યેયં વૈ વિચિત્રા સ્તનતિ ભગવતઃ શાક્યસિંહસ્ય ગણ્ડી ॥
માયાદેવ્યાશ્ચ કુક્ષૌ જનિતજિનવરઃ શાક્યસિંહો મુનીન્દ્ર્ ભૂમ્નિ પ્રાયાત્તુ મધ્યે પ્રવરસુમુનિના લોકવૃક્ષસ્ય મૂલે ।
દેવેન્દ્રબ્રહ્મરુદ્રાસુરનરવિબુધૈઃ સ્નાપિતો યઃ સ દેવ સ્તં વન્દે ભક્તિરત્નૈઃ શશધરકિરણાક્ષોદિદેહં મુનીન્દ્રમ્ ॥
મારૈર્નાનાપ્રકારૈરસિપરશુધનુર્બાણહસ્તૈર્જ્વલદ્ભિ ર્ભીમાસ્યૈર્દુષ્ટદંષ્ટ્રૈર્ગજભુજગમુખૈઃ સિંહવક્ત્રૈઃ શ્વવક્ત્રૈઃ ।
પ્રત્યઞ્ચેનોનમસ્ય ક્ષણમપિ શમિતસ્તસ્ય બુદ્ધસ્ય પાદૌ ગન્તું લોકો ઽપિ સર્વો ધ્રુવમિતિ ગતભીશ્ચૈષુ ગણ્ડી નિનાદ્યા ॥
મૂળ પાઠ: 108 Buddhist stotras · Edition: Janardan Shastri Pandey: Bauddha stotra Samgrahah, Varanasi : Motilal Banarsidass, 1994 · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0