Language

ENहिગુ
Scripture Library

Vyākaraṇamahābhāṣya · Part 9811000

(P_6,4.22.4) KA_III,190.10-192.8 Ro_IV,695-701 {80/102} iglakṣaṇayoḥ guṇavṛddhyoḥ saḥ pratiṣedhaḥ na ca eṣā iglakṣaṇā vṛddhiḥ .
(P_6,4.22.4) KA_III,190.10-192.8 Ro_IV,695-701 {81/102} evam tarhi na arthaḥ vukā na api kittvena .
(P_6,4.22.4) KA_III,190.10-192.8 Ro_IV,695-701 {82/102} stām atra guṇavṛddhī .
(P_6,4.22.4) KA_III,190.10-192.8 Ro_IV,695-701 {83/102} guṇavṛddhyoḥ kṛtayoḥ avāvoḥ ca kṛtayoḥ yā upadhā tasyāḥ ūttvam bhaviṣyati .
(P_6,4.22.4) KA_III,190.10-192.8 Ro_IV,695-701 {84/102} katham .
(P_6,4.22.4) KA_III,190.10-192.8 Ro_IV,695-701 {85/102} oḥ iti atra avarṇam api pratinirdiśyate .
(P_6,4.22.4) KA_III,190.10-192.8 Ro_IV,695-701 {86/102} iha api tarhi prāpnoti .
(P_6,4.22.4) KA_III,190.10-192.8 Ro_IV,695-701 {87/102} kīlālapaḥ paśya .
(P_6,4.22.4) KA_III,190.10-192.8 Ro_IV,695-701 {88/102} śubhaṃyaḥ paśya iti .
(P_6,4.22.4) KA_III,190.10-192.8 Ro_IV,695-701 {89/102} lopaḥ atra bādhakaḥ bhaviṣyati .
(P_6,4.22.4) KA_III,190.10-192.8 Ro_IV,695-701 {90/102} iha tarhi prāpnoti .
(P_6,4.22.4) KA_III,190.10-192.8 Ro_IV,695-701 {91/102} kīlālapau kīlālapāḥ iti .
(P_6,4.22.4) KA_III,190.10-192.8 Ro_IV,695-701 {92/102} evam tarhi vyoḥ iti vartate .
(P_6,4.22.4) KA_III,190.10-192.8 Ro_IV,695-701 {93/102} tena uvarṇam viśeṣayiṣyāmaḥ .
(P_6,4.22.4) KA_III,190.10-192.8 Ro_IV,695-701 {94/102} oḥ vyoḥ iti .
(P_6,4.22.4) KA_III,190.10-192.8 Ro_IV,695-701 {95/102} iha idānīm oḥ iti anuvartate .
(P_6,4.22.4) KA_III,190.10-192.8 Ro_IV,695-701 {96/102} vyoḥ iti nivṛttam .
(P_6,4.22.4) KA_III,190.10-192.8 Ro_IV,695-701 {97/102} yuṭaḥ ca api na vaktavyam .
(P_6,4.22.4) KA_III,190.10-192.8 Ro_IV,695-701 {98/102} yuḍvacanasāmarthyāt na bhaviṣyati .
(P_6,4.22.4) KA_III,190.10-192.8 Ro_IV,695-701 {99/102} asti anyat yuḍvacane prayojanam .
(P_6,4.22.4) KA_III,190.10-192.8 Ro_IV,695-701 {100/102} kim .
(P_6,4.22.4) KA_III,190.10-192.8 Ro_IV,695-701 {101/102} dvayoḥ yakārayoḥ śravaṇam yathā syāt .
(P_6,4.22.4) KA_III,190.10-192.8 Ro_IV,695-701 {102/102} na vyañjanaparasya anekasya ekasya vā yakārasya śravaṇam prati viśeṣaḥ asti .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {1/76} kim punaḥ prāk bhāt asiddhatvam āhosvit saha tena .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {2/76} kutaḥ punaḥ ayam sandehaḥ .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {3/76} āṅā ayam nirdeśaḥ kriyate āṅ ca punaḥ sandeham janayati .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {4/76} tat yathā : ā pāṭaliputrāt vṛṣṭaḥ devaḥ iti sandehaḥ : kim prāk pāṭaliputrāt saha tena iti .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {5/76} evam iha api sandehaḥ : prāk bhāt saha tena iti .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {6/76} kaḥ ca atra viśeṣaḥ .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {7/76} prāk bhāt iti cet sunāmaghonābhūguṇeṣu upasaṅkhyānam .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {8/76} prāk bhāt iti cet sunāmaghonābhūguṇeṣu upasaṅkhyānam kartavyam .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {9/76} śunaḥ paśya .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {10/76} śunā śune .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {11/76} samprasāraṇe kṛte allopaḥ anaḥ iti prāpnoti .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {12/76} yasya punaḥ saha tena asiddhatvam asiddhatvāt tasya na saṃyogāt vamantāt iti pratiṣedhaḥ bhaviṣyati .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {13/76} yasya api prāk bhāt asiddhatvam tasya api eṣaḥ na doṣaḥ .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {14/76} katham .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {15/76} na astri atra viśeṣaḥ allopena vā nivṛttau satyām pūrvatvena vā .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {16/76} ayam asti viśeṣaḥ .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {17/76} allopena nivṛttau satyām udāttanivṛttisvaraḥ prasajyeta .

(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {18/76} na atra udāttanivṛttisvaraḥ prāpnoti .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {19/76} kim kāraṇam .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {20/76} na gośvansāvavarṇa iti pratiṣedhāt .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {21/76} na eṣaḥ udāttanivṛttisvarasya pratiṣedhaḥ .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {22/76} kasya tarhi .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {23/76} tṛtīyādisvarasya .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {24/76} yatra tarhi tṛtīyādisvaraḥ na asti .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {25/76} śunaḥ paśya iti .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {26/76} evam tarhi na vayam lakṣaṇasya pratiṣedham śiṣmaḥ .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {27/76} kim tarhi yena kena cit lakṣaṇena prāptasya vibhaktisvarasya ayam pratiṣedhaḥ .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {28/76} yatra tarhi vibhaktisvaraḥ na asti .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {29/76} bahuśunī iti .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {30/76} yadi punaḥ ayam udāttanivṛttisvarasya api pratiṣedhaḥ vijñāyeta .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {31/76} na evam śakyam .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {32/76} iha api prasjyeta kumārī iti .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {33/76} evam tarhi ācāryapravṛttiḥ jñāpayati na udāttanivṛttisvaraḥ śuni avatarati iti yat ayam śvanśabdam gaurādiṣu paṭhati .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {34/76} antodāttārtham yatnam karoti .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {35/76} siddham hi syāt ṅīpā eva .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {36/76} maghonaḥ paśya .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {37/76} maghonā maghone .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {38/76} samprasāraṇe kṛte yasya iti lopaḥ prāpnoti .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {39/76} yasya punaḥ saha tena asiddhatvam asiddhatvāt tasya na bhaviṣyati .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {40/76} yasya api prāk bhāt asiddhatvam tasya api eṣaḥ na doṣaḥ .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {41/76} katham .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {42/76} vakṣyati etat maghavan-śabdaḥ avyutpannam prātipadikam iti .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {43/76} bhūguṇaḥ .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {44/76} bhūyān .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {45/76} bhūbhāve kṛte oḥ guṇaḥ prāpnoti .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {46/76} yasya punaḥ saha tena asiddhatvam asiddhatvāt tasya na bhaviṣyati .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {47/76} yasya api prāk bhāt asiddhatvam tasya api eṣaḥ na doṣaḥ .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {48/76} katham .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {49/76} dīrghoccāraṇasāmarthyāt na bhaviṣyati .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {50/76} asti dīrghoccāraṇasya prayojanam .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {51/76} kim .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {52/76} bhūmā iti .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {53/76} nipātanāt etat siddham .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {54/76} kim nipātanam .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {55/76} bahoḥ nañvat uttarapadabhūmni iti .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {56/76} atha vā punaḥ astu saha tena iti .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {57/76} ā bhāt iti cet susamprasāraṇayalopaprasthādīnām pratiṣedhaḥ .

(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {58/76} papuṣaḥ paśya .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {59/76} tasthuṣaḥ , ninyuṣaḥ , cicyuṣaḥ , luluvuṣaḥ , pupuvuṣaḥ iti .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {60/76} vasoḥ samprasāraṇe kṛte aci iti ākāralopādīni na sidhyanti .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {61/76} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {62/76} uktam etat samānāśrayavacanāt siddham iti .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {63/76} katham .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {64/76} vasau ākāralopādīni vasantasya vibhaktau samprasāraṇam .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {65/76} yalopaḥ .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {66/76} saurī balākā .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {67/76} yaḥ asau aṇi akāraḥ lupyate tasya asiddhatvāt īti yalopaḥ na prāpnoti .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {68/76} atra api eṣaḥ eva parihāraḥ .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {69/76} samānāśrayavacanāt siddham iti .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {70/76} katham .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {71/76} aṇi akāralopaḥ aṇantasya īti lopaḥ .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {72/76} prasthādiṣu .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {73/76} preyān , stheyān .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {74/76} prasthādīnām asiddhatvāt prakṛtyā ekāc iti prakṛtibhāvaḥ na prāpnoti .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {75/76} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_6,4.22.5) KA_III,192.9-193.19 Ro_IV,701-705 {76/76} yathā eva prasthādīnām asiddhatvāt prakṛtibhāvaḥ na prāpnoti evam ṭilopaḥ api na bhaviṣyati .
(P_6,4.23) KA_III,193.21-194.8 Ro_IV,705-707 {1/24} atha kimartham śnamaḥ saśakārasya grahaṇam kriyate na nāt nalopaḥ iti eva ucyeta .
(P_6,4.23) KA_III,193.21-194.8 Ro_IV,705-707 {2/24} nāt nalopaḥ iti iyati ucyamāne nanditā nandakaḥ iti atra api prasajyeta .
(P_6,4.23) KA_III,193.21-194.8 Ro_IV,705-707 {3/24} evam tarhi evam vakṣyāmi nāt nalopaḥ aniditām .
(P_6,4.23) KA_III,193.21-194.8 Ro_IV,705-707 {4/24} tataḥ halaḥ upadhāyāḥ kṅiti .
(P_6,4.23) KA_III,193.21-194.8 Ro_IV,705-707 {5/24} aniditām iti .
(P_6,4.23) KA_III,193.21-194.8 Ro_IV,705-707 {6/24} na evam śakyam .
(P_6,4.23) KA_III,193.21-194.8 Ro_IV,705-707 {7/24} iha na syāt : hinasti .
(P_6,4.23) KA_III,193.21-194.8 Ro_IV,705-707 {8/24} tasmāt na evam śakyam .
(P_6,4.23) KA_III,193.21-194.8 Ro_IV,705-707 {9/24} na cet evam nanditā nandakaḥ iti prāpnoti .
(P_6,4.23) KA_III,193.21-194.8 Ro_IV,705-707 {10/24} evam tarhi kṅiti iti vartate .
(P_6,4.23) KA_III,193.21-194.8 Ro_IV,705-707 {11/24} evam api hinasti iti atra na prāpnoti .
(P_6,4.23) KA_III,193.21-194.8 Ro_IV,705-707 {12/24} na eṣā parasaptamī .
(P_6,4.23) KA_III,193.21-194.8 Ro_IV,705-707 {13/24} kā tarhi .
(P_6,4.23) KA_III,193.21-194.8 Ro_IV,705-707 {14/24} satsaptamī .
(P_6,4.23) KA_III,193.21-194.8 Ro_IV,705-707 {15/24} kṅiti sati .
(P_6,4.23) KA_III,193.21-194.8 Ro_IV,705-707 {16/24} evam tarhi naśabdaḥ eva atra kṅittvena viśeṣyate kṅit cet naśabdaḥ bhavati iti .
(P_6,4.23) KA_III,193.21-194.8 Ro_IV,705-707 {17/24} evam api yajñānām , yatnānām iti atra na prāpnoti .
(P_6,4.23) KA_III,193.21-194.8 Ro_IV,705-707 {18/24} dīrghatvam atra bādhakam bhaviṣyati .
(P_6,4.23) KA_III,193.21-194.8 Ro_IV,705-707 {19/24} idam iha sampradhāryam .
(P_6,4.23) KA_III,193.21-194.8 Ro_IV,705-707 {20/24} dīrghatvam kriyatām nalopaḥ iti kim atra kartavyam .
(P_6,4.23) KA_III,193.21-194.8 Ro_IV,705-707 {21/24} paratvāt nalopaḥ .

(P_6,4.23) KA_III,193.21-194.8 Ro_IV,705-707 {22/24} tasmāt saśakārasya grahaṇam kartavyam .
(P_6,4.23) KA_III,193.21-194.8 Ro_IV,705-707 {23/24} atha kriyamāṇe api saśakāragrahaṇe iha kasmāt na bhavati viśnānām , praśnānām iti .
(P_6,4.23) KA_III,193.21-194.8 Ro_IV,705-707 {24/24} lakṣaṇapratipadoktayoḥ pratipadoktasya eva iti evam na bhaviṣyati .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {1/43} aniditām nalope laṅgikampyoḥ upatapaśarīravikārayoḥ upasaṅkhyānam .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {2/43} aniditām nalope laṅgikampyoḥ upatapaśarīravikārayoḥ upasaṅkhyānam kartavyam .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {3/43} vilagitaḥ , vikapitaḥ .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {4/43} upatapaśarīravikārayoḥ iti kimartham .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {5/43} vilaṅgitaḥ , vikampitaḥ .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {6/43} bṛheḥ aci aniṭi .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {7/43} bṛheḥ aci aniṭi upasaṅkhyānam kartavyam .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {8/43} nibarhayati nibarhakaḥ .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {9/43} aci iti kimartham .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {10/43} nibṛṃhyate .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {11/43} aniṭi iti kimartham .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {12/43} nibṛṃhitā nibṛṃhitum .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {13/43} tat tu upasaṅkhyānam kartavyam .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {14/43} na kartavyam .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {15/43} bṛhiḥ prakṛtyantaram .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {16/43} katham jñāyate .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {17/43} aci iti lopaḥ ucyate .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {18/43} anajādau api dṛśyate : nibṛhyate .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {19/43} aniṭi iti ucyate .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {20/43} iṭau api dṛśyate : nibarhitum .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {21/43} ajādau iti ucyate .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {22/43} ajādau api na dṛśyate : nibṛṃhayati nibṛṃhakaḥ .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {23/43} rañjeḥ ṇau mṛgamaraṇe upasaṅkhyānam kartavyam .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {24/43} rajayati mṛgān .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {25/43} mṛgamaraṇe iti kimartham .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {26/43} rañjayati vastrāṇi .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {27/43} ghinuṇi ca upasaṅkhyānam kartavyam .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {28/43} rāgī .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {29/43} ghinuṇi nipātanāt siddham .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {30/43} kim nipātanam .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {31/43} tyajaraja iti .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {32/43} aśakyam dhātunirdeśe nipātanam tantram āśrayitum .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {33/43} iha hi doṣaḥ syāt : daśahanaḥ karaṇe : daṃṣṭrā .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {34/43} na etat dhātunipātanam .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {35/43} kim tarhi .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {36/43} pratyayāntasya etat rūpam .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {37/43} tasmin ca asya pratyaye lopaḥ bhavati .

(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {38/43} daṃśasañjasvañjām śapi iti .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {39/43} rajakarajanarajaḥsu upasaṅkhyānam kartavyam .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {40/43} rajakaḥ , rajananam , rajaḥ iti .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {41/43} rajakarajanarajaḥsu kittvāt siddham .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {42/43} kitaḥ eva ete auṇādikāḥ .
(P_6,4.24) KA_III,194.10-195.4 Ro_IV,707-709 {43/43} tat yathā rucakaḥ , bhuvanam , śiraḥ iti .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {1/46} śāsaḥ ittve āśāsaḥ kvau .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {2/46} śāsaḥ ittve āśāsaḥ kvau upasaṅkhyānam kartavyam .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {3/46} āśīḥ iti .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {4/46} kim punaḥ idam niyamārtham āhosvit vidhyartham .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {5/46} katham ca niyamārtham syāt katham vā vidhyartham .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {6/46} yadi tāvat śāsimātrasya grahaṇam tataḥ niyamārtham .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {7/46} athi hi yasmāt śāsaḥ aṅ vihitaḥ tasya grahaṇam tataḥ vidhyartham .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {8/46} yadi api śāsimātrasya grahaṇam evam api vidhyartham eva .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {9/46} katham .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {10/46} aṅhaloḥ iti ucyate na ca atra halādim paśyāmaḥ .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {11/46} nanu ca kvip eva halādiḥ .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {12/46} kvipaḥ lope kṛte halādyabhāvāt na prāpnoti .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {13/46} idam iha sampradhāryam .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {14/46} kviblopaḥ kriyatām aṅhaloḥ itttvam iti kim atra kartavyam .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {15/46} paratvāt aṅhaloḥ itttvam .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {16/46} nityaḥ kviblopaḥ .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {17/46} kṛte api aṅhaloḥ itttve prāpnoti akṛte api .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {18/46} nityatvāt kviblope kṛte halādyabhāvāt na prāpnoti .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {19/46} evam tarhi pratyayalakṣaṇena bhaviṣyati .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {20/46} varṇāśraye na asti pratyayalakṣaṇam .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {21/46} yadi vā kāni cit varṇāśrayāṇi api pratyayalakṣaṇena bhavanti tathā ca idam api bhaviṣyati .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {22/46} atha vā evam vakṣyāmi .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {23/46} śāsaḥ it aṅhaloḥ .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {24/46} tataḥ kvau .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {25/46} kvau ca śāsaḥ it bhavati .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {26/46} āryaśīḥ , mitraśīḥ .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {27/46} tataḥ āṅaḥ .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {28/46} āṅpūrvāt ca kvau śāsaḥ it bhavati .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {29/46} āśīḥ iti .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {30/46} idam idānīm kimartham .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {31/46} niyamārtham .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {32/46} āṅpūrvāt śāsaḥ kvau eva .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {33/46} kva mā bhūt .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {34/46} āśāsyate , āśāsyamānaḥ iti .

(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {35/46} tat tarhi vaktavyam .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {36/46} na vaktavyam .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {37/46} aviśeṣeṇa śāsaḥ it bhavati iti uktvā tataḥ aṅi iti vakṣyāmi .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {38/46} tat niyamārtham bhaviṣyati .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {39/46} aṅi eva ajādau na anyasmin ajādau iti .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {40/46} iha api tarhi niyamāt ittvam prāpnoti .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {41/46} āśāsyate , āśāsyamānaḥ iti .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {42/46} yasmāt śāseḥ aṅ vihitaḥ tasya grahaṇam na ca etasmāt śāseḥ aṅ vihitaḥ .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {43/46} katham āśīḥ iti .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {44/46} nipātanāt siddham .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {45/46} kim nipātanam .
(P_6,4.34) KA_III,195.8-196.2 Ro_IV,709-711 {46/46} kṣiyāśīḥpraiṣeṣu tiṅ ākāṅkṣam iti .
(P_6,4.37) KA_III,196.5-8 Ro_IV,711 {1/6} anudāttopadeśe anunāsikalopaḥ lyapi ca .
(P_6,4.37) KA_III,196.5-8 Ro_IV,711 {2/6} anudāttopadeśe anunāsikalopaḥ lyapi ca iti vaktavyam .
(P_6,4.37) KA_III,196.5-8 Ro_IV,711 {3/6} pramatya pratatya .
(P_6,4.37) KA_III,196.5-8 Ro_IV,711 {4/6} tataḥ vā amaḥ .
(P_6,4.37) KA_III,196.5-8 Ro_IV,711 {5/6} vā amaḥ iti vaktavyam .
(P_6,4.37) KA_III,196.5-8 Ro_IV,711 {6/6} prayatya prayamya praratya praramya praṇatya praṇamya .
(P_6,4.40) KA_III,196.10-12 Ro_IV,712 {1/6} gamādīnām iti vaktavyam .
(P_6,4.40) KA_III,196.10-12 Ro_IV,712 {2/6} iha api yathā syāt .
(P_6,4.40) KA_III,196.10-12 Ro_IV,712 {3/6} parītat sahakaṇṭhikā .
(P_6,4.40) KA_III,196.10-12 Ro_IV,712 {4/6} saṃyat , sanut iti .
(P_6,4.40) KA_III,196.10-12 Ro_IV,712 {5/6} ūṅ ca gamādīnām iti vaktavyam .
(P_6,4.40) KA_III,196.10-12 Ro_IV,712 {6/6} agregūḥ , bhrūḥ .
(P_6,4.42.1) KA_III,196.14-22 Ro_IV,712-713 {1/21} atha kim ayam samuccayaḥ , sani ca jhalādau ca iti , āhosvit sanviśeṣaṇam jhalgrahaṇam , sani jhalādau iti .
(P_6,4.42.1) KA_III,196.14-22 Ro_IV,712-713 {2/21} kim ca ataḥ .
(P_6,4.42.1) KA_III,196.14-22 Ro_IV,712-713 {3/21} yadi samuccayaḥ sani ajhalādau api prāpnoti .
(P_6,4.42.1) KA_III,196.14-22 Ro_IV,712-713 {4/21} sisaniṣati jijaniṣate cikhaniṣati .
(P_6,4.42.1) KA_III,196.14-22 Ro_IV,712-713 {5/21} atha sanviśeṣaṇam jhalgrahaṇam jātaḥ , jātavān iti atra na prāpnoti .
(P_6,4.42.1) KA_III,196.14-22 Ro_IV,712-713 {6/21} yathā icchasi tathā astu .
(P_6,4.42.1) KA_III,196.14-22 Ro_IV,712-713 {7/21} astu tāvat samuccayaḥ .
(P_6,4.42.1) KA_III,196.14-22 Ro_IV,712-713 {8/21} nanu ca uktam sani ajhalādau api prāpnoti iti .
(P_6,4.42.1) KA_III,196.14-22 Ro_IV,712-713 {9/21} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_6,4.42.1) KA_III,196.14-22 Ro_IV,712-713 {10/21} prakṛtam jhalgrahaṇam anuvartate .
(P_6,4.42.1) KA_III,196.14-22 Ro_IV,712-713 {11/21} tena sanam viśeṣayiṣyāmaḥ .
(P_6,4.42.1) KA_III,196.14-22 Ro_IV,712-713 {12/21} sani jhalādau iti .
(P_6,4.42.1) KA_III,196.14-22 Ro_IV,712-713 {13/21} atha vā punaḥ astu sanviśeṣaṇam .
(P_6,4.42.1) KA_III,196.14-22 Ro_IV,712-713 {14/21} katham jātaḥ , jātavān iti .
(P_6,4.42.1) KA_III,196.14-22 Ro_IV,712-713 {15/21} prakṛtam jhali kṅiti iti anuvartate .
(P_6,4.42.1) KA_III,196.14-22 Ro_IV,712-713 {16/21} yadi evam na arthaḥ jhalgrahaṇena .

(P_6,4.42.1) KA_III,196.14-22 Ro_IV,712-713 {17/21} yogavibhāgaḥ kariṣyate .
(P_6,4.42.1) KA_III,196.14-22 Ro_IV,712-713 {18/21} janasanakhanām anunāsikasya ākāraḥ bhavati jhali kṅiti .
(P_6,4.42.1) KA_III,196.14-22 Ro_IV,712-713 {19/21} tataḥ sani .
(P_6,4.42.1) KA_III,196.14-22 Ro_IV,712-713 {20/21} sani ca janasanakhanām anunāsikasya ākāraḥ bhavati jhali iti eva .
(P_6,4.42.1) KA_III,196.14-22 Ro_IV,712-713 {21/21} tasmāt na arthaḥ jhalgrahaṇena .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {1/83} sanoteḥ anunāsikalopāt āttvam vipratiṣedhena .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {2/83} sanoteḥ anunāsikalopāt āttvam bhavati vipratiṣedhena .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {3/83} sanoteḥ anunāsikalopasya avakāśaḥ anye tanotyādayaḥ .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {4/83} āttvasya avakāśaḥ anye janādayaḥ .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {5/83} sanoteḥ anunāsikasya ubhayam prāpnoti .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {6/83} sātaḥ sātavān iti .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {7/83} āttvam bhavati vipratiṣedhena .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {8/83} na eṣaḥ yuktaḥ vipratiṣedhaḥ .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {9/83} na hi sanoteḥ anunāsikalopasya anye tanotyādayaḥ avakāśaḥ .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {10/83} sanoteḥ yaḥ tanotyādiṣu pāṭhaḥ saḥ anavakāśaḥ .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {11/83} na khalu api āttvasya anye janādayaḥ avakāśaḥ .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {12/83} sanoteḥ yat āttve grahaṇam tat anavakāśam .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {13/83} tasya anavakāśatvāt ayuktaḥ vipratiṣedhaḥ .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {14/83} evam tarhi tanotyādiṣu pāṭhaḥ tāvat sāvakāśaḥ .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {15/83} kaḥ avakāśaḥ .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {16/83} anyāni tanotyādikāryāṇi .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {17/83} tanādibhyaḥ tathāsoḥ iti .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {18/83} āttve api grahaṇam sāvakāśam .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {19/83} kaḥ avakāśaḥ .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {20/83} sani ca ye vibhāṣā ca .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {21/83} ubhayoḥ sāvakāśayoḥ yuktaḥ vipratiṣedhaḥ .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {22/83} evam api ayuktaḥ vipratiṣedhaḥ .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {23/83} paṭhiṣyati hi ācāryaḥ pūrvatra asiddhe na asti vipratiṣedhaḥ abhāvāt uttarasya iti .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {24/83} ekasya nāma abhāve vipratiṣedhaḥ na syāt kim punaḥ yatra ubhayam na asti .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {25/83} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {26/83} bhavati iha vipratiṣedhaḥ .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {27/83} kim vaktavyam etat .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {28/83} na hi .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {29/83} katham anucyamām gaṃsyate .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {30/83} ācāryapravṛttiḥ jñāpayati bhavati iha vipratiṣedhaḥ iti yat ayam ghumāśthāgāpājahātisām hali iti halgrahaṇam karoti .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {31/83} katham kṛtvā jñāpakam .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {32/83} halgrahaṇasya etat prayojanam halādau īttvam yathā syāt iha mā bhūt , godaḥ , kambaladaḥ iti .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {33/83} yadi ca atra vipratiṣedhaḥ na syāt halgrahaṇam anarthakam syāt .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {34/83} astu atra īttvam .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {35/83} īttvasya asiddhatvāt lopaḥ bhaviṣyati .

(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {36/83} paśyati tu ācāryaḥ bhavati iha vipratiṣedhaḥ .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {37/83} tataḥ halgrahaṇam karoti .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {38/83} na etat asti jñāpakam .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {39/83} vyavasthārtham etat syāt .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {40/83} halādau īttvam yathā syāt ajādau mā bhūt iti .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {41/83} kim ca syāt .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {42/83} iyaṅādeśaḥ prasajyeta .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {43/83} nanu ca asiddhatvāt eva iyaṅādeśaḥ na bhaviṣyati .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {44/83} na śakyam īttvam iyaṅādeśe asiddham vijñātum .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {45/83} iha hi doṣaḥ syāt : dhiyau dhiyaḥ piyau piyaḥ iti .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {46/83} na etat īttvam .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {47/83} kim tarhi .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {48/83} dhyāpyoḥ samprasāraṇam etat .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {49/83} samānāśrayam khalu api asiddham bhavati vyāśram ca etat .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {50/83} katham .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {51/83} kvau īttvam kvibantasya vibhaktau iyaṅādeśaḥ .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {52/83} vyavasthārtham eva tarhi halgrahaṇam kartavyam .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {53/83} kutaḥ hi etat īttvasya asiddhatvāt lopaḥ na punaḥ lopasya asiddhatvāt īttvam iti .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {54/83} tatra cakrakam avyavasthā prasajyeta .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {55/83} na asti cakrakaprasaṅgaḥ .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {56/83} na hi avyavasthākāriṇa śāstreṇa bhavitavyam .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {57/83} śāstrataḥ nāma vyavasthā .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {58/83} tatra īttvasya asiddhatvāt lopaḥ lopena vyavasthānam bhaviṣyati .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {59/83} na khalu api tasmin tat eva asiddham bhavati .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {60/83} vyavasthārtham eva tarhi halgrahaṇam kartavyam .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {61/83} halādau īttvam yathā syāt ajādau mā bhūt iti .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {62/83} kutaḥ hi etat īttvasya asiddhatvāt lopaḥ lopena avasthānam bhaviṣyati na punaḥ lopasya asiddhatvāt īttvam īttvena vyavasthānam syāt .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {63/83} tat eva khalu api tasmin asiddham bhavati .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {64/83} katham .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {65/83} paṭhiṣyati hi ācāryaḥ ciṇaḥ luki tagrahaṇānarthakyam saṅghātasya apratyayatvāt talopasya ca asiddhatvāt iti .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {66/83} ciṇaḥ luk ciṇaḥ luki eva asiddhaḥ bhavati .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {67/83} evam tarhi yadi vyavasthārtham etat syāt na eva ayam halgrahaṇam kurvīta .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {68/83} aviśeṣeṇa ayam īttvam uktvā tasya ajādau lopam apavādam vidadhīta .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {69/83} idam asti .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {70/83} ātaḥ lopaḥ iṭi ca iti .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {71/83} tataḥ ghumāśthāgāpājahātisām .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {72/83} lopaḥ bhavati iṭi ca ajādau kṅiti .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {73/83} kimartham punaḥ idam .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {74/83} īttvam vakṣyāmi tadbādhanārtham .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {75/83} tataḥ īt .

(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {76/83} īt ca bhavati ghvādīnām .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {77/83} tataḥ eḥ liṅi .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {78/83} vā anyasya saṃyogādeḥ .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {79/83} na lyapi .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {80/83} mayateḥ it anyatarasyām .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {81/83} tataḥ yati .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {82/83} yati ca īt bhavati .
(P_6,4.42.2) KA_III,197.1-198.12 Ro_IV,713-716 {83/83} saḥ ayam evam laghīyasā nyāsena siddhe sati yat halgrahaṇam karoti garīyāṃsam yatnam ārabhate tat jñāpayati ācāryaḥ bhavati iha vipratiṣedhaḥ iti .
(P_6,4.45) KA_III,198.14-18 Ro_IV,717 {1/7} iha anyatarasyāṅgrahaṇam śakyam akartum .
(P_6,4.45) KA_III,198.14-18 Ro_IV,717 {2/7} katham .
(P_6,4.45) KA_III,198.14-18 Ro_IV,717 {3/7} sanaḥ ktici lopaḥ ca ātttvam ca vibhāṣā iti .
(P_6,4.45) KA_III,198.14-18 Ro_IV,717 {4/7} aparaḥ āha : sarvaḥ eva ayam yogaḥ śakyaḥ avaktum .
(P_6,4.45) KA_III,198.14-18 Ro_IV,717 {5/7} katham .
(P_6,4.45) KA_III,198.14-18 Ro_IV,717 {6/7} iha lopaḥ api prakṛtaḥ āttvam api prakṛtam vibhāṣāgrahaṇam api prakṛtam .
(P_6,4.45) KA_III,198.14-18 Ro_IV,717 {7/7} tatra kevalam abhisambandhamātram kartavyam : sanaḥ ktici lopaḥ ca āttvam ca vibhāṣā .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {1/54} kāni punaḥ ārdhadhātukādhikārasya prayojanāni .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {2/54} ataḥ lopaḥ yalopaḥ ca ṇilopaḥ ca prayojanam āllopaḥ īttvam etvam ca ciṇvadbhāvaḥ ca sīyuṭi .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {3/54} ataḥ lopaḥ .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {4/54} cikīrṣitā cikīrṣitum .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {5/54} āradhadhātuke iti kimartham .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {6/54} cikīrṣati .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {7/54} na etat asti prayojanam .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {8/54} astu atra sanaḥ akāralopaḥ .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {9/54} śapaḥ akārasya śravaṇam bhaviṣyati .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {10/54} śapaḥ eva tarhi mā bhūt .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {11/54} etat api na asti prayojanam .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {12/54} ācāryapravṛttiḥ jñāpayati na anena śabakārasya lopaḥ bhavati iti yat ayam adiprabhṛtibhyaḥ śapaḥ lukam śāsti .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {13/54} na etat asti jñāpakam .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {14/54} kāryāṛtham etat syāt .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {15/54} vittaḥ , mṛṣṭaḥ iti .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {16/54} yat tarhi ākārāntebhyaḥ lukam śāsti .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {17/54} idam tarhi prayojanam .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {18/54} vṛkṣasya plakṣasya .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {19/54} ataḥ lopaḥ .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {20/54} prāpnoti .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {21/54} yalopaḥ api prayojanam .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {22/54} bebhiditā cecchiditā .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {23/54} āradhadhātuke iti kimartham .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {24/54} bebhidyate cecchidyate .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {25/54} ṇilopaḥ .

(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {26/54} pācyate yājyate .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {27/54} āradhadhātuke iti kimartham .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {28/54} pācayati yājayati .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {29/54} āllopaḥ .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {30/54} yayatuḥ yayuḥ .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {31/54} āradhadhātuke iti kimartham .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {32/54} yānti vānti .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {33/54} īttvam .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {34/54} dīyate , dhīyate .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {35/54} āradhadhātuke iti kimartham .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {36/54} adātām adhātām .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {37/54} etvam .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {38/54} sneyāt , mleyāt .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {39/54} āradhadhātuke iti kimartham .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {40/54} snāyāt .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {41/54} ciṇvadbhāvaḥ ca sīyuṭi .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {42/54} ciṇvadbhāve sīyuṭi kim udāharaṇam .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {43/54} kāriṣīṣṭa hāriṣīṣṭa .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {44/54} āradhadhātuke iti kimartham .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {45/54} kriyeta hriyeta .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {46/54} na etat udāharaṇam .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {47/54} yakā vyavahitatvāt na bhaviṣyati .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {48/54} idam tarhi udāharaṇam : prasnuvīta .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {49/54} idam ca api udāharaṇam : kriyeta hriyeta .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {50/54} nanu ca uktam yakā vyavahitatvāt na bhaviṣyati iti .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {51/54} yakaḥ eva tarhi mā bhūt iti .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {52/54} kim ca syāt .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {53/54} vṛddhiḥ .
(P_6,4.46) KA_III,198.20-199.15 Ro_IV,717-721 {54/54} vṛddhau ca kṛtāyām yuk prasajyeta .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {1/39} ayam ram rephasya sthāne kasmāt na bhavati .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {2/39} mit acaḥ antyāt paraḥ iti anena acām antyāt paraḥ kriyate .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {3/39} rephasya tarhi śravaṇam kasmāt na bhavati .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {4/39} ṣaṣṭhyuccāraṇasāmarthyāt .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {5/39} bhāradvājīyāḥ paṭhanti bhrasjaḥ ropadhayoḥ lopaḥ āgamaḥ ram vidhīyate iti .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {6/39} bhrasjādeśāt samprasāraṇam vipratiṣedhena .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {7/39} bhrasjādeśāt samprasāraṇam bhavati vipratiṣedhena .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {8/39} bhrasjādeśasya avakāśaḥ : bharṣṭā bhraṣṭā .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {9/39} samprasāraṇasya avakāśaḥ : bhṛjjati .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {10/39} iha ubhayam prāpnoti : bhṛṣṭaḥ , bhṛṣṭavān .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {11/39} samprasāraṇam bhavati vipratiṣedhena .

(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {12/39} saḥ tarhi pūrvavipratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {13/39} na vaktavyaḥ .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {14/39} raseḥ vā ṛvacanāt siddham .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {15/39} rasoḥ vā ṛ bhavati iti vakṣyāmi .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {16/39} rasoḥ vā ṛvacane sici vṛddheḥ bhrasjādeśaḥ .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {17/39} rasoḥ vā ṛvacane sici vṛddheḥ bhrasjādeśaḥ vaktavyaḥ .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {18/39} vṛddhau kṛtāyām idam eva rūpam syāt : abhrākṣīt .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {19/39} idam na syāt : abhārkṣīt .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {20/39} sarvathā vayam pūrvavipratiṣedhāt na mucyāmahe sūtram ca bhidyate .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {21/39} yathānyāsam eva astu .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {22/39} nanu ca uktam bhrasjādeśāt samprasāraṇam vipratiṣedhena iti .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {23/39} idam iha sampradhāryam .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {24/39} bhrasjādeśaḥ kriyatām samprasāraṇam iti kim atra kartavyam .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {25/39} paratvāt bhrasjādeśaḥ .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {26/39} nityatvāt samprasāraṇam .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {27/39} kṛte api bhrasjādeśe prāpnoti akṛte api .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {28/39} bhrasjādeśaḥ api nityaḥ .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {29/39} kṛte api samprasāraṇe prāpnoti akṛte api prāpnoti .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {30/39} katham .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {31/39} yaḥ asau ṛkāre rephaḥ tasya ca upadhāyāḥ ca kṛte api prāpnoti .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {32/39} anityaḥ bhrasjādeśaḥ .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {33/39} na hi kṛte samprasāraṇe prāpnoti .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {34/39} kim kāraṇam .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {35/39} na hi varṇaikadeśāḥ varṇagrahaṇena gṛhyante .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {36/39} atha api gṛhyante evam api anityaḥ .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {37/39} katham .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {38/39} upadeśaḥ iti vartate .
(P_6,4.47) KA_III,199.17-200.11 Ro_IV,721-723 {39/39} tat ca avaśyam upadeśagrahaṇam anuvartyam barībhṛjjyataḥ iti evamartham .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {1/40} ṇyallopau iyaṅyaṇguṇavṛddhidīrghatvebhyaḥ pūrvavipratiṣiddham .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {2/40} ṇyallopau iyaṅyaṇguṇavṛddhidīrghatvebhyaḥ bhavataḥ pūrvavipratiṣedhena .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {3/40} ṇilopasya avakāśaḥ : kāryate hāryate .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {4/40} iyaṅādeśasya avakāśaḥ : śriyau śriyaḥ .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {5/40} iha ubhayam prāpnoti : āṭiṭat , āśiśat .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {6/40} nanu ca atra yaṇādeśena bhavitavyam .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {7/40} idam tarhi : atatakṣat , ararakṣat .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {8/40} yaṇādeśasya avakāśaḥ : ninyatuḥ , ninyuḥ .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {9/40} ṇilopasya saḥ eva .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {10/40} iha ubhayam prāpnoti : āṭiṭat , āśiśat .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {11/40} vṛddeḥ avakāśaḥ : sakhāyau sakhāyaḥ .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {12/40} ṇilopasya saḥ eva .

(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {13/40} iha ubhayam prāpnoti : kārayateḥ kārakaḥ , hārayateḥ hārakaḥ .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {14/40} guṇasya avakāśaḥ : cetā stotā .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {15/40} ṇilopasya avakāśaḥ : āṭiṭat , āśiśat .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {16/40} iha ubhayam prāpnoti : kāraṇā hāraṇā .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {17/40} dīrghatvasya avakāśaḥ : cīyate , stūyate .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {18/40} ṇilopasya avakāśaḥ : kāraṇā hāraṇā .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {19/40} iha ubhayam prāpnoti : kāryate hāryati .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {20/40} ṇilopaḥ bhavati vipratiṣedhena .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {21/40} saḥ tarhi pūrvavipratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {22/40} na vaktavyaḥ .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {23/40} santu atra ete vidhayaḥ .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {24/40} eteṣu vidhiṣu kṛteṣu sthānivadbhāvāt ṇigrahaṇena grahaṇāt ṇilopaḥ bhaviṣyati .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {25/40} na evam śakyam .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {26/40} iyaṅādeśe hi doṣaḥ syāt .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {27/40} antyasya lopaḥ prasajyeta .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {28/40} allopasya iyaṅyaṇoḥ ca na asti sampradhāraṇā .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {29/40} vṛddheḥ avakāśaḥ : priyam ācaṣṭe prāpayati .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {30/40} allopasya avakāśaḥ : cikīrṣitā cikīrṣitum .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {31/40} iha ubhayam prāpnoti : cikīrṣakaḥ , jihīrṣakaḥ .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {32/40} guṇasya allopasya ca na asti sampradhāraṇā .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {33/40} dīrghatvasya avakāśaḥ : api kākaḥ śyenāyate .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {34/40} allopasya saḥ eva .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {35/40} iha ubhayam prāpnoti : cikīrṣyate jihīrṣyate .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {36/40} allopaḥ bhavati vipratiṣedhena .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {37/40} saḥ tarhi pūrvavipratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {38/40} na vaktavyaḥ .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {39/40} iṣṭavācī paraśabdaḥ .
(P_6,4.48) KA_III,200.13-201.6 Ro_IV,724-725 {40/40} vipratiṣedhe param yat iṣṭam tat bhavati iti .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {1/43} kim idam yalope varṇagrahaṇam āhosvit saṅghātagrahaṇam .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {2/43} kaḥ ca atra viśeṣaḥ .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {3/43} yalope varṇagrahaṇam cet dhātvantasya pratiṣedhaḥ .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {4/43} yalope varṇagrahaṇam cet dhātvantasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {5/43} śucyitā śucyitum .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {6/43} asti tarjo saṅghātagrahaṇam .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {7/43} yadi saṅghātagrahaṇam antyasya lopaḥ prāpnoti .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {8/43} siddhaḥ antyasya pūrveṇa eva .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {9/43} tatra ārambhasāmarthyāt sarvasya bhaviṣyati .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {10/43} evam api tena atiprasaktam iti kṛtvā niyamaḥ vijñāyeta .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {11/43} yasya halaḥ eva na anyataḥ .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {12/43} kva mā bhūt .

(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {13/43} lolūyitā popūyitā .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {14/43} kaimarthakyāt niyamaḥ bhavati .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {15/43} vidheyam na asti iti kṛtvā .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {16/43} iha ca asti vidheyam .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {17/43} kim .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {18/43} antyasya lopaḥ prāptaḥ saḥ sarvasya vidheyaḥ .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {19/43} tatra apūrvaḥ vidhiḥ astu niyama astu iti apūrvaḥ eva vidhiḥ bhaviṣyati na niyamaḥ .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {20/43} evam api antyasya prāpnoti .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {21/43} kim kāraṇam .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {22/43} na hi lopaḥ sarvāpahārī .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {23/43} nanu ca saṅghātagrahaṇasāmarthyāt sarvasya bhaviṣyati .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {24/43} saṅghātagrahaṇam cet kyasya vibhāṣāyām doṣaḥ .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {25/43} saṅghātagrahaṇam cet kyasya vibhāṣāyām doṣaḥ bhavati .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {26/43} samidhitā samidhyitā .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {27/43} yadā lopaḥ tadā sarvasya lopaḥ .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {28/43} yadā alopaḥ tadā sarvasya alopaḥ prāpnoti .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {29/43} ādeḥ paravacanāt siddham .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {30/43} halaḥ iti pañcamī .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {31/43} tasmāt iti uttarasya ādeḥ parasya iti yakārasya eva bhaviṣyati .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {32/43} atha vā punaḥ astu varṇagrahaṇam .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {33/43} nanu ca uktam yalope varṇagrahaṇam cet dhātvantasya pratiṣedhaḥ iti .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {34/43} na eṣaḥ doṣaḥ .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {35/43} aṅgāt iti hi vartate .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {36/43} na vā aṅgāt iti pañcamī asti .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {37/43} evam tarhi aṅgasya iti sambandhaṣaṣṭhī vijñāsyate .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {38/43} aṅgasya yaḥ yakāraḥ .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {39/43} kim ca aṅgasya yakāraḥ .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {40/43} nimittam .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {41/43} yasmin aṅgam iti etat bhavati .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {42/43} kasmin ca etat bhavati .
(P_6,4.49) KA_III,201.8-202.2 Ro_IV,726-728 {43/43} pratyaye .
(P_6,4.51) KA_III,202.4-9 Ro_IV,728 {1/16} atha aniṭi iti kimartham .
(P_6,4.51) KA_III,202.4-9 Ro_IV,728 {2/16} kārayitā kārayitum .
(P_6,4.51) KA_III,202.4-9 Ro_IV,728 {3/16} aniṭi iti śakyam avaktum .
(P_6,4.51) KA_III,202.4-9 Ro_IV,728 {4/16} kasmāt na bhavati kārayitā kārayitum .
(P_6,4.51) KA_III,202.4-9 Ro_IV,728 {5/16} niṣṭhāyām seṭi iti etat niyamārtham bhaviṣyati .
(P_6,4.51) KA_III,202.4-9 Ro_IV,728 {6/16} niṣṭhāyām eva seṭi ṇeḥ lopaḥ bhavati na ayatra .
(P_6,4.51) KA_III,202.4-9 Ro_IV,728 {7/16} kva mā bhūt .
(P_6,4.51) KA_III,202.4-9 Ro_IV,728 {8/16} kārayitā kārayitum .
(P_6,4.51) KA_III,202.4-9 Ro_IV,728 {9/16} atha vā upariṣṭāt yogavibhāgaḥ kariṣyate .

(P_6,4.51) KA_III,202.4-9 Ro_IV,728 {10/16} idam asti .
(P_6,4.51) KA_III,202.4-9 Ro_IV,728 {11/16} niṣṭhāyām seṭi .
(P_6,4.51) KA_III,202.4-9 Ro_IV,728 {12/16} janita mantra .
(P_6,4.51) KA_III,202.4-9 Ro_IV,728 {13/16} śamitā yajñe .
(P_6,4.51) KA_III,202.4-9 Ro_IV,728 {14/16} tataḥ ay .
(P_6,4.51) KA_III,202.4-9 Ro_IV,728 {15/16} ayādeśaḥ bhavati ṇeḥ seṭi .
(P_6,4.51) KA_III,202.4-9 Ro_IV,728 {16/16} tata āmantālvāyetnviṣṇuṣu ay bhavati iti eva .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {1/41} atha seḍgrahaṇam kimartham .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {2/41} niṣṭhāyām seḍgrahaṇam aniṭi pratiṣedhārtham .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {3/41} niṣṭhāyām seḍgrahaṇam kriyate aniṭi pratiṣedhaḥ yathā syāt iti .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {4/41} sañjñapitaḥ paśuḥ iti .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {5/41} niṣṭhāyām seḍgrahaṇam aniṭi pratiṣedhārtham iti cet tat siddham aniḍabhāvāt .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {6/41} niṣṭhāyām seḍgrahaṇam aniṭi pratiṣedhārtham iti cet antareṇa api seḍgrahaṇam tat siddham .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {7/41} katham .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {8/41} aniḍabhāvāt .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {9/41} nanu ca yasya vibhāṣā iti jñapeḥ iṭpratiṣedhaḥ .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {10/41} ekācaḥ hi pratiṣedhaḥ .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {11/41} ekācaḥ hi saḥ pratiṣedhaḥ jñapiḥ ca anekāc .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {12/41} iḍbhāvārtham tu tannimittatvāt lopasya .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {13/41} iḍbhāvārtham tarhi seḍgrahaṇam kriyate .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {14/41} katham punaḥ seṭi iti anena iṭ śakyaḥ bhāvayitum .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {15/41} tannimittatvāt lopasya .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {16/41} na atra akṛte iṭi ṇilopena bhavitavyam .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {17/41} kim kāraṇam .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {18/41} seṭi iti ucyate .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {19/41} avacane hi ṇilope iṭpratiṣedhaprasaṅgaḥ .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {20/41} akriyamāṇe hi seḍgrahaṇe ṇilope kṛte ekācaḥ iti iṭpratiṣedhaḥ prasajyeta .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {21/41} kāritam , hāritam .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {22/41} evam tarhi na arthaḥ seḍgrahaṇena na api sūtreṇa .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {23/41} katham .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {24/41} saptame yogavibhāgaḥ kariṣyate .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {25/41} idam asti .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {26/41} niṣṭhāyām na iṭ bhavati .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {27/41} tataḥ ṇeḥ .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {28/41} ṇyantasya niṣṭhāyām na iṭ bhavati .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {29/41} kāritam , hāritam .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {30/41} tataḥ vṛttam .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {31/41} vṛttam iti ca nipātyate .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {32/41} kim nipātyate .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {33/41} ṇeḥ niṣṭhāyām lopaḥ nipātyate .

(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {34/41} kim prayojanam .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {35/41} niyamārtham .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {36/41} atra eva ṇeḥ niṣṭhāyām lopaḥ bhavati na anyatra .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {37/41} kva mā bhūt .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {38/41} kāritam , hāritam .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {39/41} iha api tarhi prāpnoti : vartitam annam , vartitā bhikṣā iti .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {40/41} tataḥ adhyayane .
(P_6,4.52.1) KA_III,202.11-203.6 Ro_IV,728-730 {41/41} adhyayane cet vṛtiḥ vartate iti .
(P_6,4.52.2) KA_III,203.7-12 Ro_IV,731 {1/15} vṛdhiramiśṛdhīnām upasaṅkhyānam sārvadhātukatvāt .
(P_6,4.52.2) KA_III,203.7-12 Ro_IV,731 {2/15} vṛdhiramiśṛdhīnām upasaṅkhyānam kartavyam .
(P_6,4.52.2) KA_III,203.7-12 Ro_IV,731 {3/15} kim kāraṇam .
(P_6,4.52.2) KA_III,203.7-12 Ro_IV,731 {4/15} sārvadhātukatvāt .
(P_6,4.52.2) KA_III,203.7-12 Ro_IV,731 {5/15} vardhantu tvā suṣṭutayaḥ giraḥ me .
(P_6,4.52.2) KA_III,203.7-12 Ro_IV,731 {6/15} vardhayantu iti evam prāpte .
(P_6,4.52.2) KA_III,203.7-12 Ro_IV,731 {7/15} bṛhaspatiḥ tvā sumne ramṇātu .
(P_6,4.52.2) KA_III,203.7-12 Ro_IV,731 {8/15} ramayatu iti evam prāpte .
(P_6,4.52.2) KA_III,203.7-12 Ro_IV,731 {9/15} agne śardha mahate saubhagāya .
(P_6,4.52.2) KA_III,203.7-12 Ro_IV,731 {10/15} śardhaya iti evam prāpte .
(P_6,4.52.2) KA_III,203.7-12 Ro_IV,731 {11/15} tat tarhi vaktavyam .
(P_6,4.52.2) KA_III,203.7-12 Ro_IV,731 {12/15} na vaktavyam .
(P_6,4.52.2) KA_III,203.7-12 Ro_IV,731 {13/15} vṛdhiramiśṛdhīnām ārdhadhātukatvāt siddham .
(P_6,4.52.2) KA_III,203.7-12 Ro_IV,731 {14/15} katham ārdhadhātukatvam .
(P_6,4.52.2) KA_III,203.7-12 Ro_IV,731 {15/15} anye api hi dhātupratyayāḥ ubhayathā chandasi dṛśyante .
(P_6,4.55) KA_III,203.14-20 Ro_IV,731-732 {1/11} kim punaḥ ayam ktnuḥ āhosvit itnuḥ .
(P_6,4.55) KA_III,203.14-20 Ro_IV,731-732 {2/11} kaḥ ca atra viśeṣaḥ .
(P_6,4.55) KA_III,203.14-20 Ro_IV,731-732 {3/11} ktnau iṭi ṇeḥ guṇavacanam .
(P_6,4.55) KA_III,203.14-20 Ro_IV,731-732 {4/11} ktnau iṭi ṇeḥ guṇaḥ vaktavtyaḥ .
(P_6,4.55) KA_III,203.14-20 Ro_IV,731-732 {5/11} gadayitnuḥ , stanayitnuḥ .
(P_6,4.55) KA_III,203.14-20 Ro_IV,731-732 {6/11} astu tarhi itnuḥ .
(P_6,4.55) KA_III,203.14-20 Ro_IV,731-732 {7/11} itnau pratyayāntarakaraṇam .
(P_6,4.55) KA_III,203.14-20 Ro_IV,731-732 {8/11} yadi tarhi itnuḥ pratyayāntaram kartavyam .
(P_6,4.55) KA_III,203.14-20 Ro_IV,731-732 {9/11} ayādeśe ca upasaṅkhyānam .
(P_6,4.55) KA_III,203.14-20 Ro_IV,731-732 {10/11} ayādeśe ca upasaṅkhyānam kartavyam .
(P_6,4.55) KA_III,203.14-20 Ro_IV,731-732 {11/11} ubhayam kriyate nyāse eva .
(P_6,4.56) KA_III,203.22-204.9 Ro_IV, 732-733 {1/22} lyapi laghupūrvasya iti cet vyañjanānteṣu upasaṅkhyānam .
(P_6,4.56) KA_III,203.22-204.9 Ro_IV, 732-733 {2/22} lyapi laghupūrvasya iti cet vyañjanānteṣu upasaṅkhyānam kartavyam .
(P_6,4.56) KA_III,203.22-204.9 Ro_IV, 732-733 {3/22} praśamayya gataḥ .
(P_6,4.56) KA_III,203.22-204.9 Ro_IV, 732-733 {4/22} pratamayya gataḥ .
(P_6,4.56) KA_III,203.22-204.9 Ro_IV, 732-733 {5/22} allope ca gurupūrvāt pratiṣedhaḥ .
(P_6,4.56) KA_III,203.22-204.9 Ro_IV, 732-733 {6/22} allope ca gurupūrvāt pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .

(P_6,4.56) KA_III,203.22-204.9 Ro_IV, 732-733 {7/22} pracikīrṣya gataḥ .
(P_6,4.56) KA_III,203.22-204.9 Ro_IV, 732-733 {8/22} lyapi laghupūrvāt iti vacanāt siddham .
(P_6,4.56) KA_III,203.22-204.9 Ro_IV, 732-733 {9/22} lyapi laghupūrvāt iti vaktavyam .
(P_6,4.56) KA_III,203.22-204.9 Ro_IV, 732-733 {10/22} evam api hrasvayalopāllopānām asiddhatvāt lyapi laghupūrvāt iti ayādeśaḥ na prāpnoti .
(P_6,4.56) KA_III,203.22-204.9 Ro_IV, 732-733 {11/22} praśamayya gataḥ .
(P_6,4.56) KA_III,203.22-204.9 Ro_IV, 732-733 {12/22} pratamayya gataḥ .
(P_6,4.56) KA_III,203.22-204.9 Ro_IV, 732-733 {13/22} prabebhidayya gataḥ .
(P_6,4.56) KA_III,203.22-204.9 Ro_IV, 732-733 {14/22} pracecchidayya gataḥ .
(P_6,4.56) KA_III,203.22-204.9 Ro_IV, 732-733 {15/22} pragadayya gataḥ .
(P_6,4.56) KA_III,203.22-204.9 Ro_IV, 732-733 {16/22} prastanayya gataḥ .
(P_6,4.56) KA_III,203.22-204.9 Ro_IV, 732-733 {17/22} hrasvādiṣu ca uktam .
(P_6,4.56) KA_III,203.22-204.9 Ro_IV, 732-733 {18/22} kim uktam .
(P_6,4.56) KA_III,203.22-204.9 Ro_IV, 732-733 {19/22} samānāśrayatvāt siddham iti .
(P_6,4.56) KA_III,203.22-204.9 Ro_IV, 732-733 {20/22} katham .
(P_6,4.56) KA_III,203.22-204.9 Ro_IV, 732-733 {21/22} ṇau ete vidhayaḥ .
(P_6,4.56) KA_III,203.22-204.9 Ro_IV, 732-733 {22/22} ṇeḥ lyapi ayādeśaḥ .
(P_6,4.57) KA_III,204.11-15 Ro_IV, 734 {1/8} iṅādeśasya pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
(P_6,4.57) KA_III,204.11-15 Ro_IV, 734 {2/8} adhyāpya gataḥ .
(P_6,4.57) KA_III,204.11-15 Ro_IV, 734 {3/8} āpaḥ sānubandhakanirdeśāt iṅi siddham .
(P_6,4.57) KA_III,204.11-15 Ro_IV, 734 {4/8} āpaḥ sānubandhakanirdeśaḥ kariṣyate .
(P_6,4.57) KA_III,204.11-15 Ro_IV, 734 {5/8} tena iṅādeśasya na bhaviṣyati .
(P_6,4.57) KA_III,204.11-15 Ro_IV, 734 {6/8} saḥ tarhi sānubandhakanirdeśaḥ kartavyaḥ .
(P_6,4.57) KA_III,204.11-15 Ro_IV, 734 {7/8} na kartavyaḥ .
(P_6,4.57) KA_III,204.11-15 Ro_IV, 734 {8/8} lakṣaṇapratipadoktayoḥ pratipadoktasya eva iti evam na bhaviṣyati .
(P_6,4.62.1) KA_III,205.3-12 Ro_IV, 734-736 {1/17} bhāvakarmaṇoḥ iti katham idam vijñāyate .
(P_6,4.62.1) KA_III,205.3-12 Ro_IV, 734-736 {2/17} bhāvakarmaṇoḥ ye syādayaḥ iti , āhosvit bhāvakarmavācini parataḥ ye syādayaḥ iti .
(P_6,4.62.1) KA_III,205.3-12 Ro_IV, 734-736 {3/17} kim ca ataḥ .
(P_6,4.62.1) KA_III,205.3-12 Ro_IV, 734-736 {4/17} yadi vijñāyate bhāvakarmaṇoḥ ye syādayaḥ iti sīyuṭ viśeṣitaḥ syasictāsayaḥ aviśeṣitāḥ .
(P_6,4.62.1) KA_III,205.3-12 Ro_IV, 734-736 {5/17} atha vijñāyate bhāvakarmavācini parataḥ ye syādayaḥ iti syasictāsayaḥ viśeṣitāḥ sīyuṭ aviśeṣitaḥ .
(P_6,4.62.1) KA_III,205.3-12 Ro_IV, 734-736 {6/17} yathā icchasi tathā astu .
(P_6,4.62.1) KA_III,205.3-12 Ro_IV, 734-736 {7/17} astu tāvat bhāvakarmaṇoḥ ye syādayaḥ iti .
(P_6,4.62.1) KA_III,205.3-12 Ro_IV, 734-736 {8/17} syasictāsayaḥ ca viśeṣitāḥ .
(P_6,4.62.1) KA_III,205.3-12 Ro_IV, 734-736 {9/17} nanu ca uktam sīyuṭ viśeṣitaḥ syasictāsayaḥ aviśeṣitāḥ iti .
(P_6,4.62.1) KA_III,205.3-12 Ro_IV, 734-736 {10/17} syasictāsayaḥ ca viśeṣitāḥ .
(P_6,4.62.1) KA_III,205.3-12 Ro_IV, 734-736 {11/17} katham .
(P_6,4.62.1) KA_III,205.3-12 Ro_IV, 734-736 {12/17} bhāvakarmaṇoḥ yak bhavati iti atra syādayaḥ api anuvartiṣyante .
(P_6,4.62.1) KA_III,205.3-12 Ro_IV, 734-736 {13/17} atha vā punaḥ astu bhāvakarmavācini parataḥ ye syādayaḥ iti .
(P_6,4.62.1) KA_III,205.3-12 Ro_IV, 734-736 {14/17} nanu ca uktam syasictāsayaḥ viśeṣitāḥ sīyuṭ aviśeṣitaḥ iti .
(P_6,4.62.1) KA_III,205.3-12 Ro_IV, 734-736 {15/17} sīyuṭ ca viśeṣitaḥ .
(P_6,4.62.1) KA_III,205.3-12 Ro_IV, 734-736 {16/17} katham .

(P_6,4.62.1) KA_III,205.3-12 Ro_IV, 734-736 {17/17} bhāvakarmavācini parataḥ sīyuṭ na asti iti kṛtva bhāvakarmavācini sīyuṭi kāryam vijñāsyate .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {1/40} atha iṭ ca iti ucyate .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {2/40} kasya ayam iṭ bhavati .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {3/40} aṅgasya iti vartate .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {4/40} yadi evam āditaḥ iṭ prāpnoti aḍāḍvat .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {5/40} tat yathā aḍāṭau ṭittvāt āditaḥ bhavataḥ tadvat .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {6/40} evam tarhi syādīnām eva bhaviṣyanti .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {7/40} evam api ṣaṣṭhyabhāvāt na prāpnoti .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {8/40} nanu ca bhāvakarmaṇoḥ iti eṣā ṣaṣṭhī .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {9/40} na eṣā ṣaṣṭhī .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {10/40} kim tarhi arthinirdeśe eṣā saptamī : bhāve ca arthe karmaṇi ca iti .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {11/40} evam tarhi bhāvakarmaṇoḥ iti eṣā saptamī syādiṣu iti saptamyāḥ ṣaṣṭhīm prakalpayiṣyati tasmin iti nirdiṣṭe pūrvasya iti .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {12/40} evam api na sidhyati .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {13/40} kim kāraṇam .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {14/40} na hi arthena paurvāparyam asti .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {15/40} arthe asambhavāt tadvācini śabde kāryam vijñāsyate .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {16/40} evam api sīyuṭaḥ na prāpnoti .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {17/40} evam tarhi saptame yogavibhāgaḥ kariṣyate .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {18/40} ārdhadhātukasya iṭ .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {19/40} yāvān iṭ nāma saḥ sarvaḥ ārdhadhātukasya iṭ bhavati .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {20/40} tataḥ valādeḥ .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {21/40} valādeḥ ārdhadhātukasya iṭ bhavati iti .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {22/40} yadi evam syasicsīyuṭtāsiṣu iṭ bhavati ciṇvadbhāvaḥ aviśeṣitaḥ bhavati .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {23/40} tatra kaḥ doṣaḥ .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {24/40} syasicsīyuṭtāsiṣu iṭ bhavati ajjhanagrahadṛśām vā ciṇvat iti kva cit eva ciṇvadbhāvaḥ syāt .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {25/40} evam tarhi syādīn apekṣiṣyāmahe .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {26/40} syasicsīyuṭtāsiṣu iṭ bhavati ajjhanagrahadṛśām vā ciṇvat syādiṣu iti .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {27/40} atha ke punaḥ imam iṭam prayojayanti .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {28/40} ye anudāttāḥ .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {29/40} atha ye udāttāḥ teṣām katham .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {30/40} siddham tena eva paratvāt .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {31/40} udāttebhyaḥ api vā anena eva iṭ eṣitavyaḥ .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {32/40} kim prayojanam .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {33/40} kārayateḥ kāriṣyate , hārayateḥ hāriṣyate .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {34/40} iṭaḥ asiddhatvāt aniṭi iti ṇilopaḥ yathā syāt .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {35/40} katham punaḥ icchatā api bhavatā udāttebhyaḥ anena eva iṭ labhyaḥ na punaḥ anena astu tena vā iti tena eva syāt vipratiṣedhena .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {36/40} nanu ca nityaḥ ayam kṛte api tasmin prāpnoti akṛte api prāpnoti .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {37/40} na tu asmin kṛte api saḥ prāpnoti .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {38/40} kim kāraṇam .
(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {39/40} avalāditvāt .

(P_6,4.62.2) KA_III,205.13-206.7 Ro_IV, 736-738 {40/40} tasmāt anena eva bhaviṣyati iṭ .
(P_6,4.62.3) KA_III,206.8-17 Ro_IV, 739 {1/16} kāni punaḥ asya yogasya prayojanāni .
(P_6,4.62.3) KA_III,206.8-17 Ro_IV, 739 {2/16} vṛddhiḥ ciṇvat yuk ca hanteḥ ca ghatvam dīrghaḥ ca uktaḥ yaḥ mitām vā ciṇi iti .
(P_6,4.62.3) KA_III,206.8-17 Ro_IV, 739 {3/16} vṛddhiḥ prayojanam .
(P_6,4.62.3) KA_III,206.8-17 Ro_IV, 739 {4/16} ceṣyate cāyiṣyate .
(P_6,4.62.3) KA_III,206.8-17 Ro_IV, 739 {5/16} yuk ca prayojanam .
(P_6,4.62.3) KA_III,206.8-17 Ro_IV, 739 {6/16} glāsyate , glāyiṣyate .
(P_6,4.62.3) KA_III,206.8-17 Ro_IV, 739 {7/16} hanteḥ ca ghatvam prayojanam .
(P_6,4.62.3) KA_III,206.8-17 Ro_IV, 739 {8/16} haniṣyate ghāniṣyate .
(P_6,4.62.3) KA_III,206.8-17 Ro_IV, 739 {9/16} dīrghaḥ ca uktaḥ yaḥ mitām vā ciṇi iti saḥ ca prayojanam .
(P_6,4.62.3) KA_III,206.8-17 Ro_IV, 739 {10/16} śamiṣyate śāmiṣyate tamiṣyate tāmiṣyate .
(P_6,4.62.3) KA_III,206.8-17 Ro_IV, 739 {11/16} iṭ ca asiddhaḥ tena me lupyate ṇiḥ nityaḥ ca ayam valnimittaḥ vighātī .
(P_6,4.62.3) KA_III,206.8-17 Ro_IV, 739 {12/16} iṭaḥ asiddhatvāt ṇeḥ aniṭi iti ṇilopaḥ yathā syāt .
(P_6,4.62.3) KA_III,206.8-17 Ro_IV, 739 {13/16} katham punaḥ ayam nityaḥ .
(P_6,4.62.3) KA_III,206.8-17 Ro_IV, 739 {14/16} kṛtākṛtaprasaṅgitvāt .
(P_6,4.62.3) KA_III,206.8-17 Ro_IV, 739 {15/16} kṛte api tasmin iṭi sāptamike ārdhadhātukasya iṭ valādeḥ iti punaḥ ayam bhavati .
(P_6,4.62.3) KA_III,206.8-17 Ro_IV, 739 {16/16} asmin tu vihite valāditvasya nimittasya vihatatvāt sāptamikaḥ na bhavati
(P_6,4.62.4) KA_III,206.18-22 Ro_IV, 740 {1/6} atha upadeśagrahaṇam kimartham .
(P_6,4.62.4) KA_III,206.18-22 Ro_IV, 740 {2/6} ciṇvadbhāve upadeśavacanam ṛkāraguṇabalīyastvāt .
(P_6,4.62.4) KA_III,206.18-22 Ro_IV, 740 {3/6} ciṇvadbhāve upadeśavacanam kriyate ṛkāraguṇasya balīyastvāt .
(P_6,4.62.4) KA_III,206.18-22 Ro_IV, 740 {4/6} kāriṣyate .
(P_6,4.62.4) KA_III,206.18-22 Ro_IV, 740 {5/6} paratvāt guṇe kṛte raparatve ca anajantatvāt ciṇvadbhāvaḥ na prāpnoti .
(P_6,4.62.4) KA_III,206.18-22 Ro_IV, 740 {6/6} upadeśagrahaṇāt bhaviṣyati .
(P_6,4.62.5) KA_III,206.23-207.7 Ro_IV, 740-741 {1/14} vadhibhāvāt sīyuṭi ciṇvadbhāvaḥ vipratiṣedhena .
(P_6,4.62.5) KA_III,206.23-207.7 Ro_IV, 740-741 {2/14} vadhibhāvāt sīyuṭi ciṇvadbhāvaḥ bhavati vipratiṣedhena .
(P_6,4.62.5) KA_III,206.23-207.7 Ro_IV, 740-741 {3/14} vadhibhāvasya avakāśaḥ : vadhyāt , vadhyāstām , vadhyāsuḥ .
(P_6,4.62.5) KA_III,206.23-207.7 Ro_IV, 740-741 {4/14} ciṇvadbhāvasya avakāśaḥ : ghāniṣyate , aghāniṣyata .
(P_6,4.62.5) KA_III,206.23-207.7 Ro_IV, 740-741 {5/14} iha ubhayam prāpnoti : ghāniṣīṣṭa ghāniṣīyāstām ghāniṣīran .
(P_6,4.62.5) KA_III,206.23-207.7 Ro_IV, 740-741 {6/14} ciṇvadbhāvaḥ bhavati vipratiṣedhena .
(P_6,4.62.5) KA_III,206.23-207.7 Ro_IV, 740-741 {7/14} atha idānīm ciṇvadbhāve kṛte punaḥprasaṅgavijñānāt vadhibhāvaḥ kasmāt na bhavati .
(P_6,4.62.5) KA_III,206.23-207.7 Ro_IV, 740-741 {8/14} sakṛdgatau vipratiṣedhe yat bādhitam tat bādhitam eva iti .
(P_6,4.62.5) KA_III,206.23-207.7 Ro_IV, 740-741 {9/14} haniṇiṅādeśapratiṣedhaḥ ca .
(P_6,4.62.5) KA_III,206.23-207.7 Ro_IV, 740-741 {10/14} haniṇiṅādeśānām ca pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
(P_6,4.62.5) KA_III,206.23-207.7 Ro_IV, 740-741 {11/14} haniṣyate , ghāniṣyate , eṣyate , āyiṣyate , adhyeṣyate , adhyāyiṣyate .
(P_6,4.62.5) KA_III,206.23-207.7 Ro_IV, 740-741 {12/14} luṅi iti haniṇiṅādeśāḥ prāpnuvanti .
(P_6,4.62.5) KA_III,206.23-207.7 Ro_IV, 740-741 {13/14} aṅgasya iti tu prakaraṇāt aṅgaśāstrātideśāt siddham .
(P_6,4.62.5) KA_III,206.23-207.7 Ro_IV, 740-741 {14/14} āṅgam yat kāryam tat pratinirdiśyate na ca haniṇiṅādeśāḥ āṅgāḥ .bhavanti iti .
(P_6,4.64) KA_III,207.9-21 Ro_IV,741-743 {1/26} atha iḍgrahaṇam kimartham .
(P_6,4.64) KA_III,207.9-21 Ro_IV,741-743 {2/26} iḍgrahaṇam akṅidartham .
(P_6,4.64) KA_III,207.9-21 Ro_IV,741-743 {3/26} iḍgrahaṇam kriyate akṅiti lopaḥ yathā syāt : papitha tasthitha iti .

(P_6,4.64) KA_III,207.9-21 Ro_IV,741-743 {4/26} sārvadhātuke ca ādi iti ārdhadhātukādhikārāt upasaṅkhyānam .
(P_6,4.64) KA_III,207.9-21 Ro_IV,741-743 {5/26} sārvadhātuke ca ādi iti ārdhadhātukādhikārāt upasaṅkhyānam kartavyam .
(P_6,4.64) KA_III,207.9-21 Ro_IV,741-743 {6/26} iṣam ūrjam aham itaḥ ādi .
(P_6,4.64) KA_III,207.9-21 Ro_IV,741-743 {7/26} nanu ca kṅiti iti vartamāne yathā eva iḍgrahaṇam akṅidartham evam ārdhadhātuke iti api vartamāne iḍgrahaṇam sārvadhātukārtham bhaviṣyati .
(P_6,4.64) KA_III,207.9-21 Ro_IV,741-743 {8/26} na sidhyati .
(P_6,4.64) KA_III,207.9-21 Ro_IV,741-743 {9/26} kim kāraṇam .
(P_6,4.64) KA_III,207.9-21 Ro_IV,741-743 {10/26} na hi kṅitā ac viśeṣyate : aci bhavati .
(P_6,4.64) KA_III,207.9-21 Ro_IV,741-743 {11/26} katarasmin .
(P_6,4.64) KA_III,207.9-21 Ro_IV,741-743 {12/26} kṅiti iti .
(P_6,4.64) KA_III,207.9-21 Ro_IV,741-743 {13/26} kim tarhi acā kṅit viśeṣyate : kṅiti bhavati .
(P_6,4.64) KA_III,207.9-21 Ro_IV,741-743 {14/26} katarasmin .
(P_6,4.64) KA_III,207.9-21 Ro_IV,741-743 {15/26} aci iti .
(P_6,4.64) KA_III,207.9-21 Ro_IV,741-743 {16/26} kim punaḥ kāraṇam acā kṅit viśeṣyate .
(P_6,4.64) KA_III,207.9-21 Ro_IV,741-743 {17/26} yathā iṭ api ajgrahaṇena viśeṣyate .
(P_6,4.64) KA_III,207.9-21 Ro_IV,741-743 {18/26} asti ca idānīm kva cit iṭ anajādiḥ yadarthaḥ vidhiḥ syāt .
(P_6,4.64) KA_III,207.9-21 Ro_IV,741-743 {19/26} asti iti āha : dāsīya dhāsīya .
(P_6,4.64) KA_III,207.9-21 Ro_IV,741-743 {20/26} tat tarhi upasaṅkhyānam kartavyam .
(P_6,4.64) KA_III,207.9-21 Ro_IV,741-743 {21/26} na kartavyam .
(P_6,4.64) KA_III,207.9-21 Ro_IV,741-743 {22/26} ārdhadhātukagrahaṇāt siddham .
(P_6,4.64) KA_III,207.9-21 Ro_IV,741-743 {23/26} katham .
(P_6,4.64) KA_III,207.9-21 Ro_IV,741-743 {24/26} ārdhadhātukatvam .
(P_6,4.64) KA_III,207.9-21 Ro_IV,741-743 {25/26} ubhayathā chandasi iti vacanāt .
(P_6,4.64) KA_III,207.9-21 Ro_IV,741-743 {26/26} anye api dhātupratyayāḥ ubhayathā chandasi dṛśyante .
(P_6,4.66) KA_III,207.23-208.5 Ro_IV,743-744 {1/15} īttve vakārapratiṣedhaḥ ghṛtam ghṛtapāvānaḥ iti darśanāt .
(P_6,4.66) KA_III,207.23-208.5 Ro_IV,743-744 {2/15} īttve vakāre pratiṣedhaḥ vaktavyaḥ .
(P_6,4.66) KA_III,207.23-208.5 Ro_IV,743-744 {3/15} kim prayojanam .
(P_6,4.66) KA_III,207.23-208.5 Ro_IV,743-744 {4/15} ghṛtam ghṛtapāvānaḥ iti darśanāt .
(P_6,4.66) KA_III,207.23-208.5 Ro_IV,743-744 {5/15} iha mā bhūt : ghṛtam ghṛtapāvānaḥ pibata .
(P_6,4.66) KA_III,207.23-208.5 Ro_IV,743-744 {6/15} vasām vasapāvānaḥ pibata iti .
(P_6,4.66) KA_III,207.23-208.5 Ro_IV,743-744 {7/15} yadi tarhi vakāre pratiṣedhaḥ ucyate katham dīvarī pīvarī iti .
(P_6,4.66) KA_III,207.23-208.5 Ro_IV,743-744 {8/15} dhīvarī pīvarī iti ca uktam .
(P_6,4.66) KA_III,207.23-208.5 Ro_IV,743-744 {9/15} kim uktam .
(P_6,4.66) KA_III,207.23-208.5 Ro_IV,743-744 {10/15} na etat īttvam .
(P_6,4.66) KA_III,207.23-208.5 Ro_IV,743-744 {11/15} kim tarhi .
(P_6,4.66) KA_III,207.23-208.5 Ro_IV,743-744 {12/15} dhyāpyoḥ etat samprasāraṇam iti .
(P_6,4.66) KA_III,207.23-208.5 Ro_IV,743-744 {13/15} saḥ tarhi pratiṣedhaḥ vaktayaḥ .
(P_6,4.66) KA_III,207.23-208.5 Ro_IV,743-744 {14/15} na vaktavyaḥ .
(P_6,4.66) KA_III,207.23-208.5 Ro_IV,743-744 {15/15} vanip eṣaḥ bhaviṣyati na kvanip iti .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {1/66} kasya ayam pratiṣedhaḥ .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {2/66} āṭaḥ prāpnoti .

(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {3/66} aṭaḥ api iṣyate .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {4/66} tat tarhi aṭaḥ grahaṇam kartavyam .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {5/66} na kartavyam .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {6/66} prakṛtam anuvartate .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {7/66} kva prakṛtam .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {8/66} luṅlaṅlṅkṣu aṭ udāttaḥ iti .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {9/66} yadi tat anuvartate āṭ ajādīnām aṭ ca iti aṭ api prāpnoti .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {10/66} astu .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {11/66} aṭi kṛte punaḥ āṭi bhaviṣyati .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {12/66} iha api tarhi aṭi kṛte punaḥ āṭ prāpnoti : akārṣīt , ahārṣīt .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {13/66} aḍvacanāt na bhaviṣyati .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {14/66} iha api tarhi aḍvacanāt na syāt : aihiṣṭa , aikṣiṣta .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {15/66} āḍvacanāt bhaviṣyati .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {16/66} iha api tarhi āḍvacanāt prāpnoti : akārṣīt , ahārṣīt .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {17/66} akṛte aṭi yaḥ ajādiḥ iti evam etat vijñāsyate .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {18/66} kim vaktavyam etat .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {19/66} na hi .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {20/66} katham anucyamānam gaṃsyate .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {21/66} ajvacanasāmarthyāt .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {22/66} yadi kṛte aṭi yaḥ ajādiḥ tatra syāt ajgrahaṇam anarthakam syāt .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {23/66} atha vā upadeśe iti vartate .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {24/66} atha vā ārdhadhātuke iti vartate .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {25/66} atha vā luṅlaṅlṅkṣu aṭ iti dvilakārakaḥ nirdeśaḥ : luṅādiṣu lakārādiṣu yaḥ ajādiḥ iti .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {26/66} sarvathā , aijyata , aupyata iti etat na sidhyati .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {27/66} evam tarhi ajādīnām aṭā siddham .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {28/66} ajādīnām aṭā eva siddham .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {29/66} na arthaḥ āṭā .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {30/66} evam tarhi vṛddhyartham āṭ vaktavyaḥ .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {31/66} vṛddhyartham iti cet aṭaḥ .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {32/66} aṭaḥ vṛddhim vakṣyāmi .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {33/66} yadi tarhi aṭaḥ vṛddhiḥ ucyate asvavaḥ hasati iti atra . vṛddhiḥ prapnoti roḥ utve kṛte .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {34/66} dhātau vṛddhim aṭaḥ smaret . dhātau aṭaḥ vṛddhim vakṣyāmi .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {35/66} tat tarhi dhātugrahaṇam kartavyam .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {36/66} na kartavyam .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {37/66} yogavibhāgaḥ kariṣyate .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {38/66} aṭaḥ aci vṛddhiḥ bhavati .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {39/66} tataḥ upasargāt ṛti vṛddhiḥ bhavati .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {40/66} tataḥ dhātau .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {41/66} dhātau iti ubhayoḥ śeṣaḥ .
(P_6,4.74) KA_III,208.7-209.17 Ro_IV,745-748 {42/66} iha tarhi : āṭīt , āśīt iti ataḥ guṇe iti pararūpatvam prāpnoti .

Original text: Vyākaraṇamahābhāṣya · Edition: Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). · Data entry George Cardona · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc