śrī āñjaneya sahasranāmastotram · Chapter 1

udyadāditya saṃkāśaṃ udāra bhuja vikramam /
kandarpa koṭi lāvaṇyaṃ sarva vidyā viśāradam //
śrī rāma hṛdayānaṃdaṃ bhakta kalpa mahīruham / abhayaṃ varadaṃ dorbhyāṃ kalaye mārutātmajam //
atha sahasranāma stotram / hanumān śrī prado vāyu putro rudro anagho ajaraḥ / amṛtyur vīravīraśca grāmāvāso janāśrayaḥ

dhanado nirguṇaḥ śūro vīro nidhipatir muniḥ / pingākṣo varado vāgmī sītā śoka vināśakaḥ

śivaḥ śarvaḥ paro avyakto vyaktāvyakto dharādharaḥ / pingakeśaḥ pingaromā śrutigamyaḥ sanātanaḥ

anādirbhagavān devo viśva hetur nirāśrayaḥ / ārogyakartā viśveśo viśvanātho harīśvaraḥ

bhargo rāmo rāma bhaktaḥ kalyāṇaḥ prakṛti sthiraḥ / viśvambharo viśvamūrtiḥ viśvākāraśca viśvapāḥ

viśvātmā viśvasevyo atha viśvo viśvaharo raviḥ / viśvaceṣṭo viśvagamyo viśvadhyeyaḥ kalādharaḥ

plavaṃgamaḥ kapiśreṣṭo vedavedyo vanecaraḥ / bālo vṛddho yuvā tattvaṃ tattvagamyaḥ sukho hyajaḥ

anjanāsūnuravyagro grāma khyāto dharādharaḥ / bhūrbhuvassvarmaharloko jano lokastapo avyayaḥ

satyaṃ omkāra gamyaśca praṇavo vyāpako amalaḥ / śivo dharma pratiṣṭhātā rāmeṣṭaḥ phalguṇapriyaḥ

goṣpadīkṛtavārīśaḥ pūrṇakāmo dharāpatiḥ / rakṣoghnaḥ puṇḍarīkākṣaḥ śaraṇāgatavatsalaḥ

jānakī prāṇa dātā ca rakṣaḥ prāṇāpahārakaḥ / pūrṇasattvaḥ pītavāsā divākara samaprabhaḥ

droṇahartā śaktinetā śakti rākṣasa mārakaḥ / akṣaghno rāmadūtaśca śākinī jīva hārakaḥ

bhubhukāra hatārātirduṣṭa garva pramardanaḥ / hetuḥ sahetuḥ praṃśuśca viśvabhartā jagadguruḥ

jagattrātā jagannatho jagadīśo janeśvaraḥ / jagatpitā hariḥ śrīśo garuḍasmayabhaṃjanaḥ

pārthadhvajo vāyusuto amita puccho amita prabhaḥ / brahma pucchaṃ parabrahmāpuccho rāmeṣṭa eva ca

sugrīvādi yuto jñānī vānaro vānareśvaraḥ / kalpasthāyī ciraṃjīvī prasannaśca sadā śivaḥ

sannatiḥ sadgatiḥ bhukti muktidaḥ kīrti dāyakaḥ / kīrtiḥ kīrtipradaścaiva samudraḥ śrīpradaḥ śivaḥ

udadhikramaṇo devaḥ saṃsāra bhaya nāśanaḥ / vārdhi baṃdhanakṛd viśva jetā viśva pratiṣṭhitaḥ

laṃkāriḥ kālapuruṣo laṃkeśa gṛha bhaṃjanaḥ / bhūtāvāso vāsudevo vasustribhuvaneśvaraḥ

śrīrāmadūtaḥ kṛṣṇaśca laṃkāprāsādabhaṃjakaḥ / kṛṣṇaḥ kṛṣṇa stutaḥ śāntaḥ śāntido viśvapāvanaḥ

viśva bhoktā ca māraghno brahmacārī jitendriyaḥ / ūrdhvago lāngulī māli lāngūla hata rākṣasaḥ

samīra tanujo vīro vīramāro jayapradaḥ / jaganmangaladaḥ puṇyaḥ puṇya śravaṇa kīrtanaḥ

puṇyakīrtiḥ puṇya gatirjagatpāvana pāvanaḥ / deveśo jitamāraśca rāma bhakti vidhāyakaḥ

dhyātā dhyeyo bhagaḥ sākṣī ceta caitanya vigrahaḥ / ñānadaḥ prāṇadaḥ prāṇo jagatprāṇaḥ samīraṇaḥ

vibhīṣaṇa priyaḥ śūraḥ pippalāyana siddhidaḥ / suhṛt siddhāśrayaḥ kālaḥ kāla bhakṣaka bhaṃjanaḥ

laṃkeśa nidhanaḥ sthāyī laṃkā dāhaka īśvaraḥ / candra sūrya agni netraśca kālāgniḥ pralayāntakaḥ

kapilaḥ kapīśaḥ puṇyarāśiḥ dvādaśa rāśigaḥ / sarvāśrayo aprameyatmā revatyādi nivārakaḥ

lakṣmaṇa prāṇadātā ca sītā jīvana hetukaḥ / rāmadhyeyo hṛṣīkeśo viṣṇu bhakto jaṭī balī

devāridarpahā hotā kartā hartā jagatprabhuḥ / nagara grāma pālaśca śuddho buddho nirantaraḥ

niraṃjano nirvikalpo guṇātīto bhayaṃkaraḥ / hanumāṃśca durārādhyaḥ tapassādhyo maheśvaraḥ

jānakī ghanaśokotthatāpahartā parātparaḥ / vāḍaṃbhyaḥ sadasadrūpaḥ kāraṇaṃ prakṛteḥ paraḥ

bhāgyado nirmalo netā puccha laṃkā vidāhakaḥ / pucchabaddho yātudhāno yātudhāna ripupriyaḥ

cāyāpahārī bhūteśo lokeśa sadgati pradaḥ / plavaṃgameśvaraḥ krodhaḥ krodha saṃraktalocanaḥ

krodha hartā tāpa hartā bhāktābhaya varapradaḥ/ bhaktānukaṃpī viśveśaḥ puruhūtaḥ puraṃdaraḥ

agnirvibhāvasurbhāsvān yamo niṣkṛtirevaca / varuṇo vāyugatimān vāyuḥ kaubera īśvaraḥ

raviścandraḥ kujaḥ saumyo guruḥ kāvyaḥ śanaiśvaraḥ / rāhuḥ keturmaruddhātā dhartā hartā samīrajaḥ

maśakīkṛta devāri daityāriḥ madhusūdanaḥ / kāmaḥ kapiḥ kāmapālaḥ kapilo viśva jīvanaḥ

bhāgīrathī padāṃbhojaḥ setubaṃdha viśāradaḥ / svāhā svadhā haviḥ kavyaṃ havyavāha prakāśakaḥ

svaprakāśo mahāvīro laghuśca amita vikramaḥ / praḍīnoḍḍīnagatimān sadgatiḥ puruṣottamaḥ

jagadātmā jagadhyonirjagadaṃto hyanaṃtakaḥ / vipāpmā niṣkalaṃkaśca mahān madahaṃkṛtiḥ

khaṃ vāyuḥ pṛthvī hyāpo vahnirdikpāla eva ca / kṣetrajñaḥ kṣetra pālaśca palvalīkṛta sāgaraḥ

hiraṇmayaḥ purāṇaśca khecaro bhucaro manuḥ / hiraṇyagarbhaḥ sūtrātmā rājarājo viśāṃpatiḥ

vedāṃta vedyo udgītho vedavedaṃga pāragaḥ / prati grāmasthitaḥ sādhyaḥ sphūrti dāta guṇākaraḥ

nakṣatra mālī bhūtātmā surabhiḥ kalpa pādapaḥ / cintā maṇirguṇanidhiḥ prajā patiranuttamaḥ

puṇyaślokaḥ purārātirjyotiṣmān śarvarīpatiḥ / kilikilyāravatrastapretabhūtapiśācakaḥ

ruṇatraya haraḥ sūkṣmaḥ stūlaḥ sarvagatiḥ pumān / apasmāra haraḥ smartā śṛtirgāthā smṛtirmanuḥ

svarga dvāraṃ prajā dvāraṃ mokṣa dvāraṃ kapīśvaraḥ / nāda rūpaḥ para brahma brahma brahma purātanaḥ

eko naiko janaḥ śuklaḥ svayaṃ jyotirnākulaḥ / jyotiḥ jyotiranādiśca sāttviko rājasattamaḥ

tamo hartā nirālaṃbo nirākāro guṇākaraḥ / guṇāśrayo guṇamayo bṛhatkāyo bṛhadyaśaḥ

bṛhaddhanur bṛhatpādo bṛhanmūrdhā bṛhatsvanaḥ / bṛhat karṇo bṛhannāso bṛhannetro bṛhatgalaḥ

bṛhadhyantro bṛhatceṣṭo bṛhat puccho bṛhat karaḥ / bṛhatgatirbṛhatsevyo bṛhalloka phalapradaḥ ५१//
bṛhacchaktirbṛhadvāṃchā phalado bṛhadīśvaraḥ / bṛhalloka nuto draṣṭā vidyā dāta jagad guruḥ

devācāryaḥ satya vādī brahma vādī kalādharaḥ / sapta pātālagāmī ca malayācala saṃśrayaḥ

uttarāśāsthitaḥ śrīdo divya auṣadhi vaśaḥ khagaḥ / śākhāmṛgaḥ kapīndraśca purāṇaḥ śruti saṃcaraḥ

caturo brāhmaṇo yogī yogagamyaḥ parātparaḥ / anadi nidhano vyāso vaikuṇṭhaḥ pṛthvī patiḥ

parājito jitārātiḥ sadānandaśca īśitā / gopālo gopatirgoptā kaliḥ kālaḥ parātparaḥ

manovegī sadā yogī saṃsāra bhaya nāśanaḥ / tattva dātā ca tattvajñastattvaṃ tattva prakāśakaḥ

śuddho buddho nityamukto bhakta rājo jayapradaḥ / pralayo amita māyaśca māyātīto vimatsaraḥ

māyā-nirjita-rakṣāśca māyā-nirmita-viṣṭapaḥ / māyāśrayaśca nirlepo māyā nirvaṃcakaḥ sukhaḥ

sukhī sukhaprado nāgo maheśakṛta saṃstavaḥ / maheśvaraḥ satyasaṃdhaḥ śarabhaḥ kali pāvanaḥ

raso rasajñaḥ sammanastapascakṣuśca bhairavaḥ / ghrāṇo gandhaḥ sparśanaṃ ca sparśo ahaṃkāramānadaḥ

neti-neti-gamyaśca vaikuṇṭha bhajana priyaḥ / girīśo girijā kānto dūrvāsāḥ kaviraṃgirāḥ

bhṛgurvasiṣṭaśca yavanastumbururnārado amalaḥ / viśva kṣetraṃ viśva bījaṃ viśva netraśca viśvagaḥ

yājako yajamānaśca pāvakaḥ pitarastathā / śraddha buddhiḥ kṣamā tandrā mantro mantrayutaḥ svaraḥ

rājendro bhūpatī ruṇḍa mālī saṃsāra sārathiḥ / nityaḥ saṃpūrṇa kāmaśca bhakta kāmadhuguttamaḥ

gaṇapaḥ kīśapo bhrātā pitā mātā ca mārutiḥ / sahasra śīrṣā puruṣaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt

kāmajit kāma dahanaḥ kāmaḥ kāmya phala pradaḥ / mudrāhārī rākṣasaghnaḥ kṣiti bhāra haro balaḥ

nakha daṃṣṭra yudho viṣṇu bhakto abhaya vara pradaḥ / darpahā darpado dṛptaḥ śata mūrtiramūrtimān

mahā nidhirmahā bhogo mahā bhāgo mahārthadaḥ / mahākāro mahā yogī mahā tejā mahā dyutiḥ

mahā karmā mahā nādo mahā mantro mahā matiḥ / mahāśayo mahodāro mahādevātmako vibhuḥ

rudra karmā kṛta karmā ratna nābhaḥ kṛtāgamaḥ / ambhodhi laṃghanaḥ siṃho nityo dharmaḥ pramodanaḥ

jitāmitro jayaḥ sama vijayo vāyu vāhanaḥ / jīva dāta sahasrāṃśurmukundo bhūri dakṣiṇaḥ

siddharthaḥ siddhidaḥ siddha saṃkalpaḥ siddhi hetukaḥ / sapta pātālacaraṇaḥ saptarṣi gaṇa vanditaḥ

saptābdhi laṃghano vīraḥ sapta dvīporumaṇḍalaḥ / saptāṃga rājya sukhadaḥ sapta mātṛ niśevitaḥ

sapta lokaika mukuṭaḥ sapta hotā svarāśrayaḥ / saptacchando nidhiḥ saptacchandaḥ sapta janāśrayaḥ

sapta sāmopagītaśca sapta pātala saṃśrayaḥ / medhāvī kīrtidaḥ śoka hārī daurbhagya nāśanaḥ

sarva vaśyakaro garbha doṣaghnaḥ putrapautradaḥ / prativādi mukhastaṃbhī tuṣṭacittaḥ prasādanaḥ

parābhicāraśamano duḥkhaghno baṃdha mokṣadaḥ / nava dvāra purādhāro nava dvāra niketanaḥ

nara nārāyaṇa stutyo naranātho maheśvaraḥ / mekhalī kavacī khadgī bhrājiṣṇurjiṣṇusārathiḥ

bahu yojana vistīrṇa pucchaḥ puccha hatāsuraḥ / duṣṭagraha nihaṃtā ca piśāca graha ghātakaḥ

bāla graha vināśī ca dharmo netā kṛpakaraḥ / ugrakṛtyaścogravega ugra netraḥ śata kratuḥ

śata manyustutaḥ stutyaḥ stutiḥ stotā mahā balaḥ / samagra guṇaśālī ca vyagro rakṣo vināśakaḥ

rakṣoghna hasto brahmeśaḥ śrīdharo bhakta vatsalaḥ / megha nādo megha rūpo megha vṛṣṭi nivārakaḥ

megha jīvana hetuśca megha śyāmaḥ parātmakaḥ / samīra tanayo bodhha tattva vidyā viśāradaḥ

amogho amoghahṛṣṭiśca iṣṭado aniṣṭa nāśanaḥ / artho anarthāpahārī ca samartho rāma sevakaḥ

arthī dhanyo asurārātiḥ puṇḍarīkākṣa ātmabhūḥ / saṃkarṣaṇo viśuddhātmā vidyā rāśiḥ sureśvaraḥ

acaloddharako nityaḥ setukṛd rāma sārathiḥ / ānandaḥ paramānando matsyaḥ kūrmo nidhiḥśamaḥ

vārāho nārasiṃhaśca vāmano jamadagnijaḥ / rāmaḥ kṛṣṇaḥ śivo buddhaḥ kalkī rāmāśrayo haraḥ

nandī bhṛngī ca caṇḍī ca gaṇeśo gaṇa sevitaḥ / karmādhyakṣyaḥ surādhyakṣo viśrāmo jagatāṃpatiḥ

jagannathaḥ kapi śreṣṭaḥ sarvāvasaḥ sadāśrayaḥ / sugrīvādistutaḥ śāntaḥ sarva karmā plavaṃgamaḥ

nakhadāritarakṣāśca nakha yuddha viśāradaḥ / kuśalaḥ sughanaḥ śeṣo vāsukistakṣakaḥ svaraḥ

svarṇa varṇo balāḍhyaśca rāma pūjyo aghanāśanaḥ / kaivalya dīpaḥ kaivalyaṃ garuḍaḥ pannago guruḥ

kilyārāvahatārātigarvaḥ parvata bhedanaḥ / vajrāṃgo vajra vegaśca bhakto vajra nivārakaḥ

nakhāyudho maṇigrīvo jvālāmālī ca bhāskaraḥ / prauḍha pratāpastapano bhakta tāpa nivārakaḥ

śaraṇaṃ jīvanaṃ bhoktā nānāceṣṭohyacaṃcalaḥ / susvastho asvāsthyahā duḥkhaśamanaḥ pavanātmajaḥ

pāvanaḥ pavanaḥ kānto bhaktāgassahano balaḥ / megha nādaripurmeghanāda saṃhṛtarākṣasaḥ

kṣaro akṣaro vinītātmā vānareśaḥ satāṃgatiḥ / śrī kaṇṭaḥ śiti kaṇṭaśca sahāyaḥ sahanāyakaḥ

astūlastvanaṇurbhargo devaḥ saṃsṛtināśanaḥ / adhyātma vidyāsāraśca adhyātmakuśalaḥ sudhīḥ

akalmaṣaḥ satya hetuḥ satyagaḥ satya gocaraḥ / satya garbhaḥ satya rūpaḥ satyaṃ satya parākramaḥ

anjanā prāṇaliṃgaca vāyu vaṃśodbhavaḥ śubhaḥ / bhadra rūpo rudra rūpaḥ surūpascitra rūpadhṛt

maināka vaṃditaḥ sūkṣma darśano vijayo jayaḥ / krānta digmaṇḍalo rudraḥ prakaṭīkṛta vikramaḥ

kambu kaṇṭaḥ prasannātmā hrasva nāso vṛkodaraḥ / laṃboṣṭaḥ kuṇḍalī citramālī yogavidāṃ varaḥ

vipaścit kavirānanda vigraho ananya śāsanaḥ / phalguṇīsūnuravyagro yogātmā yogatatparaḥ

yoga vedyo yoga kartā yoga yonirdigaṃbaraḥ / akārādi kṣakārānta varṇa nirmita vigrahaḥ

ulūkhala mukhaḥ siṃhaḥ saṃstutaḥ parameśvaraḥ / śliṣṭa jaṃghaḥ śliṣṭa jānuḥ śliṣṭa pāṇiḥ śikhā dharaḥ

suśarmā amita śarmā ca nārayaṇa parāyaṇaḥ / jiṣṇurbhaviṣṇū rociṣṇurgrasiṣṇuḥ sthāṇureva ca

harī rudrānukṛd vṛkṣa kaṃpano bhūmi kaṃpanaḥ / guṇa pravāhaḥ sūtrātmā vīta rāgaḥ stuti priyaḥ

nāga kanyā bhaya dhvaṃsī rukma varṇaḥ kapāla bhṛt / anākulo bhavopāyo anapāyo veda pāragaḥ

akṣaraḥ puruṣo loka nātho rakṣa prabhu dṛḍaḥ / aṣṭāṃga yoga phalabhuk satya saṃdhaḥ puruṣṭutaḥ

smaśāna sthana nilayaḥ preta vidrāvaṇa kṣamaḥ / paṃcākṣara paraḥ paṃca mātṛko raṃjanadhvajaḥ

yoginī vṛnda vaṃdyaśca śatrughno ananta vikramaḥ / brahmacārī indriya ripuḥ dhṛtadaṇḍo daśātmakaḥ

aprapaṃcaḥ sadācāraḥ śūra senā vidārakaḥ / vṛddhaḥ pramoda ānaṃdaḥ sapta jihva patirdharaḥ

nava dvāra purādhāraḥ pratyagraḥ sāmagāyakaḥ / ṣaṭcakradhāmā svarloko bhayahyanmānado amadaḥ

sarva vaśyakaraḥ śaktirananto ananta maṃgalaḥ / aṣṭa mūrtirdharo netā virūpaḥ svara sundaraḥ

dhūma keturmahā ketuḥ satya keturmahārathaḥ / nandi priyaḥ svatantraśca mekhalī samara priyaḥ

lohāṃgaḥ sarvavid dhanvī ṣaṭkalaḥ śarva īśvaraḥ / phala bhuk phala hastaśca sarva karma phalapradaḥ

dharmādhyakṣo dharmaphalo dharmo dharmaprado arthadaḥ / paṃca viṃśati tattvajñaḥ tāraka brahma tatparaḥ

tri mārgavasatirbhūmiḥ sarva duḥkha nibarhaṇaḥ / ūrjasvān niṣkalaḥ śūlī mālī garjanniśācaraḥ

raktāṃbara dharo rakto rakta mālā vibhūṣaṇaḥ / vana mālī śubhāṃgaśca śvetaḥ svetāṃbaro yuvā

jayo jaya parīvāraḥ sahasra vadanaḥ kaviḥ / śākinī ḍākinī yakṣa rakṣo bhūtaugha bhaṃjanaḥ

sadhyojātaḥ kāmagatir jñāna mūrtiḥ yaśaskaraḥ / śaṃbhu tejāḥ sārvabhaumo viṣṇu bhaktaḥ plavaṃgamaḥ

caturnavati mantrajñaḥ paulastya bala darpahā / sarva lakṣmī pradaḥ śrīmān angadapriya īḍitaḥ

smṛtirbījaṃ sureśānaḥ saṃsāra bhaya nāśanaḥ / uttamaḥ śrīparīvāraḥ śrī bhū durgā ca kāmākhyaka

sadāgatirmātariśca rāma pādābja ṣaṭpadaḥ / nīla priyo nīla varṇo nīla varṇa priyaḥ suhṛt

rāma dūto loka bandhuḥ antarātmā manoramaḥ / śrī rāma dhyānakṛd vīraḥ sadā kiṃpuruṣasstutaḥ

rāma kāryāṃtaraṃgaśca śuddhirgatirānamayaḥ / puṇya ślokaḥ parānandaḥ pareśaḥ priya sārathiḥ

loka svāmi mukti dātā sarva kāraṇa kāraṇaḥ / mahā balo mahā vīraḥ pārāvāragatirguruḥ

samasta loka sākṣī ca samasta sura vaṃditaḥ / sītā sameta śrī rāma pāda sevā duraṃdharaḥ

iti śrī sītā sameta śrī rāma pāda sevā duraṃdhara śrī hanumat sahasra nāma stotraṃ saṃpūrṇaṃ //