Skanda Purana · Chapter 5.131
śrīmārkaṇḍeya uvāca -
narmadādakṣiṇe kūle nāgatīrthamanuttamam /
yatra siddhā mahānāgā bhaye jāte tato nṛpa
yudhiṣṭhira uvāca -
mahābhayānāṃ lokasya nāgānāṃ dvijasattama /
kathaṃ jātaṃ bhayaṃ tīvraṃ yena te tapasi sthitāḥ
bhūtaṃ bhavyaṃ bhaviṣyacca yatsurāsuramānave /
tāta te viditaṃ sarvaṃ tena me kautukaṃ mahat
mama saṃtāpajaṃ duḥkhaṃ duryodhanasamudbhavam /
tava vaktrāmbujaughena plāvitaṃ nirvṛtiṃ gatam
śrutvā tava mukhodgītāṃ kathāṃ pāpapraṇāśanīm /
bhūyo bhūyaḥ smṛtirjātā śravaṇe mama suvrata
na kleśatvaṃ dvije yuktaṃ na cānyo jānate phalam /
vidyādānasya mahataḥ śrāvitasya sutasya ca
evaṃ jñātvā yathānyāyaṃ yaḥ praśnaḥ pṛcchito mayā /
kathā tu kathyatāṃ vipra dayāṃ kṛtvā mamopari
mārkaṇḍeya uvāca -
yathā yathā tvaṃ nṛpa bhāṣase ca tathā tathā me sukhameti bhāratī /
śaithilyabhāvājjarayānvitasya tvatsauhṛdaṃ naśyati naiva tāta
kathayāmi yathāvṛttamitihāsaṃ purātanam /
kathitaṃ pūrvato vṛddhaiḥ pāramparyeṇa bhārata
dve bhārye kaśyapasyāstāṃ sarvalokeṣvanuttame /
garutmato vai vinatā sarpāṇāṃ kadrureva ca
aśvasaṃdarśanāttābhyāṃ kalirūpaṃ vyavasthitam /
prabhātakāle rājendra bhāskarākāravarcasam
taṃ dṛṣṭvā vinatā rūpamaśvaṃ sarvatra pāṇḍuram /
atha tāṃ kadrūmavocatsā paśya paśya varānane
uccaiḥśravasaḥ sādṛśyaṃ paśya sarvatra pāṇḍuram /
dhāvamānamaviśrāntaṃ javena pavanopamam
taṃ dṛṣṭvā sahasā yāntamīrṣyābhāvena mohitā /
kṛṣṇaṃ matvā tathājalpattayā saha nṛpottama
vinate tvaṃ mṛṣā loke nṛśaṃse kulapāṃsani /
kṛṣṇaṃ cainaṃ vada śvetaṃ narakaṃ yāsyase param
vinatovāca -
satyānṛte tu vacane paṇo'yaṃ te mamaiva tu /
sahasraṃ vatsarāndāsī bhaveyaṃ tava veśmani
tatheti te pratijñāya rātrau gatvā svakaṃ gṛham /
parityajya ubhe te tu krodhamūrchitamūrchite
bandhugarvasya gatvā tu kathayāmāsa taṃ paṇam /
kadrūrvinatayā sārddhaṃ yadvṛttaṃ pramadālaye
tacchrutvā bāndhavāḥ sarve kadrūputrāstathaiva ca /
na manyante hitaṃ kāryaṃ kṛtaṃ mātrā vigarhitam
akṛṣṇaḥ kṛṣṇatāmamba kathaṃ gaccheddhayottamaḥ /
dāsatvaṃ prāpsyase tvaṃ hi paṇenānena suvrate
kadrūruvāca -
bhaveyaṃ na yathādāsī tatkurudhvaṃ hi satvaram /
viśadhvaṃ romakūpeṣu tasyāśvasya matirmama
kṣaṇamātraṃ kṛte kārye sā dāsī ca bhavenmama /
tataḥ svasthoragāḥ sarve bhaviṣyatha yathāsukham
sarpā ūcuḥ /
yathā tvaṃ jananī devi pannagānāṃ matā bhuvi /
tathāpi sā viśeṣeṇa vañcitavyā na karhicit
kadrūruvāca -
mama vākyamakurvāṇā ye kecidbhuvi pannagāḥ /
havyavāhamukhaṃ sarve te yāsyantyavicāritāḥ
etacchrutvā tu vacanaṃ ghoraṃ mātṛmukhodbhavam /
kecitpraviṣṭā romāṇi tathānye girisaṃsthitāḥ
kecitpraviṣṭā jāhnavyāmanye ca tapasi sthitāḥ
tato varṣasahasrānte tutoṣa parameśvaraḥ /
mahādevo jagaddhātā hyuvāca parayā girā
bho bhoḥ sarpā nivartadhvaṃ tapaso'sya mahatphalam /
yamicchatha dadāmyadya nātra kāryā vicāraṇā
sarpā ūcuḥ /
kadrūśāpabhayādbhītā devadeva maheśvara /
tava pārśve vasiṣyāmo yāvadābhūtasamplavam
devadeva uvāca -
ekaścāyaṃ mahābāhurvāsukirbhujagottamaḥ /
mama pārśve vasennityaṃ sarveṣāṃ bhayarakṣakaḥ
anyeṣāṃ caiva sarpāṇāṃ bhayaṃ nāsti mamājñayā /
āplutya narmadātoye bhujagāste ca rakṣitāḥ
nāsti mṛtyubhayaṃ teṣāṃ vasadhvaṃ yatra cepsitam /
kadrūśāpabhayaṃ nāsti hyeṣa me vistaraḥ paraḥ
evaṃ dattvā varaṃ teṣāṃ devadevo maheśvaraḥ /
jagāmākāśamāviśya kailāsaṃ dharaṇīdharam
gate cādarśanaṃ deve vāsukipramukhā nṛpa /
sthāpayitvā tathā jagmurdevadevaṃ maheśvaram
tatra tīrthe tu yaḥ kaścitpañcamyāmarcayecchivam /
tasya nāgakulānyaṣṭau na hiṃsanti kadācana
mṛtaḥ kālena mahatā tatra tīrthe nareśvara /
śivasyānucaro bhūtvā vasate kālamīpsitam
// iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe nāgeśvaratīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāmaikatriṃśadadhikaśatatamo'dhyāyaḥ //
Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0