Language

ENहिગુ
Scripture Library

Skanda Purana · Chapter 5.103

5.103.103.1

śrīmārkaṇḍeya uvāca -
tato gacchenmahīpāla eraṇḍīsaṅgamaṃ param /
yacchrutaṃ vai mayā rājañchivasya vadataḥ purā

5.103.103.2

etadeva purā praśnaṃ gauryā pṛṣṭastu śaṅkaraḥ /
provāca nṛpaśārdūla guhyādguhyataraṃ śubham

5.103.103.3

īśvara uvāca -
śṛṇu devi paraṃ guhyaṃ nākhyātaṃ kasyacinmayā /
revāyāścottare kūle tīrthaṃ paramaśobhanam /
bhrūṇahatyāharaṃ devi kāmadaṃ putravardhanam

5.103.103.4

pārvatyuvāca -
kathayasva mahādeva tīrthaṃ paramaśobhanam /
bhrūṇahatyāharaṃ kasmātkāmadaṃ svargadarśanam

5.103.103.5

īśvara uvāca -
atrirnāma mahādevi mānaso brahmaṇaḥ sutaḥ /
agnihotrarato nityaṃ devatātithipūjakaḥ

5.103.103.6

somasaṃsthāśca saptaiva kṛtā vipreṇa pārvati /
anasūyeti vikhyātā bhāryā tasya guṇānvitā

5.103.103.7

pativratā patiprāṇā patyuḥ kāryahite ratā /
evaṃ yāti tataḥ kāle na putrā na ca putrikā

5.103.103.8

aparāhṇe mahādevi sukhāsīnau tu sundari /
vadantau sukhaduḥkhāni pūrvavṛttāni yāni ca

5.103.103.9

atriruvāca -
saumye śubhe priye kānte cārusarvāṅgasundari /
vidyāvinayasampanne padmapatranibhekṣaṇe

5.103.103.10

pūrṇacandranibhākāre pṛthuśroṇibharālase /
na tvayā sadṛśī nārī trailokye sacarācare

5.103.103.11

ratiputraphalā nārī paṭhyate vedavādibhiḥ /
putrahīnasya yatsaukhyaṃ tatsaukhyaṃ mama sundari

5.103.103.12

yathāhaṃ na tathā putraḥ samarthaḥ sarvakarmasu /
punnāmanarakādbhadre jātamātreṇa sundari

5.103.103.13

patantaṃ rakṣayeddevi mahāpātakinaṃ yadi /
mahāghore gatā vāpi duṣṭakarmapitāmahāḥ

5.103.103.14

taddharanti suputrāśca vaitaraṇyāṃ gatānapi /
putreṇa lokāñjayati pautreṇa paramā gatiḥ

5.103.103.15

atha putrasya pautreṇa pragacchedbrahma śāśvatam /
nāsti putrasamo bandhuriha loke paratra ca

5.103.103.16

ahaśca madhyarātre ca cintayānasya sarvadā /
śuṣyanti mama gātrāṇi grīṣme nadyudakaṃ yathā

5.103.103.17

anasūyovāca -
yattvayā śocitaṃ vipra tatsarvaṃ śocayāmyaham /
tavodvegakaraṃ yacca tanme dahati cetasi

5.103.103.18

yena putrā bhaviṣyanti āyuṣmanto guṇānvitāḥ /
tatkāryaṃ ca samīkṣasva yena tuṣyetprajāpatiḥ

5.103.103.19

atriruvāca -
tapastaptaṃ mayā bhadre jātamātreṇa duṣkaram /
vratopavāsaniyamaiḥ śākāhāreṇa sundari

5.103.103.20

kṣīṇadehastu tiṣṭhāmi hyaśakto'haṃ mahāvrate /
tena śocāmi cātmānaṃ rahasyaṃ kathitaṃ mayā

5.103.103.21

anasūyovāca -
bhartuḥ pativratā nārī ratiputravivardhinī /
trivargasādhanā sā ca ślāghyā ca viduṣāṃ jane

5.103.103.22

japastapastīrthayātrā mṛḍejyāmantrasādhanam /
devatārādhanaṃ caiva strīśūdrapatanāni ṣaṭ

5.103.103.23

īdṛśaṃ tu mahādoṣaṃ strīṇāṃ tu vratasādhane /
vadanti munayaḥ sarve yathoktaṃ vedabhāṣitam

5.103.103.24

anujñātā tvayā brahmaṃstapastapsyāmi duṣkaram /
putrārthitvaṃ samuddiśya toṣayāmi surottamān

5.103.103.25

atriruvāca -
sādhu sādhu mahāprājñe mama saṃtoṣakāriṇi /
ājñātā tvaṃ mayā bhadre putrārthaṃ tapa āśraya

5.103.103.26

devatānāṃ manuṣyāṇāṃ pitḥṇāmanṛṇo bhave /
na bhāryāsadṛśo bandhustriṣu lokeṣu vidyate

5.103.103.27

tena devāḥ praśaṃsanti na bhāryāsadṛśaṃ sukham /
sanmukhe manmukhāḥ putrāḥ vilome tu parāṅmukhāḥ

5.103.103.28

tena bhāryāṃ praśaṃsanti sadevāsuramānuṣāḥ /
mahāvrate mahāprājñe sattvavati śubhekṣaṇe

5.103.103.29

tapastapasva śīghraṃ tvaṃ putrārthaṃ tu mamājñayā /
etadvākyāvasāne tu sāṣṭāṅgaṃ praṇatābravīt

5.103.103.30

tvatprasādena viprendra sarvānkāmānavāpnuyām /
haṃsalīlāgatiḥ sā ca mṛgākṣī varavarṇinī

5.103.103.31

niyamasthā tato bhūtvā samprāptā narmadāṃ nadīm /
śivasvedodbhavāṃ devīṃ sarvapāpapraṇāśanīm

5.103.103.32

yasyā darśanamātreṇa naśyate pāpasañcayaḥ /
snānamātreṇa vai yasyā aśvamedhaphalaṃ labhet

5.103.103.33

ye pibanti mahādevi śraddadhānāḥ payaḥ śubham /
somapānena tattulyaṃ nātra kāryā vicāraṇā

5.103.103.34

ye smaranti divā rātrau yojanānāṃ śatairapi /
mucyante sarvapāpebhyo rudralokaṃ prayānti te

5.103.103.35

narmadāyāḥ samīpe tu tāvubhau yojanadvaye /
na paśyanti yamaṃ tatra ye mṛtā varavarṇini

5.103.103.36

tatastaduttare kūle eraṇḍyāḥ saṅgame śubhe /
niyamasthā viśālākṣī śākāhāreṇa sundari

5.103.103.37

toṣayantī trīṃśca devāñchubhaiḥ stotrairvrataistathā /
grīṣmeṣu ca mahādevi pañcāgniṃ sādhayettataḥ

5.103.103.38

varṣākāle cārdravāsāścareccāndrāyaṇāni ca /
hemante tu tataḥ prāpte toyamadhye vasetsadā

5.103.103.39

prātaḥsnānaṃ tataḥ sandhyāṃ kuryāddevarṣitarpaṇam /
devānāmarcanaṃ kṛtvā homaṃ kuryādyathāvidhi

5.103.103.40

yajate vaiṣṇavāṃllokān snānajāpyahutena ca /
evaṃ varṣaśate prāpte rudraviṣṇupitāmahāḥ

5.103.103.41

samprāptā dvijarūpaistu eraṇḍyāḥ saṅgame priye /
purataḥ saṃsthitāstasyā vedamabhyuddharanti ca

5.103.103.42

anasūyā japaṃ tyaktvā nirīkṣya tānmuhurmuhuḥ /
utthitā sā viśālākṣī arghaṃ dattvā yathāvidhi

5.103.103.43

adya me saphalaṃ janma adya me saphalaṃ tapaḥ /
darśanena tu viprāṇāṃ sarvapāpaiḥ pramucyate

5.103.103.44

pradakṣiṇaṃ tataḥ kṛtvā sāṣṭāṅgaṃ praṇatābravīt /
kandamūlaphalaṃ śākaṃ nīvārānapi pāvanān /
prayacchāmyahamadyaiva munīnāṃ bhāvitātmanām

5.103.103.45

viprā ūcuḥ /
tapasā tu vicitreṇa tapaḥsatyena suvrate /
tṛptāḥ sma sarvakāmaistu suvrate tava darśanāt

5.103.103.46

asmākaṃ kautukaṃ jātaṃ tāpasena vratena yat /
svargamokṣasutasyārthe tapastapasi duṣkaram

5.103.103.47

anasūyovāca -
tapasā sidhyate svargastapasā paramā gatiḥ /
tapasā cārthakāmau ca tapasā guṇavānsutaḥ /
tapa eva ca me viprāḥ sarvakāmaphalapradam

5.103.103.48

viprā ūcuḥ /
tanvī śyāmā viśālākṣī snigdhāṅgī rūpasaṃyutā /
haṃsalīlāgatigamā tvaṃ ca sarvāṅgasundarī

5.103.103.49

kiṃ ca te tapasā kāryamātmānaṃ śocyase katham

5.103.103.50

anasūyovāca -
yadi rudraśca viṣṇuśca svayaṃ sākṣātpitāmahaḥ /
gūḍharūpadharāḥ sarve taccihnamupalakṣaye

5.103.103.51

tasyā vākyāvasāne tu svarūpaṃ darśayanti te /
svasvarūpaiḥ sthitā devāḥ sūryakoṭisamaprabhāḥ

5.103.103.52

caturbhujo mahādevi śaṅkhacakragadādharaḥ /
atasīpuṣpavarṇastu pītavāsā janārdanaḥ

5.103.103.53

garutmānvāhanaṃ yasya śriyā ca sahito hariḥ /
prasannavadanaḥ śrīmānsvayaṃrūpo vyavasthitaḥ

5.103.103.54

pītavāsā mahādevi caturvadanapaṅkajaḥ /
haṃsopari samārūḍho hyakṣamālākarodyataḥ

5.103.103.55

āgato narmadātīre brahmā lokapitāmahaḥ /
yo'sau sarvajagadvyāpī svayaṃ sākṣānmaheśvaraḥ

5.103.103.56

vṛṣabhaṃ tu samārūḍho daśabāhusamanvitaḥ /
bhasmāṅgarāgaśobhāḍhyaḥ pañcavaktrastrilocanaḥ

5.103.103.57

jaṭāmukuṭasaṃyuktaḥ kṛtacandrārddhaśekharaḥ /
evaṃrūpadharo devaḥ sarvavyāpī maheśvaraḥ

5.103.103.58

anasūyā nirīkṣyaitaddevānāṃ darśanaṃ param /
vepamānā tataḥ sādhvī surāndṛṣṭvā muhurmuhuḥ

5.103.103.59

anasūyovāca -
kiṃ vyāpārasvarūpāstu viṣṇurudrapitāmahāḥ /
etadvai śrotumicchāmi hyaśeṣaṃ kathayantu me

5.103.103.60

brahmovāca -
prāvṛṭkālo hyahaṃ brahmā āpaścaiva prakīrtitāḥ /
megharūpo hyahaṃ prokto varṣayāmi ca bhūtale

5.103.103.61

ahaṃ sarvāṇi bījāni prāksandhyāsūdite ravau /
etadvai kāraṇaṃ sarvaṃ rahasyaṃ kathitaṃ param

5.103.103.62

viṣṇuruvāca -
hemantaśca bhavedviṣṇurviśvarūpaṃ carācaram /
pālanāya jagatsarvaṃ viṣṇormāhātmyamuttamam

5.103.103.63

rudra uvāca -
grīṣmakālo hyahaṃ proktaḥ sarvabhūtakṣayaṃkaraḥ /
karṣayāmi jagatsarvaṃ rudrarūpastapasvini

5.103.103.64

evaṃ brahmā ca viṣṇuśca rudraścaiva mahāvrate /
trayo devāstrayaḥ sandhyāstrayaḥ kālāstrayo'gnayaḥ

5.103.103.65

tathā brahmā ca viṣṇuśca rudraścaikātmatāṃ gataḥ /
varaṃ dadyuśca te bhadre yastvayā manasīpsitam

5.103.103.66

anasūyovāca -
dhanyā puṇyā hyahaṃ loke ślāghyā vandyā ca sarvadā /
brahmā viṣṇuśca rudraśca prasannavadanāḥ śubhāḥ

5.103.103.67

yadi tuṣṭāstrayo devā dayāṃ kṛtvā mamopari /
asmiṃstīrthe tu sāṃnidhyādvaradāḥ santu me sadā

5.103.103.68

rudra uvāca -
evaṃ bhavatu te vākyaṃ yattvayā prārthitaṃ śubhe /
pratyakṣā vaiṣṇavī māyā eraṇḍīnāma nāmataḥ

5.103.103.69

yasyā darśanamātreṇa naśyate pāpasañcayaḥ /
caitramāse tu samprāpte ahorātroṣito bhavet

5.103.103.70

eraṇḍyāḥ saṅgame snātvā brahmahatyāṃ vyapohati /
rātrau jāgaraṇaṃ kuryātprabhāte bhojayeddvijān

5.103.103.71

yathoktena vidhānena piṇḍaṃ dadyādyathāvidhi /
pradakṣiṇāṃ tato dadyāddhiraṇyaṃ vastrameva ca

5.103.103.72

rajataṃ ca tathā gāvo bhūmidānamathāpi vā /
sarvaṃ koṭiguṇaṃ proktamiti svāyambhuvo'bravīt

5.103.103.73

ye mriyanti narā devi eraṇḍyāḥ saṅgame śubhe /
yāvadyugasahasraṃ tu rudraloke vasanti te

5.103.103.74

ahorātroṣito bhūtvā japedrudrāṃśca vaidikān /
ekādaśaikasaṃjñāṃśca sa yāti paramāṃ gatim

5.103.103.75

vidyārthī labhate vidyāṃ dhanārthī labhate dhanam /
putrārthī labhate putrāṃllabhetkāmān yathepsitān

5.103.103.76

eraṇḍyāḥ saṅgame snātvā revāyā vimale jale /
mahāpātakino vāpi te yānti paramāṃ gatim

5.103.103.77

anasūyovāca -
yadi tuṣṭāstrayo devā mama bhaktipracoditāḥ /
mama putrā bhavantveva harirudrapitāmahāḥ

5.103.103.78

viṣṇuruvāca -
pūjyā yatputratāṃ yānti na kadācicchrutaṃ mayā /
śubhe dadāmi putrāṃste devatulyaparākramān /
rūpavanto guṇopetānyajvinaśca bahuśrutān

5.103.103.79

anasūyovāca -
īpsitaṃ tacca dātavyaṃ yanmayā prārthitaṃ hare /
nānyathā caiva kartavyā mama putraiṣaṇā tu yā

5.103.103.80

viṣṇuruvāca -
pūrvaṃ tu bhṛgusaṃvāde garbhavāsa upārjitaḥ /
tasyāhaṃ caiva pāraṃ tu naiva paśyāmi śobhane

5.103.103.81

smaramāṇaḥ purāvṛttaṃ cintayāmi punaḥpunaḥ /
evaṃ saṃcintya te devāḥ pitāmahamaheśvarāḥ

5.103.103.82

ayonijā bhaviṣyāmastava putrā varānane /
yonivāse mahāprājñi devā naiva vrajanti ca

5.103.103.83

sāṃnidhyātsaṅgame devi lokānāṃ tu varapradāḥ /
eraṇḍī vaiṣṇavī māyā pratyakṣā tvaṃ bhaviṣyasi

5.103.103.84

trayo devāḥ sthitāḥ pātha revāyā uttare taṭe /
varaprāptā tu sā devī gatā māhendraparvatam

5.103.103.85

kṣīṇāṅgī śukladehā ca rūkṣakeśī sudāruṇā /
kṛtayajñopavītā sā taponiṣṭhā śubhekṣaṇā

5.103.103.86

śilātalaniviṣṭo'sau dṛṣṭaḥ kānto mahāyaśāḥ /
hṛṣṭacitto'bhavaddevi uttiṣṭhottiṣṭha sābravīt

5.103.103.87

atriruvāca -
sādhu sādhu mahāprājñe hyanasūye mahāvrate /
acintyaṃ gālavādīnāṃ varaṃ prāptāsi durlabham

5.103.103.88

anasūyovāca -
tvatprasādena devarṣe varaṃ prāptāsmi durlabham /
tena devāḥ praśaṃsanti siddhāśca ṛṣayo'malāḥ

5.103.103.89

evamuktā tu sā devī harṣeṇa mahatā yutā /
ālokayettataḥ kāntaṃ tenāpi śubhadarśanā

5.103.103.90

īkṣaṇāccaiva saṃjātaṃ lalāṭe maṇḍalaṃ śubham /
navayojanasāhasraṃ maṇḍalaṃ raśmibhirvṛtam

5.103.103.91

kadambagolakākāraṃ triguṇaṃ parimaṇḍalam /
tasya madhye tu deveśi puruṣo divyarūpadhṛk

5.103.103.92

hemavarṇo'mṛtamayaḥ sūryakoṭisamaprabhaḥ /
ādyaḥ putro'nasūyāyāḥ svayaṃ sākṣātpitāmahaḥ

5.103.103.93

candramā iti vikhyātaḥ somarūpo nṛpātmaja /
iṣṭāpūrte ca saṃpāti kalāṣoḍaśakena tu

5.103.103.94

pratipacca dvitīyā ca tṛtīyā ca maheśvari /
caturthī pañcamī caiva avyayā ṣoḍaśī kalā

5.103.103.95

caturvidhasya lokasya sūkṣmo bhūtvā varānane /
āprīṇāti jagatsarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram

5.103.103.96

sarve te hyupajīvanti hutaṃ dattaṃ śaśisthitam /
vanaspatigate some dhanavāṃśca varānane

5.103.103.97

bhuñjan paragṛhe mūḍho dadedabdakṛtaṃ śubham /
vanaspatigate some yastu chindyādvanaspatīn /
tena pāpena deveśi narā yānti yamālayam

5.103.103.98

vanaspatigate some maithunaṃ yo niṣevate /
brahmahatyāsamaṃ pāpaṃ labhate nātra saṃśayaḥ

5.103.103.99

vanaspatigate some manthānaṃ yo'dhivāhayet /
gāvastasya praṇaśyanti yāśca vai pūrvasaṃcitāḥ

5.103.103.100

vanaspatigate some hyadhvānaṃ yo'dhigacchati /
bhavanti pitarastasya taṃ māsaṃ reṇubhojanāḥ

5.103.103.101

amāvasyāṃ mahādevi yastu śrāddhaprado bhavet /
abdamekaṃ viśālākṣi tṛptāstatpitaro dhruvam

5.103.103.102

hiraṇyaṃ rajataṃ vastraṃ yo dadāti dvijātiṣu /
sarvaṃ lakṣaguṇaṃ devi labhate nātra saṃśayaḥ

5.103.103.103

evaṃ guṇaviśiṣṭo'sau somarūpaḥ prajāpatiḥ /
saṃjātaḥ prathamaḥ putro hyanasūyāsunandanaḥ

5.103.103.104

dvitīyastu mahādevi durvāsā nāma nāmataḥ /
sṛṣṭisaṃhārakartā ca svayaṃ sākṣānmaheśvaraḥ

5.103.103.105

ṛṣimadhyagato devi tapastapati duṣkaram /
so'pi rudratvamāyāti samprāpte bhūtaviplave

5.103.103.106

indro'pi śaptastenaiva durvāsasā varānane /
dvitīyasya tu putrasya sambhavaḥ kathito mayā

5.103.103.107

dattātreyasvarūpeṇa bhagavānmadhusūdanaḥ /
jagadvyāpī jagannāthaḥ svayaṃ sākṣājjanārdanaḥ

5.103.103.108

ete devāstrayaḥ putrā anasūyāyā maheśvari /
varadānena te devā hyavatīrṇā mahītale

5.103.103.109

putraprāptikaraṃ tīrthaṃ revāyāścottare taṭe /
anasūyākṛtaṃ pārtha sarvapāpakṣayaṃ param

5.103.103.110

śrīmārkaṇḍeya uvāca -
āścaryabhūtaṃ loke'sminnarmadāyāṃ purātanam /
bhrūṇahatyā gatā tatra brāhmaṇasya narādhipa

5.103.103.111

yudhiṣṭhira uvāca -
itihāsaṃ dvijaśreṣṭha kathayasva mamānagha /
sarvapāpaharaṃ loke duḥkhārtasya ca kathyatām

5.103.103.112

śrīmārkaṇḍeya uvāca -
suvarṇaśilake grāme gautamānvayasambhavaḥ /
kṛṣīvalo mahādevi bhāryāputrasamanvitaḥ

5.103.103.113

vasate tatra govindaḥ saṃjāto vipule kule /
putradārasamopeto gṛhakṣetrarataḥ sadā

5.103.103.114

śakaṭaṃ pūrayitvā tu kāṣṭhānāmagamadguham /
prakṣiptāni ca kāṣṭhāni hyekākī kṣudhayānvitaḥ

5.103.103.115

riṅgamāṇastadā putraḥ pituḥ śabdātsamāgataḥ /
na dṛṣṭastena vai putraḥ kāṣṭhaiḥ saṃchādito'vaśaḥ

5.103.103.116

āgatastvarito gehe pipāsārto narādhipa /
śakaṭaṃ mocya taddvāri savṛṣaṃ rajjusaṃyutam

5.103.103.117

bhāryā tasyaiva yā dṛṣṭā cittajñā vaśavartinī /
dṛṣṭvā nipātitaṃ putraṃ kāṣṭhairnirbhinnamastakam

5.103.103.118

ajalpamānākaruṇaṃ nikṣiptaṃ jñolikāṃ śiśum /
śuśrūṣaṇe ratā sādhvī priyasya ca narādhipa

5.103.103.119

tataḥ snānādikaṃ kṛtvā bhojanācchayanaṃ śubham /
putraṃ putravatāṃ śreṣṭhā hyutthāpayati śāsanaiḥ

5.103.103.120

yadā ca notthitaḥ suptaḥ putraḥ pañcatvamāgataḥ /
tadā sā dīnavadanā ruroda ca mumoha ca

5.103.103.121

tacchrutvā ruditaṃ śabdaṃ govindastrastamānasaḥ /
kimetaditi coktvā tu patito dharaṇītale

5.103.103.122

dvāvetau muktakeśau tu bhūmau nipatitau nṛpa /
vilepāte ca rājendra niḥśvāsocchvāsitena ca

5.103.103.123

kaṃ paśye prāṅgaṇe putraṃ dṛṣṭvā krīḍantamāturam /
saṃdhārayiṣye hṛdayaṃ sphuṭitaṃ tava kāraṇe

5.103.103.124

tvajjanmāntaṃ yaśo nityamakṣayāṃ kulasantatim /
dṛṣṭvā kimanṛṇībhūto yāsyāmi paramāṃ gatim

5.103.103.125

mama vṛddhasya dīnasya gatistvaṃ kila putraka /
ete manorathāḥ sarve cintitā viphalā gatāḥ

5.103.103.126

imāṃ tu vikalāṃ dīnāṃ vihīnāṃ sutabāndhavaiḥ /
rudantīṃ patitāṃ pāhi mātaraṃ dharaṇītale

5.103.103.127

punnāmno narakādyasmātpitaraṃ trāyate sutaḥ /
tena putra iti proktaḥ svayameva svayambhuvā

5.103.103.128

aputrasya gṛhaṃ śūnyaṃ diśaḥ śūnyā hyabāndhavāḥ /
mūrkhasya hṛdayaṃ śūnyaṃ sarvaśūnyaṃ daridratā

5.103.103.129

mṛṣāyaṃ vadate lokaścandanaṃ kila śītalam /
putragātrapariṣvaṅgaścandanādapi śītalaḥ

5.103.103.130

śmaśrugrahaṇakrīḍantaṃ dhūlidhūsaritānanam /
puṇyahīnā na paśyanti nijotsaṅgasamāsthitam

5.103.103.131

digambaraṃ gatavrīḍaṃ jaṭilaṃ dhūlidhūsaram /
puṇyahīnā na paśyanti gaṅgādharamivātmajam

5.103.103.132

vīṇāvādyasvaro loke susvaraḥ śrūyate kila /
ruditaṃ bālakasyaiva tasmādāhlādakārakam

5.103.103.133

mṛgapakṣiṣu kākeṣu paśūnāṃ svarayoniṣu /
putraṃ teṣu samasteṣu vallabhaṃ bruvate budhāḥ

5.103.103.134

matsyāśvaprakarāścaiva kūrmagrāhādayo'pi vā /
putrotpattau ca hṛṣyanti vipattau yānti duḥkhitām

5.103.103.135

devagandharvayakṣāśca hṛṣyante putrajanmani /
pañcatve te'pi śocanti mandabhāgyo'smi putraka

5.103.103.136

ṛṣimelāpakaṃ cakre putrārthe rāghavo nṛpa /
indrasthāne sthitastasya prokṣate hyāsanaṃ yataḥ

5.103.103.137

svargavāsaṃ sutādbāhyaṃ vidyate na tu pāṇḍava /
cakre daśarathastasmātputrārthaṃ yajñamuttamam

5.103.103.138

rāmo lakṣmaṇaśatrughnau bharatastatra sambhavāt /
kārtavīryo jito yena rāmeṇāmitatejasā

5.103.103.139

sa rāmo rāmacandreṇa aṣṭavarṣeṇa nirjitaḥ /
ekākinā hato vālī plavagaḥ śatrudurjayaḥ

5.103.103.140

rāvaṇo brahmaputro yastrailokyaṃ yasya śaṅkate /
hataḥ sa rāmacandreṇa saputraḥ sahabāndhavaḥ

5.103.103.141

evaṃ putraṃ vinā saukhyaṃ martyaloke na vidyate /
vaṃśārthe maithunaṃ yasya svargārthe yasya bhāratī

5.103.103.142

mṛṣṭānnaṃ brāhmaṇasyārthe svarge vāsaṃ tu yānti te /
brahmahatyāśvamedhābhyāṃ na paraṃ pāpapuṇyayoḥ

5.103.103.143

putrotpattivipattibhyāṃ na paraṃ sukhaduḥkhayoḥ /
kiṃ bravīmīti bho vatsa na tu saukhyaṃ sutaṃ vinā

5.103.103.144

evaṃ bahuvidhaṃ duḥkhaṃ pralapitvā punaḥpunaḥ /
janaiścāśvāsito vipro bālaṃ gṛhya bahirgataḥ

5.103.103.145

tataḥ saṃskṛtya taṃ bālaṃ vidhidṛṣṭena karmaṇā /
samavetau tu duḥkhārtāvāgatau svagṛhaṃ punaḥ

5.103.103.146

evaṃ gṛhāgate vipre rātrirjātā yudhiṣṭhira /
bhūmau prasupto govindaḥ putraśokena pīḍitaḥ

5.103.103.147

yāvannirīkṣate bhāryā bhartāraṃ duḥkhapīḍitam /
kṛmirāśigataṃ sarvaṃ govindaṃ samapaśyata

5.103.103.148

duḥkhādduḥkhatare magnā dṛṣṭvā taṃ pātakānvitam /
evaṃ duḥkhanimagnāyāḥ śarvarī vigatā tadā

5.103.103.149

paśupālastu mahiṣīmuktvāraṇye'gamadgṛhāt /
araṇye mahiṣīḥ sarvā rakṣayitvā gṛhāgataḥ

5.103.103.150

vijñaptaḥ paśupālena govindo brāhmaṇottamaḥ /
yāvadbhokṣyāmyahaṃ svāminmahiṣīstvaṃ ca rakṣase

5.103.103.151

tataḥ sa tvarito vipro jagāma mahiṣīḥ prati /
na tatra mahiṣīḥ paśyetpaścātkṣetrābhisammukham

5.103.103.152

dhāvamānaśca viprastu eraṇḍīsaṅgame gataḥ /
tataḥ praviṣṭastu jale revairaṇḍyostu saṅgame

5.103.103.153

tajjalaṃ pītamātraṃ tu tvarayā cātitarṣitaḥ /
akāmātsalilaṃ pītvā prakṣālya nayane śubhe

5.103.103.154

ājagāma tataḥ paścādbhavanaṃ divasakṣaye /
bhuktvā duḥkhānvito rātrau govindaḥ śayanaṃ yayau

5.103.103.155

nidrābhibhūtaḥ śokena śrameṇaiva tu kheditaḥ /
punastaccārdharātre tu tasya bhāryā yudhiṣṭhira

5.103.103.156

kṛmibhirveṣṭitaṃ gāntraṃ kvacitpaśyatyaveṣṭitam /
punaḥ sā vismayāviṣṭā tasya bhāryā guṇānvitā /
uvāca duṣkṛtaṃ tasya sādhvasāviṣṭacetasā

5.103.103.157

bhāryovāca -
atīte pañcame cāhni tvindhanaṃ kṣipatastu te /
gṛhapaścādgato bālo hyajñānādghātitastvayā

5.103.103.158

mayā tatpātakaṃ ghoraṃ rahasyaṃ na prakāśitam /
tena pracchannapāpena dahyamānā divāniśam

5.103.103.159

na sukhaṃ tava gātrasya paśyāmi na hi cātmanaḥ /
nidrā mama śamaṃ yātā ratiścaiva tvayā saha

5.103.103.160

śrūyate mānave śāstre śloko gīto maharṣibhiḥ /
smṛtvā smṛtvā tu taṃ citte paritāpo na śāmyati

5.103.103.161

kīrtanānnaśyate dharmo vardhate'sau nigūhanāt /
iha loke pare caiva pāpasyāpyevameva ca

5.103.103.162

evaṃ saṃcityamānāhaṃ sthitā rātrau bhayāturā /
kṛmirāśigataṃ tvāṃ hi kasyāhaṃ kathayāmi kim

5.103.103.163

punastvaṃ cādya me dṛṣṭo bhrūṇahatyākṛmiśritaḥ /
kvacidbhindanti te gātraṃ kvacinnaṣṭāḥ samantataḥ

5.103.103.164

etatsaṃsmṛtya saṃsmṛtya vimṛśāmi punaḥpunaḥ /
na jāne kāraṇaṃ kiṃcitpṛcchantyāḥ kathayasva me

5.103.103.165

taḍāgaṃ vā saridvāpi tīrthaṃ vā devatārcanam /
yaṃ gato'si prabhāvo'yaṃ tasya nānyasya me sthitam

5.103.103.166

evamuktastu vipro'sau kathayāmāsa bhārata /
bhāryāyā yaddivā vṛttaṃ śaṅkamāno nṛpottama

5.103.103.167

adyāhaṃ mahiṣīsārthaṃ eraṇḍīsaṅgamaṃ gataḥ /
nābhimātre jale gatvā pītavānsalilaṃ bahu

5.103.103.168

nānyattīrthaṃ vijānāmi saritaṃ sara eva vā /
satyaṃ satyaṃ punaḥ satyaṃ kathitaṃ tava bhāmini

5.103.103.169

evaṃ jñātvā tu sā sarvamupavāsakṛtakṣaṇā /
sapatnīko gatastatra saṅgame varavarṇini

5.103.103.170

snātvā tatra jale ramye natvā devaṃ tu bhāskaram /
snāpayāmāsa deveśaṃ śaṅkaraṃ comayā saha

5.103.103.171

pañcagavyaghṛtakṣīrairdadhikṣaudraghṛtairjalaiḥ /
gandhamālyādidhūpaiśca naivedyaiśca suśobhanaiḥ

5.103.103.172

pūjya trayīmayaṃ liṅgaṃ devīṃ kātyāyanīṃ śubhām /
rātrau jāgaraṇaṃ kṛtvā patyāsi pativratā

5.103.103.173

tataḥ prabhāte vimale dvijānsampūjya yatnataḥ /
godānena hiraṇyena vastreṇānnena bhārata

5.103.103.174

govindaḥ pūjayāmāsa svaśaktyā brāhmaṇāñchubhān /
muktapāpo gṛhāyātaḥ svabhāryāsahito nṛpa

5.103.103.175

evaṃ yaḥ śṛṇute bhaktyā govindākhyānamuttamam /
paṭhate parayā bhaktyā bhrūṇahatyā praṇaśyati

5.103.103.176

krīḍate śāṃkare loke yāvadābhūtasamplavam /
yaścaivāśvayuje māsi caitre vā nṛpasattama

5.103.103.177

saptamyāṃ ca site pakṣe sopavāso jitendriyaḥ /
sāttvikīṃ vāsanāṃ kṛtvā yo vasecchivamandire

5.103.103.178

dhyāyamāno virūpākṣaṃ triśūlakarasaṃsthitam /
kaṃsāsuranihantāraṃ śaṅkhacakragadādharam

5.103.103.179

pakṣirājasamārūḍhaṃ trailokyavaradāyakam /
pitāmahaṃ tato dhyāyeddhaṃsasthaṃ caturānanam

5.103.103.180

sargapradaṃ samastasya kamalākaraśobhitam /
yo hyevaṃ vasate tatra triyame sthāna uttame

5.103.103.181

tataḥ prabhāte vimale hyaṣṭamyāṃ ca narādhipa /
brāhmaṇān pūjayedbhaktyā sarvadoṣavivarjitān

5.103.103.182

sarvāvayavasampūrṇānsarvaśāstraviśāradān /
vedābhyāsaratānnityaṃ svadāraniratānsadā

5.103.103.183

śrāddhe dāne vrate yogyān brāhmaṇān pāṇḍunandana /
pretānāṃ pūjanaṃ tatra devapūrvaṃ samārabhet

5.103.103.184

pretatvānmucyate śīghrameraṇḍyāṃ piṇḍatarpaṇaiḥ /
dānāni tatra deyāni hyannamukhyāni sarvadā

5.103.103.185

hiraṇyabhūmikanyāśca dhūrvāhau śubhalakṣaṇau /
sīreṇa sahitau pārtha dhānyaṃ droṇakasaṃkhyayā

5.103.103.186

alaṃkṛtāṃ savatsāṃ ca kṣīriṇīṃ taruṇīṃ sitām /
raktāṃ vā kṛṣṇavarṇāṃ vā pāṭalāṃ kapilāṃ tathā

5.103.103.187

kāṃsyadohanasaṃyuktāṃ rukmakhuravibhūṣaṇām /
svarṇaśṛṅgīṃ savatsāṃ ca brāhmaṇāyopapādayet

5.103.103.188

prīyatāṃ me jagannāthā harakṛṣṇapitāmahāḥ /
saṃsārarakṣaṇī devī surabhī māṃ samuddharet

5.103.103.189

putrārthaṃ yāḥ striyaḥ pārtha hyeraṇḍīsaṅgame nṛpa /
snāpyante rudrasūktaiśca caturvedodbhavaistathā

5.103.103.190

caturbhirbrāhmaṇaiḥ śastaṃ dvābhyāṃ yogyaiśca kārayet /
ekena sārdrakumbhena dāmpatyamabhiṣecayet

5.103.103.191

daivajñenaiva caikena athavā sāmagena vā /
pañcaratnasamāyuktaṃ kumbhe tatraiva kārayet

5.103.103.192

gandhatoyasamāyuktaṃ sarvauṣadhivimiśritam /
āmrapallavasaṃyuktamaśvatthamadhukaṃ tathā

5.103.103.193

guṇṭhitaṃ sitavastreṇa sitacandanacarcitam /
sitapuṣpaistu saṃchannaṃ siddhārthakṛtamadhyamam

5.103.103.194

kāṃsyapātre tu saṃsthāpya putrārthī deśikottamaḥ /
aṅgalagnaṃ tu yadvastraṃ kaṭakābharaṇaṃ tathā

5.103.103.195

tatsarvaṃ maṇḍale tyājyaṃ siddhyarthaṃ cātmanastadā /
praṇamya bhāskaraṃ paścādācāryaṃ rudrarūpiṇam

5.103.103.196

madhuraṃ ca tato'śnīyāddevyā bhuvana uttame /
phaladānaṃ ca viprāya chatraṃ tāmbūlameva ca

5.103.103.197

upānahau ca yānaṃ ca sa bhavedduḥkhavarjitaḥ /
bhāskare krīḍate loke yāvadābhūtasamplavam

5.103.103.198

dānaṃ koṭiguṇaṃ sarvaṃ śubhaṃ vā yadi vāśubham /
yathā nadīnadāḥ sarve sāgare yānti saṃkṣayam

5.103.103.199

evaṃ pāpāni naśyanti hyeraṇḍīsaṅgame nṛṇām /
samantācchastrapātena hyeraṇḍīsaṅgame nṛpa

5.103.103.200

bhrūṇahatyāsamaṃ pāpaṃ naśyate śaṅkaro'bravīt /
prāṇatyāgaṃ ca yo bhaktyā jātavedasi kārayet

5.103.103.201

anāśakaṃ nṛpaśreṣṭha jale vā tadanantaram /
pañcasāhasrikaṃ mānaṃ varṣāṇāṃ jātavedasi

5.103.103.202

jale trīṇi sahasrāṇyanāśake ṣaṣṭiṃ bhuñjate /
kākā bakāḥ kapotāśca hyulūkāḥ paśavastathā

5.103.103.203

saṃgamodakasaṃspṛṣṭāste yānti paramāṃ gatim /
vṛkṣāśca tatpadaṃ jñātvā yāṃ gatiṃ yānti yoginaḥ

5.103.103.204

eraṇḍikā mayā devī dṛṣṭo me manmatheśvaraḥ /
kiṃ samartho yamo ruṣṭo bhadro bhadrāṇi paśyati

5.103.103.205

mṛttikāṃ saṅgamodbhūtāṃ ye ca guṇṭhanti nityaśaḥ /
bhrūṇahatyādipāpāni naśyante nātra saṃśayaḥ

5.103.103.206

eraṇḍīsaṅgame martyo luṇṭhyamāno narādhipa /
sarvapāpairvinirmuktaḥ padaṃ gacchatyanāmayam

5.103.103.207

eraṇḍyāḥ saṅgamaṃ martyāḥ kīrtayantyāśramasthitāḥ /
vimuktapāpā jāyante satyaṃ śaṅkarabhāṣitam

5.103.103.208

eraṇḍīpādapāgraistu dṛṣṭaiḥ pāpaṃ vyapohati

5.103.103.209

tīrthākhyānamidaṃ puṇyaṃ ye paṭhiṣyanti mānavāḥ /
śṛṇvanti cāpare bhaktyā muktapāpā bhavanti te

5.103.103.210

etatte sarvamākhyātameraṇḍīsaṅgamaṃ nṛpa /
bhūyaścānyatpravakṣyāmi sarvapāpakṣayaṃkaram

// iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe eraṇḍīsaṅgamatīrthaphalamāhātmyavarṇanaṃ nāma tryadhikaśatatamo'dhyāyaḥ //

Original text: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc