Śivapurāṇa, Books 1 and 7 · Chapter 7.2.8
oṃ iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe śivatattvakathanaṃ nāma saptamo 'dhyāyaḥ
Chapter 8
kṛṣṇa uvāca
bhagavañchrotumicchāmi śivena paribhāṣitam
vedasāre śivajñānaṃ svāśritānāṃ vimuktaye
abhaktānāmabuddhīnāmayuktānāmagocaram
arthairdaśardhaiḥ saṃyuktaṃ gūḍhamaprājñaniṃditam
varṇāśramakṛtairdharmairviparītaṃ kvacitsamam
vedātṣaḍaṃgāduddhṛtya sāṃkhyādyogācca kṛtsnaśaḥ
śatakoṭipramāṇena vistīrṇaṃ graṃthasaṃkhyayā
kathitaṃ parameśena tatra pūjā kathaṃ prabhoḥ
kasyādhikāraḥ pūjādau jñānayogādayaḥ katham
tatsarvaṃ vistarādeva vaktumarhasi suvrata
upamanyuruvāca
śaivaṃ saṃkṣipya vedoktaṃ śivena paribhāṣitam
stutiniṃdādirahitaṃ sadyaḥ pratyayakāraṇam
guruprasādajaṃ divyamanāyāsena muktidam
kathayiṣye samāsena tasya śakyo na vistaraḥ
sisṛkṣayā purāvyaktācchivaḥ sthāṇurmaheśvaraḥ
satkāryakāraṇopetassvayamāvirabhūtprabhuḥ
janayāmāsa ca tadā ṛṣirviśvādhikaḥ prabhuḥ
devānāṃ prathamaṃ devaṃ brahmāṇaṃ brahmaṇaspatim
brahmāpi pitaraṃ devaṃ jāyamānaṃ nyavaikṣata
taṃ jāyamānaṃ janako devaḥ prāpaśyadājñayā
dṛṣṭo rudreṇa devo 'sāvasṛjadviśvamīśvaraḥ
varṇāśramavyavasthāṃ ca cakāra sa pṛthakpṛthak
somaṃ sasarja yajñārthe somāddyaussamajāyata
dharā ca vahniḥ sūryaśca yajño viṣṇuśśacīpatiḥ
552b
te cānye ca surā rudraṃ rudrādhyāyena tuṣṭuvuḥ
prasannavadanastasthau devānāmagrataḥ prabhuḥ
apahṛtya svalīlārthaṃ teṣāṃ jñānaṃ maheśvaraḥ
tamapṛcchaṃstato devāḥ ko bhavāniti mohitāḥ
so 'bravīdbhagavānrudro hyahamekaḥ purātanaḥ
āsaṃ prathamamevāhaṃ vartāmi 1 ca surottamāḥ
bhaviṣyāmi ca mattonyo vyatirikto na kaścana
ahameva jagatsarvaṃ tarpayāmi svatejasā
matto 'dhikaḥ samo nāsti māṃ yo veda sa mucyate
ityuktvā bhagavānrudrastatraivāṃtaradhatta sa
apaśyaṃtastamīśānaṃ stuvaṃtaścaiva sāmabhiḥ
vrataṃ pāśupataṃ kṛtvā tvatharvaśirasi sthitam
bhasmasaṃchannasarvāṃgā babhūvuramarāstadā
atha teṣāṃ prasādārthaṃ paśūnāṃ patirīśvaraḥ
sagaṇaścomayā sārdhaṃ sānnidhyamakarotprabhuḥ
yaṃ vinidrā jitaśvāsā yogino dagdhakilbiṣāḥ
hṛdi paśyaṃti taṃ devaṃ dadṛśurdevapuṃgavāḥ
yāmāhuḥ paramāṃ śaktimīśvarecchānuvartinīm
tāmapaśyanmaheśasya vāmato vāmalocanām
ye vinirdhūtasaṃsārāḥ prāptāḥ śaivaṃ paraṃ padam
nityasiddhāśca ye vānyaṃ te ca dṛṣṭā gaṇeśvarāḥ
atha taṃ tuṣṭuvurdevā devyā saha maheśvaram
stotrairmāheśvarairdivyaiḥ śrotaiḥ paurāṇikairapi
devo 'pi devānālokya ghṛṇayā vṛṣabhadhvajaḥ
tuṣṭo 'smītyāha suprītassvabhāvamadhurāṃ giram
atha suprītamanasaṃ praṇipatya vṛṣadhvajam
arthamahattamaṃ devāḥ papracchurimamādarāt
devā ūcuḥ
bhagavankena mārgeṇa pūjanīyo 'si bhūtale
kasyādhikāraḥ pūjāyāṃ vaktumarhasi tattvataḥ
tataḥ sasmitamālokya devīṃ devavaroharaḥ
svarūpaṃ darśayāmāsa ghoraṃ sūryātmakaṃ param
sarvaiśvaryaguṇopetaṃ sarvatejomayaṃ param
śaktibhirmūrtibhiścāṃgairgrahairdevaiśca saṃvṛtam
aṣṭabāhuṃ caturvaktramardhanārīkamadbhutam
dṛṣṭvaivamadbhutākāraṃ devā viṣṇupurogamāḥ
buddhvā divākaraṃ devaṃ devīṃ caiva niśākaram
pañcabhūtāni śeṣāṇi tanmayaṃ ca carācaram
siṃdūravarṇāya sumaṇḍalāya suvarṇavarṇābharaṇāya tubhyam
padmābhanetrāya sapaṃkajāya brahmendranārāyaṇakāraṇāya
suratnapūrṇaṃ sasuvarṇatoyaṃ sukuṃkumādyaṃ sakuśaṃ sapuṣpam
pradattamādāya sahemapātraṃ praśastamarghyaṃ bhagavanprasīda
namaśśivāya śāṃtāya sagaṇāyādihetave
1 parasmaipadamārṣam
rudrāya viṣṇave tubhyaṃ brahmaṇe sūryamūrtaye
yaśśivaṃ maṇḍale saure saṃpūjyaiva samāhitaḥ
prātarmadhyāhnasāyāhne pradadyādarghyamuttamam
praṇamedvā paṭhedetāñchlokāñchrutimukhānimān
na tasya durllabhaṃ kiṃcidbhaktaścenmucyate dṛḍham
tasmādabhyarcayenityaṃ śivamādityarūpiṇam
dharmakāmārthamuktyarthaṃ manasā karmaṇā girā
atha devānsamālokya maṇḍalastho maheśvaraḥ
sarvāgamottaraṃ dattvā śāstramaṃtaradhāddharaḥ
tatra pūjādhikāro 'yaṃ brahmakṣatraviśāmiti
jñātvā praṇamya deveśaṃ devā jagmuryathāgatam
atha kālena mahatā tasmiñchāstre tirohite
bhartāraṃ paripapraccha tadaṃkasthā maheśvarī
tayā sa codito devo devyā candravibhūṣaṇaḥ
avadatkaramuddhṛtya śāstraṃ sarvāgamottaram
pravartitaṃ ca talloke niyogātparameṣṭhinaḥ
mayāgastyena guruṇā dadhīcena maharṣiṇā
svayamapyavatīryorvyāṃ yugāvarteṣu śūladhṛk
svāśritānāṃ vimuktyarthaṃ kurute jñānasaṃtatim
ṛbhussatyo bhārgavaśca hyaṃgirāḥ savitā dvijāḥ
mṛtyuḥ śatakraturdhīmānvasiṣṭho munipuṃgavaḥ
sārasvatastridhāmā ca trivṛto munipuṃgavaḥ
śatatejāssvayaṃ dharmo nārāyaṇa iti śrutaḥ
svarakṣaścāruṇirdhīmāṃstathā caiva kṛtaṃjayaḥ
kṛtaṃjayo bharadvājo gautamaḥ kaviruttamaḥ
vācaḥsravā munissākṣāttathā sūkṣmāyaṇiḥ śuciḥ
tṛṇabiṃdurmuniḥ kṛṣṇaḥ śaktiḥ śākteya uttaraḥ
jātūkarṇyo harissākṣātkṛṣṇadvaipāyano muniḥ
vyāsāvatārāñchṛṇvaṃtu kalpayogeśvarānkramāt
laiṃge vyāsāvatārā hi dvāparāṃ teṣu suvratāḥ
yogācāryāvatārāśca tathā śiṣyeṣu śūlinaḥ
tatra tatra vibhoḥ śiṣyāścatvāraḥ syurmahaujasaḥ
śiṣyāsteṣāṃ praśiṣyāśca śataśo 'tha sahasraśaḥ
teṣāṃ saṃbhāvanālloke śaivājñākaraṇādibhiḥ
bhāgyavaṃto vimucyaṃte bhaktyā cātyaṃtabhāvitāḥ
Original text: Śivapurāṇa, Books 1 and 7 · Edition: Venkatesvara Steam Press, Bombay (c. 1920) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0