Śivapurāṇa, Books 1 and 7 · Chapter 7.2.25
oṃ iti śrīśivamahāpurāṇe saptamyāṃ vāyavīyasaṃhitāyāmuttarakhaṇḍe śāstroktaśivapūjanavarṇanaṃ nāma caturviṃśo 'dhyāyaḥ
Chapter 25
upamanyuruvāca
anuktaṃ cātra pūjāyāḥ kamalopabhayādiva
yattadanyatpravakṣyāmi samāsānna tu vistarāt
havirnivedanātpūrvaṃ dīpadānādanantaram
kuryādāvaraṇābhyarcāṃ prāpte nīrājane 'tha vā
tatreśānādisadyāṃtaṃ rudrādyastrāṃtameva ca
śivasya vā śivāyāśca prathamāvaraṇe japet
aiśānyāṃ pūrvabhāge ca dakṣiṇe cottare tathā
paścime ca tathāgneyyāmaiśānyāṃ nairṛte tathā
vāyavyāṃ punaraiśānyāṃ caturdikṣu tataḥ param
garbhāvaraṇamākhyātaṃ mantrasaṃghātameva vā
hṛdayādyastraparyaṃtamathavāpi samarcayet
tadbahiḥ pūrvataḥ śakraṃ yamaṃ dakṣiṇato yajet
varuṇaṃ vāruṇe bhāge dhanadaṃ cottare budhaḥ
īśamaiśe 'nalaṃ svīye nairṛte nirṛtiṃ yajet
mārute mārutaṃ viṣṇuṃ nairṛte vidhimaiśvare
bahiḥpadmasya vajrādyānyabjāṃtānyāyudhānyapi
prasiddharūpāṇyāśāsu lokeśānāṃ kramādyajet
devaṃ devīṃ ca saṃprekṣya sarvāvaraṇadevatāḥ
baddhāṃjalipuṭā dhyeyāḥ samāsīnā yathāsukham
sarvāvaraṇadevānāṃ svābhidhānairnamoyutaiḥ
puṣpaiḥ saṃpūjanaṃ kuryānnatvā sarvānyathākramam
garbhāvaraṇamevāpi yajetsvāvaraṇena vā
yoge dhyāne jape home vāhye vābhyaṃtare 'pi vā
haviśca ṣaḍvidhaṃ deyaṃ śuddhaṃ mudgānnameva ca
pāyasaṃ dadhisaṃmiśraṃ gauḍaṃ ca madhunāplutam
574a
eteṣvekamanekaṃ vā nānāvyaṃjanasaṃyutam
guḍakhaṃḍanvitaṃ dadyānmathitaṃ dadhi cottamam
bhakṣyāṇyapūpamukhyāni svādumaṃti phalāni ca
raktacandanapuṣpāḍhyaṃ pānīyaṃ cātiśītalam
mṛdu elārasāktaṃ ca khaṇḍaṃ pūgaphalasya ca
dalāni nāgavallyāśca yuktāni khadirādibhiḥ
gaurāṇi svarṇavarṇāni vihitāni śivāni ca
śailameva sitaṃ cūrṇaṃ nātirūkṣaṃ na dūṣitam
karpūraṃ cātha kaṃkolaṃ jātyādi ca navaṃ śubham
ālepanaṃ candanaṃ syānmūlakāṣṭhaṃrajomayam
kastūrikā kuṃkumaṃ ca raso mṛgamadātmakaḥ
puṣpāṇi surabhīṇyeva pavitrāṇi śubhāni ca
nirgaṃdhānyugragaṃdhāni dūṣitānyuṣitāni ca
svayameva viśīrṇāni na deyāni śivārcane
vāsāṃsi ca mṛdūnyeva tapanīyamayāni ca
vidyudvalayakalpāni bhūṣaṇāni viśeṣataḥ
sarvāṇyetāni karpūraniryāsāgurucandanaiḥ
ādhūpitāni puṣpaughairvāsitāni samaṃtataḥ
candanāgurukarpūrakāṣṭhaguggulucūrṇikaiḥ
ghṛtena madhunā caiva siddho dhūpaḥ praśasyate
kapilāsambhavenaiva ghṛtenātisugandhinā
nityaṃ pradīpitā dīpāḥ śastāḥ karpūrasaṃyutāḥ
pañcagavyaṃ ca madhuraṃ payo dadhi ghṛtaṃ tathā
kapilāsambhavaṃ śambhoriṣṭaṃ snāne ca pānake
āsanāni ca bhadrāṇi gajadaṃtamayāni ca
suvarṇaratnayuktāni citrāṇyāstaraṇāni ca
mṛdūpadhānayuktāni sūkṣmatūlamayāni ca
uccāvacāni ramyāṇi śayanāni sukhāni ca
nadyassamudragāminyā naṭādvāmbhaḥ samāhṛtam
śītañca vastrapūtaṃ tadviśiṣṭaṃ snānapānayoḥ
chatraṃ śaśinibhaṃ cāru muktādāmavirājitam
navaratnacitaṃ divyaṃ hemadaṇḍamanoharam
cāmare ca site sūkṣme cāmīkarapariṣkṛte
rājahaṃsadvayākāre ratnadaṃḍopaśobhite
darpaṇaṃ cāpi susnigdhaṃ divyagandhānulepanam
samaṃtādratnasañchannaṃ sragvairaiścāpi bhūṣitam
gambhīraninadaḥ śaṃkho haṃsakuṃdendusannibhaḥ
āsvapṛṣṭhādideśeṣu ratnacāmīkarācitaḥ
kāhalāni ca ramyāṇi nānānādakarāṇi ca
suvarṇanirmitānyeva mauktikālaṃkṛtāni ca
bherīmṛdaṃgamurajatimicchapaṭahādayaḥ
samudrakalpasannādāḥ kalpanīyāḥ prayatnataḥ
bhāṃḍānyapi ca ramyāṇi patrāṇyapi ca kṛtsnaśaḥ
574b
tadādhārāṇi 1 sarvāṇi sauvarṇānyeva sādhayet
ālayaṃ ca maheśasya śivasya paramātmanaḥ
rājāvasathavatkalpyaṃ śilpaśāstroktalakṣaṇam
uccaprākārasaṃbhinnaṃ bhūdharākāragopuram
anekaratnasaṃcchannaṃ hemadvārakapāṭakam
taptajāṃbūnadamayaṃ ratnastambhaśatāvṛtam
muktādāmavitānāḍhyaṃ vidrumadvāratoraṇam
cāmīkaramayairdivyairmukuṭaiḥ kumbhalakṣaṇaiḥ
alaṃkṛtaśirobhāgamastra 2rājena cihnitam
rājanyārhanivāsaiśca rājavīthyādiśobhitaiḥ
procchritaprāṃśuśikharaiḥ prāsādaiśca samaṃtataḥ
āsthānasthānavaryaiśca sthitairdikṣu vidikṣu ca
atyantālaṃkṛtaprāṃtamaṃtarāvaraṇairiva
uttamastrīsahasraiśca nṛtyageyaviśāradaiḥ
veṇuvīṇāvidagdhaiśca puruṣairbahubhiryutam
rakṣitaṃ rakṣibhirvīrairgajavājirathānvitaiḥ
anekapuṣpavāṭībhiranekaiśca sarovaraiḥ
dīrghikābhiranekābhirdigvidikṣu virājitam
vedavedāṃtatattvajñaiśśivaśāstraparāyaṇaiḥ
śivāśramaratairbhaktaiḥ śivaśāstroktalakṣaṇaiḥ
śāṃtaiḥ smitamukhaiḥ sphītaiḥ sadācāraparāyaṇaiḥ
śaivairmāheśvaraiścaiva śrīmadbhissevitadvijaiḥ
evamaṃtarbahirvāthayathāśaktivinirmitaiḥ
sthāne śilāmaye dāṃte dārave ceṣṭakāmaye
kevalaṃ mṛnmaye vāpi puṇyāraṇye 'tha vā girau
nadyāṃ devālaye 'nyatra deśe vātha gṛhe śubhe
āḍhyo vātha daridro vā svakāṃ śaktimavaṃcayan
dravyairnyāyārjitaireva bhaktyā devaṃ samarcayet
athānyāyārjitaiścāpi bhaktyā cecchivamarcayet
na tasya pratyavāyo 'sti bhāvavaśyo yataḥ prabhuḥ
nyāyārjitairapi dravyairabhaktyā pūjayedyadi
na tatphalamavāpnoti bhaktirevātra kāraṇam
bhaktyā vittānusāreṇa śivamuddiśya yatkṛtam
alpe mahati vā tulyaṃ phalamāḍhyadaridrayoḥ
bhaktyā pracoditaḥ kuryādalpavittopi mānavaḥ
mahāvibhavasāropi na kuryādbhaktivarjitaḥ
sarvasvamapi yo dadyācchive bhaktivivarjitaḥ
na tena phalabhāksa syādbhaktirevātra kāraṇam
na tattapobhiratyugrairna ca sarvairmahāmakhaiḥ
gacchecchivapuraṃ divyaṃ muktvā bhaktiṃ śivātmakam
1 sambandhamanuvartate iti bhāṣyātkvacidghañāntasyāpi klībatāta eva śeṣaṃ rāmavadityādi saṃgacchate
2 triśūleneti bhāvaḥ
575a
guhyādguhyataraṃ kṛṣṇa sarvatra parameśvare
śive bhaktirna saṃdehastayā bhakto vimucyate
śivamaṃtrajapo dhyānaṃ homo yajñastapaḥśrutam
dānamadhyayanaṃ sarve bhāvārthaṃ nātra saṃśayaḥ
bhāvahīno narassarvaṃ kṛtvāpi na vimucyate
bhāvayuktaḥ punassarvamakṛtvāpi vimucyate
cāṃdrāyaṇasahasraiśca prājāpatyaśataistathā
māsopavāsaiścānyaiśca śivabhaktasya kiṃ punaḥ
abhaktā mānavāścāsmiṃlloke giriguhāsu ca
tapaṃti cālpabhogārthaṃ bhakto bhāvena mucyate
sāttvikaṃ muktidaṃ karma sattve vai yoginaḥ sthitāḥ
rājasaṃ siddhidaṃ kuryuḥ karmiṇo rajasāvṛtāḥ
asurā rākṣasāścaiva tamoguṇasamanvitāḥ
aihikārthaṃ yajantīśaṃ narāścānye 'pi tādṛśāḥ
tāmasaṃ rājasaṃ vāpi sāttvikaṃ bhāvameva ca
āśritya bhaktyā pūjādyaṃ kurvanbhadraṃ samaśnute
yataḥ pāpārṇavāttrātuṃ bhaktirnauriva nirmitā
tasmādbhaktyupapannasya rajasā tamasā ca kim
antyajo vādhamo vāpi mūrkho vā patito 'pi vā
śivaṃ prapannaścetkṛṣṇa pūjyassarvasurāsuraiḥ
tasmātsarvaprayatnena bhaktyaiva śivamarcayet
abhuktānāṃ kvacidapi phalaṃ nāsti yatastataḥ
vakṣyāmyatirahasyaṃ te śṛṇu kṛṣṇa vaco mama
vedaiśśāstrairvedavidbhirvicārya suviniścitam
Original text: Śivapurāṇa, Books 1 and 7 · Edition: Venkatesvara Steam Press, Bombay (c. 1920) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0