Language

ENहिગુ
Scripture Library

Sita Upanishad · Chapter p1

p1.1

ॐ bhadraṃ karṇebhiḥ śruṇuyāma devāḥ /
bhadraṃ paśyemākṣabhiryajatrāḥ /
sthirairaṅgaistuṣṭuvāṅṃ sastanūbhiḥ /
vyaśema devahitaṃ yadāyuḥ /
svasti na indro vṛddhaśravāḥ /
svasti naḥ pūṣā viśvavedāḥ /
svasti nastārkṣyo ariṣṭanemiḥ /
svasti no bṛhaspatirdadhātu /
ॐ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ //
devāha vai prajāpatimabruvankā sītā kiṃ rūpamiti

p1.2

sa hovāca prajāpatiḥ sā sīteti: sīteti/
mūlaprakṛtirūpatvātsā sītā prakṛtiḥ smṛtā/
praṇavaprakṛtirūpatvātsā sītā prakṛtirucyate

p1.3

sītā iti trivarṇātmā sākṣānmāyāmayī bhavet/
viṣṇuḥ prapañcabījaṃ ca māyā īkāra ucyate

p1.4

sakāraḥ satyamamṛtaṃ prāptiḥ somaśca kīrtyate /
takārastāralakṣmyā ca vairājaḥ prastaraḥ smṛtaḥ

p1.5

īkārarūpiṇī somā'mṛtāvayavadivyālaṅkārasraṅmauktikādyābharaṇalaṅkṛtā mahāmāyā'vyakta-rūpiṇī vyaktā bhavati

p1.6

prathamā śabdabrahmamayī svādhyāyakāle prasannā /
udbhāvanakarī sātmikā dvitīyā bhūtale halāgre samutpannā /
tṛtīyā īkārarūpiṇī avyaktasvarūpā bhavatīti sītāityudāharanti śaunakīye

p1.7

śrīrāmasānnidhyavaśājjagadānandakāriṇī /
utpattisthitisaṃhārakāriṇī sarvadehinām

p1.8

sītā bhagavatī jñeyā mūlaprakṛtisaṃjñitā /
praṇavatvātprakṛriti vadanti brahmavādina iti

p1.9

athāto brahmajijñāseti ca

p1.10

sā sarvavedamayī sarvadevamayī sarvalokamayī sarvakīrtimayī sarvadharmamayī sarvādhārakārya-kāraṇamayī mahālakṣmīrdeveśasya bhinnābhinnarūpā cetanācetanātmikā brahmasthāvarātmā tadguṇakarma-vibhāgabhedāccharīrūpā devarṣimanuṣyagandharvarūpā asurarākṣasabhūtapretapiśācabhūtādibhūtaśarīrūpā bhūtendriyamanaḥprāṇarūpeti ca vijñāyate

p1.11

sā devī trividhā bhavati śaktyāsanā icchāśaktiḥ kriyāśaktiḥ sākṣācchaktiriti

p1.12

icchāśaktistrividhā bhavati /
śrībhūminīlātmikā bhadrarūpiṇī prabhāvarūpiṇī somasūryāgnirūpā bhavati

p1.13

somātmikā oṣadhīnāṃ prabhavati kalpavṛkṣapuṣpaphalalatāgulmātmikā auṣadhabheṣajātmikā amṛtarūpā devānāṃ mahastomaphalapradā amṛtena tṛptiṃ janayantī devānāmannena paśūnāṃ tṛṇena tattajjīvānāṃ

p1.14

sūryādisakalabhuvanaprakāśinī divā ca rātriḥ kālakalānimeṣamārabhya ghaṭikāṣṭayāma-divasavārarātribhedena pakṣamāsartvayanasaṃvatsarabhedena manuṣyāṇāṃ śatāyuḥkalpanayā prakāśamānā cirakṣipravyapadeśena nimeṣamārabhya parārdhaparyantaṃ kālacakraṃ jagaccakramityādiprakāreṇa cakravatpari-vartamānāḥ sarvasyaitasyaiva kālasya vibhāgaviśeṣāḥ prakāśarūpāḥ kālarūpā bhavanti

p1.15

agnirūpā annapānādiprāṇināṃ kṣuttṛṣṇātmikā devānāṃ mukharūpā vanauṣadhīnāṃ śītoṣṇarūpā kāṣṭheṣvantarbahiśca nityānityarūpā bhavati

p1.16

śrīdevī trividhaṃ rūpaṃ kṛtvā bhagavatsaṃkalpānuguṇyena lokarakṣaṇārthaṃ rūpaṃ dhārayati /
śrīriti lakṣmīriti lakṣyamāṇā bhavatīti vijñāyate

p1.8

bhūdevī sasāgarāṃbhaḥ saptadvīpā vasundharā bhūrādicaturdaśabhuvanānāmādhārādheyā praṇavātmikā bhavati /
nīlā ca mukhavidyunmālinī sarvauṣadhīnāṃ sarvaprāṇināṃ poṣaṇārthaṃ sarvarūpā bhavati

p1.19

samastabhuvanasyādhobhāge jalākārātmikā maṇḍūkamayeti bhuvanādhāreti vijñāyate

p1.20

kriyāśaktisvarūpaṃ harermukhānnādaḥ /
tannādādbinduḥ /
bindoroṃkāraḥ /
oṃkārātparato rāmavai-khānasaparvataḥ /
tatparvate karmajñānamayībhirbahuśākhā bhavanti

p1.21

tatratrayīmayaṃ śāstramādyaṃ sarvārthadarśanam /
ṛgyajuḥsāmarūpatvāttrayīti parikīrtitā

p1.22

hetunā kāryasiddhena caturdhā parikīrtitā /
ṛco yajūṃṣi sāmāni atharvāṅgirasastathā

p1.23

cāturhotrapradhānatvālliṅgāditritayaṃ trayī /
atharvāṅgirasaṃ rūpaṃ sāmaṛgyajurātmakam

p1.24

tathā diśantyābhicārasāmānyena pṛthakpṛthak /
ekaviṃśatiśākhāyāmṛgvedaḥ parikīrtitaḥ

p1.25

śataṃ ca navaśākhāsu yajuṣāmeva janmanām /
sāmnaḥ sahasraśākhāḥ syuḥ pañcaśākhā atharvaṇaḥ

p1.26

vaikhānasamatastasminnādau pratyakṣadarśanam /
smaryate munibhirnityaṃ vaikhānasamataḥ param

p1.27

kalpo vyākaraṇaṃ śikṣā niruktaṃ jyotiṣaṃ chanda etāni ṣaḍaṅgāni

p1.28

upāṅgamayanaṃ caiva mīmāṃsānyāyavistaraḥ /
dharmajñasevitārthaṃ ca vedavedo'dhikaṃ tathā

p1.29

nibandhāḥ sarvaśākhā ca samayācārasaṅgatiḥ /
dharmaśāstraṃ maharṣiṇāmantaḥkaraṇasambhṛtam /
itihāsapurāṇākhyamupāṅgaṃ ca prakīrtitam

p1.30

vāstuvedo dhanurvedo gāndharvaśca tathā mune /
āyurvedaśca pañcaite upavedāḥ prakīrtitā:

p1.31

daṇḍo nītiśca vārtā ca vidyā vāyujayaḥ paraḥ /
ekaviṃśatibhedo'yaṃ svaprakāśaḥ prakīrtitaḥ

p1.32

vaikhānasaṛṣeḥ pūrvaṃ viṣṇorvāṇī samudbhavet /
trayīrūpeṇa saṅkalpya itthaṃ dehī vijṛmbhate

p1.33

saṃkhyārūpeṇa saṃkalpya vaikhānasaṛṣeḥ purā /
udito yādṛśaḥ pūrvaṃ tādṛśaṃ śṛṇu me'khilam /
śaśvadbrahmamayaṃ rūpaṃ kriyāśaktirudāhṛtā

p1.34

sākṣācchaktirbhagavataḥ smaraṇamātrarūpāvirbhāvaprādurbhāvātmikā nigrahānugraharūpā śāntitejorupā vyaktāvyaktakāraṇacaraṇasamagrāvayavamukhavarṇabhedarupā bhagavatsahacāriṇī anapāyinī anavaratasahāśrayiṇī uditānuditākārānimeṣonmeṣasṛṣṭisthitisaṃhāratirodhānānugrahādisarvaśaktisāmarthyātsākṣācchaktiriti gīyate

p1.35

icchaśaktistrividhā pralayāvasthāyāṃ viśramaṇārthaṃ bhagavato dakṣiṇavakṣaḥsthale śrīvatsākṛtirbhūtvā viśrāmyatīti sā yogaśaktiḥ

p1.36

bhogaśaktirbhogarūpā kalpavṛkṣakāmadhenucintāmaṇiśaṅkhapadmanidhyādinavanidhisamāśritā bhagavadupāsakānāṃ kāmanayā'kāmanayā vā bhaktiyuktā naraṃ nityanaimittikakarmabhiragnihotrādibhirvā yamaniyamāsanaprāṇāyāmapratyāhāradhyānadhāraṇāsamādhibhirvālamanaṇvapi gopuraprākārādibhirvimānādibhiḥ saha bhagavadvigrahārcāpūjopakaraṇairarcanaiḥ snānādhiparvā pitṛpūjādibhirannapānādibhirvā bhagavatprītyarthamuktvā sarvaṃ kriyate

p1.37

athāto vīraśaktiścaturbhujā'bhayavaradapadmadharā kirīṭābharaṇayutā sarvadevaiḥ parivṛtā kalpatarumūle caturbhirgajai ratnaghaṭairamṛtajalairabhiṣicyamānā sarvadaivatairbrahmādibhirvandyamānā aṇimā-dyaṣṭaiśvaryayutā saṃmukhe kāmadhenunā stūyamānā vedaśāstrādibhiḥ stūyamānā jayādyapsarasstrībhiḥ paricaryamāṇā ādityasomābhyāṃ dīpābhyāṃ prakāśyamānā tumburunāradādibhirgāyamānā rākāsinīvālībhyāṃ chatreṇa hlādinīmāyābhyāṃ cāmareṇa svāhāsvadhābhyāṃ vyajanena bhṛgupuṇyādibhirabhyarcyamānā devī divyasiṃhāsane padmāsanarūḍhā sakalakāraṇakāryakarī lakṣmīrdevasya pṛthagbhavanakalpanā /
alaṃcakāra sthirā prasannalocanā sarvadevataiḥ pūjyamānā vīralakṣmīriti vijñāyata ityupaniṣat

ॐ bhadraṃ karṇebhiḥ śṛṇuyāma devāḥ /
bhadraṃ paśyemākṣabhiryajatrāḥ /
sthirairaṅgaistuṣṭuvāsastanūbhiḥ /
vyaśema devahitaṃ yadāyuḥ /
svasti na indro vṛddhaśravāḥ /
svasti naḥ pūṣā viśvavedāḥ /
svasti nastārkṣyo ariṣṭanemiḥ /
svasti no bṛhaspatirdadhātu //
ॐ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ //
iti sītopaniṣatsamāptā
adhikādhyayanāya

Original text: sītopaniṣat · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc