Language

ENहिગુ
Scripture Library

Revākhāṇḍa (revised text) · Chapter 125

125.1

|| iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pañcama āvantyakhaṇḍe revākhaṇḍe narmadeśvaratīrthamāhātmyavarṇanaṃ nāma caturviṃśatyuttaraśatatamo 'dhyāyaḥ ||
RKV adhyāya 125
śrīmārkaṇḍeya uvāca:
tato gacchenmahīpāla ravitīrthamanuttamam /
yatra devaḥ sahasrāṃśustapastaptvā divaṃ gataḥ

125.2

yudhiṣṭhira uvāca:
kathaṃ devo jagaddhātā sarvadevanamaskṛtaḥ /
tapastapati deveśastāpaso bhāskaro raviḥ

125.3

ārādhyaḥ sarvabhūtānāṃ sarvadevaiśca pūjitaḥ /
pratyakṣo dṛśyate loke sṛṣṭisaṃhārakārakaḥ

125.4

ādityatvaṃ kathaṃ prāptaḥ kathaṃ bhāskara ucyate /
sarvametatsamāsena kathayasva mamānagha

125.5

mārkaṇḍeya uvāca:
mahāpraśno mahārāja yastvayā paripṛcchitaḥ /
tatsarvaṃ sampravakṣyāmi namaskṛtya svayambhuvam

125.6

āsīdidaṃ tamobhūtamaprajñātamalakṣaṇam /
apratarkyam avijñeyaṃ prasuptam iva sarvataḥ

125.7

tatas tejaśca divyaṃ ca taptapiṇḍamanuttamam /
ākāśāttu yathaivolkā sṛṣṭihetor adhomukhī

125.8

tattejaso 'ntaḥ puruṣaḥ saṃjātaḥ sarvabhūṣitaḥ /
sa śivo 'pāṇipādaśca yena sarvamidaṃ tatam

125.9

tasyotpannasya bhūtasya tejo rūpasya bhārata /
paścātprajāpatirbhūyaḥ kālaḥ kālāntareṇa vai

125.10

agnirjātaḥ sa bhūtānāṃ manuṣyāsurarakṣasām /
sarvadevādhidevaśca ādityastena cocyate

125.11

ādau tasya namaskāro 'nyeṣāṃ ca tadanantaram /
kriyate daivataiḥ sarvaistena sarvairmaharṣibhiḥ

125.12

tisraḥ sandhyāstrayo devāḥ sāṃnidhyāḥ sūryamaṇḍale /
namaskṛtena sūryeṇa sarve devā namaskṛtāḥ

125.13

na divā na bhaved rātriḥ ṣaṇmāsā dakṣiṇāyanam /
ayanaṃ cottaraṃ cāpi bhāskareṇa vinā nṛpa

125.14

snānaṃ dānaṃ japo homaḥ svādhyāyo devatārcanam /
na vartate vinā sūryaṃ tena pūjyatamo raviḥ

125.15

śabdagāḥ śrutimukhyāśca brahmaviṣṇumaheśvarāḥ /
pratyakṣo bhagavāndevo dṛśyate lokapāvanaḥ

125.16

utpattiḥ pralayasthānaṃ nidhānaṃ bījamavyayam /
hetureko jagannātho nānyo vidyeta bhāskarāt

125.17

evamātmabhavaṃ kṛtvā jagatsthāvarajaṅgamam /
lokānāṃ tu hitārthāya sthāpayed dharmapaddhatim

125.18

narmadātaṭamāśritya sthāpayitvātmanas tanum /
sahasrāṃśuṃ nidhiṃ dhāmnāṃ jagāmākāśamavyayam

125.19

tatra tīrthe tu yaḥ snātvā pūjayet parameśvaram /
sahasrakiraṇaṃ devaṃ nāmamantravidhānataḥ

125.20

tena taptaṃ hutaṃ tena tena sarvamanuṣṭhitam /
tena samyagvidhānena samprāptaṃ paramaṃ padam

125.21

te dhanyāste mahātmānasteṣāṃ janma sujīvitam /
snātvā ye narmadātoye devaṃ paśyanti bhāskaram

125.22

tathā devasya rājendra ye kurvanti pradakṣiṇam /
ananyabhaktyā satataṃ trirakṣarasamanvitāḥ

125.23

tena pūtaśarīrāste mantreṇa gatapātakāḥ /
yatpuṇyaṃ ca bhavet teṣāṃ tadihaikamanāḥ śṛṇu

125.24

sasamudraguhā tena saśailavanakānanā /
pradakṣiṇīkṛtā sarvā pṛthivī nātra saṃśayaḥ

125.25

mantramūlam idaṃ sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram /
tena mantravihīnaṃ tu kāryaṃ loke na sidhyati

125.26

yathā kāṣṭhamayo hastī yathā carmamayo mṛgaḥ /
kāryārthaṃ naiva sidhyeta tathā karma hyamantrakam

125.27

bhasmahutaṃ pārtha yathā toyavivarjitam /
niṣphalaṃ jāyate dānaṃ tathā mantravivarjitam

125.28

kāṣṭhapāṣāṇaloṣṭeṣu mṛnmayeṣu viśeṣataḥ /
mantreṇa loke pūjāṃ tu kurvanti na hyamantrataḥ

125.29

dvādaśābdānnamaskārādbhaktyā yallabhate phalam /
mantrayuktanamaskārātsakṛttallabhate phalam

125.30

saṃkrāntau ca vyatīpāte ayane viṣuve tathā /
narmadāyā jale snātvā yastu pūjayate ravim

125.31

dvādaśābdena yat pāpam ajñānajñānasaṃcitam /
tatkṣaṇānnaśyate sarvaṃ vahninā tu tuṣaṃ yathā

125.32

candrasūryagrahe snātvā sopavāso jitendriyaḥ /
tatrādityamukhaṃ dṛṣṭvā mucyate sarvakilbiṣaiḥ

125.33

māghamāse tu samprāpte saptamyāṃ nṛpasattama /
sopavāso jitakrodha uṣitvā sūryamandire

125.34

prātaḥ snātvā vidhānena dadātyarghaṃ divākare /
vidhinā mantrayuktena sa labhet puṇyamuttamam

125.35

pitṛdevamanuṣyāṇāṃ kṛtvā hyudakatarpaṇam /
mandire devadevasya tataḥ pūjāṃ samācaret

125.36

gandhaiḥ puṣpaistathā dhūpairdīpanaivedyaśobhanaiḥ /
pūjayitvā jagannāthaṃ tato mantramudīrayet

125.37

viṣṇuḥ śakro yamo dhātā mitro 'tha varuṇastathā /
vivasvānsavitā pūṣā caṇḍāṃśurbharga eva ca

125.38

iti dvādaśanāmāni japankṛtvā pradakṣiṇām /
yatphalaṃ labhate pārtha tadihaikamanāḥ śṛṇu

125.39

daridro vyādhito mūko badhiro jaḍa eva ca /
na bhavetsapta janmāni ityevaṃ śaṅkaro 'bravīt

125.40

evaṃ jñātvā vidhānena japanmantraṃ vicakṣaṇaḥ /
ārādhayed raviṃ bhaktyā ya icchetpuṇyamuttamam

125.41

mantrahīnāṃ tu yaḥ kuryād bhaktiṃ devasya bhārata /
sa viḍambati cātmānaṃ paśukīṭapataṅgavat

125.42

tatra tīrthe tu yaḥ kaścit tyajate dehamuttamam /
sa gatastatra devaistu pūjyamāno maharṣibhiḥ

125.43

svecchayā suciraṃ kālamiha loke nṛpo bhavet

125.44

putrapautrasamāyukto hastyaśvarathasaṅkulaḥ /
dāsīdāsaśatopeto jāyate vipule kule

Original text: Revākhāṇḍa of the Vāyupurāṇa (RKV) · Edition: Śrīkṛṣṇadās, Kṣemrāj (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. Veṅkateśvara Steam Press, Bombay: 1910 and its reprint: Siṃha, Nāgaśaraṇa (ed.): Śrīskandamahāpurāṇam. pañcama bhāga: śrī āvantyakhaṇḍam. Nag Publishers, Delhi: 1986. · Data entry Jürgen Neuss · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc