Language

ENहिગુ
Scripture Library

maśakakalpasūtram · Chapter 1

1

maśakakalpasūtra
kḷpto jyotiṣṭomo'tirātro'ṣoḍaśikaḥ १-१-

2

pavasva vāco agriyaḥ pavasvendo vṛṣā suta upāsmai gāyatā nara upo ṣu jātamapturaṃ davidyutatyā rucaite āsṛgramindavaḥ pavamānasya te vayaṃ pavamānasya te kava upa pra yanto adhvaraṃ pra vo mitrāya gāyatendrā yāhi citrabhāno indre agnā namo bṛhadvṛśā pavasva dhārayeti gāyatraṃ cāmahīyavaṃ caiḍaṃ ca sauparṇam̐ rohitakūlīyaṃ ca punānaḥ soma dhārayeti samantaṃ tisṛṣu samantamekasyāṃ plava ekasyāṃ dairghaśravasamekasyāmiti vā rathaṃtaraṃ tisṛṣu gauṅgavam̐ rauravaṃ triṇidhanamāyāsyaṃ ta ekarcāḥ pra kāvyamuśaneva bruvāṇa pārthamantyaṃ bṛhacca vāmadevyaṃ ca mā cidanyadviśam̐satetyabhīvartaḥ svāsu kāleyaṃ yaste mado vareṇya iti gāyatraṃ maukṣaṃ jarābodhīyaṃ pavasvendramaccheti saphasujñāne purojitī vo andhasa iti gaurīvitaṃ ca krauñcaṃ ca pro ayāsīditi kāvamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāmāgniṃ vo vṛdhantamiti satrāsāhīyam̐ saubharamudvam̐śīyaṃ caturvi śam̐ stomaḥ १-१-

2

upāsmai gāyatā naraḥ pavamānasya te vayaṃ pavamānasya te kave agna ā yāhi vītaya ityājyāni pra somāso vipaścita iti gāyatraṃ cāśvaṃ ca pra soma devavītaya iti pajraṃ ca yaudhājayaṃ cauśanamantyam̐ rathaṃtaraṃ ca vāmadevyaṃ ca taṃ vo dasmamṛtīṣahamityabhīvartaḥ svāsu kāleyam̐ svādiṣṭhayā madiṣṭhayeti gāyatrasam̐hite ayā pavasva devayuḥ pavate haryato haririti saphasujñāne kāśītaṃ vai pra sunvānāyāndhasa iti gaurīvitaṃ tisṛṣu gaurīvitamekasyāmauṣṇihamokonidhanamekasyāmaudalamekasyāmiti vā sādhraṃ tisṛṣu kāvamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma jyotiṣṭoma stomaḥ १-

3

pavasva vāco agriyaḥ pavasvendo vṛṣā suto vṛṣā soma dyumām̐ asi vṛṣā hyasi bhānunā pavamānasya te kave agniṃ dūtaṃ vṛṇīmaha ityājyāni vṛṣā pavasva dhārayeti gāyatraṃ ca hāviṣmataṃ ca yauktāśvamuttareṣu yaduttaraṃ parīto ṣiñcatā sutamiti mādhucchandasaṃ ca bhargaśca yaśo vāyāsye vṛṣā śoṇa iti pārthamantyaṃ bṛhacca vāmadevyaṃ cābhi pra vaḥ surādhasamityabhīvartaḥ svāsu kāleyaṃ yastemado vareṇya iti gāyatramaukṣe hāviṣmatamuttareṣu pavasvendramaccheti śaṅku sujñāne ayaṃ pūṣā rayirbhaga iti gaurīvitaṃ ca krauñcaṃ ca vṛṣā matīnāṃ pavata iti yāmamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma sākamaśva mabhrātṛvyo anā tvamityāmahīyavamāṣṭādam̐ṣṭraṃ yaduhovadgoṣṭoma stomaḥ १

4

davidyutatyā rucaite asṛgramindavaḥ pavamānasya te kave agnināgniḥ samidhyata ityājyānyuccā te jātamandhasa iti gāyatraṃ ca vairupaṃ cābhi somāsa āyava iti rauravaṃ ca gautamaṃ cāñjaśca vairūpamagnestriṇidhanaṃ tisro vāca ityaṅgirasām̐ saṃkrośo'ntyo rathaṃtaraṃ ca vāmadevyaṃ cā tvā sahasramā śatamityabhīvartaḥ svāsu kāleyaṃ tisro vāca udīrata iti gāyatraṃ ca kṣullakavaiṣṭambhaṃ cāsotā pari ṣiñcata sakhāya ā niṣīdateti vācaśca sāma sujñānaṃ ca daivodāsaṃ vā sutāso madhumattamā iti gaurīvitaṃ cāndhīgavaṃ ca pavitraṃ ta iti sāmarājamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma svānyukthānyāyuṣṭoma stomaḥ १-

5

pavamāno ajījanat punāno akramīdabhi pra yadgāvo na bhūrṇayaḥ pavamānasya te kave agnirvṛtrāṇi jaṅghanaditi hoturājyam̐ svānyuttarāṇi pavasva dakṣasādhana iti gāyatraṃ cādārasṛcca parīto ṣiñcatā sutamiti pṛśni cātharvaṇaṃ cābhīśavaṃ ca yaudhājayaṃ cohu vā asyeti vāsiṣṭham antyaṃ bṛhacca vāmadevyaṃ ca yo rājā carṣaṇīnāmityabhīvartaḥ svāsu kāleyaṃ pari priyā divaḥ kaviriti gāyatraṃ caurṇāyavaṃ ca yadīnidhanaṃ tvam̐ hyaṅga daivya soma punāna ūrmiṇeti bṛhatkasujñāne purojitī vo andhasa iti gaurīvitaṃ ca tvāṣṭrīsāma ca yadūrdhvedaṃ pro ayāsīditi lauśamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma saindhukṣitam̐ saubharaṃ vīṅkam̐ śuddhāśuddhīyaṃ vā yadīḍābhiraiḍaṃ goṣṭoma stomaḥ १-

6

pavamānasya viśvajid yatsoma citramukthyaṃ pavamānasya te kave agne stomaṃ manāmaha iti hoturājyaṃ svānyuttarānyityājyāni arṣā soma dyumattama iti gāyatraṃ ca yaṇvaṃ cāpatyam̐ santani śākvaravarṇaṃ tānyuttareṣvabhisomāsa āyava iti mānavaṃ cānūpaṃ ca vāṃraṃ cāgnestriṇidhanamabhi tripṛṣṭhamiti sampāntyā rathaṃtaraṃ ca vāmadevyaṃ ca tvamindra yaśa asityabhīvartaḥ svāsu kāleyamasāvyam̐śurmadāyeti gayatraṃ ca gauṣūktaṃ cābhi dyumnaṃ bṛhadyaśaḥ prāṇā śiśurmahīnāmiti cyāvanasujñāne daivodāsaṃ vā pavasva vājasātaya iti gaurīvitaṃ ca rayiṣṭhaṃ cāsāvi somo aruṣo vṛṣā haviriti dvyabhyāghātaṃ lauśamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma yajiṣṭhaṃ tvā vavṛmaha iti sadhyam̐ sāṃvartaṃ mārutamāyuṣṭoma stomaḥ १-

7

asṛkṣata pra vājina etamu tyaṃ daśa kṣipaḥ pavamānasya te kave yamagne pṛtsu martyamiti hoturājyam̐ svānyuttarāṇī ndrāyendo marutvata iti gāyatraṃ cāśvasūktaṃ ca sakṛdiṣovṛdhīyaṃ kuryān mṛjyamānaḥ suhastyetyaiḍaṃ caukṣṇorandhraṃ triṇidhanamāyāsyam̐ sakṛtsamantaṃ kuryāt sākamukṣa itīhavadvāsiṣṭhamantyaṃ bṛhacca vāmadevyaṃ ca pibā sutasya rasina ityabhīvartaḥ svāsu kāleyaṃ pari svāno giriṣṭhā iti gāyatraṃ caidhmavāhaṃ ca yadihavat sa sunve yo vasūnāṃ taṃ vaḥ sakhāyo madāyeti dīrghasujñāne kāśītaṃ vā somāḥ pavanta indava iti gaurīvitaṃ ca krauñcaṃ ca yatsvayoni trirasmai sapta dhenavo duduhrira iti marutāṃ dhenvantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma gūrdas traikakubhaṃ nārmedhamityukthāni yadyukthyo'gniṣṭomastveva jyotiṣṭoma stomaḥ १-

8

evamanye'pi trayo'bhiplavāḥ kartavyāḥ teṣu viśeṣaḥ dvitīye'hani hāviṣmatasya sthāne yauktāśvamuttaram maukṣasya hāviṣmataṃ dvitīye'bhiplave pañcame'hani yaṇvasya sthāne'patyam tṛtīye'bhiplave pañcame'hani mānavātpūrvamvāmraṃ ca mānavaṃ cānūpaṃ ceti pañcame'hani yadahargrāmegeyaṃ santani syān mānavāt pūrvaṃ vāmraṃ syādetaccājāmyarthaṃ tatra vāmram prathamāyāṃ mānavaṃ tṛce caturthe'bhiplave pañcame 'hani yaṇvasya sthāne śākvaravarṇam tatraiva ṣaṣṭhe'hanyāśvasūktasyeṣovṛdhīyaṃ triṇidhanasya samantam bhargayaśasorvīṅkaśuddhāśuddhīyayośca vyavasthāprakāra ukto na prasmartavyaḥ anyatsarvaṃ prathamavat evaṃ caturo'bhiplavānupetya pṛṣṭhyaṃ ṣaḍahamupayantīti tasya kḷptimāha pṛṣṭhyaḥ ṣaḍahaḥ samūḍho vā vyūḍho vā pṛṣṭhyasya yadvyūḍhatvaṃ tad yadi daśarātraprayuktaṃ tatra samūḍho'yaṃ bhavitumarhatyavicchinnatvāt atha pṛṣṭhyaprayuktastato vyūḍha iti saṃdehādvikalpa iti pūrvaḥ pakṣaḥ siddhāntamāha samūḍhastveva daśarātraprayukto vyūha ity bhāvaḥ tathā ca nidānamathāpi vilupto vyūḍhaḥ ṣaḍaha ityādi śrutyantaraṃ ca narte chandomebhyaḥ pṛṣṭhyo vyūhamānaśa iti tasya tasya samūḍhasya kḷptirvakṣyata ityāha tasya kalpa iti prathamamaharāha upāsmai gāyatā nara upoṣu jātamapturaṃ pavamānasya te kava iti prathamasyāhno bahiṣpavamānaṃ pra soma devavītaya ityabhīvarta ekasyāṃ pajramekasyāṃ yaudhājayamekasyām̐ samānamitaraṃ dvitīyasyāhnaḥ punānaḥ soma dhārayetyaidamāyāsyamekasyāmabhīvarta ekasyāṃ kāleyamekasyaṃ vṛṣā śoṇa iti pārthamantyaṃ madhyaṃdinasya samānamitaraṃ tṛtīyasyāhno bhi somāsa āyava iti paurumadgaṃ prathamāyāṃ tasyāmevābhīvartaḥ kāleyaṃ dvitīyāyāṃ gautamaṃ tṛtīyāyām̐ samānamitaram १-

1

caturthasyāhnaḥ pavamāno ajījanatpunāno akramīdabhūti stotrīyānurūpāvagnirvṛtrāṇi jaṅghanaditi hoturājyaṃ tavāham̐ soma rāraṇetyāṣṭādam̐ṣṭramekasyāmabhīvarta ekasyāṃ kāleyamekasyām̐ somaḥ pavate janitā matīnāmiti janitramantyaṃ madhyaṃdinasya pra ta āśvinīḥ pavamāna dhenava iti lauśamantyamārbhavasya samānamitaraṃ १-९-

2

pañcamasyāhnaḥ pavamānasya viśvajidyatsoma citramukthyamiti stotrīyānurūpāvagne stomaṃ manūmaha iti hoturājyam̐ soma u ṣvaṇaḥ sotṛbhiriti mānavānupe tṛcayorvāmramekasyām abhīvarta ekasyāṃ kāleyamekasyāmindurvājī pavate gonyoghā iti saṃpāntyā madhyāṃdinasya pārthasya loke tvāṣṭrīsāma yad dvyanutodaṃ govitpavasveti dvyabhyāghātaṃ lauśamantyamārbhavasya samānamitaram̐ १-९-

3

ṣaṣṭhasyāhno 'sṛkṣata pra vājina etamu tyaṃ daśa kṣipa iti stotrīyānurūpau yamagne pṛtsu martyamiti hoturājyaṃ mṛjyamānaḥ suhastyeti svāramaukṣṇorandhraṃ tisṛṣvaiḍamaukṣṇorandhraṃ ekasyāmabhīvarta ekasyāṃ kāleyamekasyāmayā pavā pavasvainā vasūnītīhavadvāsiṣṭhamantyaṃ madhyaṃ dinasya jyotiryajñāsya pavate madhu priyam marutāṃ dhenvantyamārbhavasya samānamitaram̐ samānamitaram १-९-

1

pavasva vāco agriyaḥ punāno akramīdabhi pavamānasya te kave agniṃ dūtaṃ vṛṇīmaha ā no mitrāvaruṇābhi tvā vṛṣabhā suta indrāgnī ā gatam̐ sutamuccā te jātamandhasa iti gāyatramamahīyavam̐ satrāsāhīyaṃ punānaḥ soma dhārayetyabhīvarto rauravayaudhājaye abhi vāyuṃ vītyarṣā gṛṇāna iti pārthamantyaṃ bṛhacca vāmadevyaṃ ca śyaitaṃ ca kāleyaṃ ca svādiṣṭhayā madiṣṭhayeti gāyatrasam̐hite pavasvendramaccheti saphasujñāne purojitī vo andhasa iti gaurīvitaṃ tisṛṣu gaurīvitamekasyāṃ madhuścunnidhanamekasyām̐ śyāvāśvamekasyāmiti vāndhīgavaṃ tisṛṣu yajñāyajñīyaṃ ca bṛhaccāgneyaṃ kāvamantyaṃ yajñāyajñīyasyarkṣu rathaṃtaramagniṣṭomasāma sarvastomasya satastryāvṛta stomāścatuḥpraṇayāḥ २-

2

upāsmai gāyatā nara upo ṣu jātamapturaṃ taṃ tvā nṛmṇāni bibhrataṃ pavamānasya te vayaṃ pavamānasya te kave agna ā yāhi vītaya ityājyāni pra somāso vipaścita iti gāyatraṃ cāśvaṃ cābhi somāsa āyava iti pauruhanmanaṃ ca dvaigataṃ ca gauṅgavaṃ ca yaudhājayaṃ cauśanamantyaṃ yajjāyathā apūrvyeti rathaṃtaraṃtaram̐ svāsu vāmadevyaṃ taṃ vo dasmamṛtīṣahamityabhīvartaḥ svāsu kāleyam̐ svādiṣṭhayā madiṣṭhayeti gāyatraṃ ca kṣullakavaiṣṭambhaṃ cāyā pavasva devayuḥ pavate haryato haririti saphasujñāne kāśītaṃ vā pra sunvānāyāndhasa iti gaurīvitaṃ tisṛṣu gaurīvitamekasyāṃ gautamamekasyāmaudalamekasyāmiti vā svaraṃ tisṛṣu yatpayonidhanamevamabhi priyāṇītyaiḍaṃ kāvamantyam̐ svāraṃ yadi vikalpayedyajñāyajñīyamagniṣṭomasāmauśanamaupagavaṃ vasiṣṭhasya priyaṃ tairaścyaṃ vetyukthāni yadyukthyo'gniṣṭomastveva २-

3

pavasva vāco agriyaḥ pavasvendo vṛṣā suto vṛṣā soma dyumām̐ asyutte śuṣmāsa īrate pavamānasya te kave agniṃ dūtaṃ vṛṇīmaha ityājyāni vṛṣā pavasva dhārayeti gāyatraṃ ca yauktāśvaṃ ca yatpṛṣṭhye parīto ṣiñcatā sutamiti samantaṃ ca dairghaśravasaṃ cāyāsye vṛṣā śona iti pārthamantyaṃ matsyapāyi te maha iti bṛhat svāsu vāmadevyam abhi pra vaḥ surādhasamityabhīvartaḥ svāsu kāleyaṃ yaste mado vareṇya iti gāyatraṃ ca hāviṣmataṃ ca pavasvendramaccheti śaṅkusujñāne ayaṃ pūṣā rayirbhaga iti gaurīvitaṃ tisṛṣu gaurīvitamekasyāṃ krauñcamekasyām āsitamekasyāmiti vā svaraṃ tisṛṣu yadbṛhannidhanayoḥ pūrvamuttaramāvṛtteṣu vṛṣā matīnāṃ pavata iti aiḍaṃ yāmamantyam̐ svāraṃ yadi vikalpayedyajñāyajñīyamagnistomasāma sākamaśvam̐ saubharamāṣṭādam̐ṣṭramityukthāni yadyukthyo'gniṣṭomastveva २-

4

davidyutatyārucaite asṛgramindavo rājā medhābhirīyate pavasva vṛṣṭimā su naḥ pavamānasya te kave agnināgniḥ samidhyata ityājyānyuccā te jātamandhasa iti gāyatraṃ cāmahīyavaṃ cābhi somāsa āyava iti paurumadgaṃ ca gautamaṃ cāntarikṣaṃ cāgneśca triṇidhanaṃ tisro vāca ityaṅgirasām̐ saṃkrośo'ntyaḥ pratyasmai pipīṣata iti rathaṃtaram̐ svāsu vāmadevyaṃ vayaṃ gha tvā sutāvanta ityabhīvartaḥ svāsu kāleyaṃ tisro vāca udīrata iti gāyatrasam̐hite ā sotā pariṣiñcata sakhāya ā niṣīdateti vācaśca sāma sujñānaṃ ca daivodāsaṃ vā sutāso madhumattamā iti gaurīvitaṃ tisṛṣu gaurīvitamekasyāmāndhīgavamekasyāṃ tvāṣṭrīsāmaikasyamiti vā svaraṃ tisṛṣu yatprathamaṃ pavitraṃ ta ityariṣṭamantyam̐ svāram̐ sāmarājaṃ yadi vikalpayedyajñāyajñīyamagniṣṭomasāma pramam̐hiṣṭhīyam̐ hārivarṇamudvam̐śīyamityukthāni yadyukthyo'gniṣṭomastveva sarve saptadaśāḥ २-

1

upāsmai gāyatā naro / babhrave nu svatavase pra svānāso rathā iva pavamānasya te kave agnirvṛtrāṇi jaṅghanadyad adya sūra udita udghedabhi śrutāmaghamiyaṃ vāmasya manmano asya pratnāmanu dyutamiti gāyatraṃ bhrājam̐ satrāsāhīyaṃ tavāham̐ soma rāraṇetyutsedhastisṛṣvābhīśavamekasyāmabhīvarta ekasyāṃ pṛśnyekasyām̐ rathaṃtaraṃ tisṛṣu śiśuṃ jajñānam̐ haryataṃ mṛjantīti pārthamantyaṃ mahādivākīrtyaṃ ca vāmadevyaṃ ceindra kratuṃ na ā bhareti vikarṇam̐ svāsu kāleyaṃ pari svāno giriṣṭhā iti gāyatraṃ cābhrājaṃ cābhi dyumnaṃ bṛhadyaśaḥ prāṇā śiśurmahīnāmiti saphaśrudhye ekarcayoḥ paryū ṣviti śyāvāśvamekasyāṃ purojitī vo andhasa iti bṛhattisṛṣu gaurīvitamekasyāmāndhīgavamekasyāṃ niṣedhamekasyāṃ yajñāyajñīyaṃ tisṛṣu dhartā diva iti kāvamantyaṃ mūrdhānaṃ divo aratiṃ pṛthivyā iti bhāsaṃ daśastobhamagniṣṭomasāmaikavim̐śa stoma २-५-

2

indra kratuṃ na ā bhareti mahāvaiṣṭambhaṃ śyaitanaudhase etāni brahmasāmānyāvṛttānām̐ svarasāmnāmabhīvartaloke pauṣkalam̐ rāthaṃtarayoḥ śrudhyaṃ bārhatasya sujñānaloke २-५-

6

upa tvā jāmayo giro janīyanto nvagrava uta naḥ priyā priyāsu tatsaviturvareṇyam̐ somānām̐ svaraṇamagna ā yāhi pavase pavamānasya te kave suṣamiddho na ā vaha tā naḥ śaktaṃ pārthivasya yuñjanti bradhnamaruṣaṃ tamīḍiṣva yo arciṣāsya pratnāmanu dyutamiti gāyatraṃ cāmahīyavaṃ ca parīto ṣiñcatā sutamiti kāleyamekasyām̐ rathaṃtaraṃ tisṛṣu dairghaśravasaṃ tisṛṣu yaudhājayamekasyāmayaṃ soma iti pārthamantyaṃ vairājaṃ ca mahānāmnyaśca vairūpaṃ ca revatyaśca pari svāno giriṣṭhā iti gāyatrasam̐hite pavasvendramaccheti satrāsāhīyaśrudhye paryū ṣviti vāmadevyaṃ purojitī vo andhasa ityāndhīgavamekasyāṃ gaurīvitamekasyāṃ yadvāhiṣṭhīyamekasyāṃ yajñāyajñīyaṃ tisṛṣu pari pra dhanveti dvipadāsu vāravantīyam̐ sūryavatīṣu kāvamantyaṃ tvamagne yajñānām̐ hoteti bṛhadagniṣṭomasāma sarvastomasya sataścaturāvṛta stomāstriḥpraṇayāḥ २-

7

paurumīḍhaṃ mānavaṃ janitraṃ bhāradvājaṃ vāsiṣṭhaṃ gauṅgavam̐ śuddhāśuddhīyaṃ vaita ekarcā āvṛttasya pṛṣṭhyasyābhīvartaloka indra kratuṃ na ā bhareti paurumīḍhaṃ mānavaṃ janitraṃ bhāradvājam̐ śyaitanaudhase etāni brahmasāmānyāvṛttasyābhiplavasyābhīvartaloke pauṣkalam̐ rāthaṃtarāṇām̐ śrudhyaṃ bārhatānām̐ sujñānaloke २-

8

jyotiṣṭomamājyabahiṣpavamānaṃ gāyatrī cābhi somāsa āyava iti dvihiṃkāraṃ ca vārkajambhaṃ ca yadbṛhannidhanaṃ maidhātithaṃ ca rauravaṃ vā yaudhājayamauśanamantyam̐ rathaṃtaraṃ ca vāmadevyaṃ cendra kratuṃ na ā bhareti naudhasam̐ svāsu kāleyam̐ svādiṣṭhayā madiṣṭhayeti gāyatrasam̐hite pavasvendramaccheti saphapauṣkale purojitī vo andhasa iti gaurīvitāndhīgave kāvamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma pramam̐hiṣṭhīyam̐ hārivarṇamudvam̐śīyamiti ukthānyāyuṣṭoma stomaḥ २-

9

pavasva vāco agriyo davidyutatyā rucā pavasvendo vṛṣā suto vṛṣā soma dyumām̐ asi pavamānasya te kave agniṃ dūtaṃ vṛṇīmaha ityājyānyasya pratnāmanu dyutamiti gāyatraṃ cāāmahīyavaṃ ca parīto ṣiñcatā sutamiti samantaṃ ca vārkajambhaṃ ca yadīnidhanaṃ dairghaśravasaṃ ca bārhadukthaṃ vā yaudhājayamayam̐ soma iti pārthamantyaṃ bṛhacca vāmadevyaṃ cendra kratuṃ na ā bhareti śyaitam̐ svāsu kāleyaṃ yaste mado vareṇya iti gāyatramaukṣe pavasvendramaccheti saphaśrudhye purojitī vo andhasa iti gaurīvitāndhīgave sūryavatīṣu kāvamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma sākamaśvam̐ saubharamudvaṃśīyamityukthāni goṣṭoma stomaḥ २-

1

upāsmai gāyatā nara upo ṣu jātamapturaṃ pavasva vāco agriyaḥ pavasvendo vṛṣā suto davidyutatyā rucaite asṛgramindavo yavaṃyavaṃ no andhasā pavamānasya te kave hotā devo amārtyastā naḥ śaktaṃ pārthivasya surūpakṛtnumūtaya ā sute siñcata śriyamasya pratnāmanu dyutamiti gāyatraṃ cāmahīyavaṃ ca jarābodhīyaṃ ca satrāsāhīyaṃ ca parīto ṣiñcatā sutamiti samantaṃ ca dairghaśravasaṃ ca rauravayaudhajaye ayam̐ soma iti pārthamantyaṃ vrataṃ pṛṣṭhaṃ trayodaśa parimādo brāhmaṇakḷptā indramidgāthino bṛhad indro dadhīco asthabhirudghedabhi śrutāmaghamiti trivṛcchiro gāyatram pañcadaśam̐ rathaṃtaraṃ dakṣiṇaḥ pakṣaḥ saptadaśaṃ bṛhaduttara ekavim̐śaṃ bhadraṃ pucchaṃ tadidāsa bhuvaneṣu jyeṣṭhamiti pañcavim̐śa ātmā rājanaṃ pañcavim̐śamitaram̐ sarvaṃ vāmadevyaṃ maitrāvaruṇasāma trikadrukeṣu mahiṣo yavāśiramiti pañcanidhanaṃ vāmadevyaṃ brahmasāma svāsu kāleyaṃ pari svāno giriṣṭhā iti gāyatraṃ ca svāśirāṃ cārkaḥ pavasvendramaccheti saphaśrudhye purojitī vo andhasa iti gaurīvitaṃ ca madhuścunnidhanaṃ ca śyāvāśvāndhīgave sūryavatīṣu kāvamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma २-१०-

2

kḷpta udayanīyo'tirātro yathā prāyaṇīyo yathā prāyaṇīyaḥ atha ye brāhmaṇe'dhyāyaiścaturbhiḥ ṣoḍaśādibhirekāha vihitāsteṣāṃ kḷptistribhirihocyate āraṃbhakāladīkṣopasaddivasadakṣiṇādikaṃ sūtre udagayanapūrvapakṣetyādyaiḥ paṭalaiścaturbhiruktam २-१०-

1

kḷpto jyotiṣṭomo ३-१-

2

gorvarkajambhasya loke dairghaśravasaṃ dairghaśravasasya bārhaduktham̐ svāsu śyaitaṃ gaurīvitasya śyāvāśvamudvaṃśīyasya nārmedhaṃ yadi rātriḥ samānamitaram̐ sāṃvatsarikeṇa ३-१-

3

āyuṣo vārkajambhasya loke maidhātithaṃ maidhātithasya rauravam̐ svāsu naudhasaṃ gaurīvitasya śyāvāśvam udvam̐śīyasya nārmedhaṃ yadi rātriḥ samānamitaram̐ sāṃvatsarikeṇa ३-१-

4

abhi pra gopatiṃ giretyabhijito brahmaṇa ājyaṃ yadyatirātraḥ sāmatṛcasya loke śyāvāśvaṃ pramam̐hiṣṭhīyam̐ hārivarṇaṃ nārmedhaṃ pratyasmai pipīṣata iti nānadam̐ ṣoḍaśisāma rātriḥ saṃdhiḥ samānamitaram̐ sāṃvatsarikeṇa ३-१-

5

viśvajitaḥ pavasvendramaccheti satrāsāhīyaśrudhye saphaśrudhye yadyatirātraḥ sāmatṛcasya loka āndhīgavaṃ jyotiṣṭomo'tirātraḥ ṣoḍaśimāntsamānamitaram̐ sāṃvatsarikeṇa ३-१-

6

vratasyā no viśvāsu havyamiti śyaitaṃ brahmasāma gaurīvitasya loka audalam̐ samānamitaram̐ sāṃvatsarikeṇa ३-१-

2

pavasva vāco agriyo davidyutatyā rucā pavamānasya te kave agna ā yāhi vītaya iti rāthaṃtaraṃ trīṇi bārhatānyasya pratnāmanu dyutamiti gāyatraṃ cāmahīyavaṃ ca parīto ṣiñcatā sutamiti samantaṃ ca rathaṃtaraṃ ca dairghaśravasaṃ ca yaudhājayaṃ cāyam̐ soma iti pārthamantyaṃ bṛhacca vāmadevyaṃ ca svādoritthā viṣūvata iti śyaitam̐ svāsu kāleyam̐ svādiṣṭhayā madiṣṭhayeti gāyatrasam̐hite pavasvendramaccheti saphaśrudhye purojitī vo andhasa iti śyāvāśvāndhīgave sūryavatīṣu kāvamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma trivṛdbahiṣpavamānaṃ pañcadaśatrivṛntyājyāni saptadaśo mādhyaṃdinaḥ pavamāno hotuśca pṛṣṭhaṃ pañcadaśaṃ maitrāvaruṇasya pañcavim̐śaṃ brāhmaṇāccham̐sinaḥ saptadaśamacchāvākasyaikavim̐śa ārbhava ekavim̐śo'gniṣṭomaḥ ३-

1

eṣaivottarasya kḷptistasya trivṛdbahiṣpavamānaṃ pañcadaśānyājyāni saptadaśo mādhyaṃdinaḥ pavamānastrīṇi ca pṛṣṭhāni pañcavim̐śaṃ brāhmaṇāccham̐sinaḥ saptadaśa ārbhava ekavim̐śo'gniṣṭomo ३-३-

2

agniṃ dūtaṃ vṛṇīmaha ityubhayānyājyāni śrāyantīyaṃ brahmasāma yaste mado vareṇya iti gāyatramaukṣe āndhīgavāduttaramātharvanam̐ sākamaśvam̐ saubharaṃ traikakubhaṃ vodvam̐śīyamityukthāni caturvim̐śa ārbhava ekaviṃśo'gniṣṭomaḥ sokthyaḥ samānamitaraṃ pūrveṇa sastomam ३-३-

4

upāsmai gāyatā nara upo ṣu jātamapturaṃ pavasva vāco agriyo davidyutatyā rucā pavamānasya te kave agna ā yāhi vītaye purūruṇā cidhyastīndramidgāthino bṛhadindre agnā namo bṛhaduccā te jatamandhasa iti gāyatraṃ cāmahīyavaṃ ca pavasva madhumattama itīḍānām̐ saṃkṣāra ekasyāṃ pratnaṃ pīyūṣaṃ pūrvyaṃ yadukthyamiti yaudhājayaṃ tisṛṣu punānaḥ soma dhārayeti rauravamekasyām̐ rathaṃtaraṃ tisṛṣu śiśuṃ jajñānam̐ haryataṃ mṛjantīti vāmadevyamantyaṃ bṛhatpṛṣṭhaṃ vāmadevyasyarkṣu svāram̐ sauparṇam̐ śrāyantiyaṃ ca kāleyaṃ ca svādiṣṭhayā madiṣṭhayeti gayatrasam̐hite pari pra dhanvendramaccheti saphaśrudhye purojitī vo andhasa iti śyāvāśvāndhīgave sūryavatīṣu kāvamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma trivṛdbahiṣpavamānaṃ pañcadaśāni trīṇyājyāni trivṛnmaitrāvaruṇasya saptadaśo mādhyaṃdinaḥ pavamāno hotuśca pṛṣṭhaṃ pañcadaśaṃ maitrāvaruṇasya pañcavim̐śaṃ brāhmaṇāccham̐sinaḥ saptadaśamacchāvākasya saptadaśa ārbhava ekavim̐śo'gniṣṭomaḥ ३-

5

upāsmai gāyatā naraḥ pavamāno ajījanat pavamānasya te kava itīmamū ṣu tvamasmākaṃ mitraṃ vayaṃ havāmahe ahamiddhi pituṣparīyaṃ vāmasya manmana uccā te jātamandhasa iti gāyatramekasyām āmahīyavamekasyām̐ śākvaravarṇamekasyāṃ punānaḥ soma dhārayeti vaiṣṭaṃbhamekasyāṃ kāleyaṃ ekasyāṃ yaudhājayamekasyām auśanamantyam̐ rathaṃtaraṃ vāmadevyaṃ ca śrāyantīyasyarkṣu saubharaṃ kāleyasyarkṣu vāravantīyam̐ svādiṣṭhayā madiṣṭhayeti gāyatraṃ ca svāśirāṃ cārkaḥ pavasvendramaccheti saphāyāsye purojitī vo andhasa iti śyāvāśvāndhīgave kāvamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma ३-

1

eṣaivottarasya kḷptistasyaikavim̐śamagniṣṭomasāmobhau trivṛtau ३-६-

2

śākvaravarṇātpūrvam̐ svāram̐ sauparṇamāyāsyasya loke pauṣkalam̐ śyāvāśvātpūrvamaiḍamāyāsyaṃ caturviṃśāvuttarau pavamānau tṛcakḷptau samānamitaraṃ pūrveṇa sastomam̐ ३-६-

3

rathaṃtaradairghaśravase antaraiḍamāyāsyamekasyām̐ sam̐hitāduttaraṃ jarābodhīyam̐ samānamitaraṃ viśvajitaikāhikenāgniṣṭomenāṣṭādaśāvuttarau pavamānāvekavim̐śam̐ hotuḥ pṛṣṭhamekaviṃśo 'gniṣṭomastrivṛditaram̐ sarvam ३-६-

7

pavamānasya jighnataḥ punāno akramīdabhi pavamānasya te kave agnirvṛtrāṇi jaṅghananmitram̐ huve pūtadakṣamu tvā mandantu somāstā huve yayoridamarṣā soma dyumattama iti gāyatramekasyāṃ vārṣāharaṃ ekasyām̐ śākvaravarṇamekasyāṃ punānaḥ soma dhārayeti vaṣaṭkāraṇidhanamekasyām̐ rauravamekasyāṃ yaudhājayamekasyāmauśanamantyam̐ ratham̐taraṃ ca vāmadevyaṃ ca bṛhacca kāleyaṃ ca yaste mado vareṇya iti gāyatra vārṣāhare pavasvendramaccheti saphaupagave purojitī vo andhasa iti nānadāndhīgave kāvamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma trivṛtaḥ pavamānā agniṣṭomasāma ca tisṛbhirājyapṛṣṭhāni ३-

8

upāsmai gāyatā nara ityekayā bahiṣpavamānam̐ sādyaḥkrāṇyājyānīndrāyendo marutvata iti gāyatraṃ punānaḥ soma dhārayeti utsedha auśanamantyam̐ rathaṃtaraṃ ca vāmadevyaṃ ca śrāyantīyasyarkṣi niṣedhaḥ svāsu kāleyamayā rucā hariṇyā punāna iti gāyatrapārśvaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāmaikatrika stoma ekayātha tisṛbhiḥ ३-

9

jyotiṣṭomaṃ bahiṣpavamānamagne viśvebhiragnibhirā no mitrāvaruṇā tvetā niṣīdatendrāgnī āgatam̐ sutamuccā te jātamandhasa iti gāyatraṃ cāmahīyavaṃ ca pavasva madhumattama iti kāleyaṃ tve soma prathamā vṛktabarhiṣa iti yaudhājayaṃ punānaḥ soma dhārayeti rauravamauśanamantyam̐ rathaṃtaraṃ ca vāmadevyaṃ cādhā hīndra girvaṇa endumindrāya siñcateti dyautānamārute svādiṣṭhayā madiṣṭhayeti gāyatrasam̐hite pari pra dhanva nadam̐ vā odatīnāmiti saphaśrudhye prayū ṣviti marutām̐ sam̐stobhaḥ purojitī vo andhasa iti śyāvāśvāndhīgave kāvamantyaṃ devo vo draviṇodā iti yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma trivṛdbahiṣpavamānaṃ pañcadaśāni trīṇyājyāni ṣoḍaśamacchāvākasya ṣoḍaśo mādhyaṃdinaḥ pavamānaḥ saptadaśāni trīṇi pṛṣṭhāni ṣoḍaśamacchāvākasya ṣoḍaśa ārbhava ekavim̐śo'gniṣṭomaḥ ३-

1

ete asṛgramindavo yavaṃyavaṃ no andhaseti purastātparyāsasya tṛcacaturṛce āyuṣa ukthāni ṣoḍaśāḥ pavamānā acchāvākasāmāni caikavim̐śo'gniṣṭomo dve cokthe samānamitaraṃ pūrveṇa sastomam ३-१०-

2

indrāyendo marutvata iti gāyatraṃ cāmahīyavaṃ ca pavasva madhumattama iti kāleyaṃ tve soma prathamā vṛktabarhiṣa iti dairghaśravasaṃ punānaḥ soma dhārayeti raurava yaudhājaye śrudhyasya loke marutām̐ sam̐stobho marutām̐ sam̐stobhasya śyāvāśvaṃ purojitī vo andhasa ityāndhīgavaṃ trivṛtāvuttarau pavamānau samānamitaraṃ prathamena vrātyastomena sastomam ३-१०-

11

agriyavatī pratipat pūrvasya prātaḥsavanam uccā te jātamandhasa iti gayatraṃ cāmahīyavaṃ ca pavasva madhumattama iti kāleyaṃ tve soma prathamā vṛktabarhiṣa iti dairghaśravasaṃ punānaḥ soma dhārayeti rathaṃtaram̐ rauravayaudhājaye vṛṣā śoṇa iti pārthamantyaṃ bṛhacca vāmadevyaṃ cādhā hīndra gīrvaṇa endumindrāya śiñcateti dyautānamārute svādiṣṭhayā madiṣṭhayeti gāyatrasam̐hite jarābodhīyaṃ ca svāśirāṃ cārkaḥ pari pra dhanva nadaṃ va odatīnāmiti saphaśrudhye paryū ṣviti marutām̐ sam̐stobhaḥ purojitī vo andhasa iti śyāvāśvāndhīgave ātharvaṇaṃ ca bṛhaccāgneyaṃ kāvamantyaṃ devo vo draviṇodā iti yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma dve trivṛtī stotre dve pañcadaśasaptadaśe dve ekavim̐śacaturviṃśe dve catuścatvārim̐śāṣṭācatvārim̐śe dve triṇavatrayastrim̐śe dve dvātrim̐śe ३-

12

agna āyūm̐ṣi pavase agne pāvaka rociṣāgnirmurdhā divaḥ kakudagna ā yāhi vītaye kaste jāmirjanānāmīḍenyo namasyo 'gnirvṛtrāṇi jaṅghanadutte bṛhanto arcaya iti gāyatramekasyāmāmahīyavamekasyāṃ jarābodhīyamekasyāṃ pāhi no agna ekayeti yaudhājayaṃ tisṛṣvino rājannaratiḥ samiddha ityauśanamantyamenā vo agniṃ namasā kayā te agne aṅgira iti rathaṃtaraṃ ca vāmadevyaṃ cāgna ā yāhyagnibhiracchā naḥ śīraśociṣamiti naudhasakāleye adābhyaḥ puraeteti gāyatrasam̐hite bhadro no agnirāhuto 'gne vājasya gomata iti sapha pauṣkale viśoviśo vo atithimiti śyāvāśvāndhīgave samiddhamagnim̐ samidhā girā gṛṇa iti yajñāyajñīyamantyamupa tvā jāmayo gira iti vāyavyāsu vāravantīyamagniṣṭomasāma ३-

1

eṣaivottarasya kḷptistasya revatīṣu vāravantīyamagniṣṭomasāmo ubhau trivṛtāv ३-१३-

2

uddharati jarābodhīyaṃ yaudhājayātpūrvam̐ rauravaṃ pauṣkalasya loke śrudhyam̐ śyāvāśvasya yajñāyajñīyaṃ yajñāyajñīyasya kāvam̐ samānamitaraṃ pūrveṇa jyotiṣṭoma stomo ३-१३-

19

avā no agna ūtibhiragnim̐ hinvantu no dhiya iti purastātparyāsasya tṛcapañcarce pāhi no agna ekayeti rauravaṃ tisṛṣu dairghaśravasamekasyām̐ samantaṃ viṣṭārapaṅktau yaudhjayaṃ tisṛṣu

3

samānamitaraṃ pūrveṇa sarvaḥ saptadaśaḥ ३-१३-

4

pavasvendo vṛṣā suta ete asṛgrajindavaḥ pavamānasya te kave vrātyānyājyānyuccā te jātamandhasa iti gāyatramekasyāmāmahīyavamekasyāṃ jarābodhīyamekasyāṃ punānaḥ soma dhārayeti yaudhājayaṃ tisṛṣu svāsu naudhasasyarkṣvabhīvarto brahmasāma samānamitaraṃ jyotiṣṭomena ३-१३-

5

eṣa evottarasya madhyaṃdino jyotiṣṭomamitaram̐ sarvam̐ ३-१३-

6

śākvaravarṇasya loke jarabodhīyaṃ vaṣaṭkāraṇidhanasya saptahaṃ bṛhato vaṣaṭkāraṇidhanam̐ samānamitaracchyenena ३-१३-

14

pra somāsa adhanviṣuḥ kpra svānāso rathā ivā sṛgramindavaḥ patho paprayanto adhvaraṃ pra vo mitrāya gāyata pra va indrāya mādanaṃ pra vāmarcantyukthinaḥ pra somāso vipaścita iti gāyatraṃ pra soma devavītaya iti gauṅgavaṃ pra tu dravetyauśanamantyaṃ vāmadevyaṃ ca maidhātithaṃ ca hārāyaṇaṃ ca kaulmalabarhiṣaṃ ca pra somāso madacyuta iti gāyatraṃ cāśu bhārgavam abhi dyumnaṃ bṛhadyaśaḥ pra dhanva soma jāgṛviriti sapha satrāsāhīye pra sunvānāyāndhasa iti śyāvāśvaudale pro ayāsīditi kāvamantyaṃ pra daivodāso agniriti yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma dairghaśravasam̐ svāsu yadi jīvet sarvaḥ svāraḥ sarve trivṛtaḥ śāntirvāmadevyam̐ śāntirvāmadevyam ३-

1

agna āyūm̐ṣi pavasa upāsmai gāyatā nara upo ṣu jātamapturaṃ pavamānasya te vayaṃ pavamānasya te kave śagdhyu ṣu śacīpata ityabhīvarto brahmasāma samānamitaraṃ bṛhaspatisavena sastomam ४-१-

2

imaṃ me varuṇa śrudhī havamupāsmai gāyatā nara upo ṣu jātamapturaṃ pavamānasya te vayaṃ pavamānasya te kave sam̐hitasya loke hāviṣkṛtaṃ januṣaikarcayoḥ saphapauṣkale śyāvāśvasyaudalam̐ samānamitaraṃ jyotiṣṭomena trivṛdbahiṣpavamānaṃ pañcadaśamitaram̐ sarvaṃ ४-१-

2

kayā tvaṃ na ūtyā pavasva vāco agriyaḥ pavasvendo vṛṣā suto vṛṣā soma dyumām̐ asi vṛṣā hyasi bhānunā agniṃ dūtaṃ vṛṇīmaha ityājyānyasya pratnāmanu dyutamiti gāyatraṃ ca hāviṣmataṃ ca parīto ṣiñcatā sutamiti samantaṃ ca dairghaśravasaṃ cāyāsye ayam̐ soma iti pārthamantyaṃ bṛhacca vāmadevyaṃ ca traiśokaṃ ca vaikhānasaṃ ca yaste mado vareṇya iti gāyatrasam̐hite pavasvendrdamaccheti satrāsāhīya śrudhye ayaṃ pūṣā rayirbhaga iti śyāvāśva krauñce dhartā diva iti dīrghatamaso'rko'ntyo yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma sākamaśvam̐ saubharamāṣṭādam̐ṣṭraṃ trivṛdbahiṣpavamānaṃ pañcadaśam̐ hoturājyam̐ saptadaśamitaram̐ sarvam ४-

3

upa tvā jāmayo gira upāsmai gāyatā nara upo ṣu jātamapturaṃ pavamānasya te vayaṃ pavamānasya te kave agna ā yāhi vītaya ityājyāni pra somāso vipaścita iti gāyatramāśvamāśu bhārgavaṃ pra soma devavītaya iti pajraṃ gauṅgavaṃ yaudhājayam auśanamantyam̐ rathaṃtaraṃ ca vāmadevyaṃ cendramiddevatātaya iti yauktasrucam̐ svāsu kāleyam̐ svādiṣṭhayā madiṣṭhayeti gāyatraṃ ca svāśirāṃ cārkaḥ pavasvendramaccheti saphapauṣkale / sādhre pra sunvānāyāndhasa ityaudalasādhre audalagautame vā kāvamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma trivṛdbahiṣpavamānaṃ pañcadaśam̐ hoturājyam̐ saptadaśaṃ maitrāvaruṇasyaikavim̐śamitaraṃ sarvam ४-

4

indrāyendo marutvate pavasva vāco agriyaḥ pavasvendo vṛṣā suto vṛṣā soma dyumām̐ asi vṛṣā hyasi bhānunā gniṃ dūtaṃ vṛṇīmaha ityājyāni vṛṣā pavasva dhārayeti gāyatraṃ ca yauktāśvaṃ cā jigaṃ ca svāraṃ ca sauparṇaṃ punānaḥ soma dhārayeti samantaṃ ca dairghaśravasaṃ cā yāsye vṛṣā śoṇa iti pārthamantyaṃ bṛhacca vāmadevyaṃ ca śyaitaṃ ca mādhucchandasaṃ ca yaste mado vareṇya iti gāyatram agnerarkaḥ surūpaṃ tvaṃ hyaṅga pavasva devavītaya iti śaṅkusujñāne ayaṃ pūṣā rayirbhaga iti āsitaṃ krauñcaṃ bhargo vṛṣā matīnāṃ pavata iti yāmamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma sākamaśvam̐ saubharam udvam̐śīyaṃ trivṛdbahiṣkpavamānaṃ pañcadaśam̐ hoturājyam̐ saptadaśaṃ maitrāvaruṇasyaikavim̐śaṃ brāhmaṇāccham̐sinastriṇavamitaram̐ sarvam ४-

1

viśvakarmanhaviṣā vāvṛdhāno davidyutatyā rucai te asṛgramindavo rājā medhābhirīyata iṣe pavasva dhārayā hotā devo amartyaḥ purūruṇā ciddhyasti tamindraṃ vājayāmasīyaṃ vāmasya manmana uccā te jātamandhasa iti gāyatraṃ cāmahīyavaṃ ca jarābodhīyaṃ carṣabhaśca pavamāno gauṣūktamabhisomāsa āyava iti paurumadgaṃ ca gautamaṃ cāntarikṣaṃ ca maidhātithaṃ cotsedhastisro vāca ityaṅgirasām̐ saṃkrośo'ntyo rathaṃtaraṃ ca vāmadevyaṃ ca śrāyantīyaṃ ca rauravaṃ ca pari svano girīsthā iti gāyatram̐ sam̐hitaṃ vāravantīyam̐ sa sunve yo vasūnām prāṇā śiśurmahīnāmiti dīrgha śrudhye purojitī vo andhasa iti śyāvāśvā ndhīgave niṣedhaḥ pari pra dhanveti vājadāvaryo yā ruceti nityavatsā dhartā diva iti dīrghatamaso'rko'ntyo yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma pramam̐hiṣṭhīyam̐ hārivarṇaṃ nārmedhaṃ gaurīvitam̐ ṣoḍaśisāma rātriḥ saṃdhistrivṛdbahiṣpavamānaṃ pañcadaśam̐ hoturājyam̐ saptadaśaṃ maitrāvaruṇasyaikavim̐śaṃ brāhmaṇāccham̐sinastriṇavamacchāvākasya trayastrim̐śamitaram̐ sāgniṣṭomasāmaikavim̐śānyukthāni saṣoḍaśikāni pañcadaśi rātristrivṛtsaṃdhiḥ ४-५-

2

kḷpto'gniṣṭomaḥ śunāsīryasya loke ४-५-

6

pavasvendo vṛṣā suta ete asṛgramindava uta no goṣaṇiṃ dhiyaṃ śaśamānasya vā nara upa naḥ sūnavo gira utte śuṣmāsa īrate pavamānasya te kave hotā devo amartyaḥ pra vāṃ mahi dyavī ayamu te samatasi gāva upa vadāvate pavamānasya jighnata iti gāyatraṃ cāmahīyavaṃ ca parīto ṣiñcatā sutamiti samantaṃ ca dairghaśravasaṃ ca bārhadukthaṃ ca yaudhājayaṃ ca sākamukṣa iti pārthamantyaṃ mā bhema ma śramaṣmeti bṛhatsvāsu vāmadevyamimā u tvā purūvaso yasyāyaṃ viśva ārya iti śyaitaṃ ca kāleyaṃ ca pavamāno ajījanaditi gāyatra sam̐hite ā sotā pari ṣiñcata gomanna indro aśvavaditi sapha śrudhye abhi no vājasātamamiti śyāvāśvā ndhīgave añjata iti kāvamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma ४-

1

dvitīyasya svarasāmna ājyabahiṣpavamānaṃ bārhadukthasya loka āṣṭādam̐ṣṭraṃ maukṣasya hāviṣmatam̐ śrudhyasya sujñānam uddharatyukthāni samānamitaraṃ gavaikāhikena ४-७-

2

ete asṛgramindava utte śuṣmāsa īrata iti purastatparyāsasya tṛcapañcarce svāsu śyaitam̐ samānamitaraṃ prathamena sāhasreṇa ४-७-

3

pavamānasya viśvaviddavidyutatyā rucai te asṛgramindavastaṃ tvā nṛmṇāni bibhrataṃ pavamānasya te kave viśvebhiragne agnibhirmitraṃ vayam̐ havāmaha indraṃ vo viśvataspari tā huve yayoridamabhi tvā śūra nonuma iti kaṇvarathaṃtaraṃ pṛṣṭham ā no viśvāsu havyamiti sadoviśīyaṃ brahmasāma januṣaikarcayoḥ sapha pauṣkale pari tyam̐ haryatam̐ harimityanuṣṭuppavitraṃ ta iti kāvamantyamuddharatyukthāni samānamitaramāyuṣaikāhikena ४-७-

4

ete asṛgramindavastaṃ tvā nṛmṇāni bibhratamiti purastātparyāsasya tṛcapañcarce śrāyantīyaṃ brahmasāma saṃhitasya loke maukṣaṃ pauṣkalasya śrudhyam̐ śyāvāśvasya yajñāyajñīyaṃ yajñāyajñīyasyarkṣu viśoviśīyamagniṣṭomasāma samānamitaraṃ āyuṣaikāhikena ४-७-

5

pūrvasya bahiṣpavamānaṃ vrātyāni trīṇyājyāni vaiśvajitamuttamaṃ bārhadukthasya loke devasthānam̐ rathaṃtaraṃ pṛṣṭhamabhīvarto brahmasāma maukṣasya loke svāśirāmarkaḥ śyāvāśvasya yajñāyajñīyaṃ tvaṃ naścitra ūtyeti vāravantīyamagniṣṭomasāma samānamitaraṃ gavaikāhikena gaurīvitam̐ ṣoḍaśisāma viṣṇoḥ śipiviṣṭavatiṣu bṛhat sarve saptadaśāḥ kḷpto jyotiṣṭomaḥ pratyavarohaṇīyaḥ ४-७-

6

kḷpto'bhyārohaṇīyaḥ ४-७-

8

vāyo śukro ayāmi ta iti tṛcaḥ ṣaṭ saṃbhāryā vaiśvajityaḥ pavasva vāco agriyo davidyutatyā rucaitamu tyaṃ daśa kṣipaḥ pavasvendo vṛṣā suta utte śuṣmāsa īrate pavamānasya te kavedhā kṣapā pariṣkṛto vaiśvajitānyājyānyuccā te jātamandhasa iti gāyatraṃ cā mahīyavaṃ ca jarābodhīyaṃ ca svāraṃ ca saindhukṣitaṃ parīto ṣiñcatā sutamiti samantaṃ ca rathaṃtaraṃ ca dairghaśravasaṃ ca devasthānaṃ ca varuṇasāma ca raurava yaudhājaye vṛṣā śoṇa iti pārthamantyaṃ bṛhacca vamadevyaṃ ca śyaitaṃ ca kāleyaṃ ca yaste mado vareṇya iti gāyatra maukṣe kākṣīvataṃ ca svāśirāṃ cārkaḥ pavasvendaramaccheti sapha daivodāse purojitī vo andhasa iti vādhryaśvaṃ ca vaitahavyaṃ ca somasāma ca trāsadasyavaṃ cā ndhīgavaṃ ca kāvamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāmā gne tvaṃ no antama iti satrāsāhīyam̐ saubharam udvam̐śīyaṃ dvātrim̐sāḥ pavamānāḥ pañcadaśānyājyāni saptadaśāni pṛṣṭhānyekaviṃśo'gniṣṭomaḥ sokthaḥ ४-

1

rājā medhābhirīyate taṃ tvā nṛmṇāni bibhratamiti purastātparyāsasya tṛcapañcarce maidhātithasya loke sadoviśīyam̐ rauravasya maidhātitham̐ śrāyantīyaṃ brahmasāma pauṣkalasya loke śrudhyam̐ śyāvāśvasya yajñāyajñīyaṃ vāravantīyamagniṣṭomasāma svāsūddharatyukthāni samānamitaramāyuṣaikāhikena sarvaḥ saptadaśaḥ ४-९-

2

pavasva vāco agriyaḥ pavasvendo vṛṣā suto davidyutatyā rucai te asṛgramindavo vṛṣā soma dyumām̐ asi vṛṣā hyasi bhānunā pavamānasya te kave 'gniṃ dūtaṃ vṛṇīmaha ityājyāni parīto ṣiñcatā sutamiti samantaṃ ca yaśaścābhīśavaṃ ca yaudhājayaṃ ca vṛṣā śoṇa iti pārthamantyaṃ bṛhatpṛṣṭhaṃ tvamindra pratūrtiṣvityatrābhīvarto brahmasāma samānamitaramāyuṣātirātreṇai kavim̐śaṃ prātaḥsavanam̐ saptadaśaṃ mādhyaṃdinam̐ savanaṃ pañcadaśaṃ tṛtīyasavanam̐ soktham̐ sarātrikaṃ trivṛtsaṃdhir ४-९-

3

jyotiṣṭomamājyabahiṣpavamānam̐ stomāścā tha yadeva dvidivasasya pūrvamahastadetat ४-९-

1

pavasva vāco agriya eṣa devo amartya eṣa dhiyā yātyaṇvyā te dakṣaṃ mayobhuvamagniṃ dūtaṃ vṛṇīmaha ityājyānyasya pratnāmanu dyutamiti gāyatraṃ ca hāviṣmataṃ ca jarābodhīyaṃ ca rṣabhaśca pavamānaḥ parīto ṣiñcatā sutamiti samantaṃ dairghaśravasamutsedho 'yam̐ soma iti pārthamantyaṃ bṛhacca vāmadevyaṃ ca traiśokaṃ ca vaikhānasaṃ ca pari svāno giriṣṭhā iti gāyatra sam̐hite pavasvendramaccheti satrāsāhīya viśoviśīye ayaṃ pūṣā rayirbhaga iti niṣedhaḥ śyāvāśvaṃ krauñcaṃ dhartā diva iti dīgrhatamaso'rko'ntyo yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma jyotiṣṭomo'tirātraḥ ṣoḍaśimām̐ścaturvim̐śāḥ pavamānāḥ pañcadaśānitrīṇyājyāni saptadaśamacchāvākasyaikaviṃśāni trīṇi pṛṣṭhāni triṇavamacchāvākasya trayastrim̐śo'gniṣṭoma ekavim̐śānyukthāni saṣoḍaśikāni pañcadaśī rātristrivṛtsaṃdhiḥ ४-१०-

2

kḷpto jyotiṣṭomaḥ kṣatrasya dhṛtiḥ ४-१०-

1

rājā medhābhirīyata utte śuṣmāsa īrata iti purastātparyāsasya tṛcapañcarce jyotiṣṭomī gāyatrī vṛṣā śoṇa iti pārthamantyaṃ yo rājā carṣaṇīnāmityabhīvarto brahmasāma samānamitaraṃ prathamena sāhasreṇa saptadaśāḥ pavamānāstrivṛntyājyāni pañcadaśāni pṛṣṭhānyekaviṃśo'gniṣṭomo ५-१-

2

yavaṃyavaṃ no andhasetyanurūpa āmahīyavāduttaramābhīkamāndhīgavādarkapuṣpam̐ samānamitaraṃ jyotiṣṭomena sarvo daśadaśy ५-१-

3

eṣa śuṣmyasiṣyadaditi purastātparyāsasyaikarca āmahīyavāduttaram pavasva madhumattama iti cyāvanaṃ naudhasasyarkṣu janitraṃ pari pra dhanveti saphaṃ paryū ṣviti śyāvāśvaṃ purojitī vo andhasa ityāndhīgavaṃ ca janitraṃ ca samānamitaraṃ jyotiṣṭomena sastomamekaikā stotriyopajāyate ५-१-

1

rauravayaudhājaye antarā maidhātithaṃ naudhasasyarkṣu śuddhāśuddhīyaṃ brahmasāma yat padanidhanam̐ sam̐hitasya loke gauṣūktaṃ pauṣkalasyāśvasūktaṃ pramām̐hiṣṭhīyam̐ hārivarṇam̐ śuddhāśuddhīyam̐ svāsu yadaiḍam̐ samānamitaraṃ jyotiṣṭomena dvādaśaṃ mādhyaṃdinam̐ savanaṃ trivṛtī abhito ५-२-

2

ayaṃ pūṣā rayirbhaga iti tisro'nuṣṭubhaścatasro gāyatrīḥ karoti punastomasyājyamadhyaṃdinaṃ tīvrasutaḥ pṛṣṭhāni jyotiṣṭoma ārbhava āndhīgavāduttaraṃ yajñāyajñīyaṃ yajñāyajñīyasyarkṣu vāravantīyena ṣaḍbhiḥ sākamaśvasya ṣaḍbhirhārivarṇasya ṣadbhistairaścyasya ṣaḍbhiranubrāhmaṇam̐ stomās ५-२-

3

taratsa mandī dhāvatīti catasṛbhirbahiṣpavamānamindrāyendo marutvata iti gāyatraṃ cāmahīyavaṃ ca yajñāyajñīyasyarkṣu vāravantīyamagniṣṭomasāma sākamaśvam̐ hārivarṇaṃ tairaścyaṃ gaurīvitam̐ ṣoḍaśisāma samānamitaraṃ pūrveṇānubrāhmaṇam̐ stomāḥ ५-२-

1

upo ṣu jātamapturamityanurūpo yajña indramavardhayaditi brahmaṇa ājyaṃ pibā sutasya rasina ityutsedho brahmasāma januṣaikarcayoḥ saphaṃ ca valabhicca śyāvāśvasya loka audalamañjata iti kāvamantyamuddharatyukthāni samānamitaramāyuṣaikāhikena saptisaptadaśau stomau viparyāsaṃ ५-३-

2

pratīcīnastomasya bahiṣpavamānaṃ yajña indramavardhayaditi brahmaṇa ājyaṃ pibā sutasya rasina iti niṣedho brahmasāma maukṣasya loke valabhitsaphasya satrāsāhīyamayaṃ pūṣā rayirbhaga iti śyāvāśvakrauñce agrego rājāpyastaviṣyata iti kāvamantyaṃ uddharatyukthāni samānamitaraṃ gavaikāhikenai kavim̐śaṃ bahiṣpavamānaṃ tisṛbhirhoturājyam̐ saptisaptadaśamitaram̐ sarvaṃ ५-३-

3

valabhido bahiṣpavamānamubhau paryāsāvabhijito gāyatrī punānaḥ soma dhārayeti bṛhati jyotiṣṭome antye tvamindra yaśā asīti yaśo brahmasāma sam̐hitāduttaraṃ jarābodhīyamāndhīgavādbhargaḥ samānamitaraṃ prathamena sāhasreṇa caturvim̐śaṃ bahiṣpavamānaṃ trivṛtpañcadaśānyājyāni caturvim̐śo mādhyaṃdinaḥ pavamānaḥ saptadaśaikavim̐śāni pṛṣṭhāni triṇava ārbhava ekavim̐śo'gniṣṭomaḥ ५-३-

1

sāhasraṃ bahiṣpavamānaṃ yathā prathamasyā mahīyavāduttaramaiḍam̐ sauparṇaṃ jarābodhīyātsvāśirāmarka ānuṣṭubhebhya uttarampari pra dhanveti dvipadāsu vāravantīyam̐ sūryavatīṣu kāvamantyam̐ samānamitaraṃ pūrveṇa trivṛdbahiṣpavamānaṃ pañcadaśam̐ hoturājyam̐ saptadaśe dve ekavim̐śamacchākāvasya triṇavo mādhyaṃdinaḥ pavamānaśchandomāḥ pṛṣṭhāni trayastrim̐śa ārbhava ekavim̐śo'gniṣṭoma ५-४-

2

uccā te jātamandhasa iti gāyatraṃ cāmahīyavaṃ ca jarābodhīyaṃ ca svāraṃ ca sauparṇamagneśca vrataṃ yaudhājayātpūrvam̐ rauravaṃ yaśaso loke śyaitam̐ svādiṣṭhayā madiṣṭhayeti gāyatraṃ ca svāśirāṃ cārkaḥ samānamitaraṃ pūrveṇa jyotiṣṭomamata ūrdhvam̐ ṣaḍūrdhvā ṣaḍarvāñco ५-४-

3

jyotiṣṭomamājyabahiṣpavamānam uddharati jarābodhīyam̐ rathaṃtararaurave vājapeyasya pṛṣṭhāni purojitī vo andhasa iti audalamekasyāmāndhīgavamekasyām̐ śyāvāśvamekaśyāṃ bṛhattisṛṣu samānamitaraṃ pūrveṇa trivṛdbahiṣpavamānaṃ pañcadaśāni trīṇyājyāni trivṛnmaitrāvaruṇasya caturvim̐śo mādhyaṃdinaḥ pavamānaḥ saptadaśāni trīṇi pṝṣṭhāni pañcadaśaṃ maitrāvaruṇasya saptadaśa ārbhava ekavim̐śo'gniṣṭomaḥ ५-४-

1

punānaḥ soma dhārayeti rauravaṃ tisṛṣu sadoviśīyamekasyām̐ samantaṃ viṣṭārapaṅktau yaudhājayaṃ tisṛṣvabhīvarto brahmasāma purojitī vo andhasa iti gaurīvitamekasyāmāndhīgavamekasyām̐ śyāvāśvamekasyāṃ bṛhattisṛṣu saptadaśo mādhyaṃdinaḥ pavamānaḥ samānamitaraṃ jyotiṣṭomena sastomam ५-५-

2

upāsmai gāyatā nara iti tṛcaḥ ṣaṭsaṃbhāryā vaiśvajityaḥ pavasva vāco agriyaḥ pavasvendo vṛṣā suto davidyutatyā rucai te asṛgramindavo vṛṣā soma dyumām̐ asi vṛṣā hyasi bhānunai tamu tyaṃ daśa kṣipaḥ pavamānasya te vayaṃ pavamānasya te kave punānaḥ soma dhārayeti bṛhatī samānamitaramabhiṣecanīyena sarvaḥ ṣaṭtrim̐śo ५-५-

3

yā jyotiṣṭomasya sā marutstomasya ५-५-

4

yā bṛhaspatisavasya sendrāgnyoḥ kulāyasya nubrāhmaṇam̐ stomāḥ ५-५-

6

indrāyendo marutvate pavasvendo vṛṣā suto vṛṣā soma dyumām̐ asi vṛṣā hyasi bhānunā pavamānasya te kava īḍenyo namasyo yadudya sūra udita indramidgāthino bṛhad indre agnā namo bṛhaduccā te jātamandhasa iti gāyatraṃ cāmahīyavaṃ ca tavāham̐ soma rāraṇeti samantaṃ ca yaudhājayaṃ ca vṛṣā śoṇa iti pārthamantyaṃ bṛhacca revatīṣu ca vāmadevyam̐ śyaitaṃ ca kāleyaṃ ca svādiṣṭhayā madiṣṭhayeti gāyatra maukṣe pavasvendramaccheti sapha śrudhye pari tyam̐ haryatam̐ harimiti śyāvāśvāndhīgave sūryavatīṣu kāvamantyaṃ pra daivodāso agniriti yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma svāsu satrāsāhīyaṃ tava tyad indriyaṃ bṛhaditi saubharaṃ svāsūdvam̐śīyam̐ sarvaḥ pañcadaśaḥ ५-

1

pavasva vāco agriya upāsmai gāyatā naraḥ pavamānasya te kave gniṃ dūtaṃ vṛṇīmaha ityubhayānyājyāni punanaḥ soma dhārayeti rauravamekasyāṃ yaudhājayamekasyāṃ dairghaśravasamekasyām̐ rathaṃtaraṃ tisṛṣu bṛhatpṛṣṭham̐ śyaitasyarkṣvabhīvarto brahmasāma samānamitaraṃ jyotiṣṭomena trivṛtpañcadaśau stomau viparyāsam̐ ५-७-

2

svāsu śyaitam̐ sam̐hitāduttaraṃ jarābodhīyam̐ śrudhyasya loke viśoviśīyamāndhīgavāduttaram̐ somasāmā tharvaṇaṃ vāsamānamitaraṃ prathamena sāhasreṇa dve trivṛtī stotre dve dvādaśe dve pañcadaśasaptadaśe dve ekavim̐śanaradaśe dve caturvim̐śe dve triṇave ५-७-

8

pavasva vāco agriya upāsmai gāyatā naraḥ pavamānasya te kave namaste agna ojase mitraṃ vayam̐ havāmahe samasya manyave viśastā huve yayoridampratnaṃ pīyūṣaṃ pūrvyaṃ yadukthyamiti dvayoḥ satobṛhatyorgāyatraṃ tisṛṣvāmahīyavamekasyāmaiḍam̐ sauparṇamekasyām̐ satrāsāhīyamekasyāṃ yaikā pariśiṣyate tasyām̐ sadoviśīyaṃ punānaḥ soma dhārayeti rauravamekasyāṃ yaudhājayamekasyām̐ samantamekasyām̐ rathaṃtaraṃ tisṛṣvadha yadime pavamāna rodasī ityutsedha ekasyāmayam̐ soma iti pārthamantyaṃ bṛhacca vāmadevyaṃ ca tadidāsa bhuvaneṣu jyeṣṭhamiti śyaitam̐ svāsu kāleyam̐ svādiṣṭhayā madiṣṭhayeti gāyatraṃ tisṛṣu saṃhitamekasyām̐ surūpamekasyām̐ svāśirāṃ cārka ekasyāṃ pavasvendramaccheti saphaviśoviśīye purojitī vo andhasa iti gaurīvitaṃ ekasyāṃ niṣedha ekasyām̐ śyāvāśvāmekasyāmāndhīgavaṃ tisṛṣu madhuścunnidhanaṃ tisṛṣu sumanmā vasvī rantī sunarīti vāravantīyaṃ tisṛṣu kāvamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma dve trivṛtī stotre dve dvādaśe dve pañcadaśasaptadaśe dve navadaśacaturvim̐śe dve caturvim̐śaikavim̐śe dve triṇave ५-

1

śyenamājyabahiṣpavamānamarṣā soma dyumattama iti gāyatra vārṣāhare punānaḥ soma dhārayeti vaiyaśvamekasyāṃ vaṣaṭkāraṇidhanamekasyām̐ rauravamekasyāṃ yaudhājayaṃ tisṛṣvauśanamantyam̐ rathaṃtaraṃ ca vāmadevyaṃ ca saptahaṃ ca kāleyaṃ ca yaste mado vareṇya iti gāyatraṃ vārṣāharam̐ satrāsāhīyaṃ pavasvendramaccheti kāśītau pagave purojitī vo andhasa iti nānadā ndhīgave sāmatrayāṇāṃ yatprathamaṃ kāvamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma dve trivṛtī stotre dve dvādaśe dve pañcadaśe dve ekavim̐śe dve caturvim̐śe dve triṇave ५-९-

2

pavasvendo vṛṣā suto 'paghnanpavate mṛdha iti purastātparyāsasya tṛce uddharati satrāsāhīyaṃ purojitī vo andhasa iti nānadamekasyām̐ tasyāmevāndhīgavam̐ śyāvāśvamekasyām̐ sāmaikasyāṃ trayāṇāṃ yaddvitīyaṃ pramām̐hiṣṭhīyamaupagavamudvam̐śīyaṃ mahānāmnyaḥ ṣoḍaśisāma samānamitaraṃ pūrveṇa sarvaḥ pañcadaśaḥ kḷpto jyotiṣṭomaḥ śāntyarthaḥ śāntyarthaḥ ५-९-

7

ahīnaḥ atha viṃśaprabhṛtibhiradhyāyairbrāhmaṇaistribhirye 'hīnā vihitāsteṣāṃ kḷptiḥ ṣaṣṭhādiṣu triṣu paurṇamāsīdīkṣāmāsapavargā ahnā ityādi paṭaladvayaṃ teṣāṃ sūtram ६

1

kḷpto jyotiṣṭomo'tirātro'ṣoḍaśiko yadi vā ṣoḍaśimānbrāhmaṇe ṣaṣṭhādibhiścaturbhiradhyāyairatirātrasaṃstho jyotiṣṭomo'ṣoḍaśikaḥ kḷptaḥ yadi vā ṣoḍaśimāniti tu brāhmaṇāntarānusāreṇoktaṃ asya cātirātrasya prayoga ādavevāsmābhirdarśitaḥ vakṣyamāṇānāṃ rātrerviśeṣamāha ahīnikyām̐ rātrau paṇyaṃpaṇyamitsotāra iti śrautakakṣaṃ daivodāsaṃ hotṛṣāma kautsasya loka āṣṭādam̐ṣṭramā tvā viśantvindava ityetāsu samānamitaram̐ sāttrikyā ६-१-

2

sarvastomasyopavatī pratipat svāsu śyaitaṃ parisvānārbhavīyā sam̐hitāduttaraṃ jarābodhīyamāndhīgavādātharvaṇam̐ samānamitaraṃ prathamena sāhasreṇa tasya jyotiṣṭomo'tirātraḥ ṣoḍaśimān ६-१-

3

aptoryāmnastṛtīyasya sāhasrasyājyabahiṣpavamānaṃ jarābodhīyasya loke surūpamuddharatyātharvaṇaṃ pari pra dhanveti svarvannidhanam̐ sauhaviṣam̐ samānamitaraṃ pūrveṇa vaiśvajitāni pṛṣṭhāni pṛṣṭhānāṃ garbhā anubrāhmaṇamatiriktastotrāṇi ६-१-

4

navasaptadaśasyā mahīyavāduttaraṃ pavasva madhumattama iti sākamaśvamabhi somasa āyava iti janitram̐ raurava yaudhājaye naudhasasyarkṣu janitraṃ pari pra dhanveti sapham̐ samānamitaraṃ jyotiṣṭomenātirātreṇāṣoḍaśikena ६-१-

5

yā jyotiṣṭomasya sā viṣuvatastasya saptadaśānyukthānyaṣoḍaśiko'tirātraḥ ६-१-

6

kḷpte go āyuṣī ६-१-

7

kḷptau viśvajidabhijitau ६-१-

8

yā bṛhaspatisavasya saikastomānāṃ prathamasya tasyaiva jyotiṣṭomo'tirātraḥ ṣoḍaśimān ६-१-

1

gorājyabahiṣpavamānamindrastomasya madhyaṃdinaḥ punānaḥ soma dhārayeti bṛhatī svāsu śyaitam̐ samānamitaraṃ prathamena sāhasreṇa tasya jyotiṣṭomo'tirātraḥ ṣoḍaśimām̐s ६-२-

2

tīvrasuta ājyabahiṣpavamānaṃ madhyaṃdinaśca samānamitaraṃ prathamenaikastomena ६-२-

3

pratīcīnastomasya bahiṣpavamānamabhijito gāyatrī jyotiṣa uttarasya bṛhatī samānamitaraṃ dvitīyenaikastomena ṣoḍaśāḥ ṣoḍaśino'nubrāhmaṇaṃ vā ६-२-

4

ye vyuṣṭidvirātrasyāhanī te āṅgirasadvirātrasyo ttarādahna ṛṣabhajarābodhīye uddharati samantadairghaśravase antarātharvaṇam̐ sam̐hitāduttaraṃ jarābodhīyaṃ viśoviśīyasya loke śrudhyaṃ ६-२-

5

yāṅgirasadvirātrasya pūrvā sā caitrarathasya tasyāyuṣa ukthāni iti pūvamahaḥ pavasva vāco agriyaḥ pavasvendo vṛṣā suta ā te dakṣaṃ mayobhuvam̐ śrudhyasya loke jarābodhiyaṃ nārmedhādrātrimupayantyatha yadeva dvidivasasyottamamahastadetadityuttaram ६-२-

6

ye caitrarathasyāhanī te kāpivanasya trivṛtpañcadaśo'gniṣṭomaḥ pūrvamaharāyuratirātra uttaram ६-२-

3

ābhiplavikasya prathamasyāhna ājyabahiṣpavamānaṃ madhyaṃdinaśca rathaṃtaram̐ svāraṃ ca sauparṇam̐ śagdhyū ṣu śacīpata ityabhīvartaḥ svāsu kāleyam̐ svādiṣṭhayā madiṣṭhayeti gāyatram̐ svāśirāṃ cārko 'yā pavasva devayuḥ pavate haryato haririti saphākṣāre pra sunvānāyāndhasa iti audalaṃ cartanidhanamājyadohamabhi priyāṇīti vaikhānasamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma ६-

4

upo ṣu jātamapturaṃ davidyutatyā rucā pavasvendo vṛṣā suto rājā medhābhirīyata iṣe pavasva dhārayā kayā te agne aṅgiraḥ purūruṇā ciddhyasti tamindraṃ vājayāmasīyaṃ vāmasya manmāno 'sya pratnāmanu dyutamiti gāyatraṃ cāmahīyavaṃ cābhi somāsa āyava iti gautamaṃ cāntarikṣaṃ ca dairghaśravasaṃ ca dvihiṃkāraṃ cāyam̐ soma itīnidhanamājyadohamantyam̐ svāsu vāmadevyaṃ mo ṣu tvā vāghataścaneti gāyatrapārśvamastāvi manma pūrvyamiti saṃtani śrāyantiyasyarkṣu saṃkṛti yaste mado vareṇya iti gāyatraṃ cā gneścārko 'bhi dyumnaṃ bṛhadyaśaḥ sakhāya ā niṣīdateti vācaśca sāma śauktaṃ ca paryū ṣvityāndhīgavam indrāya soma pātava iti yajñāyajñīyaṃ pavitraṃ ta ityariṣṭamantyaṃ viśoviśīyamagniṣṭomasāma svāsvāyuṣa ukthāni ६-

5

pavasva vāco agriya eṣa devo amartya eṣa dhiyā yātyaṇvyā hotā devo amartyo mitraṃ vayam̐ havāmahe mahām̐ indro ya ojase ndre agnā namo bṛhaduccā te jātamandhasa iti gāyatraṃ ca gauṣūktaṃ ca jarābodhīyaṃ carṣabhaśca pāvamānaḥ pratnaṃ pīyūṣaṃ pūrvyaṃ yadukthyamityutsedhaḥ parīto ṣiñcatā sutamityābhīśavamātharvaṇaṃ pṛśni tisro vāca iti triṇidhanamājyadohamantyaṃ bṛhacca satrāsāhīyaṃ ca śyaitaṃ ca rauravaṃ ca pari svāno giriṣṭhā iti gāyatraṃ ca hāviṣmataṃ ca sa sunve yo vasūnāṃ prāṇā śiśurmahīnāmiti dīrgha śrudhye ayaṃ pūṣā rayirbhaga iti niṣedhaśca śyāvāśvaṃ ca krauñcaṃ ca yajñāyajñīyaṃ ca pari pra dhanveti vājadāvaryo 'yā ruceti nityavatsā dhartā diva iti dīrghatamaso'rko'ntyo vāravantīyamagniṣṭomasāma svāsu jyotiṣṭomo'tirātraḥ ṣoḍaśimān ६-

1

pavasva vājasātaya iti tisro'nuṣṭubhaścatasro gāyatrīḥ karoti pajrayaudhājaye antarā gauṅgavamaudalājyadohe gautamam̐ samānamitaraṃ prathamenāhnā gargatrirātrasya ६-६-

2

upāsmai gāyatā nara upo ṣu jātamapturaṃ davidyutatyā rucai te asṛgramindavo rājā medhābhirīyate vṛṣā soma dyumām̐ asīṣe pavasva dhārayābhi somāsa āyava iti gautamamantarikṣaṃ dairghaśravasaṃ ta ekarcāḥ santani tisṛṣu paurumadgaṃ gāyatrapārśvaṃ maidhātithaṃ ta ekarcā dvihiṃkāraṃ tisṛṣu mahānāmnyaśca vāmadevyaṃ ca pārthuraśmaṃ ca śrāyantīyasyarkṣu saṃkṛti samānamitaraṃ madhyamenāhnā gargatrirātrasya ६-६-

3

pavasva vāco agriyaḥ pavasvendo vṛṣā sutaḥ pavamānasya te kave gāyatrāduttare catvāra ekarcā uttamaṃ ca bārhatamanuṣṭubhi traya ekarcā uttamaṃ tṛce samānāmitaramuttamenāhnā gargatrirātrasya ६-६-

1

pra somāso vipaścita iti gāyatramekasyāmāśvamekasyāṃ jarābodhīyamekasyāṃ pra soma devavītaya iti gauṅgavamekasyāṃ pajramekasyāṃ yaudhājayamekasyāmauśanamaupagavamāṣṭādam̐ṣṭraṃ pratyasmai pipīṣata iti nānadam̐ ṣoḍaśisāma rātriḥ saṃdhiḥ samānamitaraṃ prathamenāhnā gargatrirātrasya ६-७-

2

upo ṣu jātamapturaṃ davidyutatyā ruce ṣe pavasva dhārayā paryū ṣviti śyāvāśvamindrāya somapātava ityāndhīgavampavitraṃ ta iti yajñāyajñīyamantyamudvam̐śīyasya loke tairaścyamudvam̐śīyam̐ ṣoḍaśisāma rātriḥ saṃdhiḥ samānamitaraṃ dvitīyenāhnā gargatrirātrasya ६-७-

3

pavasva vāco agriyaḥ pavasvendo vṛṣā suta ā te dakṣaṃ mayobhuvamuddharati jarābodhīyam̐ satobṛhatīdvipadāticchandasaśca pratilomaṃ bārhatānyayaṃ pūṣā rayirbhaga iti dīrghatamasaścārkaḥ krauñcaṃ ca dhartā diva iti yajñāyajñīyamantyam̐ samānamitaramuttamenāhnā gargatrirātrasya ६-७-

1

sāṃvatsarikasya viṣuvato bahiṣpavamānamubhau paryāsāvāśvāduttare somasāma ca rohitakūlīyaṃ ca pavasvendramaccheti saphā kṣāre samānamitaraṃ prathamenāśvatrirātrasya ६-८-

2

vṛṣā soma dyumām̐ asi vṛṣā hyasi bhānunaite somā abhi priyam̐ somaḥ punāno arṣatyutte śuṣmāsa īrata iti purastātparyāsasyāharatyāmahīyavāduttarāṇyāśubhārgavaprabhṛtīni ṣaḍ dvihiṃkārāduttarāṇyacchidraṃ ca maidhātithaṃ ca pauruhanmanamagneścārkāduttarāṇi surūpaprabhṛtīni catvāri yajñāyajñīyātpūrvāṇyāsitaṃ ca kautsaṃ ca śuddhāśuddhīyaṃ ca krauñcaṃ ca rayiṣṭham̐ samānamitaraṃ madhyamenāhnā gargatrirātrasyā ६-८-

3

aṣṭarcāduttarannavamādahnaścaturaḥ ṣaḍṛcānupaharatyā te dakṣaṃ mayobhuvamiti paryāsa ṛṣabhātpavamānāduttarāṇi surūpaṃ cā dārasṛcce ḍānāṃ ca saṃkṣāraḥ svāraṃ ca saindhukṣitaṃ pṛśnina uttarānyarkapuṣpaṃ kaulmalabarhiṣaṃ devasthānam̐ hāviṣmatāduttarāṇi śāṃmadaprabhṛtīni catvāri yajñāyajñīyāduttaraṃ yadvāhiṣṭhīyam̐ samānamitaramuttamenāhnā gargatrirātrasya ६-८-

1

ye gargatrirātrasya prathamottame ahanī te antarvasoḥ ६-९-

2

upo ṣu jātamapturaṃ davidyutatyā rucā pavasvendo vṛṣā suto rājā medhābhirīyata ete asṛgramindavo vṛṣā soma dyumām̐ asi vṛṣā hyasi bhānuneṣe pavasva dhārayāatha yadeva chandomapavamānasya madhyamamahastadetattasya tṛcakḷpta ārbhavo ६-९-

3

yāntarvasoḥ prathamā sā parākasya ६-९-

4

vṛṣā soma dyumām̐ asi vṛṣā hyasi bhānuneti purastātparyāsasyā-haratyāmahīyavāduttare āśu ca bhārgavaṃ mārgīyavaṃ cā gneścārkāduttare surūpa bhāse yajñāyajñīyātpūrve āsita kautse samānamitaraṃ madhyamenāhnā gargatrirātrasya ६-९-

5

vyuṣṭeruttarasyāhno bahiṣpavamānamatha yadeva chandomapavamānasyottamamahastatetattasya śaśakarṇakḷptā bṛhatī ६-९-

1

upāsmai gāyatā naro babhrave nu svatavase pra yadgāvo na bhūrṇaya āśurarṣa bṛhanmate pavamānasya te kave 'gna ā yāhi vītaya ityājyāni pra somāso vipaścita iti gayatraṃ cāśvaṃ ca jarābodhīyaṃ cāśu bhārgavaṃ pra soma devavītaya iti pajraṃ gauṅgavaṃ yaudhājayamauśanamantyam̐ rathaṃtaraṃ ca vāmadevyaṃ ca naudhasaṃ ca kāleyaṃ ca svādiṣṭhayā madiṣṭhayeti gāyatra sam̐hite pavasvendramaccheti saphapauṣkale pra sunvānāyāndhasa ityaudalaṃ gautamamākūpāramabhi priyāṇīti dvīḍaḥ padastobho'ntyo yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma ७-

2

pavasva vāco agriyaḥ pavasvendo vṛṣā suto vṛṣā soma dyumām̐ asi vṛṣā hyasi bhānunā somaḥ punāno arṣati pavamānasya te vayamagniṃ dūtaṃ vṛṇīmaha ityājyāni vṛṣā pavasva dhārayeti gāyatraṃ ca hāviṣmataṃ cājigaṃ ca svāraṃ ca sauparnaṃ punānaḥ soma dhārayetyāyasye antarā dairghaśravasaṃ vṛṣā śona iti pārthamantyaṃ bṛhacca vāmadevyaṃ ca śyaitaṃ ca mādhucchandasaṃ ca yaste mado vareṇya iti gāyatraṃ ca svāśirāṃ cārkastvam̐ hyaṅga daivya pavasva devavītaya iti śaṅkusujñāne ayaṃ pūṣā rayirbhaga ityāsitaṃ dve krauñce vṛṣā matīṇāṃ pavata iti caturiḍaḥ padastobho'ntyo yajñāyajñīyamagniṣṭomasāmau śanam̐ saubharamāṣṭādam̐ṣṭram ७-

3

davidyutatyā rucai te asṛgramindavo rājā medhābhirīyate 'sṛkṣata pra vājina ete somā abhi priyamiṣe pavasva dhārayāgnināgniḥ samidhyata ityājyānyuccā te jātamandhasa iti gāyatraṃ ca kṣullakavaiṣṭambhamaiḍam̐ sauparṇamabhi somāsa āyava iti gautamaṃ cāntarikṣaṃ ca maidhātithaṃ ca dvihiṃkāraṃ ca tisro vāca ityaṅgirasām̐ saṃkrośo'ntyo 'bhi tvā vṛṣabhā suta iti rathaṃtaraṃ kastamindra tvāvasaviti vāmadevyam̐ śrāyantīyaṃ ca rauravaṃ ca tisro vāca udīrata iti gāyatraṃ cāgneścarka ā sotā pari ṣiñcata sakhāya ā ni ṣīdateti vācaśca sāma śauktaṃ ca sutāso madhumattamā iti tvāṣṭrīsāmanī svāre antarāndhīgavaṃ pavitraṃ ta iti ṣaḍiḍaḥ padastobho'ntyo yajñāyajñīyamagniṣṭomasāmā yuṣa ukthāni ७-

4

pavamāno ajījanadeṣa devo amartya eṣa dhiyā yātyaṇvyā te dakṣaṃ mayobhuvam̐ hotā devo amartyo yadadya sūra udite mahām̐ indro ya ojaseyaṃ vāmasya manmano 'sya pratnāmanu dyutamiti gāyatramāmahīyavam̐ satrāsāhīyaṃ parīto ṣiñcatā sutamiti pṛśni cātharvaṇaṃ cābhīśavaṃ cotsedhaścāyam̐ soma itīhavadvāsiṣṭhamantyaṃ yajjāyathā apūrvyeti bṛhadedu madhormadiṃtaramiti vāmadevyaṃ traiśokaṃ ca samantaṃ ca pari svāno giriṣṭhā iti gāyatraṃ ca gauṣūktaṃ ca sa sunve yo vasūnāṃ prāṇā śiśurmahīnāmiti dīrgha vāravantīye purojitī vo andhasa iti niṣedhaśca śyāvāśvaṃ ca pari pra dhanveti dīrghatamaso'rko dhartā diva ityaṣṭeḍaḥ padastobho'ntyo yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma sākamaśvaṃ traikakubhaṃ nārmedhaṃ gaurīvitam̐ ṣoḍaśisāma rātriḥ saṃdhiḥ ७-

1

upo ṣu jātamapturamityanurūpo naudhasaṃ brahmasāma sujñānasya loke pauskalaṃ pra sunvānāyāndhasa ityaudala gautame samānamitaraṃ prathamenāhnābhiplavikena ७-५-

2

ajigakrauñce uddharati sve uṣṇikkakubhau svāsu yāmam̐ samānamitaraṃ dvitīyenāhnā caturvīrasyā ७-५-

3

asṛkṣata pra vājina ityuddharatyagnerarkāduttaramaiḍam̐ saindhukṣitamabhyāsavatastvāṣṭrīsāmno loke triṇidhanaṃ tvāṣṭrīsāma svāsvariṣṭam̐ samānamitaraṃ tṛtīyenāhnā caturvīrasya ७-५-

4

vāravantīyasya loke śrudhyaṃ vipariharatyānuṣṭubhe dvipadāsu vāravantīyaṃ dīrghatamaso'rko'ntyaḥ samānamitaramuttamenāhnā caturvīrasya ७-५-

1

yā jāmadagnyasya prathamā sā sam̐sarpasya ७-६-

2

navarcasauparṇe uddharati parīto ṣiñcatā sutamiti bārhadukthaṃ ca dairghaśravasaṃ cā yāsye samānamitaraṃ dvitīyenāhnā jāmadagnyasya ७-६-

3

dvādaśāhikasya tṛtīyasyāhna ājyabahiṣpavamānaṃ gāyatrī ca samānamitaraṃ tṛtīyenāhnā jāmadagnyasya ७-६-

4

uddharati paryāsaṃ vrātyā gāyatrī punānaḥ soma dhārayeti bṛhatī gauṣūktāduttaraṃ vāravantīyaṃ purojitī vo andhasa iti niṣedhaḥ śyāvāśvaṃ tvāṣṭrīsāmā harati dvipadāticchandasaḥ samānamitaramuttamenāhnā jāmadagnyasya ७-६-

1

pra somāso vipaścita iti gāyatramekasyāmāśvamekasyāṃ jarābodhīyamekasyāṃ pra soma devavītaya iti yaudhājayaṃ tisṛṣu samānamitaraṃ prathamenāhnā sam̐sarpasya ७-७-

2

punānaḥ soma dhārayetyāyasye samānamitaraṃ dvitīyenāhnā sam̐sarpasya ७-७-

3

saindhukṣitāndhīgave uddharati samānamitaraṃ tṛtīyenāhnā sam̐sarpasya ७-७-

4

jarābodhīyavāravantīye uddharati dvipadāticchandasaśca parīto ṣiñcatā sutamiti pṛśni ābhīśavamātharvaṇaṃ jyotiṣṭomyanuṣṭup samānamitaramuttamenāhnā sam̐sarpasya ७-७-

1

vaiśvāmitro dvyaho jarābodhīyasya loke somasāma svāśirāmarkasya maukṣam̐ saubharasyaupagavaṃ ७-८-

2

dvādaśāhikaṃ tṛtīyamaharvairūpasya loke rathaṃtaraṃ pāṣṭhauhasyāgnerarko gaurīvitasya tvāṣṭrīsāma tasyaitasya tryahasyābhyāsaṅgaḥ svadiṣṭhayā madiṣṭhayeti gāyatra sām̐hite tṛcayorgautamaṃ tṛca āsitaṃ tṛce vācaśca sāma śauktaṃ tṛcayoḥ ७-८-

9

pavamāno ajījanatpunāno akramīdabhi pra yadgāvo na bhūrṇaya āśurarṣa bṛhanmate hinvanti sūramusrayo'gnirvṛtrāṇi jaṅghanaditi hoturājyam̐ svānyuttarāṇi pavasva dakṣasādhana iti gayatramadārasṛtsatrāsāhīyaṃ tavāham̐ soma rāraṇetyāṣṭādam̐ṣṭramābhīśavam̐ svaḥpṛṣṭhamāṅgirasamu hu vā asyeti vāsiṣṭhamantyaṃ bṛhacca vāmadevyaṃ ca traiśokaṃ ca pṛśni ca pari priyā divaḥ kaviriti gāyatram̐ svāśirāmarko bṛhadbhāradvājaṃ tvam̐ hyaṅga daivya somaḥ punāna ūrmiṇeti bṛhatka krośe purojitī vo andhasa iti nānadaṃ tvāṣṭrīsāmā tharvaṇaṃ pro ayāsīditi lauśamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma saindhukṣitam̐ saubharamudvam̐śīyam ७-

10

pavamānasya viśvavidasṛkṣata pra vājina eṣa devo amartya eṣa dhiyā yātyaṇvyāte dakṣaṃ mayobhuvam̐ hotā devo amartyaḥ purūruṇā ciddhyastyuttiṣṭhannojasā saha yajñasya hi stha ṛtvijāsya pratnāmanu dyutamiti gāyatraṃ cāmahīyavaṃ ca jarābodhīyaṃ ca rṣabhaśca pavamānaḥ parīto ṣiñcatā sutamiti parīto ṣiñcatā sutamiti vāmraṃ ca mānavaṃ cā nūpaṃ co tsedhaścā yam̐ soma itī havadvāsiṣṭhamantyam̐ rathaṃtaraṃ ca vāmadevyaṃ ca śrāyantīyaṃ ca vaiyaśvaṃ ca pari svāno giristhā iti gāyatraṃ gauṣūktaṃ vāravantīyam̐ sa sunve yo vasūnāṃ prāṇā śiśurmahīnāmiti dīrgha śrudhye somāḥ pavanta indava iti śyāvāśvā ndhigave niṣedhaḥ pari pra dhanveti vājadāvaryo 'yā ruceti nityavatsā dhartā diva iti dīrghatamaso'rko'ntyo yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma cāturvīro'tiratraḥ ṣoḍaśimān ७-

1

eṣa eva caturaho yo devānāṃ pañcarātrasyānabhyāsaktaḥ punarjarābodhīyam̐ svaṃ lokameti caturthādahna uttaram̐ ṣaḍṛcam̐ satrāsāhīyamābhīśavaṃ bṛhadbhāradvājamātharvaṇaṃ tānyuddharati ७-११-

2

pavamānasya viśvavid yatsoma citramukthyamasṛkṣata pravājina utte śuṣmāsa irata ā te dakṣaṃ mayobhuvamindragni yuvāmima ityaindrāgnamṛṣabhajarābodhīye uddharatyutsedhasya loke'gnestriṇidhanamasāvyam̐śurmadāyeti gāyatraṃ ca gauṣuktaṃ ca pavasva vājasātaya iti śyāvāśvā ndhīgave uddharati dvipadāticchandasaḥ samānamitaramuttamenāhnā devānāṃ pañcarātrasya ७-११-

3

jyotiṣṭomo'gniṣṭomo gaurukthyo mahāvrataṃ gaurukthya āyuratirātra ekāhakḷptāḥ ७-११-

1

pṛṣṭhyaḥ ṣaḍahaḥ samūḍho vā vyūḍho vā samūḍhastveva tasyo pāsmai gāyatā nara upo ṣu jātamapturaṃ pavamānasya te kava iti prathamasyāhno bahiṣpavamānamaudalamāsitaṃ tvāṣṭrīsāmā vikḷptaṃ caturthamahastvāṣṭrīsāma krauñcamete svarāḥ pṛṣṭhyasya gaurīvitaloka udvam̐śaputrādrātrimupayantī ti yadi vyūḍhaḥ ७-१२-

2

atha yadi samūḍha etadeva prathamasyāhno bahiṣpavamānamete svarā dvitīyasyāhno vṛṣā śoṇa iti pārthamantyaṃ pañcamasyāhnaḥ pārthasya loka ākūpāraṃ yannavame'hani sāṃvatsarikaḥ samūḍha uttarasya tryahasyāvikḷptā bṛhatyaḥ sarvasya ṣaḍahasyai ७-१२-

3

eṣa eva tryaho ya ṛtūnāṃ yathā vyūḍhe tṛtīyasyāhno vairūpasya loke rathaṃtaram̐ sutāso madhumattamā iti trīṇi tvāṣṭrīsūmānyaiḍaṃ madhye svāre abhito bṛhattisṛṣu jyotirgaurāyuratirātra ekāhakḷptāḥ ७-१२-

4

eṣa eva pañcāho ya ṛtūnām̐ samūḍho'bhyāsakto bṛhadrathaṃtarapṛṣṭhaḥ prathamasyāhnaḥ svādiṣṭhārbhavīyā dvitīyasyāhno vāsiṣṭhamantyam̐ svasthāne pārthaṃ caturthasyāhna aurṇāyavasyopariṣṭādbṛhadbhāradvājamāndhīgavasya śuddhāśuddhīyamuddharati ṣoḍaśinaṃ pañcamasyāhnaḥ saṃtanina uparistādaiḍaṃ ca saindhukṣitaṃ gausūktaṃ ca ७-१२-

5

viśvajidatirātraḥ ७-१२-

1

eṣa eva ṣaḍaho ya ṛtūnām̐ samūḍho vā vyūḍho vā samūḍhastvevai kāhikaṃ vrataṃ tasya jyotiṣṭomo'tirātraḥ ṣoḍaśimān ७-१३-

2

eṣa eva ṣaḍaho ya ṛtūnām̐ samūḍho vā vyūḍho vā samūḍhastveva saptadaśaṃ vrataṃ tasyopāsmai gāyatā naraḥ pavasva vāco agriyo davidyutatyā rucotte śuṣmāsa īrate pavamānasya te kava iti bahiṣpavamānamuttare gāyatryā uddharati pūrve anuṣṭubhaḥ samānamitaraṃ pūrveṇa vratena tasya stomānvayīnyukthānyekavim̐śaḥ ṣoḍaśi ७-१३-

3

eṣa eva ṣaḍaho ya ṛtūnām̐ samūḍho vā vyūḍho vā samūḍhastveva chandomapavamānaṃ vrataṃ tasya pavamānasya te vayamiti caturṛcasya loke tṛcaṃ vipariharati satrāsāhīyajarābodhīye āśu ca bhārgavaṃ mārgīyavaṃ ca saumitraṃ caiṭataṃ ca yaudhājayāduttarāṇi bārhadukthaṃ ca dvaigataṃ ca pauruhanmanaṃ ca svāśirāmarkāduttarāṇi śāṃmadaprabhṛtīni catvāryāndhīgavāduttarānyākūpāraṃ ca sādhraṃ ca svāsu dharma samānamitaraṃ prathamena vratena saptarātrikeṇa ७-१३-

4

eṣa eva ṣaḍaho ya ṛtūnām̐ samūḍho vā vyūḍho vā samūḍhastveva tasyābhyāsaktaḥ pañcāho yathā pṛṣṭhyāvalambe caturthasyāhna ekavim̐śaḥ ṣoḍaśī pañcamasyāhnaḥ pārthasya loka ākūpāraṃ vātreyaṃ ve ti yadi samūḍho 'tha yadi vyūḍhaścaturthasyāhnaḥ śuddhāśuddhīyasya loka ākūpāraṃ pañcamasyāhnaḥ pārthasyātreyaṃ pārthaṃ vaiva chandomavato vratasya bahiṣpavamānam̐ saptadaśaṃ vratam̐ samānamitaraṃ ७-१३-

5

jyotiṣṭomo'gniṣṭomo gaurukthya āyurukthyo'bhijidagniṣṭomo viśvajidagniṣṭomaḥ sarvajidagniṣṭomaḥ sarvastomo'tirātra ekāhakḷptāḥ ७-१३-

1

yā devānāṃ pañcarātrasya prathamā sā janakalaptarātrasyānabhyāsaktā ७-१४-

2

stotrīyānurūpau paryāso vṛṣā pavasva dhārayeti gāyatram̐ hāviṣmatam ājigaṃ ta ekarcāḥ punānaḥ soma dhārayeti triṇidhanamāyāsyaṃ tisṛṣu maukṣasya loke svāśirāmarka aupagavasya saubharam̐ samānamitaraṃ dvitīyenāhnā devānāṃ pañcarātrasya ७-१४-

3

stotrīyānurūpau paryāsa uccā te jātamandhasa iti gāyatraṃ kṣullakavaiṣṭambham̐ svāram̐ sauparṇaṃ ta ekarcā abhi somāsa āyava ityantarikṣaṃ tisṛṣu mahāvaiṣṭambhasya loke śrāyantīyam̐ samānamitaraṃ tṛtīyenāhnā devānāṃ pañcarātrasya ७-१४-

4

stotrīyānurūpau paryāsaḥ pavasva dakṣasādhana iti gāyatramadārasṛtsatrāsāhīyaṃ ta ekarcāstavāham̐ soma rāraṇeti svaḥpṛṣṭhamāṅgirasaṃ tisṛṣu svāśirāmarkasya loke gauṣūktaṃ lauśasya dīrghatamaso'rkaḥ saubharasya traikakubham̐ samānamitaraṃ caturthenāhnā pañcaśāradīyasya ७-१४-

5

viśvajinmahāvrataṃ jyotiṣṭomo'tirātraḥ ṣoḍaśimānekāhakḷptāḥ ७-१४-

1

eṣa eva ṣaḍaho ya ṛtūnām̐ samūḍho'nabhyāsakto bṛhadrathaṃtarapṛṣṭhyaścaturthasyāhnaḥ pratyasmai pipīṣata iti gaurīvitam̐ ṣoḍaśisāma ṣaṣṭhasyāhno revatīnāṃ loke dārḍhacyutaṃ vipariharatyaukṣṇorandhre viśvajidatirātraḥ ७-१५-

2

eṣa eva ṣaḍaho ya ṛtūnām̐ samūḍho vā vyūḍho vā samūḍhastvevai kāhikaṃ vrataṃ jyotiṣṭomo'tirātro'ṣoḍaśikaḥ ७-१५-

5

eṣa eva ṣaḍaho ya ṛtūnām̐ samūḍho vā vyūḍho vā samūḍhastveva jyotirgaurāyuratirātra ekāhakḷptāḥ ७-१५-

4

jyotiṣṭomo'gniṣṭomo gaur ukthya āyurukthyastasyāyuṣaḥ purojitī vo andhasa iti śyāvāśvamekasyāmāndhīgavamekasyāmākūpāramekasyāṃ bṛhattisṛṣu bṛhannidhanaṃ vārkajambhaṃ pṛṣṭhyāvalambasya pañcāho viśvajidatirātro viśvajidatirātraḥ ७-१५-

1

agna āyūm̐ṣi pavasa ityanurūpaḥ śagdhyū ṣu śacīpata ityabhīvarto brahmasāma pra sunvānāyāndhasa ityaudaladaivodase abhi priyāṇīti yajñāyajñīyamantyaṃ namaste agna ojasa iti jarābodhīyamagniṣṭomasāma svāsu vā samānamitaraṃ prathamenāhnā janakasya saptarātrasya ८-१-

2

vṛṣā matīnāṃ pavata iti yajñāyajñīyamantyam̐ saubharamagniṣṭomasāma svāsu samānamitaraṃ dvitīyenāhnā devānāṃ pañcarātrasya ८-१-

2

davidyutatyā rucai te asṛgramindava iṣe pavasva dhārayāgnināgniḥ samidhyata ityājyānyuccā te jātamandhasa iti gāyatramekasyāṃ vairūpamekasyām̐ saumitramekasyāmā soma svāno adribhirityantarikṣaṃ tisṛṣu tisro vāca ityaṅgirasām̐ saṃkrośo'ntyo rathaṃtaraṃ ca vāmadevyaṃ ca naudhasaṃ ca rauravaṃ ca tisro vāca udīrata iti gāyatraṃ ca kṣullakavaiṣṭambhaṃ cāsotā pariṣiñcata sakhāya ā niṣīdateti vācaśca sāma śauktaṃ ca sutāso madhumattamā iti tvāṣṭrīsāma cāndhīgavaṃ ca pavitraṃ ta iti yajñāyajñīyamantyam̐ śrudhyamagniṣṭomasāma svāsu ८-

3

pavamāno ajījanatpunāno akramīdabhi rājā medhābhirīyate taṃ tvā nṛmṇāni bibhrataṃ hinvanti sūramusrayo 'gnirvṛtrāṇi jaṅghanaditi hoturājyam̐ svānyuttarāṇi pavasva dakṣasādhana iti gāyatraṃ ca tvāṣṭrīsāma ca yadīṅkhayantīrityabhi somāsa āyava ityāṣṭādam̐ṣṭraṃ cātharvaṇaṃ cābhīśavaṃ ca svaḥpṛṣṭhamāṅgirasamu hu vā asyeti vāsiṣṭhamantyaṃ bṛhacca vāmadevyaṃ ca vayamenamidā hya iti vāsiṣṭham̐ svāsu pṛśni pari priyā divaḥ kaviriti gāyatraṃ caurṇāyavaṃ ca tvam̐ hyaṅga daivya somaḥ punāna ūrmiṇeti bṛhatka krośe purojitī vo andhasa iti yajñāyajñīyaṃ ca kṣullakakāleyaṃ ca pra ta āśvinīḥ pavamāna dhenava iti lauśamantyaṃ viśoviśīyamagniṣṭomasāma svāsu ८-

4

pavamānasya viśvavidyatsoma citramukthyaṃ pra yadgāvo na bhurṇaya āśurarṣa bṛhanmate yāste dhārā madhuścuto'gne stomaṃ manūmaha iti hoturājyam̐ svānyuttarāni arṣā soma dyumattama iti gāyatram̐ yaṇvam̐ śākalam̐ soma u ṣvāṇaḥ sotṛbhiriti vāmramanūpamagnestriṇidhanamabhi tripṛṣṭhamiti saṃpāntyā rathaṃtaraṃ ca vāmadevyaṃ ce ndramiddevatātaye tvamindra yaśā asīti yauktaśrucaṃ ca dvihiṃkāraṃ cāsāvyam̐śurmadāyeti gāyatraṃ ca gauṣūktaṃ cābhi dyumnaṃ bṛhadyaśaḥ prāṇā śiśurmahīnāmiti cyāvana vārśe pavasva vājasātaya iti yajñāyajñīyaṃ ca rayiṣṭhaṃ ca govitpavasveti dvyabhyāghātaṃ lauśamantyamagniṃ nara iti bṛhadāgneyamagniṣṭomasāma tṛtīyasyāhna ukthāni ८-

5

asṛkṣata pra vājina etamu tyaṃ daśa kṣipo babhrave nu svatavasa iti ṣaḍṛcasya tṛcamutte śuṣmāsa īrata ete somā asṛkṣata yamagne pṛtsu martyamiti hoturājyam̐ svānyuttarāṇi pavamānasya jighnata iti gāyatraṃ cādārasṛcca parīto ṣiñcatā sutamiti śauktaṃ ca yaśaścābhīśavaṃ ca pratodaśca sākamukṣa itīhavadvāsiṣṭhamantyaṃ bṛhacca vāmadevyaṃ ca śrāyantīyaṃ ca pṛṣṭhaṃ ca tvam̐ somāsi dhārayuriti gayatraṃ cāśvasūktaṃ ca sa sunve yo vasūnāṃ taṃ vaḥ sakhāyo madāyeti dīrghaṃ ca kārṇaśravasaṃ ca somāḥ pavanta indava iti krauñce trirasmai sapta dhenavo duduhrira iti marutāṃ dhenvantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma ८-

6

ye somāsaḥ parāvatyamitrahā vicarṣaṇiḥ pra svānāso rathā ivāsṛgramindavaḥ pathā te dakṣaṃ mayobhuvam̐ hotā devo amartyaḥ pra vo mitrāya gāyatendrā yāhi citrabhānavindrāgnī rocanā divo 'dhvaryo adribhiḥ sutamiti gāyatraṃ ca mārgīyavaṃ caiḍaṃ ca sauparṇam̐ rohitakūlīyaṃ ca tavāham̐ soma rāraṇeti pauruhanmanaṃ ca dvaigataṃ ca gauṅgavaṃ ca dvinidhanaṃ cāyasyaṃ pra kāvyamuśaneva bruvāṇa iti vārāhamantyam̐ rathaṃtaraṃ ca vāmadevyaṃ ca vāśaṃ ca vaiyaśvaṃ ca pavasva deva āyuṣagiti gāyatram̐ svāśirāṃ cārka aiḍam̐ saindhukṣitameṣa sya dhārayā suto gomanna indra aśvavaditi śārkara traite purojitī vo andhasa iti krauñcaṃ gautamaṃ yajñāyajñīyaṃ pro ayāsīdityaiḍaṃ yajñasārathyantyamā te agna idhīmahīti sraugmatamagniṣṭomasāma ८-

7

pavamāna asṛkṣatāpaghnanpavate mṛdhaḥ pavasva devavīrati sanā ca soma jeṣi ca taratsa mandī dhāvatyayā vītī pari srava viśvebhiragne agnibhiryadasya sūra udite mahām̐ indro ya ojasā tośā vṛtrahaṇā huva indrāyendo marutvata iti dārḍhacyutapañcamāni mṛjyamānaḥ suhastyeti goṣṭhapañcamāni hā u hu vā i śiśumiti vāsiṣṭhamantyaṃ bṛhacca vāmadevyaṃ ca traiśokaṃ ca vaikhānasaṃ ca pari svāno giriṣṭhā iti gāyatraṃ ca trīṇi ca vaidanvatāni tvam̐ hyaṅga daivya pavasva devavītaya iti sauparṇaṃ ca vaiśvamanasaṃ ca pari tyam̐ haryatam̐ harimityākūpāraṃ ca tvāṣṭrīsāma ca yajñāyajñīyaṃ ca yadvāhiṣṭhīyaṃ ca dhartā diva iti dīrghatamaso'rko'ntyo 'gniṃ vo devamagnibhiḥ sajoṣā iti rāyovājīyamagniṣṭomasāma saindhukṣitaṃ traikakubhamudvam̐śīyam ८-

1

upo ṣu jātamapturameṣa devo amartya eṣa dhiyā yātyaṇvyaiṣa kavirabhiṣṭuta upa tvā raṇvasaṃdṛśamā no mitrāvaruṇā tamindraṃ vājayāmasīndrāgnī ā gatam̐ sutamuccā te jātamandhasa iti gāyatraṃ cāmahīyavaṃ cā jigaṃ cābhīkaṃ ca punānaḥ soma dhārayeti paurumadgaṃ cāṣkāraṇidhanaṃ ca kāṇvaṃ maidhātithaṃ co tsedhaścau śanamantyam̐ rathaṃtaraṃ ca vāmadevyaṃ ca naipātithaṃ ca kāleyaṃ ca svādiṣṭhayā madiṣṭhayeti gāyatraṃ cā gneścārko bhi dyumnaṃ bṛhadyaśa indramaccha sutā ima ityaiśiraṃ ca rohitakūlīyaṃ cābhī no vājasātamamiti śyāvāśvaṃ ca niṣedhaśca sādhraṃ ca yajñāyajñīyaṃ ca kāvamantyamimam̐ stomamarhate jātavedasa iti samantamagniṣṭomasāma ८-८-

2

viśvajidatirātraḥ ८-८-

1

yā bṛhaspatisavasya sā kusurubindasya prathamā tasyai januṣaikarcau ८-९-

2

hāviṣmatasya loke yauktāśvam̐ svāśirāmarkasya hāviṣmatam̐ śaṅkusujñānayoḥ satrāsāhīyaśrudhye uddharatyukthāni samānamitaraṃ dvitīyenāhnā janakasaptarātrasya ८-९-

3

yā pūrvā sottarā ८-९-

4

pavasvendramaccheti satrāsāhīya śrudhye vṛṣā matīnāṃ pavata iti yāmamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma sākamaśvam̐ saubharaāṣṭādam̐ṣṭramityukthāni samānamitaraṃ dvitīyenāhnā trikakubhaḥ ८-९-

5

ete asṛgramindavo rājā medhābhirīyata iti purastātparyāsasya tṛce januṣaikarcayoḥ saphapauṣkale tṛtīyasyāhna ukthāni samānamitaraṃ jyotiṣṭomena ८-९-

6

yā pūrvā sottarā ८-९-

7

tīvrasuta ājyabahiṣpavamānaṃ madhyaṃdinaśca sam̐hitasya loke'gnerrakaḥ samānamitarametasyaiva rāthaṃtareṇa pañcadaśena ८-९-

8

dvitīyasya svarasāmna ājyabahiṣpavamānaṃ bṛhatī ca pavamānasya te vayamiti paryāso maukṣasya loke svāśirāmarkaḥ samānamitarametasyaiva bārhatena pañcadaśena ८-९-

9

yā pūrvā sottarā tasyāgnerarkasya loke sam̐hitaṃ kāvasya dīrghatamaso'rka udvam̐śiyāntānyukthāni ८-९-

9

ekavim̐śo'tirātro ya ekastomānāmuttamastasya stomānvayī ṣoḍaśī ८-

10

pṛṣṭhyāvalambasya pañcāhaḥ prathamasyāhnaḥ pratnavadbahiṣpavamānampañcamasyāhno 'sṛkṣatetyanurūpo ८-

1

-

10

ye somāsaḥ parāvatīti pratipadṛtāvāṇaṃ vaiśvānaramiti hoturājyaṃ kaṇvarathaṃtarasya loke somasāma pra kāvyamuśaneva bruvāṇa iti vārāhamantyamatreyam̐ svaraḥ pro ayāsīdityaiḍaṃ yajñasārathyantyam̐ samānamitaram̐ saptamenāhnā dvādaśāhasya ८-

2

-

10

hinvanti sūramusraya iti pratipadviśvebhiragne agnibhiriti hoturājyamu hu vā i śiśumiti vāsiṣṭhamantyam̐ kautsam̐ svaro hā u dhartetyaiḍam̐ śārgamantyam̐ samānamitaramaṣṭamenāhnā dvādaśāhasyo ८-

3

-

10

upoṣu jātamapturamiti pratipadupa tvā raṇvasaṃdṛśamiti hoturājyam̐ hā u hu vā akrāniti vāsiṣṭhamantyaṃ pari tyaṃ haryatam̐ harimiti gaurīvitaloka āsitamekasyāṃ dīrghatamaso'rka ekasyāmākūpāramekasyāṃ yatsvayonyasāvi somo aruṣo vṛṣā harirityaiḍaṃ yāmam̐ samānamitaraṃ navamenāhnā dvādaśāhasya ८-

4

-

10

antarotsedhaniṣedhau maidhātithaā jāgṛvirityauśanamantyam̐ svāsu rathaṃtaravāmadevye pari pra dhanveti vājajitsūryavatīṣu kāvamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma samānamitaraṃ daśamenāhnā dvādaśāhasya ८-

5

-

10

viśvajidatirātraḥ ८-

6

-

11

triṣṭomo'gniṣṭomo'yameva tasya savanabhāja stomāḥ samāvadbhājo vā ८-

1

-

11

jyotirukthyastasya sāhasraṃ bahiṣpavamānaṃ yathā prathamasya sam̐hitasya loke maukṣaṃ nārmedhasyāṣṭādam̐ṣṭramuddharati rātrim̐ samānamitaraṃ dvitīyenaikastomena ८-

2

-

11

yā pūrvā sottarā ८-

3

-

11

gaurukthyo ८-

4

-

5

abhijidagniṣṭomastasyābhijitaḥ punānaḥ soma dhārayetyabhīvartastisṛṣu rauravamekasyāṃ kaṇvarathaṃtaramekasyāṃ maidhātithamekasyāṃ yaudhājayaṃ tisṛṣu yadyu vai kaṇvarathaṃtaraṃ tṛcasthaṃ cikīrṣedabhīvartakaṇvarathaṃtare anyonyasya sthānaṃ vyatiharetkaṇvarathaṃtarayaudhājaye vā samānamitaraṃ ८-११-

6

yā pūrvā sottarā ८-११-

11

viśvajidagniṣṭoma āyurukthyo viśvajidagniṣṭomaḥ sarvastomo'tirātra ekāhakḷptāḥ ८-

7

-

11

pṛṣṭhyāvalambasya pañcāhaḥ pṛṣṭhyastomasya ṣaṣṭhamaharvaidanvatebhya uttarampayaḥ ṣaṭtrim̐śaṃ tṛtīyasavanam̐ sokthaṃ trayaśchandomā evameva samūḍhāḥ punaḥ kaṇvarathaṃtaram̐ svaṃ lokameti catuṣṭomayoḥ pūrvo viśvajidatirātro viśvajidatirātraḥ ८-

8

-

1

dvādaśāhasya ṣoḍaśimantāvatirātrau ९-

1

-

1

trayodaśarātre prathamasya chandomasya kaṇvarathaṃtarasya loke somasāma punānaḥ soma dhārayetyetat ९-

2

-

1

sāṃvatsarikaṃ vratam̐ sattreṣu ९-

3

-

1

yatrātirātrātpṛṣṭhyamupayanti prathamasyāhno'syapratnānurūpo yatra vā trikadrukebhyo ९-

4

-

1

yatra jyotirgaurāyustryaha aikāhikāste gaurīvitasvarā eta evāvṛttā yatrāyurgaurjyotiratirātraḥ ९-

5

-

1

ete eva goāyuṣī rātrisattreṣvanyatra yamātirātrābhyaśca samvatsarasaṃmitābhyaśca ९-

6

-

7

kḷptaṃ prathamaṃ pañcadaśarātraṃ ९-१-

8

dvitīyasya pañcadaśarātrasyātirātrastrivṛdagniṣṭudagniṣṭomo yasya vāyavyāsvagniṣṭomasāma tasyāgniḥ pratnena janmaneti hoturājyaṃ gaurīvitamanuṣṭubhi ९-१-

9

ueṣa evottarāsu tasya svānyājyāni ९-१-

10

kḷptamā saptadaśarātrāt ९-१-

1

saptadaśarātre catvāryābhiplavikānyahāni śyaitanaudhasasāmāni pauṣkalaśrudhyauṣṇihāni prathamasyāhna eṣapratnānurūpaḥ pañcamasyāhno dve savane ṣaṣṭhasya tṛtīyasavanaṃ tasya naudhasaṃ brahmasāma śrudhyamuṣṇihi yajiṣṭhaṃ tvā vavṛmaha ityaidhmavāhaṃ traikakubhaṃ nārmedhamaidhmavāham̐ sauśravasaṃ mārutamiti vā ९-२-

2

yatrātirātrādabhiplavamupayanti prathamasyāhna eṣapratnānurūpo yatra vā trikadrukebhyo yatrābhiplavo rātrisattreṣu śyaitanaudhasabrahmasāma pauṣkalaśrudhyauṣṇiho'nyatra saṃvatsarasaṃmitābhyaḥ kḷptamā vim̐śatirātrāt ९-२-

1

vim̐śatirātre sāṃvatsarikau viśvajidabhijitāvabhito yathā pūrdaśarātra evaṃ bṛhatī ९-३-

2

pūrvasyaikavim̐śatirātrasyāṣoḍaśikāvatirātrāvabhitaḥ ṣoḍaśimānmadhye sarve vāṣoḍaśikāḥ sarve tveva ṣodaśimantaḥ ९-३-

3

uttarasyaikavim̐śatirātrasya saṃvatsarakḷptānyahānyanukḷptābhīvartakāleyaḥ pṛṣṭhyaḥ śyaitanaudhasabrahmasāmānaḥ svarasāmānaḥ pauṣkalaśrudhyauṣṇihā viśuvataḥ sāmatṛcasya loka ābhīśavam̐ śrāyanta iva sūryamiti vikarṇam̐ samānamitaraṃ ९-३-

4

kḷptamā sam̐sadbhyaḥ ९-३-

5

sam̐sadamatirātraḥ pṛṣṭhyastomaḥ ṣaḍahaḥ prathamasyāhna eṣapratnānurūpo gaurīvitamanuṣṭubhyanvahamavikḷptaṃ caturthamahaḥ pañcamasyahna ākūpārasya loke tvāṣṭrīsāma yaddvyanutodaṃ ९-३-

4

pavasvendo vṛṣā suta ete asṛgramindava uta no goṣaṇiṃ dhiyam̐ śaśamānasya vā nara upa naḥ sūnavo giraḥ pra svānaso rathā ivāsṛgramindavaḥ pathā pavamānasya te vayaṃ pavamānasya te kave svānyājyāni pavamānasya jighnata iti gāyatraṃ cāmahīyavaṃ cai ḍaṃ ca sauparṇam̐ rohitakūlīyaṃ ca saṃtani punānaḥ soma dhārayeti samantaṃ ca kanvarathaṃtaraṃ ca dairghaśravasaṃ ca bārhadukthaṃ ca yaudhājayam̐ svamantyam̐ svāni pṛṣṭhāni pavamāno ajījanaditi gāyatra sam̐hite jarābodhīyaṃ ca sauśravasaṃ ca sve uṣṇikkakubhāvabhī no vājasātamamiti gaurīvitaṃ ca kārtayaśaṃ ca śyāvāśvā ndhīgave añjata iti kāvamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma ९-

5

upāsmai gāyatā nara upo ṣu jātamapturaṃ babhrave nu svatavasa ete somā abhi priyam̐ somaḥ punāno arṣati pavamānasya te kave 'gna ā yahi vītaya ityājyāni pra somāso vipaścita iti gāyatraṃ cāśvaṃ ca somasāma cāśu ca bhārgavaṃ mārgīyavaṃ pra soma devavītaya iti pajraṃ ca dvaigataṃ ca pauruhanmanaṃ ca hārāyaṇaṃ ca yaudhājayamauśanamantyam̐ rathaṃtaraṃ ca vāmadevyaṃ ca naudhasaṃ ca kāleyaṃ ca svādiṣṭhayā madiṣṭhayati gāyatra sam̐hite kākṣīvataṃ ca bhāsaṃ ca pavasvendramaccheti saphākṣāre pra sunvānāyāndhasa iti gaurīvitaṃ ca padanidhanaṃ ca śuddhāśuddhīyam audala gautame kāvamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma ९-

1

eṣa u sya vṛṣā ratha eṣa vāji hito nṛbhiriti purastātparyāsasya ṣaḍṛce yauktāśvāduttare surūpaṃ carṣabhaśca pāvamāna āyāsyābhyāṃ pūrve pṛṣṭhakaulmalabarhiṣe vṛṣā śoṇa iti pārthamantyameṣa sya dhārayā suta pavasva devavītaya iti śaṅkusujñāne gaurīvitāduttare yadvāhiṣṭhīyā site samānamitaraṃ dvitīyenāhnā dvādaśāhasya ९-६-

2

utte śuṣmāso asthuriti purastātparyāsasya caturṛcamathaitadeva tṛtīyamahastṛcakḷptamekavim̐śaṃ ९-६-

3

prajñata uttarastryaho athaitadeva trayastrim̐śamaharaniruktamāharati tasya kaṇvarathaṃtarasya loka vāśaṃ pārthasyauśanaṃ bṛhato rathaṃtaram̐ śyaitasya naudhasam̐ śrudhyasya pauṣkalaṃ ९-६-

4

pṛṣṭhya stomaḥ ṣaḍaha āvṛttaḥ ९-६-

5

trivṛdaharaniruktaṃ tasya pavasvendo vṛṣā suta uta no goṣaṇiṃ dhiyam̐ śaśamānasya vā nara upa naḥ sūnavo giraḥ pavamānasya te kava iti bahiṣpavamānaṃ pavamānasya jighnata iti gāyatramekasyāmāmahīyavamekasyāmaiḍam̐ sauparṇamekasyāṃ punānaḥ soma dhārayeti yaudhājayaṃ tisṛṣu śyāvāśvasya loke gaurīvitam̐ samānamitaramupahavyena sarvaṃ trivṛt ९-६-

6

jyotiṣṭomo'gniṣṭomastasyānuṣṭubyatharṣabhasya ९-६-

7

jyotiṣṭomo'tirātraḥ samānamitaram ९-६-

8

kḷptamā nānābrahmasāmabhyaḥ ९-६-

18

nānābrahmasāmnāmatirātrastrayaḥ pañcāhāḥ pañcāhakḷptā nānābrahmasāmānaḥ prathamasya pañcāhasya yathālokaṃ bṛhadrathaṃtare naudhasam̐ śyaitaṃ mahāvaiṣṭambhaṃ

1

traiśokamubhayam̐ śṛṇavacca na iti vāśametāni brahmasāmāni dvitīyasya pañcāhasyānyonyasya lokaṃ bṛhadrathaṃtare tvamindra pratūrtiṣvityabhīvartastvāmidā hyo nara iti mānavaṃ yatpṛṣṭhye chandasyaṃ pañcame'hani ka īṃ veda sute sacetyāṣkāraṇidhanaṃ kāṇvam̐ svāsu yauktasrucam̐ svāsu śrāyantīyametāni brahmasāmāni tṛtīyasya pañcāhasya yathālokaṃ bṛhadrathaṃtare śagdhyū ṣu śacipata iti mānavaṃ yacchandasyaṃ nityaṃ pañcame'hani vayamenamidā hya iti vāsiṣṭham ā tvā sahasramā śatamiti bhāradvājaṃ yo rājā carṣaṇīnāmiti janitraṃ tvamindra yaśa asītīndrasya yaśa etāni brahmasāmāni ९-७-

2

viśvajidatirātrastasya gaurīvitasya loke nānadamagnirmūrdhā divaḥ kakuditi satrāsāhīyaṃ traikakubhaṃ nārmedhaṃ gaurīvitam̐ ṣoḍaśisāma rātriḥ saṃdhiḥ ९-७-

3

athaiṣa eva pañcāha āvṛtta āvṛttasya pañcāhasyānyonyasya lokaṃ bṛhadrathaṃtare pibā sutasya rasina iti jamadagnerabhīvarto yadindra prāgapāgudagiti naipātithamā mandrairindra haribhirityabhinidhanaṃ kāṇvaṃ yathā gauro apākṛtamiti gautamasya manājyaṃ tvamaṅga pra śam̐siṣamiti paurumīḍhametāni brahmasāmāni ९-७-

4

dvādaśāhasya daśāhānyatirātro ९-७-

5

madhyamasya trayastrim̐śadrātrasya sarve ṣoḍaśimanto'tirātrāḥ ९-७-

6

uttamasya trayastrim̐śadrātrasyātirātrastrayaḥ pañcāhāḥ pañcāhakḷptāḥ śyaitanaudhasabrahmasāmāno yathālokaṃbṛhadrathaṃtarā yathā vā nānābrahmasāmasu kḷpto viśvajidyo nānābrahmasāmasvathaita eva pañcāhā āvṛttā āvṛttānāṃ pañcāhānāṃ prathamasya pañcāhasya prathamasyāhno'bhi somāsa āyava iti mānavamekasyāṃ tasyāmevānūpaṃ bṛhannidhanaṃ vārkajambhamekasyāṃ maidhātithamekasyāṃ vāmraṃ tisṛṣvagnestriṇidhanamadhyāsyāyāṃ samānamitaraṃ ९-७-

7

kḷptamā vidhṛtibhyaḥ ९-७-

1

vidhṛtīnāṃ jyotiṣṭomo'tirātro'ṣoḍaśikaḥ kautsasya loka udvam̐śīyam ā tvā viśantvindava ityetāsu jarābodha tad viviḍḍhi prati ṣyā sūnarī janyeṣo uṣā apūrvyetyetāsu gāyatrīṣu jarābodhīyam̐ saṃdhiṣāmā ९-८-

2

atha yadeva kusurubindasya rāthaṃtaraṃ trivṛdahastadetattasya gaurīvitamanuṣṭubhi yadbārhataṃ trivṛdahastaduttaraṃ pavamānasya te kava iti paryāso yauktāśvasya loke hāviṣmataṃ mādhucchandasasya kāleyam̐ hāviṣmatasya maukṣaṃ gaurīvitamanuṣṭubhi sākamaśvam̐ saubharamāṣṭādam̐ṣṭramityukthāni samānamitaraṃ yā pūrvā sottarā tasyāḥ pramam̐hiṣṭhīyam̐ hārivarṇamudvam̐śīyaṃ tairaścyaṃ vetyukthāni ९-८-

3

jyotiṣṭomo'tirātraḥ ṣoḍaśimān kautsasya loka udvam̐śīyamā tvā viśantvindava ityetāsvagne vājasya gomata uṣastaccitramābharāśvina vartirasmadetyetāsūṣṇikṣu śrudhyam̐ saṃdhiṣāmā ९-८-

4

atha yadeva kusurubindasya rāthaṃtaraṃ pañcadaśamahastadetat tasya gaurīvitamanuṣṭubhi yadbārhataṃ pañcadaśaṃ taduttaraṃ pavamānasya te kava iti paryāso mādhucchandasasya loke kāleyaṃ gaurīvitamanuṣṭubhyetābhyāmeva viparyāsamā daśamādahno daśamasyāhna āṣṭādam̐ṣṭrasya loke nārmedhaṃ pratyasmai pipīṣata iti nānadam̐ ṣoḍaśisāma ९-८-

5

jyotiṣṭomo'tirātraḥ ṣoḍaśimānavikḷpto ९-८-

6

atha yadeva kusurubindasya rāthaṃtaram̐ saptadaśamahastadetattasya maidhātithasya loke bṛhannidhanaṃ vārkajambham̐ rauravasya maidhātithamagnerarkasya sam̐hitaṃ gaurīvitamanuṣṭubhi yadbārhatam̐ saptadaśaṃ taduttaraṃ pavamānasya te kava iti paryāso mādhucchandasasya loke kāleyam̐ svāśirāmarkasya maukṣaṃ gaurīvitamanuṣṭubhyetābhyāmeva viparyāsamā dvādaśādahna uddharatyuttarebhyo vārkajambhaṃ yathālokaṃ maidhātitharaurave dvādaśasyāhna udvam̐śīyāntānyukthāni ९-८-

7

jyotiṣṭomo'tirātraḥ ṣoḍaśimān kautsasya loka udvam̐śīyamā tvā viśantvindava ityetātvagniṃ taṃ manye yo vasurmahe no adya bodhaya prati priyatamam̐ rathamityetāsu paṅktiṣu rāyovājīyam̐ saṃdhiṣāma ९-८-

1

pṛṣṭhyaḥ ṣaḍahaḥ samūḍho vā vyūḍho vā vyūḍhastveva ९-९-

2

jyotiṣṭomo'tirātraḥ ṣoḍaśimānauśanasyarkṣu vaiśvajyotiṣamantyaṃ yatpra gāyatetyabodhyagniḥ samidhā janānāmidam̐ śreṣṭhaṃ jyotiṣāṃ jyotirāgādabhātyagniruṣasāmanīkamityetāsu triṣṭupsvauśanam̐ saṃdhiṣāma ९-९-

3

babhrave nu svatavasa iti purastātparyasasya ṣaḍṛcamāmahīyavāduttaramāśu bhārgavam̐ rauravayaudhājaye antarā maidhātitham̐ svāsu saphapauṣkale samānamitarametasyaiva rāthaṃtareṇa pañcadaśena pra yadgāvo na bhūrṇaya iti purastātparyāsasya ṣaḍṛcam̐ hāviṣmatāduttaram̐ svāram̐ sauparṇam āyāsye antarā dairghaśravasaṃ tvam̐ hyaṅga daivya pavasva devavītaya iti satrāsāhīyaśrudhye samānamitarametasyaiva barhātena pañcadaśenaitābhyāmeva viparyāsamā dvādaśādahno navamasyāhnaḥ svādiṣṭhayā madiṣṭhayeti gāyatraṃ cāgneścārko daśamasyāhno yaste mado vareṇya iti gāyatraṃ ca svāśirāṃ carka ekādaśasyābhi priyāṇīti dīrghatamaso'rko'ntyo dvādaśasyāhno 'ntarotsedhaniṣedhau dairghaśravasaṃ tasyaivāhna udvaṃśīyāntānyukthāni ९-९-

4

jyotiṣṭomo'tirātro'ṣoḍaśikaḥ kāvasyarkṣu vāsiṣṭhamantyaṃ yadeṣa prakośa iti janasya gopā ajaniṣṭa jāgṛviretā u tyā uṣasaḥ ketumakratābodhyagnirjma udeti sūrya ityetāsu jagatīṣu kāvam̐ saṃdhiṣāma ९-९-

1

yamātirātrāsu goṣṭomasya dairghaśravasasya loke kaṇvarathaṃtaraṃ bārhadukthasya dairghaśravasaṃ gaurīvitamanuṣṭubhyasodaśiko'tirātraḥ āyuṣṭomasya maidhātithasya loke bṛhannidhanaṃ vārkajambham̐ rauravasya maidhātithaṃ gaurīvitamanuṣṭubhi hārivarṇasyarkṣu saubharamaṣoḍaśiko'tirātro 'bhijito yathā pūrdaśarātra evaṃ bṛhatī gaurīvitamanuṣṭubhi hārivarṇasyarkṣu saubharam̐ ṣoḍaśimānatirātraḥ kḷpto viśvajitkḷptaḥ sarvastomo navasaptadaśasyābhi somāsa āyava iti janitraṃ tisṛṣu rauravamekasyāṃ bṛhannidhanamvārkajambhamekasyāṃ maidhātithamekasyāṃ yaudhājayamadhyāsyāyāṃ gaurīvitamanuṣṭubhyāṣoḍaśiko'tirātraḥ ९-१०-

2

kḷptā āñjanābhyañjanāḥ ९-१०-

3

saṃvatsarakḷptāḥ saṃvatsarasaṃmitā ekaṣaṣṭirātraṃ ca ९-१०-

4

vidhṛtibhiḥ kḷptāḥ savituḥ kakubho rāthaṃtareṇāhnā trivṛtaḥ pratipadyate bārhatena pañcadaśān rāthaṃtareṇa saptadaśān bārhatenaikavim̐śān yatrāgniṣṭomo bārhatamaharyauktāśvaṃ madhyaṃdine hāviṣmatamārbhava uddharatyarkaṃ yo vidhṛtiṣu samānamitaraṃ ९-१०-

5

kḷptamā madhyepṛṣṭhyādā madhyepṛṣṭhyāt ९-१०-

1

madhyepṛṣṭhyasya kḷpto'tirātraḥ kḷptaṃ caturvim̐śamaharābhiplavikasya prathamasyāhnaḥ pra somaso vipaścita iti gāyatramāśvamāśu bhārgavaṃ pra soma devavītaya iti pajraṃ gauṅgavaṃ yaudhājayaṃ ta ekarcāḥ samānamitaraṃ trivṛddvitīyasyāhnaḥ punānaḥ soma dhārayeti mādhucchandasamekasyāṃ bharga ekasyāmaiḍamāyāsyamekasyāṃ triṇidhanamāyāsyaṃ tisṛṣu samānamitaraṃ pañcadaśaṃ tṛtīyasyāhnaḥ sa na indrāya yajyava iti gāyatraṃ ca vairūpaṃ ca samānamitaraṃ trivṛccaturthasyāhnastavāham̐ soma rāraṇeti pṛśnyekasyāmātharvaṇamekasyāmābhīśavamekasyāṃ yaudhājayaṃ tisṛṣu samānamitaraṃ pañcadaśaṃ pañcamasyāhno'psā indrāya vāyava iti gāyatraṃ ca mārgīyavaṃ ca vāmreṇa bṛhatīmārabhate samānamitaraṃ trivṛt ṣaṣṭhasyāhna eṣa vājī hito nṛbhiriti purastātparyāsasya ṣaḍṛcam̐ samanamitaraṃ pañcadaśaṃ kḷptamā bṛhaspatistomāt tasyā bhīvarto brahmasāma sujñānamuṣṇihi gaurīvitamanuṣṭubhi samānamitaraṃ kḷptamendrastomāttasye ndrakratau śyaitaṃ gaurīvitamanuṣṭubhi samānamitaraṃ kḷptamā vyūḍhebhyo'gniṣṭomebhyasteṣāṃ kḷptaṃ prathamamaharyathā dvādaśāham १०-

2

dvitīyasyāhna stotrīyānurūpau paryāso vṛṣā pavasva dhārayeti gāyatraṃ yauktāśvam̐ svāram̐ sauparṇaṃ punānaḥ soma dhārayeti āyāsye antarā dairghaśravasaṃ ta ekarcāḥ samānamitaraṃ trivṛttṛtīyasyāhna strotrīyānurūpau paryāsaḥ sa na indrāya yajyava iti gāyatraṃ ca kṣullakavaiṣṭambhaṃ ca samānamitaraṃ trivṛccaturthasyāhna stotrīyānurūpau paryāso nānadasya loke gaurīvitam̐ samānamitaraṃ trivṛtpañcamasyāhna stotrīyānurūpau paryāso 'rṣā soma dyumattama iti gāyatramekasyāṃ yaṇvaṃ tisṛṣu soma u ṣvānaḥ sotṛbhirityānūpamekasyāmagnestriṇidhanaṃ viṣṭārapaṅktau bārhadgirasyarkṣu saṃtanyasāvyam̐śurmadāyeti gāyatraṃ ca gauṣūktaṃ ca pavasva vājasātaya iti gaurīvitaṃ carṣabhaśca śākvaraḥ samānamitaraṃ trivṛt ṣaṣṭhasyāhna stotrīyānurūpau paryāsa indrāyendo marutvata iti gāyatramekasyām̐ revatyastisṛṣu mṛjyamānaḥ suhastyetyaiḍamaukṣṇorandhramekasyaṃ goṣṭho viṣṭārapaṅktau pari svāno giriṣṭhā iti gāyatraṃ ca vaidanvataṃ ca yannidhanavat somāḥ pavanta indava iti gaurīvitaṃ ca krauñcaṃ ca yatsvayoni samānamitaraṃ trivṛt १०-

3

saptamasyāhna stotrīyo navarcasya tṛco'nurūpaḥ paryāso vṛṣā pavasva dhārayeti gāyatramekasyāṃ mārgīyavamekasyāmaiḍam̐ sauparṇamekasyāṃ kāṇvasyarkṣu saṃtani yaste mado vareṇya iti gāyatraṃ cāgneścārka uddharati dvipadāḥ aṣṭamasyāhna stotrīyo navarcasya tṛco'nurūpaḥ paryāsastava tya indo andhasa iti gāyatraṃ ca vilambasauparṇaṃ cābhi somāsa āyava iti dvihiṃkāraṃ ca gāyatrapārśvaṃ ca pauruhanmanaṃ cācchidraṃ ca pavasva deva āyuṣagiti gāyatraṃ ca svāśirāṃ cārko bhī no vājasātamamiti gaurīvitaṃ ca triṇidhanaṃ ca tvāṣṭrīṣāmoddharati dvipadā hinvanti sūramusraya itīḍānām̐ saṃkṣāro'ntyaḥ samānamitaraṃ trivṛnnavamasyāhna stotrīyo daśarcasya tṛco'nurūpaḥ paryāsaḥ pavamāno rathītama iti gāyatraṃ cādārasṛcca parīto ṣiñcatā sutamiti pṛṣṭhaṃ ca kaulmalabarhiṣaṃ ca devasthānaṃ ca dīrghatamasaścārkaḥ sāmarājamantyaṃ tvam̐ somāsi dhārayuriti gāyatraṃ cāśvasūktaṃ ca pari tyam̐ haryatam̐ harimiti gaurīvitaṃ ca saṃkṛti co ddharati dvipadā upo ṣu jātamapturamiti pratīcīneḍaṃ kāśītamantyam̐ samānamitaraṃ trivṛt १०-

4

daśamasyāhnaḥ pañcānāmahnāmanurūpāstraya ekarcā dvau tṛcāviti bahiṣpavamānamuccā te jātamandhasa iti gāyatramāmahīyavamābhīkaṃ punānaḥ soma dhārayetyantarotsedhaniṣedhau gaurīvitaṃ ta ekarcā ā jāgṛviriti yajñāyajñīyamantyam uddharati dvipadāḥ samānamitaraṃ trivṛdudbhicca valabhicca dve ahanī tasyodbhido maidhātithasya loke bṛhannidhanamvārkajambham̐ rauravasya maidhātithamubhayorgaurīvitamanuṣṭubhi samānamitaraṃ kḷptamāvṛttebhyo'bhiplavebhya āvṛttānāmabhiplavānāṃ prathamasyābhiplavasya prathamasyāhno mṛjyamānaḥ suhastyetyaiḍamaukṣṇorandhramekasyāṃ kaṇvarathaṃtaramekasyāṃ varuṇasāmaikasyāṃ triṇidhanamāyāsyaṃ tisṛṣu samānamitaramuddharatyuttarebhyaḥ kaṇvarathaṃtaravaruṇasāmanī tṛcakḷptā bṛhatī sāṃvatsarike goāyuṣī tayoraikāhike bṛhatyau १०-

5

asya pratnāmanu dyutamete somā abhi priyam̐ somaḥ punāno arṣati somā asṛgramindavaḥ pavasva vṛṣṭimā su naḥ pra te dharā asaścataḥ pavamānasya te kave 'gna ā yāhi vītaya ityājyāni pra somāso vipaścita iti gāyatraṃ cāśvaṃ ca somasāma cāāśu ca bhārgavaṃ mārgīyavaṃ cābhīkaṃ cai ḍaṃ ca sauparṇam̐ rohitakūlīyaṃ ca pra soma devavītaya iti pajraṃ ca dvaigataṃ ca pauruhanmanaṃ ca hārāyaṇaṃ ca dvihiṃkāraṃ ca gauṅgavaṃ ca yaudhājayaṃ cauśanamantyam̐ rathaṃtaraṃ ca vāmadevyaṃ ca naudhasaṃ ca kāleyaṃ ca svādiṣṭhayā madiṣṭhayeti gāyatra sam̐hite śaiśavaṃ ca bhāsaṃ ca kākṣīvataṃ ca jarābodhīyaṃ ca pavasvendramaccheti saphākṣāre pra sunvānāyāndhasa iti gaurīvitaṃ ca vaiśvāmitraṃ cāsāvi soma indra ta iti yasya yoniḥ padanidhanaṃ ca śuddhāśuddhīyam̐ svāraṃ ca kautsamaurukṣayam adardaratsamasṛja iti etayoruttaramaudala gautame kāvamantyaṃ yajñayajñīyamagniṣṭomasāma १०-

6

pavasva vāco agriyaḥ pavasvendo vṛṣā suto vṛṣā soma dyumām̐ asi vṛṣā hyasi bhānunaiṣa devo amartya iti daśarcasya tṛcamuddharatyuttamameṣa u sya vṛṣā ratha eṣa vājī hito nṛbhireṣa kavirabhiṣṭuta utte śuṣmāso asthuḥ pavamānasya te vayamagniṃ dūtaṃ vṛṇīmaha ityājyāni vṛṣā pavasva dhārayeti gāyatraṃ ca yauktāśvaṃ ca surūpaṃ ca hariśrīnidhanaṃ cājigaṃ ca svāraṃ ca sauparṇaṃ chandasyaṃ ca yauktāśvaṃ carṣabhaśca pāvamānaḥ punānaḥ soma dhārayeti samantaṃ ca dairghaśravasaṃ ca pṛṣṭhaṃ ca yaśaśca kaulmalabarhiṣamāyāsye vṛṣā śoṇa iti pārthamantyaṃ bṛhacca vāmadevyaṃ ca śyaitaṃ ca mādhucchandasaṃ ca yaste mado vareṇya iti gāyatraṃ ca hāviṣmataṃ ca śāṃmadaṃ ca dāvasunidhanaṃ cāsitaṃ cāśvasūktaṃ caiṣa sya dhārayā sutaḥ pavasva devavītaya iti śaṅku sujñāne ayaṃ pūṣā rayirbhaga iti gaurīvitaṃ caiḍaṃ ca kautsaṃ bhargaścāsitaṃ ca yadvāhiṣṭhīyaṃ ca krauñce eteṣāmeva prathamottame vṛṣā matīnāṃ pavata iti yāmamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma svānyukthāni १०-

7

davidyutatyā rucaite asṛgramindavo rājā medhābhirīyate taṃ tvā nṛmṇāni bibhratam eṣa dhiyā yātyaṇvyāsṛgramindavaḥ pathā pavamānā asṛkṣatā paghnanpavate mṛdha iṣe pavasva dhārayā gnināgniḥ samidhyata ityājyānyuccā te jātamandhasa iti gāyatraṃ ca kṣullakavaiṣṭambhaṃ ca saumitraṃ cai ṭataṃ ca sākamaśvaṃ ca vilambasauparṇaṃ cābhi somāsa āyava iti paurumadgaṃ ca sadoviśīyaṃ ca gautamaṃ cāntarikṣaṃ cācchidraṃ ca maidhātithaṃ cāṣkāraṇidhanaṃ ca kāṇvaṃ tisro vāca ityaṅgirasām̐ saṃkrośo'ntyo rathaṃtaraṃ ca vāmadevyaṃ ca mahāvaiṣṭambhaṃ ca rauravaṃ ca tisro vāca udīrata iti gāyatraṃ ca pāṣṭhauhamaiḍam̐ saindhukṣitamauśana vairūpe sve uṣṇikkakubhau sutāso madhumattamā iti gaurīvitaṃ ca sādhraṃ ca śyāvāśvaṃ ca trīṇi ca tvāṣṭrīsāmānyaidam̐ svāraṃ triṇidhanaṃ pavitraṃ ta ityariṣṭamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma svānyukthāni १०-

8

pavamāno ajījanatpunāno akramīdabhi pra yadgāvo na bhūrnaya āśurarṣa bṛhanmate babhrave nu svatavase pra svānāso rathā iva hinvanti sūramusrayo 'gnirvṛtrāṇi jaṅghanaditi hoturājyam̐ svānyuttarāṇi pavasva dakṣasādhana iti gāyatraṃ cātharvaṇaṃ ca nidhanakāmamadārasṛtsatrāsāhīyaṃ tavāham̐ soma rāraṇetyāṣṭādam̐ṣṭraṃ cārkapuṣpaṃ ca bārhadukthaṃ ca māṇḍavaṃ ca vidāvasviti yasya nidhanamābhīśavaṃ ca svaḥpṛṣṭhaṃ cāṅgirasam̐ somaḥ pavate janitā matīnāmiti janitramantyaṃ bṛhacca vāmadevyaṃ ca traikrośaṃ ca pṛśni ca pari priyā divaḥ kaviriti gāyatraṃ caurṇāyavaṃ ca bṛhacca bhāradvājaṃ mārgīyavaṃ ca yadīnidhanam̐ sve uṣṇikkakubhau purojitī vo andhasa iti gaurivitaṃ ca vārkajambhaṃ yadīnidhanam̐ śuddhāśuddhīyaṃ ca yadiḍābhiraiḍamākūparaṃ ca yannavame'hanyāndhīgavaṃ pra ta āśvinīḥ pavamāna dhenava iti lauśamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma svānyukthānyuddharati ṣoḍaśinam १०-

9

utte śuṣmāsa īrata iti purastātparyāsasya pañcarcam agne stomaṃ manāmaha iti hoturājyam̐ svānyuttarāṇi svā gāyatrī somā u ṣvāṇaḥ sotṛbhiriti mānavaṃ cā nūpaṃ ca vaiṣṇave ca tavāham̐ soma rāraṇeeteṣāṃ prathame yauktasrucaṃ vāmramagnestriṇidhanamindurvājī pavate gonyoghā iti saṃpāntyā rathaṃtaraṃ ca vāmadevyaṃ ca bārhadgiraṃ ca rāyovājīyaṃ cāsāvyam̐śurmadāyeti gāyatraṃ ca saṃtani cādhyardheḍaṃ ca somasāma gauṣūktaṃ ca sve uṣṇikkakubau pavasva vājasātaya iti gaurīvitaṃ carṣabhaśca śākvarastvāṣṭrīsāma ca yaddvyanutodaṃ trāsadasyavamaṣṭeḍaḥ padastobho govitpavasveti dvyabhyāghātaṃ lauśamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma svānyukthāni pavasva devavīratīti daśarcasya tṛcamuddharatyuttamamaiḍamaukṣṇorandhramuddharati svāraṃ vaidanvatamuddharati gaurīvitamanuṣṭubhi atha yadeva pṛṣṭhyastomasya ṣaṣṭhamahastadetattṛcakḷptaṃ trim̐śam १०-

10

ye somāsaḥ parāvati pra svānāso rathā ivāsṛgramindavaḥ pathā yavaṃyavaṃ no andhasāte dakṣaṃ mayobhuvamṛtāvānaṃ vaiśvānaramiti hoturājyam̐ svānyuttarāṇi svā gāyatrī punānaḥ soma dhārayeti somasāma ca kaṇvarathaṃtaraṃ ca paurumadgaṃ ca gaugavaṃ ca dvinidhanaṃ cāyāsyaṃ pra kāvyamuśaneva bruvāṇa iti vārāhamantyam̐ svāni pṛṣṭhāni yaste mado vareṇya iti gāyatraṃ tisṛṣvagnerarka ekasyāṃ jarābodhīyamekasyāṃ dakṣaṇidhanamekasyām̐ sve uṣṇikkakubhau purojitī vo andhasa iti gaurīvitaṃ ca kārtayaśaṃ cātreyaṃ ca gautamaṃ ca dvipadāsu sauhaviṣampro ayāsīdityaiḍaṃ yajñasārathyantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma svānyukthāni १०-

11

hinvanti sūramusraya ete somā abhi priyam̐ somaḥ punāno arṣatyutte śuṣmāso asthurayā vītī pari srava viśvebhiragne agnibhiriti hoturājyam̐ svānyuttarāṇyadhvaryo adribhiḥ sutamiti gāyatraṃ ca vairūpaṃ cāśu ca bhārgavaṃ vilambasauparṇaṃ cābhi somāsa āyava iti dvihiṃkāraṃ ca gāyatrapārśvaṃ ca pauruhanmanaṃ ca hārāyaṇaṃ cācchidramu hu vā i śiśumiti vāsiṣṭhamantyam̐ svāni pṛṣṭhāni pavasva deva āyuṣagiti gāyatraṃ tisṛṣu svāśirāmarka ekasyāṃ kākṣīvatamekasyāṃ bhāsamekasyām̐ sve uṣṇikkakubhāvabhī no vājasātamamiti gaurīvitaṃ caiḍaṃ ca kautsamaudalaṃ ca rayiṣṭhaṃ ca svāsu dharma hā u dhartetyaiḍam̐ śārgamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma svānyukthāni १०-

12

upo ṣu jātamapturameṣa devo amartyaḥ sa sutaḥ pītave vṛṣāyā pavasva dhārayā pavamānasya te kava upa tvā raṇvasaṃdṛśamiti hoturājyam̐ svānyuttarāṇi pavamānasya jighnata iti gāyatraṃ cādārasṛcceḍānāṃ ca saṃkṣāra ṛṣabhaśca pāvamānaḥ parīto ṣiñcatā sutamiti devasthānaṃ ca saṃkṛti ca dairghaśravasaṃ ca dīrghatamasaścārko hā u hu vā akrāniti vāsiṣṭhamantyam̐ svāni pṛṣṭhāni tvam̐ somāsi dhārayuriti gāyatraṃ tisṛṣvāśvasūktamekasyāṃ pratīcīneḍaṃ kāśitamekasyām̐ hāviṣkṛtamekasyām̐ sve uṣṇikkakubhau pari tyam̐ haryatam̐ harimiti gaurīvitaṃ ca vāṅnidhanaṃ ca krauñcam̐ sādhram̐ svāsu vidharmāsāvi somo aruṣo vṛṣā harirityaiḍaṃ yāmamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma svānyukthānyatha yadeva chandomavato daśarātrasya navamamahastadatra daśamaṃ tasya paryū ṣviti gaurīvitamekasyāmauṣṇihamokonidhanamekasyām̐ śyāvāśvamekasyāmāndhīgavaṃ tisṛṣu samānamitaraṃ mahāvrataṃ cātirātraśca mahāvrataṃ cātirātraśca १०-

1

purastātpṛṣṭhyasya kḷpto'tirātraḥ kḷptaṃ caturvim̐śamahaḥ kḷptaḥ pṛṣṭhyaḥ kḷptaṃ prathamamaharabhiplavasya yathā madhyepṛṣṭhye dvitīyasyāhna stotrīyānurūpau paryāsaḥ parīto ṣiñcatā sutamiti bṛhatī samānamitaraṃ trivṛtkḷptaṃ tṛtīyamaharyathā madhyepṛṣṭhye caturthasyāhna stotrīyānurūpau paryāsaḥ parīto ṣiñcatā sutamiti bṛhatī samānamitaraṃ trivṛtkḷptaṃ pañcamamaharyathā madhyepṛṣṭhye ṣaṣṭhasyāhna paryū ṣviti gaurīvitamekasyāmauṣṇihamokonidhanamekasyām̐ śyāvāśvamekasyāmāndhīgavaṃ tisṛṣu samānamitaraṃ mahāvrataṃ cātirātraśca mahāvrataṃ cātirātraśca ११-

2

purastātpṛṣṭhyasya kḷpto'tirātraḥ kḷptaṃ caturvi śam̐mahaḥ kḷptaḥ pṛṣṭhyaḥ kḷptaṃ prathamamaharabhiplavasya yathā madhyepṛṣṭhye dvitīyasyāhna stotrīyānurūpau paryāsaḥ parīto ṣiñcatā sutamiti bṛhatī samānamitaraṃ trivṛtkḷptaṃ tṛtīyamaharyathā madhyepṛṣṭhye caturthasyāhna stotrīyānurūpau paryāsaḥ parīto ṣiñcatā sutamiti bṛhatī samānamitaraṃ trivṛtkḷptaṃ pañcamamaharyathā madhyepṛṣṭhye ṣaṣṭhasyāhna somasāma cāśu ca bhārgavaṃ pra soma devavītaya iti pajraṃ gauṅgavaṃ yaudhājayamauśanamantyam̐ rathaṃtaraṃ ca vāmadevyaṃ ca naudhasaṃ ca kāleyaṃ ca svādiṣṭhayā madiṣṭhayeti gāyatra sam̐hite pavasvendramaccheti saphākṣāre pra sunvānāyāndhasa iti gaurīvitaṃ gautamaṃ padanidhanaṃ śuddhāśuddhīyaṃ kāvamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma ११-

3

pavasva vāco agriyaḥ pavasvendo vṛṣā suto vṛṣā soma dyumām̐ asi vṛṣā hyasi bhānunaiṣa u sya vṛṣā ratha utte śuṣmāso asthurayā pavasva dhārayā pavamānasya te vayamagniṃ dūtaṃ vṛṇīmaha ityājyāni vṛṣā pavasva dhārayeti gāyatraṃ ca yauktāśvaṃ ca surūpaṃ carṣabhaśca pāvamānaḥ punānaḥ soma dhārayeti pṛṣṭhaṃ ca yaśaśca kaulmalabarhiṣāyāsye vṛṣā śoṇa iti pārthamantyaṃ bṛhacca vāmadevyaṃ ca śyaitaṃ ca mādhucchandasaṃ ca yaste mado vareṇya iti gāyatram̐ hāviṣmatamāsitameṣa sya dhārayā sutaḥ pavasva devavītaya iti śaṅkusujñāne ayaṃ pūṣā rayirbhaga iti gaurīvitaṃ ca bhargaścāsitakrauñce vṛṣā matīnāṃ pavata iti yāmamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma svānyukthāni ११-

4

davidyutatyā rucaite asṛgramindavo rājā medhābhirīyate taṃ tvā nṛmṇāni bibhratameṣa dhiyā yātyaṇvyāpaghnanpavate mṛdha iṣe pavasva dhārayā gnināgniḥ samidhyata ityājyānyuccā te jātamandhasa iti gāyatraṃ ca kṣullakavaiṣṭambhaṃ ca saumitraṃ caiṭataṃ cābhi somāsa āyava iti paurumadgaṃ ca gautamaṃ cāntarikṣaṃ ca maidhātithaṃ cāṣkāraṇidhanaṃ ca kāṇvaṃ tisro vāca ityaṅgirasām̐ saṃkrośo'ntyo rathaṃtaraṃ ca vāmadevyaṃ ca mahāvaiṣṭambhaṃ ca rauravaṃ ca tisro vāca udīrata iti gāyatraṃ pāṣṭhauhamaiḍam̐ saindhukṣitam̐ sve uṣṇikkakubhau sutāso madhumattamā iti gaurīvitaṃ ca trīṇi ca tvāṣṭrīsāmānyaiḍaṃ svāraṃ triṇidhanaṃ pavitraṃ ta ityariṣṭamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma svānyukthāni ११-

5

babhrave nu svatavasa iti ṣaḍṛcam̐ satrāsāhīyaṃ māṇḍavaṃ mārgīyavam̐ śuddhāśuddhīyaṃ tānyuddharatyatha yad eva pūrvasya chandomadaśāhasya caturthamahastadetattṛcakḷptaṃ trim̐śaṃ kḷptaṃ pañcamamaharyathā madhyepṛṣṭhye ṣaṣṭhasyāhno 'yā vītī pari sraveti purastātparyāsasya tṛcamaukṣṇorandhre antarārkapuṣpaṃ yacchandasyaṃ payaścaturthāni vaidanvatāni gaurīvitamanuṣṭubhyatha yadeva pṛṣṭhyastomasya ṣaṣṭhamahastadetattṛcakḷptam̐ ṣaṭtrim̐śam ११-

6

ye somāsaḥ parāvati pra svānāso rathā ivāsṛgramindavaḥ pathā pra yadgāvo na bhūrṇaya āśurarṣa bṛhanmate yavaṃyavaṃ no andhasā te dakṣaṃ mayobhuvamṛtāvānaṃ vaiśvānaramiti hoturājyam̐ svānyuttarāṇi svā gāyatrī tasyāṃ gauṣuktaśākale punānaḥ soma dhārayeti somasāma ca kaṇvarathaṃtaraṃ ca paurumadgaṃ ca gautamaṃ ca vāśaṃ ca gauṅgavaṃ ca dvinidhanaṃ cāyāsyaṃ pra kāvyamuśaneva bruvāṇa iti vārāhamantyam̐ svāni pṛṣṭhāni yaste mado vareṇya iti gāyatraṃ cāgneścārko jarābodhīyaṃ ca dakṣaṇidhanaṃ ca sve uṣṇikkakubhau purojitī vo andhasa iti gaurīvitaṃ ca kārtayaśaṃ ca tvāṣṭrīsāmanī svāraṃ cākāraṇidhanaṃ cātreyaṃ ca gautamaṃ ca dvipadāsu sauhaviṣaṃ pro ayāsīdityaiḍaṃ yajñasārathyantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma svānyukthānyatha ye eva chandomavato daśarātrasya catuścatvārim̐śāṣṭācatvārim̐śe ahanī te ete ubhayorgaurīvitamanuṣṭubhyatha yadeva pūrvasya chandomadaśāhasya daśamamahastadatra daśamammahāvrataṃ cātirātraśca ११-

1

vidhṛtibhiḥ kḷptaṃ dṛtivātavatorāyanamā triṇavebhyastrivṛdbhya ā uddharatyukthāni pañcadaśebhyaḥ ṣoḍaśinam̐ saptadaśebhyo vārkajaṃbhodvam̐śīye ekavim̐śebhyo'rkānutsedhaniṣedhāvudvam̐śīyaṃ tānyuddharati caturthaṃ tṛcaṃ pra svānāso rathā iveti purastātparyāsasya navarcamāmahīyavāduttaraṃ jarābodhīyam̐ rauravayaudhājayābhyāṃ pūrve dvihiṃkāramaidhātithe gaurīvitāduttare śuddhāśuddhīyaśyāvāśve samānamitarametasyaiva rāthaṃtareṇaikavim̐śenāśurarṣa bṛhanmata iti purastātparyāsasya ṣaḍṛcam̐ hāviṣmatāduttaramājigaāyāsyābhyāṃ pūrve samantadairghaśravase gaurīvitāduttare madhuścunnidhanāsite samānamitarametasyaiva bārhatenaikavim̐śenaitābhyāmeva viparyāsaṃ māsamāharati caturthaṃ tṛcamubhau paryāsāvāśubhārgavāduttaraṃ mārgīyavaṃ dvaigataṃ madhye bārhatānām̐ sam̐hitāduttare kākṣīvatabhāse samānamitarametasyaiva rāthaṃtareṇa triṇavenāpaghnanpavate mṛdho 'yā pavasva dhārayeti purastātparyāsasya tṛce svārātsauparṇāduttaram̐ harīśrinidhanamarkapuṣpaṃ madhye bārhatānāṃ maukṣāduttare śāṃmadaṃ ca dāvasunidhanaṃ ca samānamitarametasyaiva bārhatena triṇavenaitābhyāmeva viparyāsamekonatrim̐śatamahāni mahāvrataṃ viśuvānathaita eva māsā āvṛttāstairevāvṛttairuttarānṣaṇmāsām̐steṣāmekānnatrim̐śi prathamo ११-७-

2

dṛtivātavatorayanena kḷptaṃ kuṇḍapāyināmayanamā daśarātrātprajñāto daśarātraḥ prajñātaṃ vrataṃ prajñāto'tirātro ११-७-

3

gavāmayanena kḷptaṃ tapaścitāmayanaṃ jyotiṣṭomena vāvikḷptena ११-७-

4

dṛtivātavatorayanena kḷptaṃ prajāpaterdvādaśasaṃvatsaram̐ ṣaṭtrim̐śatsaṃvatsaraṃ śatasaṃvatsaraṃ ११-७-

5

jyotiṣṭomenāvikḷptena kḷptamagneḥ sahasrasāvyaṃ gaurīvitasvareṇa vā ११-७-

1

prathamasya sārasvatasya ṣoḍaśimantāvatirātrāvanubrāhmaṇaṃ kḷptamiṣṭyayanamaikāhike goāyuṣī avikḷpte atirātrādutthānaṃ ११-८-

2

dvitīyasya sārasvatasya ṣoḍaśimantāvatirātrau dṛtivātavatorayanena kḷpte trivṛtpañcadaśe agniṣṭomastrivṛdukthyaṃ pañcadaśam̐ rāthaṃtaraṃ trivṛdbārhataṃ pañcadaśamaikāhike goāyuṣī gaurīvitasvare atirātrādrāthaṃtarādrāthaṃtaraṃ trivṛdaharupayanti rāthaṃtarasyāhnaḥ pratnavatī bṛhatī tenājāmi yatra bārhatādahno gāmupayanti goryathā yamātirātrāsvevaṃ bṛhatī yatra gorbārhatamaharupayanti bārhatasyāhnaḥ punānaḥ soma dhārayetyaiḍamāyāsyamekasyāṃ kaṇvarathaṃtaramekasyāṃ dairghaśravasamekasyāṃ triṇidhanamāyāsyaṃ tisṛṣu yatra rāthaṃtarādahna āyurupayantyāyuṣo yathā yamātirātrāsvevaṃ bṛhatī yatrāyuṣo rāthaṃtaramaharupayanti rāthaṃtarasyāhnaḥ pratnavatī bṛhatī tenājāmyatirātrādutthānaṃ ११-८-

3

tṛtīyasya sārasvatasya ṣoḍaśimantāvatirātrāvaikāhikāstrikadrukā viśvajidabhijitau ca gaurīvitasvarā atirātrādrāthaṃtarādrāthaṃtaraṃ jyotirupayanti jyotiṣaḥ pratnavatī bṛhatī tenājāmi yatra gorabhijitamupayantyabhijito yathā yamātirātrāsvevaṃ bṛhatī yatrābhijito jyotirupayanti jyotiṣaḥ pratnavatī bṛhatī tenājāmi yatra vāyurāyuṣo yathā yamātirātrāsvevaṃ bṛhatī yatra jyotiṣo vāyurāyuṣo vā viśvajitamupayanti viśvajito 'syapratnā gāyatrī yatra viśvajito gāmupayanti goryathā yamātirātrasvevaṃ bṛhatī tenājāmyatirātrādutthānam ११-८-

4

upāyakḷpte dārṣadvatataure ११-८-

5

sarpasattrasya ṣoḍaśimantāvatirātrau ११-८-

6

januṣaikarcayoḥ saphapauṣkale śyāvāśvasya loke gaurīvitam̐ samānamitaraṃ virājā dvandvena sarvo daśī ११-८-

1

pavasva vāco agriya utte śuṣmāso asthuḥ pavamānasya te kave 'gniṃ dūtaṃ vṛṇīmaha ityājyāni vṛṣā pavasva dhārayeti gāyatramekasyāṃ yauktāśvamekasyāmṛṣabhaḥ pāvamāna ekasyām̐ svāraṃ ca sauparṇaṃ punānaḥ soma dhārayetyaiḍamāyāsyamekasyāṃ triṇidhanamāyāsyaṃ tisṛṣu vṛṣā śoṇa iti pārthamantyaṃ bṛhacca vāmadevyaṃ ca śyaitaṃ ca kāleyaṃ ca yaste mado vareṇya iti gāyatraṃ ca hāviṣmataṃ ca pavasvendramaccheti satrāsāhīya śrudhye ayaṃ pūṣā rayirbhaga iti gaurīvitamekasyāṃ krauñcamekasyāmarkapuṣpamekasyāṃ yacchandasyaṃ vṛṣā matīnāṃ pavata iti yāmamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma sarvo daśi ११-९-

2

etābhyāmeva viparyāsam̐ ṣaṇmāsām̐steṣāmekānnatrim̐śyuttamaḥ ११-९-

1

pavasva vāco agriya upāsmai gāyatā naro davidyutatyā rucā pavamānasya te kave 'gna āyāhi vītaya iti rathaṃtaraṃ trīṇi bārhatānyagniṃ dūtaṃ vṛṇīmaha ityubhayānyājyānīti voccā te jātamandhasa iti gāyatramekasyāṃ gauṣūktamekasyām̐ satrāsāhīyamekasyāṃ punānaḥ soma dhārayeti samantamekasyām̐ sam̐sarpamekasyāṃ yattṛtīyaṃ dairghaśravasamekasyām̐ rathaṃtaraṃ tisṛṣu vṛṣā śoṇa iti pārthamantyaṃ bṛhacca vāmadevyaṃ ca śyaitasyarkṣu sam̐sarpaṃ yatprathamaṃ svāsu kāleyam̐ svādiṣṭhayā madiṣṭhayeti gāyatraṃ cāśvasūktaṃ ca pavasvendramaccheti sapha śrudhye pruojitī vo andhasa iti gaurīvitamekasyāṃ tasyāmevāndhīgavam̐ sam̐sarpaṃ tisṛṣu yaddvitīyam̐ sūryavatīṣu kāvamantyaṃ yajñāyajñīyamagniṣṭomasāma sarvo dvādaśaḥ ११-१०-

2

athaite eva pūrve ahanī āvṛtte tābhyāmāvṛttābhyāmuttarānṣaṇmāsām̐steṣāmekānatrim̐śi prathamaḥ ११-१०-

3

trisaṃvatsarasya gavāmayanena kḷptaḥ prathamaḥ saṃvatsara ādityānāmayanena dvitīyo'ṅgirasāmayanena tṛtīyo ११-१०-

4

bṛhaspatisavenāvikḷptena kḷptaṃ prajāpateḥ sahasrasaṃvatsaraṃ gaurīvitasvareṇa vā ११-१०-

5

dṛtivātavatorayanena kḷptaṃ viśvasṛjāmayanaṃ jyotiṣṭomena vāvikḷptena jyotiṣṭomena vā yathāstomakḷptena yathāstomakḷptena ११-१०-

Original text: maśakakalpasūtram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc