Mahabharata · Chapter 6.34

bhūya eva mahābāho śrṛṇu me paramaṃ vacaḥ /
yatte'haṃ prīyamāṇāya vakṣyāmi hitakāmyayā //

na me viduḥ suragaṇāḥ prabhavaṃ na maharṣayaḥ /
ahamādirhi devānāṃ maharṣīṇāṃ ca sarvaśaḥ //

yo māmajamanādiṃ ca vetti lokamaheśvaram /
asammūḍhaḥ sa martyeṣu sarvapāpaiḥ pramucyate //

buddhirjñānamasammohaḥ kṣamā satyaṃ damaḥ śamaḥ /
sukhaṃ duḥkhaṃ bhavo bhavo bhayaṃ cābhayameva ca //

ahiṃsā samatā tuṣṭistapo dānaṃ yaśo'yaśaḥ /
bhavanti bhāvā bhūtānāṃ matta eva pṛthagvidhāḥ //

maharṣayaḥ sapta pūrve catvāro manavastathā /
madbhāva mānasā jātā yeṣāṃ loka imāḥ prajāḥ //

etāṃ vibhūtiṃ yogaṃ ca mama yo vetti tattvataḥ /
so'vikampena yogena yujyate nātra saṃśayaḥ //

ahaṃ sarvasya prabhavo mattaḥ sarvaṃ pravartate /
iti matvā bhajante māṃ budhā bhāvasamanvitāḥ //

maccittā madgataprāṇā bodhayantaḥ parasparam /
kathayantaśca māṃ nityaṃ tuṣyanti ca ramanti ca //

teṣāṃ satatayuktānāṃ bhajatāṃ prītipūrvakam /
dadāmi buddhiyogaṃ taṃ yena māmupayānti te //

teṣāmevānukampārthamahamajñānajaṃ tamaḥ /
nāśayāmyātmabhāvastho jñānadīpena bhāsvatā //
arjuna uvāca /

paraṃ brahma paraṃ dhāma pavitraṃ paramaṃ bhavān /
puruṣaṃ śāśvataṃ divyamādidevamajaṃ vibhum //

āhustvāmṛṣayaḥ sarve devarṣirnāradastathāka /
asito devalo vyāsaḥ svayaṃ caiva bravīṣi me //

sarvatemadṛtaṃ manye yanmāṃ vadasi keśava /
na hi te bhagavanvyaktiṃ vidurdevā na dānavāḥ //

svayamevātmanātmānaṃ vettha tvaṃ puruṣottama /
bhūtabhāvana bhūteśa devadeva jagatpate //

vaktumarhasyaśeṣeṇa divyā hyātmavibhūtayaḥ /
yābhirvibhūtibhirlokānimāṃstvaṃ vyāpya tiṣṭhasi //

kathaṃ vidyāmahaṃ yogiṃstvāṃ sadā paricintayan /
keṣu keṣu ca bhāveṣu cintyo'si bhagavanmayā //

vistareṇātmano yogaṃ vibhūtiṃ ca janārdana /
bhūyaḥ kathaya tṛptirhi śṛṇvato nāsti me'mṛtam //
śrībhagavanuvāca /

hanta te kathayiṣyāmi divyā hyātmavibhūtayaḥ /
prādhānyataḥ kuruśreṣṭha nāstyanto vistarasya me //

ahamātmā guḍākeśa sarvabhūtāśayasthitaḥka /
ahamādiśca madhyaṃ ca bhūtānāmanta eva ca //

ādityānāmahaṃ viṣṇurjyotiṣāṃ raviraṃśumān /
marīcirmarutāmasmi nakṣatrāṇāmahaṃ śaśī //

vedānāṃ sāmavedo'smi devānāmasmi vāsavaḥ /
indriyāṇāṃ manaścāsmi bhūtānāmasmi cetanā //

rudrāṇāṃ śankaraścāsmi vitteśo yakṣarakṣasām /
vasūnāṃ pāvakaścāsmi meruḥ śikhariṇāmaham //

purodhasāṃ ca mukhyaṃ māṃ viddhi pārtha bṛhaspatim /
senānīnāmahaṃ skandaḥ sarasāmasmi sāgaraḥ //

maharṣīṇāṃ bhṛgurahaṃ girāmasmyekamakṣaram /
yajñānāṃ japayajño'smi sthāvarāṇāṃ himālayaḥ //

aśvatthaḥ sarvavṛkṣāṇāṃ devarṣīṇāṃ ca nāradaḥ /
gandharvāṇāṃ citrarathaḥ siddhānāṃ kapilo muniḥ //

uccaiḥ śravasamaśvānāṃ viddhi māmamṛtodbhavam /
airāvataṃ gajendrāṇāṃ narāṇāṃ ca narādhipam //

āyudhānāmahaṃ vajraṃ dhenūnāmasmi kāmadhuk /
prajanaścāsmi kandarpaḥ sarpāṇāmasmi vāsukiḥ //

anantaścāsmi nāgānāṃ varuṇo yādasāmaham /
pitṝṇāmaryamā cāsmi yamaḥ saṃyamatāmaham //

prahlādaścāsmi daityānāṃ kālaḥ kalayatāmaham /
mṛgāṇāṃ ca mṛgendro'haṃ vainateyaśca pariṇām //

pavanaḥ pavatāmasmi rāmaḥ śastrabhṛtāmaham /
jhaṣāṇāṃ makaraścāsmi srotasāmasmi jāhnavī //

sargāṇāmādirantaśca madhyaṃ caivāhamarjuna /
adhyātmavidyā vidyānāṃ vādaḥ pravadatāmaham //

akṣarāṇāmakāro'smi dvandvaḥ sāmāsikasya ca /
ahamevākṣayaḥ kālo dhātā'haṃ viśvatomukhaḥ //

mṛtyuḥ sarvaharaścāhamudbhavaśca bhaviṣyatām /
kīrtiḥ śrīrvākka nārīṇāṃ smṛtirmedhā dhṛtiḥ kṣamā //

bṛhatsāma katathā sāmnāṃ gāyatrī chandasāmaham /
māsānāṃ mārgaśīrṣo'hamṛtūnāṃ kusumākaraḥ //

dyūtaṃ chalayatāmasmi tejastejasvināmaham /
jayo'smi vyavasāyo'smi sattvaṃ sattvavatāmaham //

vṛṣṇīnāṃ vāsudevo'smi pāṇḍavānāṃ dhanañjayaḥ /
munīnāmapyahaṃ vyāsaḥ kavīnāmuśanā kaviḥ //

daṇḍo damayatāmasmi nītirasmi jigīṣatām /
maunaṃ caivāsmi guhyānāṃ jñānaṃ jñānavatāmaham //

yaccāpi sarvabhūtānāṃ bījaṃ tadahamarjuna /
na tadasti vinā yatsyānmayā bhūtaṃ carācaram //

nānto'sti mama divyānāṃ vibhūtīnāṃ parantapa /
eṣa tūddeśataḥ prokto vibhūtervistaro mayā //

yadyadvibhūtitatsattvaṃ śrīmadūrjitameva vā /
tattadevāvagaccha tvaṃ mama tejoṃśasambhavam //

athavā bahunaitena kiṃ jñātena tavārjuna /
viṣṭabhyāhamidaṃ kṛtsnamekāṃśena sthito jagat //