Kathāsaritsāgara · Chapter 9.3
% v v| v| v -| v v - v v - -| v v -| v - v| - v v - %
% - - - v v - -| v - v| - -| v -| v| v v - - % Gīti (30+30 morae)
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare 'laṃkāravatīlambake dvitīyas taraṅgaḥ /
tṛtīyas taraṅgaḥ /
tato 'nyedyuralaṃkāravatīpārśvasthitaṃ sakhā /
naravāhanadattaṃ taṃ marubhūtirvyajijñapat
% v -| - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - - - v -| v - % B correct
% v v - v v - -| -| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
paśya paśya varāko 'yaṃ deva kārpaṭikastava /
carmakhaṇḍaikavasano jaṭālaḥ kṛśadhūsaraḥ
% - v| - v| v - -| -| % A pathyā
% - v| - v v - v - % B correct
% - v - - v v v -| % C na-vipulā
% v - -| v v - v - % D correct
siṃhadvārāddivārātraṃ śīte vāpyātape 'pi vā /
na calatyeva tannāsya kimadyāpi prasīdasi
% - - - - v - - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v| - % B correct
% v| v - - v| - - v| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
kāle dattaṃ varaṃ hy alpamakāle bahunāpi kim /
tadyāvanmriyate naiṣa tāvadasya kṛpāṃ kuru
% - -| - -| v -||- v % A pathyā, pādas compounded?
% v - -| v v - v| - % B correct
% - - - v v -| - v| % C pathyā
% - v - v| v -| v - % D correct
tac chrutvā gomukho 'vādītsādhūktaṃ marubhūtinā /
kiṃ punarnāparādho 'sti tava devātra kaścana
% -| - -| - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v - % B correct
% -| v - - v - -| v| % C pathyā
% v v| - - v| - v - % D correct
kṣayo yāvanna vṛtto hi pāpasya paripanthinaḥ /
tāvaddānapravṛtto 'pi dātuṃ śaknoti na prabhuḥ
% v -| - - v| - -| v| % A pathyā
% - - v| v v - v - % B correct
% - - - - v - -| v| % C pathyā
% - -| - - v| -| v - % D correct
parikṣīṇe punaḥ pāpe vāryamāṇo 'pi yatnataḥ /
īśvaraḥ pradadātyeva karmāyattamidaṃ kila
% v - - -| v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v| - v - % B correct
% - v -| v v - - v| % C pathyā
% - - - v v -| v - % D correct
tathā ca lakṣadattasya rājñaḥ kārpaṭikasya ca /
labdhadattasya devaitāṃ kathāmākhyāmi te śṛṇu
% v -| v| - v - - v| % A pathyā
% - -| - v v - v| - % B correct
% - v - - v| - - -| % C pathyā
% v - - - v| -| v - % D correct
abhūllakṣaparaṃ nāma nagaraṃ vasudhātale /
tatrāsīllakṣadattākhyas tyāgināmagraṇīrnṛpaḥ
% v - - v v -| - v| % A pathyā
% v v -| v v - v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
lakṣādūnaṃ na dātuṃ sa jānāti sma kilārthine /
saṃbabhāṣe tu yaṃ tasmai dadau lakṣāṇi pañca saḥ
% - - - -| v| - -| v| % A pathyā
% - - -| v| v - v - % B correct
% - v - -| v| -| - -| % C pathyā
% v -| - - v| - v| - % D correct
tutoṣa yasmai sa punarnidrāridryaṃ cakāra tam /
lakṣadatta iti khyātaṃ nāma tasyāta eva tat
% v - v| - -| v| v - % A bha-vipulā, pādas compounded?
% - - - -| v - v| - % B correct
% - v - v| v -| - -| % C pathyā
% - v| - - v| - v| - % D correct
tasyaiko labdhadattākhyaḥ siṃhadvāre divāniśam /
tasthau kārpaṭikaścarmakhaṇḍaikakaṭikarpaṭaḥ
% - - -| - v - - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - -| - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % D correct
sa nibaddhajaṭaḥ śītavarṣe grīṣmātape 'pi vā /
na cacāla tataḥ kṣipraṃ sa rājā ca dadarśa tam
% v| v - v v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v -| v| - % B correct
% v| v - v| v -| - -| % C pathyā
% v| - -| v| v - v| - % D correct
tathā tasya ciraṃ tatra tiṣṭhataḥ kleśavartinaḥ /
na sa rājā dadau kiṃciddātāpi sakṛpo 'pi san
% v -| - v| v -| - v| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% v| v| - -| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - v| v v -| v| - % D correct
athaikadā sa nṛpatirjagāmākheṭakāṭavim /
sa ca taṃ laguḍaṃ bibhradanvakkārpaṭiko yayau
% v - v -| v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % B correct
% v| v| -| v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v v -| v - % D correct
tatra tasya sasainyasya vāhanasthasya dhanvinaḥ /
vyāghrān varāhān hariṇān bāṇavarṣeṇa nighnataḥ
% - v| - v| v - - v| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% - -| v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - v - - v| - v - % D correct
agrataḥ pādacārī san sa kārpaṭika ekakaḥ /
jaghāna laguḍenaiva varāhān hariṇān bahūn
% - v -| - v - -| -| % A pathyā
% v| - v v v| - v - % B correct
% v - v| v v - - v| % C pathyā
% v - -| v v -| v - % D correct
sa dṛṣṭvā vikramaṃ tasya citraṃ śūraḥ kiyānayam /
iti dadhyau sa rājāntarna tvasmai kiṃcidapyadāt
% v| - -| - v -| - v| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% v v| - -| v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% -| - -| - v - v - % D correct
kṛtākheṭaḥ sa nagaraṃ svasukhāyāviśannṛpaḥ /
sa ca kārpaṭikastasthau siṃhadvāre ca pūrvavat
% v - - -| v| v v -| % A na-vipulā
% v v - - v - v - % B correct
% v| v| - v v - - -| % C pathyā
% - - - -| v| - v - % D correct
kadācidekasīmāntagotrajāvajayāya saḥ /
lakṣadatto yayau rājā yuddhaṃ cāsyābhavanmahat
% v - v - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v| - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
tatra yuddhe sa tasyāgre rājñaḥ kārpaṭiko bahūn /
dṛḍhakhādiradaṇḍāgraprahārair avadhītparān
% - v| - -| v| - - -| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% v v - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| v v - v - % D correct
jitaśatruḥ sa rājā ca nijaṃ pratyāyayau puram /
na ca tasmai dadau kiṃcidapi dṛṣṭaparākramaḥ
% v v - -| v| - -| v| % A pathyā
% v -| - - v -| v - % B correct
% v| v| - -| v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v| - v v - v - % D correct
evaṃ kārpaṭikasyātra labdhadattasya tiṣṭhataḥ /
vyatīyuḥ pañca varṣāṇi tasya kāṣṭhena jīvataḥ
% - -| - v v - - v| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% v - -| - v| - - v| % C pathyā
% - v| - - v| - v - % D correct
ṣaṣṭhe pravṛtte dṛṣṭvā tamekadā daivayogataḥ /
sa rājā jātakaruṇo lakṣadatto vyacintayat
% - -| v - -| - -| v % A ma-vipulā, pādas compounded?
% - v -| - v - v - % B correct
% v| - -| - v v v -| % C na-vipulā
% - v - -| v - v - % D correct
nādyāpyasya mayā dattaṃ cirakliṣṭasya kiṃcana /
tadyuktyā kiṃcidetasmai dattvā paśyāmyahaṃ na kim
% - - - v| v -| - -| % A pathyā
% v - - - v| - v - % B correct
% - - -| - v - - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v| - % D correct
kiṃ nāmāsya varākasya vṛttaḥ pāpakṣayo na vā /
kiṃ dadāti na vādyāpi lakṣmīrasya ca darśanam
% -| - - v| v - - v| % A pathyā
% - -| - - v -| v| - % B correct
% -| v - v| v| - - v| % C pathyā
% - - - v| v| - v - % D correct
ityālocya nṛpaḥ svair aṃ bhāṇḍāgāraṃ praviśya saḥ /
ratnair bhṛtaṃ mātuluṅgaṃ samudgakam iva vyadhāt
% - - - v| v -| -| -| % A pathyā
% - - - -| v - v| - % B correct
% - -| v -| - v - -| % C ra-vipulā
% v - v v| v -| v - % D correct
cakāra sarvāsthānaṃ ca sa vidhāya bahiḥ sabhām /
tatra ca prāviśansarve paurasāmantamantriṇaḥ
% v - v| - - - -| v| % A ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% v| v - v| v -| v - % B correct
% - v| -| - v - - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
tanmadhye ca praviṣṭaṃ taṃ rājā kārpaṭikaṃ svayam /
ito nikaṭamehīti jagāda snigdhayā girā
% - - -| -| v - -| -| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% v -| v v v - - v| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
tataḥ kārpaṭikaḥ śrutvā labdhadattaḥ praharṣavān /
agre savidhamāgatya rājñastasyopaviṣṭavān
% v -| - v v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - -| v v v - - v| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
tatas tamavadadrājā brūhi kiṃcitsubhāṣitam /
tadākarṇyā papāṭhaitām āryāṃ kārpaṭiko 'tha saḥ
% v -| v v v - - -| % A pathyā
% - v| - - v - v - % B correct
% v - - -| v - - -| % C pathyā
% - -| - v v -| v| - % D correct
pūrayati pūrṇam eṣā taraṅgiṇīsaṃhatiḥ samudram iva /
lakṣmīr adhanasya punar locanamārge 'pi nāyāti
% - v v v| - v| - -| v - v - - v -| v - v| v - %
% - -| v v - v| v -| - v v - -| v| - - - % Āryā (30+27 morae): pathyā
śrutvaitat pāṭhayitvā ca bhūyas tuṣṭaḥ sa bhūpatiḥ /
sadratnapūrṇaṃ tasmai tan mātuluṅgaphalaṃ dadau
% - - -| - v - -| v| % A pathyā
% - -| - -| v| - v - % B correct
% - - v - -| - -| -| % C ma-vipulā
% - v - v v -| v - % D correct
yasya tuṣyati rājāyaṃ dāridryaṃ tasya kṛntati /
śocyaḥ kārpaṭikas tv eṣa yam āhūyaivam ādarāt
% - v| - v v| - - -| % A pathyā
% - - -| - v| - v - % B correct
% - -| - v v -||- v| % C pathyā
% v| - - - v| - v - % D correct
mātuluṅgam idaṃ dattaṃ tuṣṭenānena bhūbhṛtā /
kalpavṛkṣo 'py abhavyānāṃ prāyo yāti palāśatām
% - v - v| v -| - -| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% - v - -||v - - -| % C pathyā
% - -| - v| v - v - % D correct
iti sarve 'pi tad dṛṣṭvā tatrāsthāne viṣādinaḥ /
ajñātaparamārthatvātsvair amūcuḥ parasparam
% v v| - -| v| -| - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - - v v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% -| v - -| v - v - % D correct
sa tu kārpaṭiko mātuluṅgamādāya niryayau /
āyayau cāgratas tasya bhikṣureko viṣīdataḥ
% v| v| - v v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v| - v - % B correct
% - v -| - v -| - v| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
sa rājabandināmā taddattvā śāṭakamagrahīt /
tasmātkārpaṭikānmātuluṅgaṃ dṛṣṭvā manoramam
% v| - v - v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v - v - % B correct
% - - - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v - % D correct
praviśya ca sa bhikṣustadrājñe phalamaḍhaukayat /
rājā ca tatparijñāya śramaṇaṃ pṛcchati sma tam
% v - v| v| v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v - v - % B correct
% - -| v| - v - - -| % C pathyā
% v v -| - v -| v| - % D correct
mātuluṅgaṃ kuta idaṃ bhadanta bhavatāmiti /
tataḥ kārpaṭikaṃ so 'smai taddātāraṃ śaśaṃsa tam
% - v - -| v v| v -| % A na-vipulā
% v - v| v v - v - % B correct
% v -| - v v -| -| -| % C pathyā
% - - - -| v - v| - % D correct
atha rājā viṣaṇṇaś ca vismitaś ca babhūva saḥ /
aho adyāpi na kṣīṇaṃ pāpaṃ tasyeti cintayan
% v v| - -| v - -| v| % A pathyā
% - v -| v| v - v| - % B correct
% v -| - - v| -| - -| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
svīkṛtya mātuluṅgaṃ tadutthāyāsthānataḥ kṣaṇāt /
cakāra dinakartavyaṃ lakṣadattaḥ sa bhūpatiḥ
% - - v| - v - -| v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v -| v - % B correct
% v - v| v v - - -| % C pathyā
% - v - -| v| - v - % D correct
so 'pi kārpaṭiko gatvā siṃhadvāre yathāsthitaḥ /
kṛtabhojanapānādirāsīdvikrītaśāṭakaḥ
% -| v| - v v -| - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v v - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % D correct
dvitīye 'hni sa rājā sa sarvāsthānaṃ tathaiva tat /
vidadhe tatra sarve ca sapaurāḥ prāviśan punaḥ
% v - -| v| v| - -| v| % A pathyā
% - - - -| v - v| - % B correct
% v v -| - v| - -| v| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
dṛṣṭvā kārpaṭikaṃ taṃ ca praviṣṭaṃ so 'tha bhūmibhṛt /
tathaivāhūya punarapy upāveśayadantike
% - -| - v v -| -| -| % A pathyā
% v - -| -| v| - v - % B correct
% v - - - v| v v -| % C na-vipulā
% v - - v v - v - % D correct
pāṭhayitvā ca bhūyo 'pi tāmevāryāṃ prasādataḥ /
gūḍharatnaṃ dadau tasmai mātuluṅgaṃ tad eva saḥ
% - v - -| v| - -| v| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v| - v| - % D correct
aho dvitīye divase tuṣṭo 'syāyaṃ vṛthā prabhuḥ /
kiṃ tāvadetadityatra sarve dadhyuḥ savismayāḥ
% v -| v - -| v v -| % A bha-vipulā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% -| - v - v - - v| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
sa ca kārpaṭiko vigno has te kṛtvā tu tatphalam /
rājaprasādaṃ saphalaṃ manvāno niryayau bahiḥ
% v| v| - v v -| - -| % A pathyā
% -| -| - -| v| - v - % B correct
% - - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - - -| - v -| v - % D correct
tāvattasyāyayau ko'pi viṣayādhikṛto 'grataḥ /
pravivikṣutadāsthānaṃ draṣṭukāmo mahīkṣitam
% - - - - v -| - v| % A pathyā
% v v - v v -| v - % B correct
% v v - v v - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
sa dṛṣṭvā mātuluṅgaṃ tadvavre kārpaṭikāttataḥ /
ādade śakunāpekṣī dattvāsmai vastrayor yugam
% v| - -| - v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v - v - % B correct
% - v -| v v - - -| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
praviśya ca nṛpāsthānaṃ pādanamro nṛpāya tat /
mātuluṅgaṃ dadāvādau tato 'nyatprābhṛtaṃ nijam
% v - v| v| v - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% - v - -| v - - -| % C pathyā
% v -| - - v -| v - % D correct
parijñāya ca tadrājñā phalaṃ sa viṣayādhipaḥ /
kuta etattavety ukto 'vocatkārpaṭikāditi
% v - - v| v| - - -| % A pathyā
% v -| v| v v - v - % B correct
% v v| - - v -| - -| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
aho dadāti nādyāpi lakṣmīstasyeha darśanam /
ityantaścintayanso 'tha rājābhūdvimanā bhṛśam
% v -| v - v| - - v| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% - - - - v - -| v| % C pathyā
% - - - v v -| v - % D correct
uttasthau mātuluṅgaṃ tadgṛhītvāsthānataś ca saḥ /
so 'tha kārpaṭiko vastrayugmaṃ prāpyāpaṇaṃ yayau
% - - -| - v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - - v -| v| - % B correct
% -| v| - v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v -| v - % D correct
cakre bhojanapānādi vikrīyaikaṃ ca śāṭakam /
dvitīyaṃ ca dvidhā kṛtvā vāsasī dve vyadhatta saḥ
% - -| - v v - - v| % A pathyā
% - - - -| v| - v - % B correct
% v - -| -| v -| - -| % C pathyā
% - v -| -| v - v| - % D correct
tatastṛtīye 'pi dine sarvāsthānaṃ sa pārthivaḥ /
vyadhāttathaiva sarvaś ca praviveśa punarjanaḥ
% v - v - -| v| v -| % A bha-vipulā
% - - - -| v| - v - % B correct
% v - v - v| - -| -| % C pathyā
% v v - v| v - v - % D correct
tasmai praviṣṭāya ca tanmātuluṅgaṃ tathaiva saḥ /
bhūyo 'pyāhūya tāmāryāṃ pāṭhayitvā nṛpo dadau
% - -| v - - v| v| - % A bha-vipulā, pādas compounded?
% - v - -| v - v| - % B correct
% - -| - - v| - - -| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
vismiteṣv atha sarveṣu so 'pi kārpaṭiko bahiḥ /
gatvā rājavilāsinyai tadadādbījapūrakam
% - v -| v v| - - v| % A pathyā
% -| v| - v v -| v - % B correct
% - -| - v v - - -| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
sā tasmai rājasaṃmānataruvallīva jaṅgamā /
jātarūpaṃ dadau puṣpamivāgraphalasūcakam
% -| - -| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - - v| - v - % B correct
% - v - -| v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % D correct
tatsa vikrīya tadahastasthau kārpaṭikaḥ sukham /
vilāsiny api sā rājñaḥ praviveśāntikaṃ tadā
% - v| - - v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - -| - v v -| v - % B correct
% v - -| v v| -| - -| % C pathyā
% v v - - v -| v - % D correct
tasmai ca sthūlaramyaṃ tanmātuluṅgamaḍhaukayat /
so 'pi tatpratyabhijñāya tāṃ papraccha tadāgamam
% - -| -| - v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % B correct
% -| v| - - v - - v| % C pathyā
% -| - - v| v - v - % D correct
tato jagāda sā dattamidaṃ kārpaṭikena me /
tac chrutvā sa nṛpo dadhyau lakṣmyā so 'dyāpi nekṣitaḥ
% v -| v - v| -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v - v| - % B correct
% -| - -| v| v -| - -| % C pathyā
% - -| -| - v| - v - % D correct
mandapuṇyo na yo vetti matprasādamaniṣphalam /
mām eva caitānyāyānti mahāratnāny aho muhuḥ
% - v - -| v| -| - v| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% -| - v| - - - - v| % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% v - - -| v -| v - % D correct
iti dhyātvā gṛhītvā tatsthāpayitvā ca rakṣitam /
mātuluṅgaṃ sa utthāya cakre bhūpatirāhnikam
% v -| - -| v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v| - v - % B correct
% - v - -| v| - - v| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
caturthe 'hni ca so 'kārṣīdrājāsthānaṃ tathaiva tat /
pūryate sma ca tatsarvaiḥ sāmantasacivādibhiḥ
% v - -| v| v| -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v - v| - % B correct
% - v -| v| v| - - -| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
tatas tatra tamāyātaṃ bhūyaḥ kārpaṭikaṃ nṛpaḥ /
upaveśyāgrataḥ prāgvatsa tamāryāmapāṭhayat
% v -| - v| v - - -| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% v v - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v| v - - v - v - % D correct
dadau ca mātuluṅgaṃ tattasmai tac ca drutojjhitam /
tasya hastārdhasaṃprāptaṃ dvidhābhūtpatitaṃ bhuvi
% v -| v| - v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| -| -| v - v - % B correct
% - v| - - v - - -| % C pathyā
% v - - v v -| v - % D correct
pidhānasaṃdhibhagnāc ca tasmādratnāni niryayuḥ /
bhāsayanti tadāsthānaṃ mahārghāṇi bahūni ca
% v - v - v - -| v| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% - v - v| v - - -| % C pathyā
% v - - v| v - v| - % D correct
tāni dṛṣtvābruvan sarve paramārtham ajānatām /
tryahaṃ mṛṣā bhramo 'bhūn naḥ prasādas tv īdṛśaḥ prabhoḥ
% - v| - - v -| - -| % A pathyā
% v v - v| v - v - % B correct
% v -| v -| v -| -| -| % C pathyā
% v - -||- v -| v - % D correct
etac chrutvābravīdrājā mayā yuktyānayā hy ayam /
darśanaṃ śrīrdadātyasya kiṃ na veti parīkṣitaḥ
% - -| - - v - - -| % A pathyā
% v -| - - v -||v - % B correct
% - v -| - v - - v| % C pathyā
% -| v| - v| v - v - % D correct
pāpāntaś ca tryahaṃ nāsya prāptaḥ prāpto 'sya so 'dya tu /
tenaiva darśanaṃ lakṣmyā dattametasya sāṃpratam
% - - -| -| v -| - -| % A pathyā
% - -| - -| v| -| v| - % B correct
% - - v| - v -| - -| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
ity uktvā tāni ratnāni grāmān hastyaśvakāñcanam /
dattvā cakāra sāmantaṃ sa taṃ kārpaṭikaṃ prabhuḥ
% -| - -| - v| - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - -| v - v| - - -| % C pathyā
% v| -| - v v -| v - % D correct
uttathau ca tataḥ snātumāsthānātsaṃstuvajjanāt /
yayau kārpaṭikaḥ so 'pi kṛtārtho vasatiṃ nijām
% - v -| v| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % B correct
% v -| - v v -| -| v| % C pathyā
% v - -| v v -| v - % D correct
evaṃ yāvanna pāpānto vṛttastāvanna labhyate /
prabhuprasādo bhṛtyena kṛtaiḥ kaṣṭaśatair api
% - -| - - v| - - -| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% v - v - -| - - v| % C ma-vipulā
% v -| - v v -| v - % D correct
ityākhyāya kathāmetāṃ mantrimukhyaḥ sa gomukhaḥ /
naravāhanadattaṃ taṃ jagāda svaprabhuṃ punaḥ
% - - - v| v - - -| % A pathyā
% - v - -| v| - v - % B correct
% v v - v v - -| -| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
taddeva jāne naitasya nūnaṃ kārpaṭikasya te /
vṛttaḥ pāpakṣayo 'dyāpi yena nāsya prasīdasi
% - - v| - -| - - v| % A ma-vipulā
% - -| - v v - v| - % B correct
% - -| - - v -| - v| % C pathyā
% - v| - -| v - v - % D correct
śrūtvaitadgomukhavaco hanta sādhvity udīrya ca /
tasmai kārpaṭikākhyāya nijakārpaṭikāya saḥ
% - - - - v v v -| % A na-vipulā
% - v| - -| v - v| - % B correct
% - -| - v v - - v| % C pathyā
% v v - v v - v| - % D correct
vatseśvarasutaḥ sadyaḥ pradadau grāmasaṃcayam /
hastyaśvaṃ hemakoṭiṃ ca sadvastrābharaṇāni ca
% - - v v v -| - -| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% - - -| - v - -| v| % C pathyā
% - - - v v - v| - % D correct
tadaiva rājasadṛśaḥ so 'bhūtkārpaṭikaḥ kṛtī /
kṛtajñe satparīvāre prabhau sevāphalā kutaḥ
% v - v| - v v v -| % A na-vipulā
% -| - - v v -| v - % B correct
% v - -| - v - - -| % C pathyā
% v -| - - v -| v - % D correct
evam sthitasya tasyātra jātu sevārtham āyayau /
naravāhanadattasya dākṣiṇātyo yuvā dvijaḥ
% - -| v - v| - - v| % A pathyā
% - v| - - v| - v - % B correct
% v v - v v - - v| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
pralambabāhunāmā ca sa vīrastaṃ vyajijñapat /
kīrtyākṛṣṭastavaiṣo 'haṃ pādau deva samāśritaḥ
% v - v - v - -| v| % A pathyā
% v| - - -| v - v - % B correct
% - - - - v - -| -| % C pathyā
% - -| - v| v - v - % D correct
padātpadaṃ ca devasya padātirna calāmy aham /
gajavājirathair bhūmau gacchato nāmbare punaḥ
% v - v -| v| - - v| % A pathyā
% v - - v| v -| v - % B correct
% v v - v v -| - -| % C pathyā
% - v -| - v -| v - % D correct
vidyādharendratā yasmācchrūyate bhāvinī prabhoḥ /
dine dine svarṇaśataṃ dīyatāṃ vṛttaye mama
% - - v - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v -| v - % B correct
% v -| v -| - v v -| % C bha-vipulā
% - v -| - v -| v - % D correct
evam uktavate tasmai tatkilātulatejase /
naravāhanadattas tāṃ dadau vṛttiṃ dvijātaye
% - v| - v v -| - -| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% v v - v v - -| -| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
tatprasaṅgāc ca vakti sma gomukho deva sevakāḥ /
bhavantyevaṃvidhā rājñāṃ tathā ca śrūyatāṃ kathā
% - v - -| v| - -| v| % A pathyā
% - v -| - v| - v - % B correct
% v - - - v -| - -| % C pathyā
% v -| -| - v -| v - % D correct
astīha vikramapuraṃ nāmnā puravaraṃ mahat /
tatra vikramatuṅgākhyo babhūva nṛpatiḥ purā
% - - v| - v v v -| % A na-vipulā
% - -| v v v -| v - % B correct
% - v| - v v - - -| % C pathyā
% v - v| v v -| v - % D correct
taikṣṇyaṃ kṛpāṇe yasyābhūnna daṇḍe nayaśālinaḥ /
dharme ca satatāsaktirna tu strīmṛgayādiṣu
% - -| v - -| - - - % A ma-vipulā, pādas compounded?
% v| - -| v v - v - % B correct
% - -| v| v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v| -| - v v - v - % D correct
tasmiṃś ca rājñi kulayo rajaḥsu guṇavicyutiḥ /
sāyakeṣv avicāraś ca goṣṭheṣu paśurakṣinām
% - -| v| - v| v v -| % A na-vipulā
% v - v| v v - v - % B correct
% - v -| v v - -| v| % C pathyā
% - - v| v v - v - % D correct
tasya vīravaro nāma śūro mālavadeśajaḥ /
svākṛtiścāyayau rājño vipraḥ sevārthamekadā
% - v| - v v -| - v| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% - v - - v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
yasya dharmavatī nāma bhāryā vīravatī sutā /
putraḥ sattvavaraśceti trayaṃ parikaro gṛhe
% - v| - v v -| - v| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% - -| - v v - - -| % C pathyā
% v -| v v v -| v - % D correct
sevāparikaraścānyattrayaṃ kaṭyāṃ kṛpāṇikā /
pāṇau karatalaikasmiṃścarmānyasminsudarpaṇam
% - - v v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v - v - % B correct
% - -| v v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % D correct
iyanmātre parikare vṛttaye 'rthayate sma saḥ /
pratyahaṃ nṛpatestasmāddīnāraśatapañcakam
% v - - -| v v v -| % A na-vipulā
% - v -| v v -| v| - % B correct
% - v -| v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % D correct
rājā ca sa dadau tasmai vṛttiṃ tāṃ lakṣitaujase /
paśyāmi tāvadetasya prakarṣamiti cintayan
% - -| v| v| v -| - -| % A pathyā
% - -| -| - v - v - % B correct
% - - v| - v - - -| % C pathyā
% v - v v v| - v - % D correct
dadau ca tasya cārānsa paścājjijñāsituṃ nṛpaḥ /
kuryādiyadbhir dīnāraiḥ kiṃ dvibāhurasāviti
% v -| v| - v| - - v| % A pathyā
% - - - - v -| v - % B correct
% - - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% -| v - v v - v - % D correct
sa ca vīravarasteṣāṃ dīnārāṇāṃ dine dine /
śataṃ has te svabhāryāyā bhojanādikṛte dadau
% v| v| - v v - - -| % A pathyā
% - - - -| v -| v - % B correct
% v -| -| -| v - - -| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
śatena vastramālyādi krīṇāti sma śataṃ punaḥ /
snātvā hariharādīnāmarcanārthamakalpayat
% v - v| - v - - -| % A pathyā
% - - -| v| v -| v - % B correct
% - -| v v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % D correct
dvijātikṛpaṇādibhyo dadāvanyacchatadvayam /
evaṃ sa viniyuṅkte sma nityaṃ pañcaśatīmapi
% v - v v v - - -| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% - -| v| v v - -| v| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
tasthau ca pūrvamadhyāhnaṃ siṃhadvāre 'sya bhūpateḥ /
kṛtvāhnikādi cāgatya tatraivāsīn niśāṃ punaḥ
% - -| v| - v - - -| % A pathyā
% - - - -| v| - v - % B correct
% - - v - v| - - v| % C pathyā
% - - - -| v -| v - % D correct
etāṃ taddinacaryāṃ ca nityaṃ cārā nyavedayan /
rājñe tasmai tatastuṣṭaḥ sa tāṃścārānnyavartayat
% - -| - v v - -| v| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - -| - -| v - - -| % C pathyā
% v| - - - v - v - % D correct
so 'pi vīravaras tasya rājñastasthau divāniśam /
snānādisamayaṃ muktvā siṃhadvāre dhṛtāyudhaḥ
% -| v| - v v -| - v| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - - v v v -| - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
athātra taṃ vīravaraṃ jetumicchannivāyayau /
śūrapratāpāsahano garjitogro ghanāgamaḥ
% v - v| -| - v v -| % A bha-vipulā
% - v - - v - v - % B correct
% - - v - - v v -| % C bha-vipulā
% - v - -| v - v - % D correct
tadā cavarṣati ghane ghorā dhārāśarāvalīḥ /
na sa vīravaraḥ siṃhadvārātstambha ivācalat
% v -| v - v v| v -| % A na-vipulā
% - -| - - v - v - % B correct
% v| v| - v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v| v - v - % D correct
rājā vikramatuṅgaś ca prāsādādvīkṣya taṃ sadā /
āruroha sa jijñāsuḥ prāsādaṃ taṃ punarniśi
% - -| - v v - -| -| % A pathyā
% - - - - v| -| v - % B correct
% - v - v| v| - - -| % C pathyā
% - - -| -| v - v - % D correct
siṃhadvāre sthitaḥ ko 'tretyupariṣṭājjagāda saḥ /
tac chrutvāhaṃ sthito 'treti so 'pi vīravaro 'bhyadhāt
% - - - -| v -| -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v| - % B correct
% -| - - -| v -| - v| % C pathyā
% -| v| - v v -| v - % D correct
aho ayaṃ mahāsattvaḥ sumahatpadamarhati /
siṃhadvāraṃ na yo muñcatyambude varṣatīdṛśe
% v -| v -| v - - -| % A pathyā
% v v - v v - v - % B correct
% - - - -| v| -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v - v - % D correct
iti yāvac ca sa śrutvā vicintayati bhūmibhṛt /
tāvaddūrātsakaruṇaṃ rudatīmaśṛṇotstriyam
% v v| - -| v| -| - -| % A pathyā
% v - v v v| - v - % B correct
% - - - - v v v -| % C na-vipulā
% v v - v v - v - % D correct
duḥkhito me na rāṣṭre 'sti tadeṣā kā nu roditi /
ityālocyābravīdrājā sa taṃ vīravaraṃ tadā
% - v -| -| v| - -| v| % A pathyā
% v - -| -| v| - v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% v| -| - v v -| v - % D correct
bho vīravara kāpi strī dūre rodity asau śṛṇu /
kaiṣā kiṃ duḥkhamasyāścetyatra gatvā nirūpaya
% -| - v v v| - -| -| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% - -| -| - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v| - -| v - v - % D correct
tac chrutvā sa tathety uktvā gantuṃ pravavṛte tataḥ /
dhunvan karatalaṃ vīravaro baddhāsidhenukaḥ
% -| - -| v| v -| - -| % A pathyā
% - -| v v v -| v - % B correct
% - -| v v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v - v - % D correct
dṛṣṭvā taṃ prasthitaṃ meghe jvaladvidyuti tādṛśe /
dhārānipātasaṃruddharodorandhre sakautukaḥ
% - -| -| - v -| - -| % A pathyā
% v - - v v| - v - % B correct
% - - v - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v - v - % D correct
sakṛpaścābatīryaiva prāsādāttasya pṛṣṭhataḥ /
alakṣitaḥ khaḍgapāṇiḥ pratasthe so 'pi bhūmipaḥ
% v v - - v - - -| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% v - v -| - v - -| % C ra-vipulā
% v - -| -| v| - v - % D correct
sa cānusarpanruditaṃ guptānvāgatabhūpatiḥ /
gatvā bahiḥ purādekaṃ prāpa vīravaraḥ saraḥ
% v| - v - - v v -| % A bha-vipulā
% - - - v v - v - % B correct
% - -| v -| v - - -| % C pathyā
% - v| - v v -| v - % D correct
hā nātha hā kṛpālo hā śūra tyaktā tvayā katham /
vatsyāmīti ca tanmadhye rudatīṃ strīṃ dadarśa tām
% -| - v| -| v - -| -| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% - - - v| v| - - -| % C pathyā
% v v -| -| v - v| - % D correct
kā tvaṃ śocasi kaṃ nāthamiti pṛṣṭā ca tena sā /
uvāca putrā māmetāṃ viddhi vīravara kṣitim
% -| -| - v v| -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v| - -| v| - v| - % B correct
% v - v| - -| - - -| % C ma-vipulā
% - v| - v v -| v - % D correct
tasyā vikramatuṅgo me rājā nātho 'dya dhārmikaḥ /
mṛtyuś ca bhavitā tasya tṛtīye 'hani niścitam
% - -| - v v - -| -| % A pathyā
% - -| - -| v| - v - % B correct
% - -| v| v v -| - v| % C pathyā
% v - -| v v| - v - % D correct
etādṛśaś ca bhūyo 'pi patiḥ syātputra me kutaḥ /
tenaitamanuśocāmi svātmānaṃ ca suduḥkhitā
% - - v -| v| - -| v| % A pathyā
% v -| - - v| -| v - % B correct
% - - v v v - - -| % C pathyā
% - - -| v| v - v - % D correct
ahaṃ hi bhāvi paśyāmi divyadṛṣṭyā śubhāśubham /
tridivastho yathādrākṣītsuprabho devaputrakaḥ
% v -| v| - v| - - v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% v v - -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v - v - % D correct
sa hi puṇyakṣayātsvargātpatanaṃ bhāvi divyadṛk /
saptāhātsūkarīgarbhe saṃbhavaṃ caikṣatātmanaḥ
% v| v| - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v -| - v| - v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
tataḥ sa sūkarīgarbhavāsakleśaṃ vibhāvayan /
devaputro 'nvaśocat tān divyān bhogān sahātmanā
% v -| v| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v - v - % B correct
% - v - -| v - -| -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
hā svarga hā hāpsaraso hā nandanalatāgṛhāḥ /
hā vatsyāmi kathaṃ kroḍīgarbhe tadanu kardame
% -| - v| -| - v v -| % A bha-vipulā
% -| - v v v - v - % B correct
% -| - - v| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v| - v - % D correct
ityādi vilapantaṃ taṃ śrutvābhyetya surādhipaḥ /
papraccha so 'pi svaṃ tasmai duḥkhahetumavarṇayat
% - - v| v v - -| -| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% - - v| -| -| -| - -| % C ma-vipulā
% - v - v v - v - % D correct
tataḥ śakro jagādainam asty upāyo 'tra te śṛṇu /
vrajoṃ namaḥ śivāyeti japañ śaraṇam īśvaram
% v -| - -| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v| -| v - % B correct
% v - v -| v - - v| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
taṃ gatvā śaraṇaṃ hitvā pāpaṃ puṇyamavāpsyasi /
yena prāpsyasi na kroḍayoniṃ svargān na ca cyutim
% -| - -| v v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% - -| - v v| -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v| -| v - % D correct
ity ukto devarājena suprabho 'tha tatheti saḥ /
uktvā namaḥ śivāyeti śaṃbhuṃ śaraṇam agrahīt
% -| - -| - v - - v| % A pathyā
% - v -| v| v - v| - % B correct
% - -| v -| v - - v| % C pathyā
% - -| v v v| - v - % D correct
tanmayaḥ sa dinaiḥ ṣaḍbhis tatprasādān na kevalam /
nikṣiptaḥ sūkarīgarbhe yāvat svargād uparyagāt
% - v -| v| v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v| - v - % B correct
% - - -| - v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
saptame 'hni ca taṃ svarge tatrāpaśyañ śatakratuḥ /
vīkṣate yāvad adhikaṃ lokāntaram asau gataḥ
% - v -| v| v| -| - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - v -| - v| v v -| % C na-vipulā
% - - v v| v -| v - % D correct
itthaṃ śuśoca sa yathā dṛṣṭvāghaṃ bhāvi suprabhaḥ /
tathaiva bhāvinaṃ mṛtyuṃ dṛṣṭvā śocāmi bhūbhṛtaḥ
% - -| v - v| v| v -| % A na-vipulā
% - - -| - v| - v - % B correct
% v - v| - v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
evam uktavatīṃ bhūmiṃ tāṃ sa vīravaro 'bravīt /
yathāmba suprabhasyābhūdupāyaḥ śakravākyataḥ
% - v| - v v -| - -| % A pathyā
% -| v| - v v -| v - % B correct
% v - v| - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v - v - % D correct
tathā yadyasti rājño 'sya rakṣopāyastad ucyatām /
iti vīravareṇokte pṛthivī tam uvāca sā
% v -| - - v| - -| v| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% v v| - v v - - -| % C pathyā
% v v -| v| v - v| - % D correct
eka evāstyupāyo 'tra svādhīnaḥ sa tavaiva ca /
tac chrutvaiva ca so 'vādīddhṛṣṭo vīravaro dvijaḥ
% - v| - - v - -| -| % A pathyā
% - - -| v| v - v| - % B correct
% -| - - v| v| -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v -| v - % D correct
tarhi brūhi drutaṃ devi yadi śreyo bhavetprabhoḥ /
prāṇair me putradārair vā tajjanma saphalaṃ mama
% - -| - -| v -| - v| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% - -| -| - v - -| -| % C pathyā
% - - v| v v -| v - % D correct
ity uktavantamavadatsā taṃ vīravaraṃ kṣitiḥ /
astyatra caṇḍikādevī yaiṣā rājakulāntike
% -| - v - v v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% -| -| - v v -| v - % B correct
% - - v| - v - - -| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
tasyai sattvavaraṃ putram upahārīkaroṣi cet /
tato jīvati rājāsau nāstyupāyo 'paraḥ punaḥ
% - -| - v v -| - v| % A pathyā
% v v - - v - v| - % B correct
% v -| - v v| - - -| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
śrutvaitadvasudhāvākyaṃ dhīro vīravarastadā /
yāmi devi karomyetadadhunaivetyuvāca saḥ
% - - - v v - - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% - v| - v| v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v| - % D correct
ko 'nyaḥ svāmihitas tvādṛgbhadraṃ te 'stu vrajeti bhūḥ /
uktvā tiro 'bhūt sarvaṃ ca rājā so 'nvāgato 'śṛṇot
% -| -| - v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| -| -| v - v| - % B correct
% - -| v -| -| - -| v| % C ma-vipulā
% - -| -| - v -| v - % D correct
tato vikramatuṅge 'sminrājñi cchanne 'nugacchati /
drutaṃ vīravarastasyāṃ rātrau sa svagṛhaṃ yayau
% v -| - v v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v - % B correct
% v -| - v v - - -| % C pathyā
% - -| -| v v -| v - % D correct
tatra prabodhya bhāryāyai dharmavatyai śaśaṃsa saḥ /
svaputram upahartavyaṃ rājārthe vacanādbhuvaḥ
% - -| v - v| - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% v - v| v v - - -| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
sā tac chrutvābravītkāryamavaśyaṃ svāmino hitam /
tatputrāścādya bhavatā pratibodhyocyatāmiti
% -| -| - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v -| v - % B correct
% - - - - v| v v -| % C na-vipulā
% v v - - v - v - % D correct
tataḥ prabodhya bālāya tasmai vīravareṇa tat /
ūce tadupahārāntaṃ rājārthe yadbhuvoditam
% v -| v - v| - - v| % A pathyā
% - -| - v v - v| - % B correct
% - -| v v v - - -| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
tac chrutvā sa yathārthākhyo bālaḥ sattvavaro 'bhyadhāt /
prabhukāryopayuktāsuḥ puṇyavāṃstāta nāsmi kim
% -| - -| v| v - - -| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% v v - - v - - -| % C pathyā
% - v - - v| - v| - % D correct
bhuktaṃ mayā tadannaṃ yacchodhanīyaṃ mayāpi tat /
tannītvā tatkṛte devyā upahārīkuruṣva mām
% - -| v -| v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v| - % B correct
% - - -| - v -| - -| % C pathyā
% v v - - v - v| - % D correct
ityūcivāsaṃ taṃ sattvavaraṃ vīravaraḥ śiśum /
satyaṃ bhavasi majjāta ityavocadaviklavam
% - - v - -| -| - v % A ma-vipulā, pādas compounded?
% v -| - v v -| v - % B correct
% - -| v v v| - - v| % C pathyā
% - v - v v - v - % D correct
etadvikramatuṅgaḥ sa rājā śrutvā bahiḥ sthitaḥ /
acintayadaho sarve samasattvā amī iti
% - - - v v - -| v| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% v - v v v -| - -| % C pathyā
% v v - -| v -| v - % D correct
tato vīravaraḥ skandhe sutaṃ sattvavaraṃ sa tam /
bhāryā dharmavatī cāsya pṛṣṭhe vīravatīṃ sutām
% v -| - v v -| - -| % A pathyā
% v -| - v v -| v| - % B correct
% - -| - v v -| - v| % C pathyā
% - -| - v v -| v - % D correct
gṛhītvā jagmatustau dvau rātrau taccaṇḍikāgṛham /
rājā vikramAtuṅgaś ca paścācchanno yayau tayoḥ
% v - -| - v - -| -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - -| - v v - -| v| % C pathyā
% - - - -| v -| v - % D correct
tatrāvatāritaḥ skandhātpitrā sattvavaro 'tha saḥ /
bālo 'pi dhair yarāśistāṃ natvā devīṃ vyajijñapat
% - - v - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v -| v| - % B correct
% - -| v| -| v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
devi mūrdhopahāreṇa mama jīvatu naḥ prabhuḥ /
nṛpo vikramatuṅgo 'tra śāstu ca kṣmāmakaṇṭakām
% - v| - - v - - v| % A pathyā
% v v| - v v| -| v - % B correct
% v -| - v v - -| v| % C pathyā
% - v| -| - v - v - % D correct
evam uktavatas tasya sādhu putretyudīrya saḥ /
kṛṣṭvā karatalāṃ sūnośchittvā vīravaraḥ śiraḥ
% - v| - v v -| - v| % A pathyā
% - v| - - v - v| - % B correct
% - -| v v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v -| v - % D correct
pradadau caṇḍikādevyau rājñaḥ śreyo 'stviti bruvan /
nāstyaho svāmibhaktānāṃ putre vātmani vā spṛhā
% v v -| - v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% - v -| - v - - -| % C pathyā
% - -| - v v| -| v - % D correct
sādhu vīravara prattaṃ svāmino jīvitaṃ tvayā /
api prāṇaiḥ sutasyeti śuśruve vāktadā divaḥ
% - v| - v v -| - -| % A pathyā
% - v -| - v -| v - % B correct
% v -| - -| v - - v| % C pathyā
% - v -| - v -| v - % D correct
tac cātivismite rājñi sarvam paśyati śṛṇvati /
bālā vīravatī tasya bhrātur vīravarātmajā
% -| - v - v -| - v| % A pathyā
% - -| - v v| - v - % B correct
% - -| - v v -| - -| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
hatasyopetya mūrdhānamāśliṣya paricumbya ca /
hā bhrātariti cākrandya hṛtsphoṭena vyapādi sā
% v - - - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - v| v v - v| - % B correct
% -| - v v v| - - v| % C pathyā
% - - - -| v - v| - % D correct
dṛṣṭvā sutām apimṛtāṃ sā taṃ vīravaraṃ tadā /
bhāryā dharmavatī dainyenābravīdracitāñjaliḥ
% - -| v -| v v v -| % A na-vipulā
% -| -| - v v -| v - % B correct
% - -| - v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % D correct
rājñaḥ śivaṃ kṛtaṃ tāvattadanujñāṃ prayaccha me /
yāvadāttamṛtāpatyadvayāgniṃ praviśāmy aham
% - -| v -| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v - -| v - v| - % B correct
% - v - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| v v -| v - % D correct
bālā yatreyamajñānāpyevaṃ bhrātṛśucā mṛtā /
kā śobhā jīvitenātra naṣṭe 'patyadvaye 'pi me
% - -| - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v -| v - % B correct
% -| - -| - v - - v| % C pathyā
% - -| - - v -| v| - % D correct
niścayeneti jalpantīṃ tāṃ sa vīravaro 'bravīt /
evaṃ kuruṣva kim vacmi nahīdānīm anindite
% - v - - v| - - -| % A pathyā
% -| v| - v v -| v - % B correct
% - -| v - v| -| - v| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
apatyaśokaikamaye saṃsāre 'sti sukhaṃ tava /
tatpratīkṣasva yāvatte racayāmi citāmaham
% v - v - - v v -| % A bha-vipulā
% - - -| v| v -| v - % B correct
% - v - - v| - - -| % C pathyā
% v v - v| v - v - % D correct
ity uktvātra sthitair devīkṣetranirmāṇadārubhiḥ /
nyastāpatyaśavāṃ cakre dīpāgnijvalitāṃ citām
% -| - - -| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % B correct
% - - - v v -| - -| % C pathyā
% - - - v v -| v - % D correct
tato dharmavatī bhāryā pādau tasya praṇamya sā /
janmāntare 'pi me bhūyādaryaputra patirbhavān
% v -| - v v -| - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v| - % B correct
% - - v -| v| -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v| v - v - % D correct
śivaṃ rājño 'stu cety uktvā sādhvī tasmiṃścitānale /
jvālājaṭāle nyapatacchītalahradalīlayā
% v -| - -| v| -| - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - - v - -| v v - % C bha-vipulā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % D correct
tatsa vikramatuṅgaś ca dṛṣṭvā guptasthito nṛpaḥ /
kenaiṣāmanṛṇo 'haṃ syāmityāsīddhyānamohitaḥ
% - v| - v v - -| v| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - - - v v -| -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % D correct
tato vīravaraḥ so 'pi dhīracetā vyacintayat /
saṃpannaṃ svāmikāryaṃ me sākṣād divyā hi vākchrutā
% v -| - v v -| -| v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - - -| - v - -| -| % C pathyā
% - -| - -| v| - v - % D correct
bhuktānnapiṇḍaḥ saṃśuddhaḥ prabhostadadhunā mayā /
sarvamiṣṭaṃ vyayīkṛtya bharaṇīyaṃ kuṭumbakam
% - - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% v - v v v -| v - % B correct
% - v - -| v - - v| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
ekasyātmabharitvena ca cakāstyeva jīvitam /
tat kiṃ nātmopahāreṇāpy arcayāmy ambikām imām
% - - - v v - - v| % A pathyā
% v| v - - v| - v - % B correct
% -| -| - - v - - -| % C pathyā
% - v -| - v -| v - % D correct
iti vīravaraḥ sattvaniṣṭhaḥ saṃkalpya caṇḍikām /
devīṃ tāṃ varadāṃ pūrvaṃ sa stotreṇopatasthivān
% v v| - v v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v| - v - % B correct
% - -| -| v v -| - -| % C pathyā
% -| - - - v - v - % D correct
maheśvari namastubhyaṃ praṇatābhayadāyini /
saṃsārapaṅkam agraṃ māṃ śaraṇāgatamuddhara
% v - v v| v - - -| % A pathyā
% v v - v v - v - % B correct
% - - v - v| - -| -| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
tvaṃ prāṇaśaktir bhūtānāṃ tvayedaṃ ceṣṭate jagat /
sṛṣṭer ādau svasaṃbhūtā svayaṃ dṛṣṭāsi śaṃbhunā
% -| - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% v - -| - v -| v - % B correct
% - -| - -| v - - -| % C pathyā
% v -| - - v| - v - % D correct
jvalantī viśvamudbhāsya durnirīkṣyeṇa tejasā /
uccaṇḍākāṇḍabālārkakoṭipaṅktirivoditā
% v - -| - v - - v| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% - - - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % D correct
bhujānāṃ cakravālena saṃchāditadigantarā /
khaḍgakheṭakakodaṇḍaśaraśūlādidhāriṇā
% v - -| - v - - v| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - v - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v - % D correct
saṃstutāsi ca tenaiva devenaivaṃ triśūlinā /
namas te caṇḍi cāmuṇḍe maṅgale tripure jaye
% - v - v| v| - - v| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v -| -| - v| - - -| % C pathyā
% - v -| v v -| v - % D correct
ekānaṃśe śive durge nārāyaṇi sarasvati /
bhadrakāli mahālakṣmi siddhe ruruvidāriṇi
% - - - -| v -| - -| % A pathyā
% - - v v| v - v - % B correct
% - v - v| v - - v| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
tvaṃ gāyatrī mahārājñī revatī vindhyavāsinī /
umā kātyāyanī ca tvaṃ śarvaparvatavāsinī
% -| - - -| v - - -| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% v -| - - v -| -| -| % C pathyā
% - v - v v - v - % D correct
ityādibhir nāmabhis tvām devi stutiparaṃ haram /
śrutvā skando vasiṣṭhaś ca brahmādyās tvāṃ ca tuṣṭuvuḥ
% - - v -| - v -| -| % A ra-vipulā
% - -| v v v -| v - % B correct
% - -| - -| v - -| -| % C pathyā
% - - -| -| v| - v - % D correct
stuvantas tvāṃ ca bhagavaty amarā ṛṣayo narāḥ /
īpsitābhyadhikān kāmān prāptāś ca prāpnuvanti ca
% v - -| -| v| v v -| % A na-vipulā
% v v -| v v -| v - % B correct
% - v - v v -| - -| % C pathyā
% - -| -| - v - v| - % D correct
tanme prasīda varade gṛhāṇa tvamimāmapi /
maccharīropahārārcāṃ śreyo rājño 'stu matprabhoḥ
% - -| v - v| v v -| % A na-vipulā
% v - -| v v - v - % B correct
% - v - - v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v| - v - % D correct
ity udīrya śiraśchettuṃ yāvadicchati sa svakam /
udabhūdbhāratī tāvadaśarīrā nabhastalāt
% -| v - v| v - - -| % A pathyā
% - v - v v| -| v - % B correct
% v v - - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - -| v - v - % D correct
mā kārṣīḥ sāhasaṃ putra sattvenaivāmunā hy aham /
suprītā tava tanmattaḥ prārthayesvepsitaṃ varam
% -| - -| - v -| - v| % A pathyā
% - - - - v -||v - % B correct
% - - -| v v| - - -| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
tac chrutvā so 'bravīdvīravarastuṣṭāsi devi cet /
rajā vikramatuṅgastajjīvatvanyatsamāśatam
% -| - -| -| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - - - v| - v| - % B correct
% v -| - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % D correct
bhāryāpatyāni jīvantu mama ceti vare 'rthite /
tena bhūyaḥ samudabhūdevamastviti vāgdivaḥ
% - - - - v| - - v| % A pathyā
% v v| - v| v -| v - % B correct
% - v| - -| v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - v - v v| - v - % D correct
tatkṣaṇaṃ te ca jīvantas trayo 'pyuttasthurakṣataiḥ /
dehair dharmavatī sattvavaro vīravatī ca sā
% - v -| -| v| - - -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% - -| - v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v -| v| - % D correct
tato vīravaro hṛṣṭo bodhitāndevyanugrahāt /
nītvā tānsvagṛhaṃ sarvānrājño dvāramagātpunaḥ
% v -| - v v -| - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - -| - v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v - v - % D correct
nṛpo vikramatuṅgaś ca taddṛṣṭvā hṛṣṭavismitaḥ /
gatvā punastaṃ prāsādamārohastvamalakṣitaḥ
% v -| - v v - -| v| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% - -| v - -| - - v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % D correct
siṃhadvāre sthitaḥ ko 'tretyupariṣṭāduvāca ca /
tac chrutvādhaḥsthito vīravarastaṃ pratyuvāca saḥ
% - - - -| v -| -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v| - % B correct
% -| - - - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v - v| - % D correct
ahaṃ sthito 'tra tāṃ ca strīṃ vīkṣituṃ gatavāhanam /
devateva ca sā kvāpi dṛṣṭanaṣṭeva me gatā
% v -| v -| v| -| -| -| % A pathyā
% - v -| v v - v - % B correct
% - v - v| v| -| - v| % C pathyā
% - v - - v| -| v - % D correct
śrutvaitatkṛtsnavṛttāntaṃ dṛṣṭvā so 'tyantamadbhutam /
bhūbhṛdvikramatuṅgo 'tra rātrāveko vyacintayat
% - - - - v - - -| % A pathyā
% - -| -| - v - v - % B correct
% - - - v v - -| v| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
aho apūrvaḥ ko 'pyeṣa puruṣātiśayo bata /
yaḥ karotīdṛśaṃ ślāghyamullekhaṃ na ca śaṃsati
% v -| v - -| -| - v| % A ma-vipulā
% v v - v v -| v - % B correct
% -| v - - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| v| v| - v - % D correct
gambhīro 'pi viśālo 'pi mahāsattvo 'pi nāmbudhiḥ /
acalena mahāvātasparśe 'pi spardhate 'munā
% - - -| v| v - -| v| % A pathyā
% v - - -| v| - v - % B correct
% v v - v| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| -| - v -| v - % D correct
parokṣaṃ niśi yenaivaṃ putradāravyayena me /
prāṇāḥ pradattās tasyāsya kuryāṃ kāṃ pratyupakriyām
% v - -| v v| - - -| % A pathyā
% - v - - v - v| - % B correct
% - -| v - -| - - v| % C ma-vipulā
% - -| -| - v - v - % D correct
ityādyākalayanrājā prāsādādavatīrya saḥ /
praviśyābhyantaraṃ rātriṃ smayamāno nināya tām
% - - - v v - - -| % A pathyā
% - - - v v - v| - % B correct
% v - - - v -| - -| % C pathyā
% v v - -| v - v| - % D correct
prātaś ca sa mahāsthāne tasminvīravare sthite /
tadīyaṃ kathayām āsa tadrātricaritādbhutam
% - -| v| v| v - - -| % A pathyā
% - - - v v -| v - % B correct
% v - -| v v -| - v| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
tataḥ saṃstūyamānasya sarvair vīravarasya saḥ /
babandha tasya sasutasyāpi paṭṭaṃ narādhipaḥ
% v -| - - v - - v| % A pathyā
% - -| - v v - v| - % B correct
% v - v| - v| v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - v| - -| v - v - % D correct
prādādbahūṃś ca viṣayānaśvānratnāni vāraṇān /
daśa kāñcanakoṭīś ca vṛttiṃ ṣaṣṭiguṇāmapi
% - - v -| v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - - - - v| - v - % B correct
% v v| - v v - -| v| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
tatkṣaṇādrājatulyaś ca so 'bhūdvīravaro dvijaḥ /
ucchritenātapatreṇa kṛtārthaḥ sakuṭumbakaḥ
% - v - - v - -| v| % A pathyā
% -| - - v v -| v - % B correct
% - v - - v - - v| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
iti sa kathāṃ kathayitvā vidadhānaḥ prastutopasaṃhāram /
naravāhanadattaṃ taṃ punaravadadgomukho mantrī
% v v| v| v -| v v - -| v v - -| - v - v - - - %
% v v - v v - -| -| v v v v - - v -| - - % Āryā (30+27 morae): pathyā
evaṃ deva kṣmābhṛtāmekavīrā
bhṛtyāḥ kecit puṇyayogān milanti /
ye svāmyarthe tyaktadehādyapekṣāḥ
asmyaglokau dvau susattvā jayanti
% - -| - -| - v - - v - - % Śālinī (4+7)
% - -| - -| - v - -| v - - % Śālinī (4+7)
% -| - - -| - v - - v - - % Śālinī (4+7)
% - - - -| -| v - -| v - - % Śālinī (4+7)
tadeṣa tādṛgvidha eva dṛśyate
dvijapravīrastava deva sevakaḥ /
navāgataḥ sattvaguṇādhikādhikaḥ
pralambabāhuḥ sthirasauṣṭhavākṛtiḥ
% v - v| - - v v| - v| - v - % Vaṃśastha (12)
% v - v - - v v| - v| - v - % Vaṃśastha (12)
% v - v -| - v v - v - v - % Vaṃśastha (12)
% v - v - -| v v - v - v - % Vaṃśastha (12)
iti nijasacivādudārasattvo
vipulamater avadhārya gomukhāt saḥ /
naravāhanadattarājaputro
hṛdi paritoṣamanuttamaṃ babhāra
Original text: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0