Language

ENहिગુ
Scripture Library

Kathāsaritsāgara · Chapter 7.2

7.2.1

% v v - v v - -| -| - - v v -| v| v v v - v v - %
% v v| v v -| v v - -| v v -| v v -| v -| - - % Āryā (30+27 morae): pathyā
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare ratnaprabhālambake prathamas taraṅgaḥ /
dvitīyas taraṅgaḥ /
evaṃ vidyādharīṃ bhāryāṃ bhavyāṃ ratnaprabhāṃ navām /
tasya prāptavato 'nyedyustadveśmani tayā saha

7.2.2

% - -| - - v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - -| - v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - v v| v -| v - % D correct
naravāhanadattasya sthitasya prātarāyayuḥ /
darśanārthamupadvāraṃ sacivā gomukhādayaḥ

7.2.3

% v v - v v - - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% - v - v v - - -| % C pathyā
% v v -| - v - v - % D correct
dvāḥsthayā kṣaṇaruddheṣu teṣv atrāvediteṣv atha /
praviṣṭeṣv ādṛteṣv etāṃ dvāḥsthāṃ ratnaprabhābhyadhāt

7.2.4

% - v -| v v - - v| % A pathyā
% -| - - - v -| v - % B correct
% v - -| - v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
dvārameṣāṃ na roddhavyam iha praviśatāṃ punaḥ /
āryaputravayasyānāṃ svaṃ śarīramamī hi naḥ

7.2.5

% - v - -| v| - - v| % A pathyā
% v -| v v v -| v - % B correct
% - v - v v - - -| % C pathyā
% -| v - v v -| v| - % D correct
rakṣā cāntaḥpureṣvīdṛṅnaivametan mataṃ mama /
iti dvāḥsthāmuditvā sā svapatiṃ tamathābravīt

7.2.6

% - -| - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v -| v - % B correct
% v -| - - v - -| -| % C pathyā
% v v -| v v - v - % D correct
āryaputra prasaṅgena vadāmi tava tac chṛṇu /
nītimātramahaṃ manye strīṇāṃ rakṣāniyantraṇam

7.2.7

% - v - -| v - - v| % A pathyā
% v - v| v v| -| v - % B correct
% - v - v v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
īrṣyākṛto 'thavā mohaḥ kāryaṃ tena na kiṃcana /
mahattareṇa rakṣyante śīlenaiva kulastriyaḥ

7.2.8

% - - v -| v -| - -| % A pathyā
% - -| - v| v| - v - % B correct
% v - v - v| - - -| % C pathyā
% - - - v| v - v - % D correct
dhātāpi na prabhuḥ prāyaścapalānāṃ tu rakṣaṇe /
mattā nadī ca nārī ca niyantuṃ kena pāryate

7.2.9

% - - v| -| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v - -| v| - v - % B correct
% - -| v -| v| - -| v| % C pathyā
% v - -| - v| - v - % D correct
tathā ca śrūyatām atra kathāṃ vaḥ kathayāmy aham /
astīha ratnakūṭākhyaṃ dvīpaṃ madhye 'mbudhermahat

7.2.10

% v -| -| - v -| - v| % A pathyā
% v -| -| v v -| v - % B correct
% - - v| - v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
tatra rājā mahotsāhaḥ purā paramavaiṣṇavaḥ /
yathārthenābhidhānena ratnādhipatirityabhūt

7.2.11

% - v| - -| v - - -| % A pathyā
% v -| v v v - v - % B correct
% v - - - v - - v| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
sa rājā vijayaṃ pṛthvyāḥ sarvarājātmajāstathā /
bhāryāḥ prāptuṃ tapastepe viṣṇorārādhanaṃ mahat

7.2.12

% v| - -| v v -| - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - -| - -| v - - -| % C pathyā
% - - - - v -| v - % D correct
saṃtuṣṭas tapasā sākṣādbhagavānādideśa tam /
uttiṣṭha rājaṃs tuṣṭo 'smi tadidaṃ vacmi te śṛṇu

7.2.13

% - - -| v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v| - % B correct
% - - v| - -| - -| v| % C ma-vipulā
% v v -| - v| -| v - % D correct
kaliṅgaviṣaye ko'pi gandharvo muniśāpataḥ /
samutpanno gajaḥ śvetaḥ śvetaraśmiriti śrutaḥ

7.2.14

% v - v v v -| - v| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% v - - -| v -| - -| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
pūrvajanmatapaḥ siddhiyogānmadbhaktitastathā /
jñānī gaganagāmī ca gajo jātismaraś ca saḥ

7.2.15

% - v - v v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % B correct
% - -| v v v - -| v| % C pathyā
% v -| - - v -| v| - % D correct
dattādeśo mayā svapne sa ca hastī mahāṃstava /
etya svayaṃ dyumārgeṇa vāhanatvaṃ prapatsyate

7.2.16

% - - - -| v -| - -| % A pathyā
% v| v| - -| v - v - % B correct
% - -| v -| v - - v| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
tamāruhya gajaṃ śvetaṃ surebham iva vajrabhṛt /
vyomamārgeṇa yaṃ yaṃ tvaṃ rājānamabhiyāsyasi

7.2.17

% v - - v| v -| - -| % A pathyā
% v - v| v v| - v - % B correct
% - v - - v| -| -| -| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
sa sa divyānubhāvāya bhītastubhyaṃ pradāsyati /
svapne may aiva dattājñaḥ kanyādānanibhātkaram

7.2.18

% v| v| - - v - - v| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - -| v| - v| - - -| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
evaṃ vijeṣyase kṛtsnāṃ pṛthvīmantaḥpurāṇi ca /
rājaputrīsahasrāṇi tvamaśītimavāpyasi

7.2.19

% - -| v - v -| - -| % A pathyā
% - - - - v - v| - % B correct
% - v - - v - - -| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
ity uktvāntarhite viṣṇau sa rājā kṛtapāraṇaḥ /
anyedyurāgataṃ vyomnā taṃ dadarśa gajaṃ śubham

7.2.20

% -| - - - v -| - -| % A pathyā
% v| - -| v v - v - % B correct
% - - v - v -| - -| % C pathyā
% -| v - v| v -| v - % D correct
āruhyopanataṃ taṃ ca yathādiṣṭaḥ sa viṣṇunā /
tathā vijitya pṛthivīmājahre rājakanyakāḥ

7.2.21

% - - - v v -| -| v| % A pathyā
% v - - -| v| - v - % B correct
% v -| v - v| v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % D correct
sahasrāśītisaṃkhyābhistatas tābhiḥ samaṃ ca saḥ /
uvāsa rātnakūṭe 'tra yathecchaṃ viharannṛpaḥ

7.2.22

% v - - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v -| v| - % B correct
% v - v| - v - -| v| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
śāntyarthaṃ śītaraśmeś ca tasya divyasya dantinaḥ /
pratyahaṃ bhojayām āsa viprāṇāṃ śatapañcakam

7.2.23

% - - -| - v - -| v| % A pathyā
% - v| - - v| - v - % B correct
% - v -| - v -| - v| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
kadācic ca tamāruhya paribhramya sa bhūpatiḥ /
dvīpāntarāṇi svaṃ dvīpaṃ ratnādhipatirāyayau

7.2.24

% v - -| v| v - - v| % A pathyā
% v - - v| v| - v - % B correct
% - - v - -| -| - -| % C ma-vipulā
% - - v v v - v - % D correct
tatrāvataratas tasya gaganāt tu gajottamam /
cañcvā tārkṣyodbhavaḥ pakṣī mūrdhnī daivād atāḍayat

7.2.25

% - - v v v -| - v| % A pathyā
% v v -| v| v - v - % B correct
% - -| - - v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
sa ca pakṣī pradudrāva rājñā tīkṣṇāṅkuśāhataḥ /
hastī tu bhūmāv apatac cañcvāghātena mūrcchitaḥ

7.2.26

% v| v| - -| v - - v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - -| v| - -| v v -| % C bha-vipulā
% - - - - v| - v - % D correct
nṛpe 'vatīrṇe sa gajo labhasaṃjño 'pi nāśakat /
utthāpyamāno 'py utthātuṃ nirastakavalagrahaḥ

7.2.27

% v -| v - -| v| v -| % A bha-vipulā
% v v - -| v| - v - % B correct
% - - v - -||- - -| % C ma-vipulā
% v - v v v - v - % D correct
pañcāhāni tathaivāsminvāraṇe patitasthite /
duḥkhitaḥ sa nirāhāro rājā cāpy evam abravīt

7.2.28

% - - - v| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v - v - % B correct
% - v -| v| v - - -| % C pathyā
% - -| -| - v| - v - % D correct
bho lokapālā vrūtāsminnupāyaṃ saṃkaṭe mama /
anyathopahariṣyāmi chittvāhaṃ svaśiro 'dya vaḥ

7.2.29

% -| - v - -| - - - % A ma-vipulā, pādas compounded?
% v - -| - v -| v - % B correct
% - v - v v - - v| % C pathyā
% - - -| v v -| v| - % D correct
ity uktvaivāttakhaḍgaṃ taṃ svaśiraśchettumudyatam /
aśarīrā jagādaivaṃ vāṇī tatkṣaṇamambarāt

7.2.30

% -| - - - v - -| -| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% v v - -| v - - -| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
mā sāhasaṃ kṛthā rājansādhvī kācitkaroti cet /
hastasparśaṃ gajasyāsya taduttiṣṭhati nānyathā

7.2.31

% -| - v -| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v| - % B correct
% - - - -| v - - v| % C pathyā
% v - - v v| - v - % D correct
tac chrutvaivāmṛtalatāṃ nāma hṛṣṭaḥ sa bhūpatiḥ /
mukhyāmānāyayām āsa nijāṃ devīṃ surakṣitām

7.2.32

% -| - - - v v v -| % A na-vipulā
% - v| - -| v| - v - % B correct
% - - - - v -| - v| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
tayā spṛṣṭaḥ sa hastena nodatiṣṭhadgajo yadā /
tadā so 'nyā nijāḥ sarvā devīrānāyayannṛpaḥ

7.2.33

% v -| - -| v| - - v| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% v -| -| -| v -| - -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
tābhiḥ kṛtakarasparśaḥ samastābhir api sphuṭam /
dṛṣṭvā vilajjitānyeva sa rājā janasaṃnidhau

7.2.35

% - -| v v v - - -| % A pathyā
% v - - v| v -| v - % B correct
% - -| v - v - - v| % C pathyā
% v| - -| v v - v - % D correct
antaḥpurasahastrāṇi tām āśītim api sphuṭam /
dṛṣṭvā vilajjitānyeva sa rājā janasaṃnidhau // SoKss_7,2.34
% - - v v v - - v| % A pathyā
% -| - - v| v -| v - % B correct
% - -| v - v - - v| % C pathyā
% v| - -| v v - v - % D correct
vilakṣaḥ svapurāttasmādānāyya nikhilāḥ striyaḥ /
krameṇa hastinas tasya hastasparśamakārayat

7.2.36

% v - -| v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - v| v v -| v - % B correct
% v - v| - v -| - v| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
tathāpi yatsa nottasthau gajendrastatsa bhūpatiḥ /
kaṣṭaṃ pure me sādhvī strī naikāpīti trapāṃ yayau

7.2.37

% v - v| - v| - - -| % A pathyā
% v - - - v| - v - % B correct
% - -| v -| -| - -| -| % C ma-vipulā
% - - - -| v -| v - % D correct
tāvac ca harṣaguptākhyās tāmraliptyāḥ samāgataḥ /
vaṇik tatrāyayau buddhvā vṛttāntaṃ taṃ sakautukaḥ

7.2.38

% - -| v| - v - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% v -| - - v -| - -| % C pathyā
% - - -| -| v - v - % D correct
tasya karmakarī paścādājagāma pativratā /
ekā śīlavatī nāma sā tad dṛṣṭvā tam abravīt

7.2.39

% - v| - v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - v| v - v - % B correct
% - -| - v v -| - v| % C pathyā
% -| -| - -| v| - v - % D correct
spṛśāmy ahaṃ kareṇaitaṃ svabhartuścāparo mayā /
manasāpi na ceddhyātastaduttiṣṭhatvayaṃ dvipaḥ

7.2.40

% v -| v -| v - - -| % A pathyā
% v - - - v -| v - % B correct
% v v - v| v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v -| v - % D correct
ity uktvopetya hastena sā ca pasparśa taṃ jagam /
udatiṣṭhatsa ca svasthaḥ kavalaṃ ca tato 'grahīt

7.2.41

% -| - - - v| - - v| % A pathyā
% -| v| - - v| -| v - % B correct
% v v - - v| -| - -| % C pathyā
% v v -| v| v -| v - % D correct
imās tā viralāḥ sādhvyaḥ kāścideveśvaropamāḥ /
sargapālanasaṃhārasamarthā jagato 'sya yāḥ

7.2.42

% v -| -| v v -| - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - v - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| v v -| v| - % D correct
iti śīlavatīṃ tatra kṛtakolāhalo janaḥ /
tāṃ tuṣṭāva tadā dṛṣṭvā śvetaraśmiṃ tamutthitam

7.2.43

% v v| - v v -| - v| % A pathyā
% v v - - v -| v - % B correct
% -| - - v| v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
rājāpi ratnādhipatiḥ parituṣyābhinandya tām /
so 'pūrayadasaṃkhyātai ratnaiḥ śīlavatīṃ satīm

7.2.44

% - - v| - - v v -| % A bha-vipulā
% v v - - v - v| - % B correct
% -| - v v v - - -| % C pathyā
% - -| - v v -| v - % D correct
tatsvāminaṃ ca vaṇijaṃ harṣaguptaṃ tathaiva tam /
apūjayaddadau cāsya gṛhaṃ rājagṛhāntike

7.2.45

% - - v -| v| v v -| % A na-vipulā
% - v - -| v - v| - % B correct
% v - v - v -| - v| % C pathyā
% v -| - v v - v - % D correct
parivarjitasaṃsparśā nijabhāryāstathaiva saḥ /
piṇḍācchādanamātraikabhāginīrakarot tataḥ

7.2.46

% v v - v v - - -| % A pathyā
% v v - - v - v| - % B correct
% - - - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v -| v - % D correct
athānāyya kṛtāhāro harṣaguptasya saṃnidhau /
sādhvīṃ śīlavatīṃ tāṃ sa jagāda vijane nṛpaḥ

7.2.47

% v - - v| v - - -| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% - -| - v v -| -| v| % C pathyā
% v - v| v v -| v - % D correct
śīlavaty asti te kācitkanyā pitṛkulād iti /
tāṃ me dāpaya jāne hi sāpi syāttvādṛśī dhruvam

7.2.48

% - v -| - v| -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v -| v - % B correct
% -| -| - v v| - -| v| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
ity uktā tena sā rājñā śīlavatyabravīttadā /
rājadatteti nāmnāsti tāmraliptyāṃ svasā mama

7.2.49

% -| - -| - v| -| - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - v - - v| - - v| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
upayacchasva tāṃ deva ślāghyarūpāṃ yadīcchasi /
ity uktaḥ sa tayā rājñā pratipede tatheti tat

7.2.50

% v v - - v| -| - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% -| - -| v| v -| - -| % C pathyā
% v v - -| v - v| - % D correct
niścitya ca tadanyedyuḥ śīlavatyā tayā saha /
tenāpi harṣaguptena tamāruhya svagāminam

7.2.51

% - - v| v| v - - -| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% - - v| - v - - v| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
śvetaraśmiṃ svayaṃ gatvā tāmraliptīṃ sa bhūpatiḥ /
viveśa harṣaguptasya vaṇijas tasya mandiram

7.2.52

% - v - -| v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v| - v - % B correct
% v - v| - v - - v| % C pathyā
% v v -| - v| - v - % D correct
tatra papraccha tadaharlagnaṃ śīlavatīsvasuḥ /
vivāhe rājadattāyā gaṇakānātmanastathā

7.2.53

% - v| - - v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - -| - v v - v - % B correct
% v - -| - v - - -| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
gaṇakāścobhayoḥ pṛṣṭvā nakṣatrāṇyevam abruvan /
lagno vāṃ śobhano rājannasti māseṣvitastriṣu

7.2.54

% v v - - v -| - -| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% - -| -| - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v| - - v - v - % D correct
adya vā vidyate yādṛktenaiṣā cedvivāhyate /
rājadattā tato 'vaśyam asādhvī bhavati prabho

7.2.55

% - v| -| - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % B correct
% - v - -| v -| - v| % C pathyā
% v - -| v v -| v - % D correct
gaṇakair evam ukto 'pi kamanīyavadhūtsukaḥ /
ekākī ciramasthāsnuḥ sa rājā samacintayat

7.2.56

% v v -| - v| - -| v| % A pathyā
% v v - v v - v - % B correct
% - - -| v v - - -| % C pathyā
% v| - -| v v - v - % D correct
alaṃ vicāreṇādyaiva rājadattām ihodvahe /
śīlavatyāḥ svasā hy eṣā nirdarpā nāsatī bhavet

7.2.57

% v -| v - - -| - v| % A ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% - v - -| v - v - % B correct
% - v - -| v -||- -| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
yattatsamudramadhye 'sti dvīpakhaṇḍamamānuṣam /
ekaśūnyacatuḥśālaṃ tatraitāṃ sthāpayāmi ca

7.2.58

% - - v - v - -| -| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% - v - v v - - -| % C pathyā
% - - -| - v - v| - % D correct
durgame 'tra parīvāraṃ strīrevāsyāḥ karomi ca /
puruṣādarśanādevam asatī syādiyaṃ katham

7.2.59

% - v -| v| v - - -| % A pathyā
% - - - -| v - v| - % B correct
% v v - - v - - v| % C pathyā
% v v -| - v -| v - % D correct
iti niścitya tadahaḥ pariṇinye sa bhūpatiḥ /
tāṃ rājadattāṃ sahasā śīlavatya samarpitām

7.2.60

% v v| - - v| v v -| % A na-vipulā
% v v - -| v| - v - % B correct
% -| - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - v - v| v - v - % D correct
kṛtodvāhaḥ kṛtācāro harṣaguptena tāṃ vadhūm /
ādāya tenaiva samaṃ śīlavatyā tayā ca saḥ

7.2.61

% v - - -| v - - -| % A pathyā
% - v - - v| -| v - % B correct
% - - v| - - v| v -| % C bha-vipulā
% - v - -| v -| v| - % D correct
śvetaraśmiṃ tamāruhya kṣaṇena nabhasā nijam /
mārgonmukhajanaṃ dvīpaṃ ratnakūṭaṃ tadāyayau

7.2.62

% - v - -| v - - -| % A pathyā
% v - v| v v -| v - % B correct
% - - v v v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
saṃvibheje ca tāṃ bhūyastathā śīlavatīṃ yathā /
prāptasādhvīvrataphalā kṛtārthā samapādi sā

7.2.63

% - v - -| v| -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v -| v - % B correct
% - v - - v v v -| % C na-vipulā
% v - -| v v - v| - % D correct
tatas tatraiva kariṇi śvetaraśmau nabhaścare /
āropya tāṃ navavadhūṃ rājadattāṃ sa cintite

7.2.64

% v -| - - v| v v -| % A na-vipulā
% - v - -| v - v - % B correct
% - - v| -| v v v -| % C na-vipulā
% - v - -| v| - v - % D correct
nītvā tatrābdhimadhyasthe dvīpe mānuṣadurgame /
āsthāpayaccatuḥśāle nārīmayaparicchadām

7.2.65

% - -| - - v - - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% - - v - v - - -| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
yadyadvastūpayuktaṃ ca tasyāstattadaviśvasan /
vyomnaiva prāpayām āsa tatra tena gajena saḥ

7.2.66

% - - - - v - -| v| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% - - -| - v -| - v| % C pathyā
% - v| - v| v - v| - % D correct
svayaṃ tadanuraktaś ca tatraivāsīt sadā niśi /
āyayau rājakāyārthaṃ ratnakūṭaṃ divā punaḥ

7.2.67

% v -| v v v - -| v| % A pathyā
% - - - -| v -| v - % B correct
% - v -| - v - - -| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
ekadā sa tayā sākaṃ pratyūṣe rājadattayā /
rājā pratighnan duḥsvapnaṃ siṣeve pānamaṅgalam

7.2.68

% - v -| v| v -| - -| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% - -| v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v - -| - v - v - % D correct
tena mattām amuñcantīm api muktvā sa tāṃ yayau /
ratnakūṭaṃ svakāryārthaṃ nityasnigdhā hi rājatā

7.2.69

% - v| - -| v - - -| % A pathyā
% v v| - -| v| -| v - % B correct
% - v - -| v - - -| % C pathyā
% - - - -| v| - v - % D correct
tatra tasthau saśaṅkena kurvan kāryāṇi cetasā /
kṣībā kim ekakā muktā sā tvayetīva śaṃsatā

7.2.70

% - v| - -| v - - v| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - -| v| - v -| - -| % C pathyā
% -| v - - v| - v - % D correct
tāvac ca rājadattā sā sthāne tatrātidurgame /
mahānasādivyagrāsu dāsīṣvekākinī sthitā

7.2.71

% - -| v| - v - -| -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% v - v - - - - v| % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% - - - - v -| v - % D correct
dvāre vidhimivānyaṃ tattadrakṣāvijigīṣayā /
āgataṃ puruṣaṃ kaṃciddadarśāścaryadāyakam

7.2.72

% - -| v v v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % B correct
% - v -| v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % D correct
kastvaṃ kathamidaṃ sthānamagamyaṃ cāgato bhavān /
iti taṃ cāntikaprāptaṃ kṣībā papraccha sā kila

7.2.73

% - -| v v v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v -| v - % B correct
% v v| -| - v - - -| % C pathyā
% - -| - - v| -| v - % D correct
tataḥ sa dṛṣṭabahulakleśastāṃ puruṣo 'bravīt /
mugdhe pavanasenākhyo vaṇikputro 'smi māthuraḥ

7.2.74

% v -| v| - v v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - - -| v v -| v - % B correct
% - -| v v v - - -| % C pathyā
% v - - -| v| - v - % D correct
hṛtasvo gotrajaiḥ so 'hamanāthaḥ pramayātpituḥ /
gatvā videśe kṛpaṇāṃ parasevāmaśiśriyam

7.2.75

% v - -| - v -| -| v % A pathyā, pādas compounded?
% v - -| v v - v - % B correct
% - -| v - -| v v -| % C bha-vipulā
% v v - - v - v - % D correct
tataḥ kṛcchreṇa saṃprāpya dhanaleśaṃ vaṇijyayā /
gacchandeśāntaraṃ mārge muṣito 'smy etya taskaraiḥ

7.2.76

% v -| - - v| - - v| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% - - - - v -| - -| % C pathyā
% v v -||- v| - v - % D correct
tato bhikṣāṃ bhramaṃstulyaiḥ sahānyairgatavānaham /
ratnānāmākarasthānaṃ kanakakṣetrasaṃjñakam

7.2.77

% v -| - -| v - - -| % A pathyā
% v - - v v - v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
tatrāṅgīkṛtya bhūpasya bhāgaṃ saṃvatsarāvadhi /
khāte khanan kṣitiṃ ratnaṃ naikam apy asmi labdhavān

7.2.78

% - - - - v| - - v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - -| v -| v -| - -| % C pathyā
% - v| -| - v| - v - % D correct
nandatsu labdharatneṣu madvidheṣv apareṣu ca /
gatvābdhitīre duḥkhārtaḥ kāṣṭhānyahamupāharam

7.2.79

% - - v| - v - - v| % A pathyā
% - v -| v v - v| - % B correct
% - - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - - v v v - v - % D correct
agnipraveśāya citāṃ yāvattatra karomi taiḥ /
jīvadattābhidhastāvatko 'py atra vaṇigāyayau

7.2.80

% - - v - - v| v -| % A bha-vipulā
% - - - v| v - v| - % B correct
% - v - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% -||- v| v v - v - % D correct
nivārya maraṇāttena dattvā vṛttiṃ dayālunā /
gṛhīto 'haṃ pravahaṇe svarṇadvīpaṃ yiyāsatā

7.2.81

% v - v| v v - - v| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% v - -| -| v v v -| % C na-vipulā
% - - - -| v - v - % D correct
tato 'kasmātpravahaṇenābdhimadhyena gacchatām /
pañcasvahaḥsu yāteṣu megho 'kasmādadṛśyata

7.2.82

% v -| - - v v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - v - - v| - v - % B correct
% - - v - v| - - v| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
pravṛṣṭe sthūladhārābhirmeghe 'smin mārutena tat /
aghūrṇata pravahaṇaṃ mattahastiśiro yathā

7.2.83

% v - -| - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| -| - v - v| - % B correct
% v - v -| v v v -| % C na-vipulā
% - v - v v -| v - % D correct
kṣaṇānnimajjya bhagne 'smin yānapātre vidhervaśāt /
ekaḥ phalahakaḥ prāptastatkālaṃ majjatā mayā

7.2.84

% v - v - v| - -| -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - -| v v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v -| v - % D correct
tadārūḍhas tataḥ śānte meghāṭope vidhervaśāt /
imaṃ pradeśaṃ prāyāhamuttīrṇaḥ sāṃprataṃ vane

7.2.85

% v - - -| v -| - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v -| v - -| - - v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% - - -| - v -| v - % D correct
vīkṣya cedaṃ catuḥśālaṃ praviśyābhyantaraṃ mayā /
dṛṣṭā dṛṣṭisudhāvṛṣṭistvaṃ tāpaśamanī śubhe

7.2.86

% - v| - -| v - - -| % A pathyā
% v - - - v -| v - % B correct
% - -| - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% -| - v v v -| v - % D correct
ity uktavantaṃ paryaṅke niveśyaivāliliṅga tam /
mohitā rājadattā sā madena madanena ca

7.2.87

% -| - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% v - - - v - v| - % B correct
% - v -| - v - -| -| % C pathyā
% v - v| v v - v| - % D correct
strītvaṃ kṣībatvam ekāntaḥ puṃso lābho 'niyantraṇā /
yatra pañcāgnayas tatra vārtā śīlatṛṇasya kā

7.2.88

% - -| - - v| - - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - v| - - v -| - v| % C pathyā
% - -| - v v - v| - % D correct
na caivaṃ kṣamate nārī vicāraṃ māramohita /
yadiyaṃ cakame rājñī tamakāmyaṃ vipadgatam

7.2.89

% v| - -| v v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% v v -| v v -| - -| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
tāvac ca ratnādhipatiḥ sa rājā ratnakūṭataḥ /
ājagāmotsukastūrṇaṃ dyucaradvipavāhanaḥ

7.2.90

% - -| v| - - v v -| % A bha-vipulā
% v| - -| - v - v - % B correct
% - v - - v - - -| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
praviśaṃś cātra so 'paśyattādṛśenāpi tena tām /
puruṣeṇa samaṃ bhāryāṃ rājadattāṃ ratisthitām

7.2.91

% v v -| - v| -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v| - v| - % B correct
% v v - v| v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
dṛṣṭvā jighāṃsitam api kṣitīśaḥ puruṣaṃ sa tam /
nāvadhītpādapatitaṃ bruvāṇaṃ kṛpaṇā giraḥ

7.2.92

% - -| v - v v| v -| % A na-vipulā
% v - -| v v -| v| - % B correct
% - v - - v v v -| % C na-vipulā
% v - -| v v -| v - % D correct
bhāryāṃ bhītāṃ ca mattāṃ tāṃ sa vīkṣy aivamacintayat /
madye māraikasuhṛdi prasaktā strī satī kutaḥ

7.2.93

% - -| - -| v| - -| -| % A pathyā
% v| -| - v v - v - % B correct
% - -| - - v v v -| % C na-vipulā
% v - -| -| v -| v - % D correct
niyantuṃ capalā nārī rakṣayāpi na śakyate /
kiṃ nāmotpātavātālī bāhubhyāṃ jātu badhyate

7.2.94

% v - -| v v -| - -| % A pathyā
% - v - v| v| - v - % B correct
% -| - - - v - - -| % C pathyā
% - - -| - v| - v - % D correct
na kṛtaṃ gaṇakoktaṃ yattadidaṃ tasya me phalam /
vipākakaṭukaṃ tasya nāptavākyāvadhīraṇam

7.2.95

% v| v -| v v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v v -| - v| -| v - % B correct
% v - v v v -| - v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
śīlavatyāḥ svasetīmāṃ jānato bata vismṛtā /
sudhāyāḥ sahajā sā me kālakūṭaviṣacchaṭā

7.2.96

% - v - -| v - - -| % A pathyā
% - v -| v v| - v - % B correct
% v - -| v v -| -| -| % C pathyā
% - v - v v - v - % D correct
athavā kaḥ samarthaḥ syādasaṃbhāvyaṃ viceṣṭitam /
jetuṃ puruṣakāreṇa vidheradbhutakarmaṇaḥ

7.2.97

% v v -| -| v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - -| v - v - % B correct
% - -| v v v - - v| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
ity ālocya na cukrodha kasmaicittaṃ jahau ca saḥ /
pṛṣṭodantaṃ vaṇikputraṃ rājā pracchannakāmukam

7.2.98

% -| - - v| v| - - v| % A pathyā
% - - - -| v -| v| - % B correct
% - - - -| v - - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
so 'pi muktas tato 'paśyan gatiṃ kāṃcid vaṇiksutaḥ /
nirgatyābdhau pravahaṇaṃ dūrād āgacchad aikṣata

7.2.99

% -| v| - -| v -| - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% - - - -| v v v -| % C na-vipulā
% - -| - - v| - v - % D correct
tataḥ phalahakaṃ bhūyas tam evāruhya so 'mbudhau /
bhraman pūtkṛtya cakranda mām uddharata bho iti

7.2.100

% v -| v v v -| - -| % A pathyā
% v| - - - v| -| v - % B correct
% v -| - - v| - - v| % C pathyā
% -| - v v v| -| v - % D correct
tena taṃ krodhavarmākhyo vaṇik tadyānapātragaḥ /
samuddhṛtya vaṇikputraṃ cakārāntikavartinam

7.2.101

% - v| -| - v - - -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% v - - v| v - - -| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
yasya yadvihitaṃ dhātrā karma nāśāya tasya tat /
padavīṃ yatra tatrāpi dhāvato 'py anudhāvati

7.2.102

% - v| - v v -| - -| % A pathyā
% - v| - - v| - v| - % B correct
% v v -| - v| - - v| % C pathyā
% - v -||v v - v - % D correct
yatsas tatra sthito mūḍhastatpatnyā saṃgato rahaḥ /
vilokya vaṇijā tena kṣepito 'bdhau vyapadyata

7.2.103

% - -| - -| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v -| v - % B correct
% v - v| v v -| - -| % C pathyā
% - v -| -| v - v - % D correct
tāvac ca ratnādhipatiḥ sa rājā saparicchadām /
āropya śvetaraśmau tāṃ rājadattām akopanaḥ

7.2.104

% - -| v| - - v v -| % A bha-vipulā
% v| - -| v v - v - % B correct
% - - -| - v - -| -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
prāpayya ratnakūṭaṃ ca śīlavatyāḥ samarpya ca /
tasyai ca sacivebhyaś ca tadvṛttāntamavarṇayat

7.2.105

% - - v| - v - -| v| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% - -| v| v v - -| v| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
jagāda ca kiyadduḥkhamanubhūtamaho mayā /
asāraviraseṣveṣu bhogeṣvāsaktacetasā

7.2.106

% v - v| v| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v v -| v - % B correct
% v - v v v - - v| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
tadidānīṃ vanaṃ gatvā hariṃ śaraṇamāśraye /
yena syāṃ naiva duḥkhānāṃ bhājanaṃ punarīdṛśām

7.2.107

% v v - -| v -| - -| % A pathyā
% v -| v v v - v - % B correct
% - -| -| - v| - - -| % C pathyā
% - v -| v v - v - % D correct
ity ūcivānsa sacivair vāryamāṇo 'pi duḥkhitaḥ /
śīlavatyā ca vairāgyān niścayaṃ naiva tajjahau

7.2.108

% -| - v - v| v v -| % A na-vipulā
% - v - -| v| - v - % B correct
% - v - -| v| - - -| % C pathyā
% - v -| - v| - v - % D correct
tato 'rdhamarpayitvādāvekaṃ sādhvyai svakoṣataḥ /
śīlavatyai dvijebhyo 'rdhaṃ dattvānyadbhoganispṛhaḥ

7.2.109

% v -| v - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v - % B correct
% - v - -| v - -| -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
pāpabhañjanasaṃjñāya brāhmaṇāya yathāvidhi /
dadau guṇagariṣṭhāya nijaṃ rājyaṃ sa bhūpatiḥ

7.2.110

% - v - v v - - -| % A pathyā
% - v - v| v - v - % B correct
% v -| v v v - - v| % C pathyā
% v -| - -| v| - v - % D correct
dattarājyaś ca nabhasā sa gamiṣyaṃstapovanam /
ānāyayac chvetaraśmiṃ paurāṇāṃ sāśru paśyatām

7.2.111

% - v - -| v| v v -| % A na-vipulā
% v| v - - v - v - % B correct
% - - v -| - v - -| % C ra-vipulā
% - - -| - v| - v - % D correct
ānītamātraḥ sa karī śarīraṃ pravimucya tat /
puruṣo divyarūpo 'bhūd dhārakeyūrarājitaḥ

7.2.112

% - - v - -| v| v -| % A bha-vipulā
% v - -| v v - v| - % B correct
% v v -| - v - -| -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
ko bhavān kim idaṃ ceti pṛṣṭo rājñā jagāda saḥ /
gandharvau bhrātarāv āvām ubhau malayavāsinau

7.2.113

% -| v -| v| v -| - v| % A pathyā
% - -| - -| v - v| - % B correct
% - - -| - v -| - -| % C pathyā
% v -| v v v - v - % D correct
ahaṃ somaprabho nāma jyeṣṭho devaprabhaś ca saḥ /
tasya caikaiva madbhrāturbhāryā sā cātivallabhā

7.2.114

% v -| - - v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v| - % B correct
% - v| -| - v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| -| - v - v - % D correct
sa tāṃ rājavatīṃ nāma kṛtvotsaṅge paribhraman /
ekadā siddhavāsākhyaṃ sthānaṃ prāyānmayā saha

7.2.115

% v| -| - v v -| - v| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - v -| - v - - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
keśavāyatane tatra vayamabhyarcitācyutāḥ /
prāvartāmahi sarve 'pi gātuṃ bhagavataḥ puraḥ

7.2.116

% - v - v v -| - v| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% - - - v v| - -| v| % C pathyā
% -| -| v v v -| v - % D correct
tāvadāgatya tatraikaḥ siddhastāṃ śravyagāyinīm /
dṛśā rājavatīṃ paśyannatiṣṭhadanimeṣayā

7.2.117

% - v - - v| - - -| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% v -| - v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % D correct
siddho 'pi sābhilāṣaḥ kiṃ paranārīṃ nirīkṣase /
iti serṣyaḥ sa madbhrātā kruddhaḥ siddhaṃ tam abravīt

7.2.118

% - -| v| - v - -| -| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% v v| - -| v| - - -| % C pathyā
% - -| - -| v| - v - % D correct
tataḥ sa siddhaḥ kupitaḥ śaptum evaṃ tam abhyadhāt /
gītāścaryānmayā mūḍha vīkṣiteyaṃ na kāmataḥ

7.2.119

% v -| v| - -| v v -| % A bha-vipulā
% - v| - -| v| - v - % B correct
% - - - - v -| - v| % C pathyā
% - v - -| v| - v - % D correct
tanmartyayonāvīrṣyāluḥ pata tvamanayā saha /
paśyaitām eva bhāryāṃ tvaṃ sākṣāttatrānyasaṃgatām

7.2.120

% - - v - - - - -| % A ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% v -| v v v -| v - % B correct
% - - -| - v| - -| -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
ity ūcivānmayā so 'tha bālyāttacchāpakopataḥ /
hastasthenāhataḥ krīḍāmṛṇmayaśvetahastinā

7.2.121

% -| - v - v -| -| v| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% - - - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
tataḥ sa māṃ samaśapadyenāhaṃ bhavatāhataḥ /
tādṛkśveto gajo bhūmau bhavān utpadyatām iti

7.2.122

% v -| v| -| v v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - - -| v v - v - % B correct
% - - - -| v -| - -| % C pathyā
% v -| - - v -| v - % D correct
athānunīto madbhrātrā tena devaprabheṇa saḥ /
siddhaḥ kṛpāluḥ śāpāntam evam asmākam abravīt

7.2.123

% v - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - v| - - v - v| - % B correct
% - -| v - -| - - v| % C ma-vipulā
% - v| - - v| - v - % D correct
hareḥ prasādān martyo 'pi bhūtvā dvīpeśvaro bhavān /
gajībhūtamimaṃ prāpsyasyanujaṃ divyavāhanam

7.2.124

% v -| v - -| - -| v| % A ma-vipulā
% - -| - - v -| v - % B correct
% v - - v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v -| - v - v - % D correct
antaḥpurasahasrāṇi tvam aśītim avāpsyasi /
teṣāṃ vetsyasi dauḥśīlyaṃ sarveṣāṃ janasaṃnidhau

7.2.125

% - - v v v - - -| % A pathyā
% v| v - v| v - v - % B correct
% - -| - v v| - - -| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
athaitāṃ mānuṣībhūtāṃ svabhāryāṃ pariṇeṣyasi /
pratyakṣamenām api ca drakṣyasyanyena saṃgatām

7.2.126

% v - -| - v - - -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% - - v - -| v v| -| % C bha-vipulā
% - - - - v| - v - % D correct
tato viraktahṛdayo dattvā rājyaṃ dvijanmane /
devaprabha yadā śānto vanaṃ gantuṃ pravatsyasi

7.2.127

% v -| v - v v v -| % A na-vipulā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - - v v| v -| - -| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
tadā prathamamukte 'smin gajatvādanuje tava /
anayā bhāryayā sākaṃ śapāttvam api mokṣyase

7.2.128

% v -| v v v - -| -| % A pathyā
% v - - v v -| v - % B correct
% v v -| - v -| - -| % C pathyā
% v - v| v v| - v - % D correct
iti siddhoktaśāpāntā vayaṃ prākkarmabhedataḥ /
evaṃ jātāḥ pṛthagyogācchāpāntaḥ saiṣa cādya naḥ

7.2.129

% v v| - - v - - -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% - -| - -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v| - v| - % D correct
evaṃ somaprabheṇokte sa ratnādhipatirnṛpaḥ /
jātiṃ smṛtvābravīddhanta saiṣa devaprabho hy aham

7.2.130

% - -| - - v - - -| % A pathyā
% v| - - v v - v - % B correct
% - -| - - v - - v| % C pathyā
% - v| - - v -||v - % D correct
eṣāpi rājadattā sā patnī rājavatī mama /
ity uktvā sa tayā sākaṃ bhāryayā tāṃ tanuṃ jahau

7.2.131

% - - v| - v - -| -| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% -| - -| v| v -| - -| % C pathyā
% - v -| -| v -| v - % D correct
kṣaṇātsarve 'pi gandharvā bhutvā lokasya paśyataḥ /
khamutpatya nijaṃ dhāma yayuste malayācalam

7.2.132

% v - - -| v| - - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% v - - v| v -| - v| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
śīlavatyapi śīlasya māhātmyātprāpya saṃpadam /
tāmraliptīṃ purīṃ gatvā tasthau dharmopasevinī

7.2.133

% - v - v v| - - v| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
iti jagati narakṣituṃ samarthaḥ
kvacidapi kaścid api prasahya nārīm /
avati tu satataṃ viśuddha ekaḥ
kulayuvatīṃ nijasattvapāśabandhaḥ

7.2.134

% v v| v v v| v - v -| v - - %
% v v v v| - v| v -| v - v| - - % ardhasama: Puṣpitāgrā (12, 13)
% v v v| v| v v -| v - v| - - %
% v v v v -| v v - v - v - - % ardhasama: Puṣpitāgrā (12, 13)
evaṃ cerṣyā nāma duḥkhaikahetur
doṣaḥ puṃsāṃ dveṣadāyī pareṣām /
yo 'yaṃ mā bhūd rakṣaṇāyāṅganānām
atyautsukyaṃ pratyutāsāṃ karoti

7.2.135

% - -| - -| - v| - - v - - % Śālinī (4+7)
% - -| - -| - v - -| v - - % Śālinī (4+7)
% -| -| -| -| - v - - v - - % Śālinī (4+7)
% - - - -| - v - -| v - - % Śālinī (4+7)
iti naravāhanadatto ratnaprabhayā svabhāryayā kathitām /
sa niśamya kathāmarthyāṃ sacivaiḥ sārdhaṃ paraṃ mumude

Original text: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc