Kathāsaritsāgara · Chapter 6.6
% - -| v| - v v v - v v - v - v % Vasantatilaka (14)
% - - v - v v v -| v v| -| v -| - % Vasantatilaka (14)
% - -| v - v v| v - v v - v| - - % Vasantatilaka (14)
% - - v - v v v - v v - v - - % Vasantatilaka (14)
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare madanamañcukālambake pañcamas taraṅgaḥ /
ṣaṣṭhas taraṅgaḥ /
tataḥ pratīkṣamāṇaṃ taṃ vatsarājamupetya saḥ /
yaugandharāyaṇo dhūrtaḥ prātarmantrī vyajijñapat
% v -| v - v - -| -| % A pathyā
% - v - v v - v| - % B correct
% - - v - v -| - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
lagnaḥ kaliṅgasenāyā devasya ca śubhāvahaḥ /
vivāhamaṅgalāyeha kiṃ nādy aiva vilokyate
% - -| v - v - - -| % A pathyā
% - - v| v| v - v - % B correct
% v - v - v - - v| % C pathyā
% -| -| - v| v - v - % D correct
[pustakāntare 'smāc chlokātpūrvaṃ "rājankaliṅgadattasya rājñastakṣaśilāpateḥ / ... //" ayaṃ truṭitottarārdhaḥ śloko vartate]
tac chrutvā so 'bravīdrājā mamāpyevaṃ hṛdi sthitam /
tāṃ vinā hi muhūrtaṃ me sthātuṃ na sahate manaḥ
% -| - -| -| v - - -| % A pathyā
% v - - -| v -| v - % B correct
% -| v -| v| v - -| -| % C pathyā
% - -| v| v v -| v - % D correct
ity uktvaiva sa tatkālaṃ pratīhāraṃ puraḥsthitam /
ādiśyānāyayām āsa gaṇakānsaralāśayaḥ
% -| - - v| v| - - -| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% - - - - v -| - v| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
tena pṛṣṭā mahāmantripūrvasthāpitasaṃvidaḥ /
ūcurlagno 'nukūlo sti rājño māseṣu ṣaṭsvitaḥ
% - v| - -| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % B correct
% - - - -| v - -| v| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
tac chrutvaiva mṛṣā kopaṃ kṛtvā yaugandharāyaṇaḥ /
ajñā ime dhig ity uktvā rājānaṃ nipuṇo 'bravīt
% -| - - v| v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - -| v -| v| -| - -| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
yo 'sau jñānīti devena pūjito gaṇakaḥ purā /
sa nāgato 'dya taṃ pṛṣṭvā yathāyuktaṃ vidhīyatām
% -| -| - - v| - - v| % A pathyā
% - v -| v v -| v - % B correct
% v| - v -| v| -| - -| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
etanmantrivacaḥ śrutvā vatseśo gaṇakaṃ tadā /
tam apy ānāyayām āsa dolārūḍhena cetasā
% - - - v v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% v| -| - - v -| - v| % C pathyā
% - - - - v| - v - % D correct
so 'py asya kālahārāya sthitasaṃvit tathaiva tam /
lagnaṃ pṛṣṭo 'bravīddhyātvā ṣaṇmāsānte vyavasthitam
% -||- v| - v - - -| % A pathyā
% v v - -| v - v| - % B correct
% - -| - -| v - - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
tato rājānamudvigna iva yaugandharāyaṇaḥ /
jagāda deva kartavyaṃ kimatrādiśyatāmiti
% v -| - - v - - v| % A pathyā
% v v| - - v - v - % B correct
% v - v| - v| - - -| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
rājāpyutkaḥ sulagnaiṣī sa vimṛśya tato 'bhyadhāt /
kaliṅgasenā praṣṭavyā sā kimāhetavekṣyatām
% - - - -| v - - -| % A pathyā
% v| v - v| v -| v - % B correct
% v - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% -| v - - v - v - % D correct
tac chrutvā sā tathety uktvā gṛhītvā gaṇakadvayam /
pārśvaṃ kaliṅgasenāyā yayau yaugandharāyaṇaḥ
% -| - -| -| v -| - -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% - -| v - v - - -| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
tayā kṛtādaro dṛṣṭvā tadrūpaṃ sa vyacintayat /
prāpyemāṃ vyasanādrājā sarvaṃ rājyaṃ tyajed iti
% v -| v - v -| - -| % A pathyā
% - - -| -| v - v - % B correct
% - - -| v v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v -| v - % D correct
uvāca cainām udvāhalagnaṃ te gaṇakaiḥ saha /
niścetum āgato 'smy etair janmarkṣaṃ tan nivedyatām
% v - v| - -| - - v % A ma-vipulā, pādas compounded?
% - -| -| v v -| v - % B correct
% - - v| - v -||- -| % C pathyā
% - - -| -| v - v - % D correct
tac chrutvā janmanakṣatraṃ tasyāḥ parijanoditam /
gaṇakāste mṛṣā kṛtvā vicāraṃ mantrisaṃvidā
% -| - -| - v - - -| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% v v - -| v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
lagnaṃ tam eva tatrāpi māsaṣaṭkāntavartinam /
nārvāgataḥ puro 'stīti vadantaḥ punarabhyadhuḥ
% - -| v| - v| - - v| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - - v -| v -| - v| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
śrutvā dūrataraṃ taṃ ca lagnamāvignacetasi /
tataḥ kaliṅgasenāyāṃ tanmahattarako 'bhyadhāt
% - -| - v v -| -| v| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% v -| v - v - - -| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
prekṣyo lagno 'nukūlaḥ prāgyena syādetayoḥ śubham /
yāvatkālaṃ hi daṃpatyoḥ kiṃ cireṇācireṇa vā
% - -| - -| v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v -| v - % B correct
% - - - -| v| - - -| % C pathyā
% -| v - - v - v| - % D correct
etanmahattaravacaḥ śrutvā sarve 'pi tatkṣaṇam /
saduktam evam evaitad iti tatra babhāṣire
% - - v - v v v -| % A na-vipulā
% - -| - -| v| - v - % B correct
% v - v| - v| - - v| % C pathyā
% v v| - v| v - v - % D correct
yaugandharāyaṇo 'py āha hā kulagne kṛte ca naḥ /
kaliṅgadattaḥ saṃbandhī rājā khedaṃ vrajed iti
% - - v - v -||- v| % A pathyā
% -| v - -| v -| v| - % B correct
% v - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - -| - -| v -| v - % D correct
tataḥ kaliṅgasenāpi sarvāṃstānavaśā satī /
yathā bhavanto jānantīty uktvā tūṣṇīṃ babhūva sā
% v -| v - v - - v| % A pathyā
% - - - v v -| v - % B correct
% v -| v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - -| - -| v - v| - % D correct
tadeva ca vacas tasyā gṛhītvāmantrya tāṃ tataḥ /
yaugandharāyaṇo rājñaḥ pārśvaṃ sagaṇako yayau
% v - v| v| v -| - -| % A pathyā
% v - - - v| -| v - % B correct
% - - v - v -| - -| % C pathyā
% - -| v v v -| v - % D correct
tatra tasmai tadāvedya vatseśāya tathaiva saḥ /
yuktyā ca tamavasthāpya sa jagāma nijaṃ gṛham
% - v| - -| v - - v| % A pathyā
% - - - v| v - v| - % B correct
% - -| v| v v - - v| % C pathyā
% v| v - v| v -| v - % D correct
siddhakālātipātaś ca kāryaśeṣāya tatra saḥ /
yogeśvarākhyaṃ suhṛdaṃ sasmāra brahmarākṣasam
% - v - - v - -| v| % A pathyā
% - v - - v| - v| - % B correct
% - - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - - -| - v - v - % D correct
sa pūrvapratipannastaṃ svairaṃ dhyānādupasthitaḥ /
rākṣaso mantriṇaṃ natvā kiṃ smṛto 'smīty avocata
% v| - - v v - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - v -| - v -| - -| % C pathyā
% -| v -| -| v - v - % D correct
tataḥ sa mantrī tasmai taṃ kṛtsnaṃ vyasanadaṃ prabhoḥ /
kaliṅgasenāvṛttāntam uktvā bhūyo jagāda tam
% v -| v| - -| - -| -| % A ma-vipulā
% - -| v v v -| v - % B correct
% v - v - - - - v| % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% - -| - -| v - v| - % D correct
kālo mayā hṛto mittra tanmadhye tvaṃ svayuktitaḥ /
vṛttaṃ kaliṅgasenāyāḥ pracchanno 'syā nirūpayeḥ
% - -| v -| v -| - v| % A pathyā
% - - -| -| v - v - % B correct
% - -| v - v - - -| % C pathyā
% - - -| -| v - v - % D correct
vidyādharādayastāṃ hi channaṃ vāñchanti niścitam /
yato 'nyā tādṛśī nāsti rūpeṇāsmiñjagattraye
% - - v - v - -| v| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% v -| -| - v -| - v| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
ataḥ kenāpi siddhena saṅgaṃ vidyādhareṇa vā /
gacchetsā yadi tac ca tvaṃ paśyestadbhadrakaṃ bhavet
% v -| - - v| - - v| % A pathyā
% - -| - - v - v| - % B correct
% - - -| v v| -| -| -| % C pathyā
% - - - - v -| v - % D correct
anyarūpāgataś cātra lakṣyaste divyakāmukaḥ /
svāpakāle yato divyāḥ suptāḥ sve rūpa āsate
% - v - - v -| - v| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% - -| -| - v| - v - % D correct
evaṃ tvaddṛṣṭitas tasyā doṣo 'smābhir vilokyate /
tasyāṃ rājā virajyec ca tatkāryaṃ nirvahec ca naḥ
% - -| - - v -| - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - -| - -| v - -| v| % C pathyā
% - - -| - v -| v| - % D correct
ity ukto mantriṇā tena so 'bravīdbrahmarākṣasaḥ /
yuktyāham eva kiṃ naitāṃ dhvaṃsayāmi nihanmi vā
% -| - -| - v -| - v| % A pathyā
% -| v - - v - v - % B correct
% - - v| - v| -| - -| % C pathyā
% - v - v| v - v| - % D correct
tac chrutvaiva mahāmantrī taṃ sa yaugandharāyaṇaḥ /
uvāca naitatkartavyam adharmo hi mahān bhavet
% -| - - v| v - - -| % A pathyā
% -| v| - - v - v - % B correct
% v - v| - - - - v| % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% v - -| v| v -| v - % D correct
yaś ca dharmamabādhitvā svena saṃsarate pathā /
tasyopayāti sāhāyyaṃ sa evābhīṣṭasiddhiṣu
% -| v| - v v - - -| % A pathyā
% - v| - v v -| v - % B correct
% - - v - v| - - -| % C pathyā
% v| - - - v - v - % D correct
tattasyāḥ svotthito doṣaḥ prekṣaṇīyastvayā sakhe /
yenāsmābhirbhavanmaitryā rājakāryaṃ kṛtaṃ bhavet
% - - -| - v -| - -| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
iti mantrivarādiṣṭaḥ sa gatvā brahmarākṣasaḥ /
gṛhaṃ kaliṅgasenāyā yogacchannaḥ praviṣṭavān
% v v| - v v - - -| % A pathyā
% v| - -| - v - v - % B correct
% v -| v - v - - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
atrāntare sakhī tasyāḥ sā mayāsuraputrikā /
āgāt kaliṅgasenāyāḥ pārśvaṃ somaprabhā punaḥ
% - - v -| v -| - -| % A pathyā
% -| v - v v - v - % B correct
% - -| v - v - - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
sā pṛṣṭvā rātrivārtāṃ tāṃ yuktabandhuṃ mayātmajā /
rājaputrīm uvācaivaṃ tasmiñ śṛṇvati rākṣase
% -| - -| - v - -| -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - v - -| v - - -| % C pathyā
% - -| - v v| - v - % D correct
adya pūrvāhṇa evāhaṃ vicitya tvām ihāgatā /
channā tvatiṣṭhaṃ tvatpārśve dṛṣṭvā yaugandharāyaṇam
% - v| - - v| - - -| % A pathyā
% v - -| -| v - v - % B correct
% - -| v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - -| - - v - v - % D correct
śrutaś ca yuṣmadālāpaḥ sarvaṃ cāvagataṃ mayā /
tatkiṃ tvayā hy a evaitadārabdhaṃ manniṣiddhayā
% v -| v| - v - - -| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% - -| v -||v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % D correct
avyapohyānimittaṃ hi kāryaṃ cāvagataṃ mayā /
tadaniṣṭāya kalpteta tathā cemāṃ kathāṃ śṛṇu
% - v - - v - -| v| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% v v - - v| - - v| % C pathyā
% v -| - -| v -| v - % D correct
antarvedyām abhūt pūrvaṃ vasudatta iti dvijaḥ /
visṇudattābhidhānaś ca putras tasyodapadyata
% - - - -| v -| - -| % A pathyā
% v v - v| v -| v - % B correct
% - v - - v - -| v| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
sa viṣṇudatto vayasā pūrṇaṣoḍaśavatsaraḥ /
gantuṃ pravavṛte vidyāprāptaye valabhīṃ purīm
% v| - v - -| v v -| % A bha-vipulā
% - v - v v - v - % B correct
% - -| v v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v -| v - % D correct
milanti sma ca tasyānye sapta viprasutāḥ samāḥ /
saptāpi te punarmūkhāḥ sa vidvānsatkulodgataḥ
% v - -| v| v| - - -| % A pathyā
% - v| - v v -| v - % B correct
% - - v| -| v - - -| % C pathyā
% v| - - - v - v - % D correct
kṛtvānyonyaparityāgaśapathaṃ taiḥ samaṃ tataḥ /
viṣṇudattaḥ pratasthe sa pitroravidito niśi
% - - - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v -| -| v -| v - % B correct
% - v - -| v - -| v| % C pathyā
% - - v v v -| v - % D correct
prasthitaś cāgrato 'kasmād animittam upasthitam /
dṛṣṭvā so 'tra vayasyāṃstānsahaprasthāyino 'bhyadhāt
% - v -| - v -| - -| % A pathyā
% v v - v| v - v - % B correct
% - -| -| v| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v -| v - % D correct
animittamidaṃ hanta yuktamadya nivartitum /
punar eva prayasyāmaḥ siddhaye śakunānvitāḥ
% v v - v v -| - v| % A pathyā
% - v - v| v - v - % B correct
% v v| - -| v - - -| % C pathyā
% - v -| v v - v - % D correct
tac chrutvaiva sakhāyastaṃ mūrkhāḥ saptāpi te 'bruvan /
mṛṣā mājīgaṇaḥ śaṅkāṃ nahyato bibhimo vayam
% -| - - v| v - - -| % A pathyā
% - -| - - v| -| v - % B correct
% v -| - - v -| - -| % C pathyā
% - v -| v v -| v - % D correct
tvaṃ cedbibheṣi tanmā gā vayaṃ yāmo 'dhunaiva tu /
prātarviditaghṛttāntā nāsmāṃstyakṣyanti bāndhavāḥ
% -| - v - v| - -| -| % A pathyā
% v -| - -| v - v| - % B correct
% - - v v v - - -| % C pathyā
% - - - - v| - v - % D correct
ity uktavadbhirajñaistaiḥ sākaṃ śapathayantritaḥ /
viṣṇudatto yayāveva sa smṛtvāghaharaṃ harim
% -| - v - v - - -| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% - v - -| v - - v| % C pathyā
% -| - - v v -| v - % D correct
rātryante ca vilokyānyadanimittaṃ punarvadan /
mūrkhaistaiḥ sakhibhiḥ sarvaiḥ sa evaṃ nirabhartsyata
% - - -| v| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - -| v - v - % B correct
% - - -| v v -| - -| % C pathyā
% v| - -| v v - v - % D correct
etadevānimittaṃ naḥ kimanyenādhvamīluka /
yattvamasmābhirānītaḥ kākaśaṅkī pade pade
% - v - - v - -| -| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% - v - - v - - -| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
ityādi bhartsanāṃ kṛtvā gacchadbhis taiḥ samaṃ ca saḥ /
vivaśaḥ prayayau viṣṇudattas tūṣṇīṃ babhūva ca
% - - v| - v -| - -| % A pathyā
% - - -| -| v -| v| - % B correct
% v v -| v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v| - % D correct
nopadeśo vidhātavyo mūrkhasya svābhicāriṇaḥ /
saṃskāro 'vaskarasyeva tiraskarakaro hi saḥ
% - v - -| v - - -| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% - - -| - v - - v| % C pathyā
% v - v v v -| v| - % D correct
eko bahūnāṃ mūrkhāṇāṃ madhye nipatato budhaḥ /
padmaḥ pāthastaraṅgāṇām iva viplavate dhruvam
% - -| v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - -| v v v -| v - % B correct
% - -| - - v - - -| % C pathyā
% v v| - v v -| v - % D correct
tasmādeṣāṃ na vaktavyaṃ mayā bhūyo hitāhitam /
tūṣṇīm eva prayātavyaṃ vidhiḥ śreyo vidhāsyati
% - - - -| v| - - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% - -| - -| v - - -| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
ity ādyākalayanmūrkhaiḥ prakramaṃstaiḥ samaṃ pathi /
viṣṇudatto dinasyānte śabaragrāmamāpa saḥ
% -| - - v v - - -| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% - v - -| v - - -| % C pathyā
% v v - - v - v| - % D correct
tatra bhrāntvā niśi prāpa taruṇyādhiṣṭhitaṃ striyā /
gṛham ekaṃ yayāce ca nivāsaṃ so 'tha tāṃ striyam
% - -| - -| v -| - v| % A pathyā
% v - - - v -| v - % B correct
% v v| - -| v - -| v| % C pathyā
% v - -| -| v| -| v - % D correct
tayā datte 'pavarake sahānyaistair viveśa saḥ /
sakhibhiste ca saptāpi tatra nidrāṃ kṣaṇaṃ yayuḥ
% v -| - -| v v v -| % A na-vipulā
% v - - -| v - v| - % B correct
% v v - -| v| - - v| % C pathyā
% - v| - -| v -| v - % D correct
sa eko jāgradevāsīdamanuṣyagṛhāśrayāt /
svapantyajñā hi niśceṣṭāḥ kuto nidrā vivekinām
% v| - -| - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % B correct
% v - - -| v| - - -| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
tāvac ca tatra puruṣaḥ ko 'py eko nibhṛtaṃ yuvā /
abhyantaragṛhaṃ tasyāḥ praviveśāntikaṃ striyāḥ
% - -| v| - v| v v -| % A na-vipulā
% -||- -| v v -| v - % B correct
% - - v v v -| - -| % C pathyā
% v v - - v -| v - % D correct
tena sākaṃ ca sā reme ciraṃ guptābhibhāṣiṇī /
ratiśrāntau ca tau devānnidrāṃ dvāvapi jagmatuḥ
% - v| - -| v| -| - -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% v - - -| v| -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v| - v - % D correct
tac ca dīpaprakāśena sarvaṃ dvārāntareṇa saḥ /
viṣṇudatto viloky aivaṃ sanirvedamacintayat
% -| v| - - v - - v| % A pathyā
% - -| - - v - v| - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
kaṣṭaṃ kathaṃ praviṣṭāḥ smo duścāriṇyāḥ striyā gṛham /
dhruvaṃ jñāto 'yam etasyā na kaumāraḥ patiḥ punaḥ
% - -| v -| v - -| -| % A pathyā
% - - - -| v -| v - % B correct
% v -| - -| v| - - -| % C pathyā
% v| - - -| v -| v - % D correct
nānyathā hi bhavatyeṣā saśaṅkanibhṛtā gatiḥ /
mayā capalacitteyamādāveva ca lakṣitā
% - v -| v| v - - -| % A pathyā
% v - v v v -| v - % B correct
% v -| v v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v| v| - v - % D correct
anyālābhāt praviṣṭāḥ smaḥ kiṃ tv atrānyonyasākṣiṇaḥ /
ity evaṃ cintayañ śabdaṃ janānāṃ so 'śṛṇod bahiḥ
% - - - -| v - -| -| % A pathyā
% -||- - - v - v - % B correct
% -| - -| - v -| - -| % C pathyā
% v - -| -| v -| v - % D correct
dadarśa praviśantaṃ ca svasvasthānasthitānugam /
yuvānamabhipaśyantaṃ sakhaḍgaṃ śabarādhipam
% v - -| v v - -| -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% v - v v v - - -| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
ke yūyamiti pṛcchantaṃ matvā gṛhapatiṃ sa tam /
bhītaḥ pānthāḥ sma ityāha viṣṇudattaḥ pulindapam
% -| - v v v| - - -| % A pathyā
% - -| v v v -| v| - % B correct
% - -| - -| v| - - v| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
sa cāntaḥ śabaro gatvā dṛṣṭvā bhāryāṃ tathāsthitām /
ciccheda tasya suptasya tajjārasyāsinā śiraḥ
% v| - -| v v -| - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - - v| - v| - - v| % C pathyā
% - - - - v -| v - % D correct
bhāryā tu nigṛhītā na tena sā nāpi bodhitā /
bhuvi nyastāsinānyatra paryaṅke suptam eva tu
% - -| v| v v - -| v| % A pathyā
% - v| -| - v| - v - % B correct
% v -| - - v - - v| % C pathyā
% - - -| - v| - v| - % D correct
tad dṛṣṭvā sapradīpe 'tra viṣṇudatto vyacintayat /
yuktaṃ strīti na yadbhāryā hatā dāraharo hataḥ
% -| - -| - v - -| v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - -| - v| v| - - -| % C pathyā
% v -| - v v -| v - % D correct
kiṃ tu kṛtvedṛśaṃ karma yadanenātra supyate /
visrabdhaṃ tadaho citraṃ vīryamudriktacetasām
% -| v| - - v -| - v| % A pathyā
% v v - - v| - v - % B correct
% - - -| v v -| - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
ity atra cintayatyeva viṣṇudatte prabudhya sā /
kustrī dadarśa jāraṃ svaṃ hataṃ suptaṃ ca taṃ patim
% -| - v| - v - - v| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% - -| v - v| - -| -| % C pathyā
% v -| - -| v| -| v - % D correct
utthāya ca gṛhītvā tatskandhe jārakabandhakam /
hastenaikena cādāya tacchiraḥ sā viniryayau
% - - v| v| v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v - v - % B correct
% - - - - v| - - v| % C pathyā
% - v -| -| v - v - % D correct
gatvā bahiś ca nikṣipya bhasmakūṭāntare drutam /
kabandhaṃ saśiraskaṃ tamāyayau nibhṛtaṃ tataḥ
% - -| v -| v| - - v| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% v - -| v v - -| v % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v -| v - % D correct
viṣṇudattaś ca nirgatya sarvaṃ dūrādvilokya tat /
madhye sakhīnāṃ suptānāṃ praviśyāsīttathaiva saḥ
% - v - -| v| - - v| % A pathyā
% - -| - - v - v| - % B correct
% - -| v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v - - - v - v| - % D correct
sā cāgatya praviśyāntaḥ patyuḥ suptasya durjanī /
tenaiva tatkṛpāṇena tasya mūrdhānamacchinat
% -| - - -| v - - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - - v| - v - - v| % C pathyā
% - v| - - v - v - % D correct
nirgatya śrāvayantī ca bhṛtyāñ śabdaṃ cakāra sā /
hā hatāsmi hato bhartā mamaibhiḥ pathikair iti
% - - -| - v - -| v| % A pathyā
% - -| - -| v - v| - % B correct
% -| v - v| v -| - -| % C pathyā
% v - -| v v -| v - % D correct
tataḥ parijanāḥ śrutvā pradhāvyālokya taṃ prabhum /
hataṃ tānviṣṇudattādīnabhyadhāvannudāyudhāḥ
% v -| v v v -| - -| % A pathyā
% v - - - v| -| v - % B correct
% v -| - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
etaiścāhanyamāneṣu teṣu trastotthiteṣv atha /
anyeṣu tatsahāyeṣu viṣṇudatto 'bravīddrutam
% - - - - v - - v| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - - v| - v - - v| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
alaṃ vo brahmahatyābhirnaivāsmābhiridaṃ kṛtam /
etay aiva kṛtaṃ hy etatkustriyānyaprasaktayā
% v -| -| - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v -| v - % B correct
% - v| - v| v -||- - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
mayā cāpāvṛtadvāramārgeṇā mūlamīkṣitam /
nirgatya ca bahirdṛṣṭaṃ kṣamadhvaṃ yadi vacmi tat
% v -| - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % B correct
% - - v| v| v - - -| % C pathyā
% v - -| v v| - v| - % D correct
ity uktvā tānsa śabarānviṣṇudatto nivārya ca /
tebhyo niḥśeṣamā mūlādvṛttāntaṃ tamavarṇayat
% -| - -| - v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - v - -| v - v| - % B correct
% - -| - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v - % D correct
nītvā cādarśayatteṣāṃ kabandhaṃ taṃ śironvitam /
sadyo hataṃ tayā kṣiptaṃ striyā tasminn avaskare
% - -| - - v - - -| % A pathyā
% v - -| -| v - v - % B correct
% - -| v -| v -| - -| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
tataḥ svena vivarṇena mukhenāṅgīkṛte tayā /
kulaṭāṃ tāṃ tiraskṛtya sarve tatraivamabruvan
% v -| - v| v - - v| % A pathyā
% v - - - v -| v - % B correct
% v v -| -| v - - v| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
smarākṛṣṭā tanotyeva yā sāhasamaśaṅkitā /
sā parasvīkṛtā kustrī kṛpāṇīva na hanti kam
% v - - -| v - - v| % A pathyā
% -| - v v v - v - % B correct
% -| v - - v -| - -| % C pathyā
% v - - v| v| - v| - % D correct
ity uktvā viṣṇudattādīnsarvāṃste mumucustata /
viṣṇudattaṃ ca saptānye sahāyāste 'tha tuṣṭuvuḥ
% -| - -| - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v - % B correct
% - v - -| v| - - -| % C pathyā
% v - - -| v| - v - % D correct
rakṣāratnapradīpastvaṃ jāto naḥ svapatāṃ niśi /
tvatprasādena tīrṇāḥ smo mṛtyumadyānimittajam
% - - - - v - - -| % A pathyā
% - -| -| v v -| v - % B correct
% - v - - v| - -| -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
stutvaivaṃ viṣṇudattaṃ taṃ śamayitvā ca durvacaḥ /
praṇatāste yayuḥ prātaḥ svakāryāy aiva tadyutāḥ
% - - -| - v - -| -| % A pathyā
% v v - -| v| - v - % B correct
% v v - -| v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v| - v - % D correct
itthaṃ kaliṅgasenāyāḥ kathayitvā kathāṃ mithaḥ /
somaprabhā sā kauśāmbyāṃ sakhīṃ punaruvāca tām
% - -| v - v - - -| % A pathyā
% v v - -| v -| v - % B correct
% - - v -| -| - - -| % C ma-vipulā
% v -| v v v - v| - % D correct
evaṃ kāryapravṛttānāmanimittamupasthitam /
vilambadyapratihataṃ sakhyaniṣṭaṃ prayacchati
% - -| - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % B correct
% v - - - v v v -| % C na-vipulā
% - v - -| v - v - % D correct
tataś cātrānutapyante prājñavākyāvamāninaḥ /
pravartamānā rabhasātparyante mandabuddhayaḥ
% v -| - - v - - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% v - v - -| v v - % C bha-vipulā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % D correct
ato 'śubhe nimitte hy o vatseśaṃ prati yattvayā /
ātmagrahāya prahito dūto yuktaṃ na tatkṛtam
% v -| v -| v - -||- % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v| - v - % B correct
% - - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - -| - -| v| - v - % D correct
tadavighnaṃ vivāhaṃ ca vidadhātu vidhis tava /
kulagnenāgatā gehādvivāhastena dūrataḥ
% v v - -| v - -| v| % A pathyā
% v v - v| v -| v - % B correct
% v - - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v| - v - % D correct
devā api ca lubhyanti tvayi rakṣyamidaṃ tataḥ /
cintyaś ca nītinipuṇo mantrī yaugandharāyaṇaḥ
% - -| v v| v| - - -| % A pathyā
% v v| - v v -| v - % B correct
% - -| v| - v v v -| % C na-vipulā
% - -| - - v - v - % D correct
rājavyasanaśaṅkī sanso 'tra vighnaṃ samācaret /
vihite 'pi vivāhe vā doṣamutpādayettava
% - - v v v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% -| v| - -| v - v - % B correct
% v v -| v| v - -| -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
dhārmikaḥ sanna kuryādvā doṣaṃ tad api te sakhi /
sapatnī sarvathā cintyā kathāṃ vacmyatra te śṛṇu
% - v -| - v| - - -| % A pathyā
% - -| v| v v| -| v - % B correct
% v - -| - v -| - -| % C pathyā
% v -| - - v| -| v - % D correct
astīhekṣumatī nāma purī tasyāś ca pārśvataḥ /
nadī tadabhidhānaiva viśvāmitrakṛte ubhe
% - - - v v -| - v| % A pathyā
% v -| - -| v| - v - % B correct
% v -| v v v - - v| % C pathyā
% - - - v v -| v - % D correct
tatsamīpe mahaccāsti vanaṃ tatra kṛtāśramaḥ /
ūrdhvapādastapaścakre munirmaṅkaṇakābhidhaḥ
% - v - -| v - - v| % A pathyā
% v -| - v| v - v - % B correct
% - v - - v - - -| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
tapasyatā ca tenātra gaganenāgatāpsaraḥ /
adarśi menakā nāma vātena calitāmbarā
% v - v -| v| - - v| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% v - v| - v -| - v| % C pathyā
% - - v| v v - v - % D correct
tato labdhāvakāśena kāmena kṣobhitātmanaḥ /
nūtane kadalīgarbhe vīryaṃ tasyāpatanmuneḥ
% v -| - - v - - v| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% - v -| v v - - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
jajñe tataś ca kanyā sā sadyaḥ sarvāṅgasundarī /
amoghaṃ hi maharṣīnāṃ vīryaṃ phalati tatkṣaṇam
% - -| v -| v| - -| -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% v - -| v| v - - -| % C pathyā
% - -| v v v| - v - % D correct
saṃbhūtā kadalīgarbhe yasmāttasmāccakāra tām /
nāmnā sa kadalīgarbhāṃ pitā maṅkaṇako muniḥ
% - - -| v v - - -| % A pathyā
% - - - - v - v| - % B correct
% - -| v| v v - - -| % C pathyā
% v -| - v v -| v - % D correct
tasyāśrame sā vavṛdhe gautamasya kṛpī yathā /
droṇabhāryā purā rambhādarśanacyutavīryajā
% - - v -| -| v v -| % A bha-vipulā
% - v - v| v -| v - % B correct
% - v - -| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % D correct
ekadā ca viveśaitamāśramaṃ mṛgayārasāt /
dṛḍhavarmā hṛto 'svena madhyadeśabhavo nṛpaḥ
% - v -| v| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v - v - % B correct
% v v - -| v -| - v| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
sa tāṃ dadarśa kadalīgarbhāṃ prāvṛtavalkalām /
munikanyocitenātra veṣeṇātyantaśobhitām
% v| -| v - v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - -| - v v - v - % B correct
% v v - - v - - v| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
sā ca dṛṣṭvāsya nṛpateḥ svīcakre hṛdayaṃ tathā /
yathāvakāśo 'pi hṛtas tatrāntaḥpurayoṣitām
% -| v| - - v| v v -| % A na-vipulā
% - - -| v v -| v - % B correct
% v - v - -| v| v -| % C bha-vipulā
% - - - v v - v - % D correct
apīmāṃ prāpnuyāṃ bhāryāṃ kasyāpīha sutāmṛṣeḥ /
duṣyanta iva kaṇvasya muneḥ kanyāṃ śakuntalām
% v - -| - v -| - -| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% - - v| v v| - - v| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
iti saṃcintayanneva saṃgṛhītasamitkuśam /
so 'trāpaśyattamāyāntaṃ muniṃ maṅkaṇakaṃ nṛpaḥ
% v v| - - v - - v| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% -| - - - v - - -| % C pathyā
% v -| - v v -| v - % D correct
vavande cainamabhyetya pādayorbhuktavāhanaḥ /
pṛṣṭaścātmānametasmai munaye sa nyavedayat
% v - -| - v - - v| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% v v -| -| v - v - % D correct
tataḥ sa kadalīgarbhāṃ munir ādiśati sma tām /
vatse rājño 'titherasya tvayārghyaṃ kalpyatāmiti
% v -| v| v v - - -| % A pathyā
% v v| - v v -| v| - % B correct
% - -| - -| v - - -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
tatheti kalpitātithyastayā rājā sa namrayā /
īdṛkkutaste kanyeyamiti papraccha taṃ munim
% v - v| - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v| - v - % B correct
% - - v - -| - - v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% v v| - - v| -| v - % D correct
muniś ca sa tatas tasyāstāmutpattiṃ ca nāma ca /
anvarthaṃ kadalīgarbhetyasmai rājñe nyavedayat
% v -| v| v| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v| - v| - % B correct
% - - -| v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v - % D correct
tatas tāṃ sa muneḥ kanyāṃ menakābhāvanodbhavām /
matvāpsarasamatyutko rājā tasmādayācata
% v -| -| v| v -| - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - - v v v - - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
so 'py etāṃ kadalīgarbhāṃ dadau tasmai sutāmṛṣiḥ /
divyānubhāvaṃ pūrveṣāmavicāryaṃ hi ceṣṭitam
% -||- -| v v - - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% - - v - -| - - - % C ma-vipulā, pādas compounded?
% v v - -| v| - v - % D correct
tac ca buddhvā prabhāveṇa tatrābhyetya surāṅganāḥ /
menakāprītitas tasyāś cakrur udvāhamaṇḍanam
% -| v| - -| v - - v| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% - v - - v -| - -| % C pathyā
% - v| - - v - v - % D correct
dattvā ca sarṣapān haste jagadus tāṃ tadaiva tāḥ /
yāntī mārge vapasvaitāṃs tvam abhijñānasiddhaye
% - -| v| - v -| - -| % A pathyā
% v v -| -| v - v| - % B correct
% - -| - -| v - - -| % C pathyā
% v| v - - v - v - % D correct
yadi bhartra kṛtāvajñā kadācittvam ihaiṣyasi /
tajjātairebhirāyāntī panthānaṃ putri vetsyati
% v v| - v| v - - -| % A pathyā
% v - - v| v - v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% - - -| - v| - v - % D correct
ity uktāṃ tābhirāropya kṛtodvāhāṃ svavājini /
sa rājā kadalīgarbhāṃ dṛḍhavarmā yayau tataḥ
% -| - -| - v - - v| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% v| - -| v v - - -| % C pathyā
% v v - -| v -| v - % D correct
prāptānvāgatasainyo 'tha vapantyā sarṣapān pathi /
vadhvā tayā saha prāpa rājadhānīṃ nijāṃ ca saḥ
% - - - v v - -| v| % A pathyā
% v - -| - v -| v - % B correct
% - -| v -| v -| - v| % C pathyā
% - v - -| v -| v| - % D correct
tatrānyapatnīvimukhaḥ kadalīgarbhayā tayā /
samaṃ sa tasthāvākhyātatadvṛttāntaḥ svamantriṣu
% - - v - - v v -| % A bha-vipulā
% v v - - v -| v - % B correct
% v -| v| - - - - v % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect? pādas compounded?
% - - - -| v - v - % D correct
tatas tasya mahādevī tadīyaṃ mantriṇaṃ rahaḥ /
smārayitvopakārānsvāñjagādātyantaduḥkhitā
% v -| - v| v - - -| % A pathyā
% v - -| - v -| v - % B correct
% - v - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % D correct
rājñā nūtanabhāryaikasaktenādāhamujjhitā /
tattathā kuru yenaiṣā sapatnī me nivartate
% - -| - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % B correct
% - v -| v v| - - -| % C pathyā
% v - -| -| v - v - % D correct
tac chrutvā so 'bravīnmantrī devi kartuṃ na yujyate /
mādṛśānāṃ praboḥ patnyā vināśo 'tha viyojanam
% -| - -| -| v - - -| % A pathyā
% - v| - -| v| - v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% v - -| v| v - v - % D correct
eṣa pravrājakastrīṇāṃ viṣayaḥ kuhakādiṣu /
prayogeṣv abhiyuktānāṃ saṃgatānāṃ tathāvidhaiḥ
% - -| - - v - - -| % A pathyā
% v v -| v v - v - % B correct
% v - -| v v - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
tā hi kaitavatāpasyaḥ praviśyaivānivāritāḥ /
gṛheṣu māyākuśalāḥ karma kiṃ kiṃ na kurvate
% -| v| - v v - - -| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% v - v| - - v v -| % C bha-vipulā
% - v| -| -| v| - v - % D correct
ity uktā tena sā devī vinatevāha taṃ hriyā /
alaṃ tarhi mamānena garhitena satāmiti
% -| - -| - v| -| - -| % A pathyā
% v v - - v| -| v - % B correct
% v -| - v| v - - v| % C pathyā
% - v - v| v - v - % D correct
tadvaco hṛdi kṛtvā tu taṃ visṛjya ca mantriṇam /
kāṃcitpravrājikāṃ ceṭīmukhenānayati sma sā
% - v -| v v| - -| v| % A pathyā
% -| v - v| v| - v - % B correct
% - - - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v v -| v| - % D correct
tasyāḥ śaśaṃsa cāmūlāttatsarvaṃ svamanīṣitam /
aṅgīcakāra dātuṃ ca siddhe kārye dhanaṃ mahat
% - -| v - v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v - % B correct
% - - v - v| - -| v| % C pathyā
% - -| - -| v -| v - % D correct
sāpyarthalobhād ārtāṃ tām ity uvāca kutāpasī /
devī kiṃ nāma vastv etad ahaṃ te 'sadhayāmy adaḥ
% - - v - -| - -| -| % A ma-vipulā
% -| v - v| v - v - % B correct
% - -| -| - v| -| - v| % C pathyā
% v -| -| v v -| v - % D correct
nānāvidhān hi jānāmi prayogān subahūn aham /
evam āśvāsya tāṃ devīṃ sātha pravrājikā yayau
% - - v -| v| - - -| % A pathyā
% v - -| v v -| v - % B correct
% - v| - - v| -| - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
maṭhikāṃ prāpya ca nijāṃ bhītevetthamacintayat /
aho atīva bhogāśā kaṃ nāma na viḍambayet
% v v -| - v| v| v -| % A na-vipulā
% - - - v v - v - % B correct
% v -| v - v| - - -| % C pathyā
% -| - v| v| v - v - % D correct
yan mayā sahasā devyāḥ pratijñā purataḥ kṛtā /
vijñānaṃ cātra tādṛṅ me samyak kiṃcin na vidyate
% -| v -| v v -| - -| % A pathyā
% v - -| v v -| v - % B correct
% - - -| - v| - -| -| % C pathyā
% - -| - -| v| - v - % D correct
anyatr eva ca na vyājaṃ kartuṃ rājagṛhe kṣamam /
jñātvā jātu hi kurvīrannigrahaṃ prabhaviṣṇavaḥ
% - -| - v| v| -| - -| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% - -| - v| v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v - v - % D correct
ekas tatrābhyupāyaḥ syād yat suhṛn me 'sti nāpitaḥ /
idṛgvijñānakuśalaḥ sa cetkuryādihodyamam
% - -| - - v - -| -| % A pathyā
% -| v -| -| v| - v - % B correct
% v - - - v v v -| % C na-vipulā
% v| - - - v - v - % D correct
ity ālocy aiva sā tasya nāpitasyāntikaṃ yayau /
tasmai manīṣitaṃ sarvaṃ tacchaśaṃsārthasiddhidam
% -| - -| - v| -| - v| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% - -| v - v -| - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
tataḥ sa nāpito vṛddho dhūrtaścaivamacintayat /
upasthitamidaṃ diṣṭyā lābhasthānaṃ mamādhunā
% v -| v| - v -| - -| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% v - v v v -| - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
tanna bādhyā navā rājavadhū rakṣyā tu sā yataḥ /
divyadṛṣṭiḥ pitā tasya sarvaṃ prakhyāpayedidam
% - v| - -| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v| -| v - % B correct
% - v - -| v -| - v| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
viśliṣyaitāṃ tu nṛpaterdevīṃ saṃprati bhuñjmahe /
kurahasyasahāye hi bhṛte bhṛtyāyate prabhuḥ
% - - - -| v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - -| - v v| - v - % B correct
% v v - v v - -| v| % C pathyā
% v -| - - v -| v - % D correct
saṃśleṣya kāle rājñe ca vācyametattathā mayā /
yathā syādupajīvyo me rājā sā cārṣikanyakā
% - - v| - -| - -| v| % A ma-vipulā
% - v - - v -| v - % B correct
% v -| - v v - -| -| % C pathyā
% - -| -| - v - v - % D correct
evaṃ ca nātipāpaṃ syādbhaveddirghā ca jīvikā /
ity ālocya sa tāṃ prāha nāpitaḥ kūṭatāpasīm
% - -| v| - v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - -| v| - v - % B correct
% -| - - v| v| -| - v| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
amba sarvaṃ karomyetatkiṃ tu yogabalena cet /
eṣā rājño navā bhāryā hanyate tanna yujyate
% - v| - -| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% -| v| - v v - v| - % B correct
% - -| - -| v -| - -| % C pathyā
% - v -| - v| - v - % D correct
buddhvā kadācid rājā hi sarvān asmān vināśayet /
strīhatyāpātakaṃ ca syāttatpitā ca muniḥ śapet
% - -| v - -| - -| v| % A ma-vipulā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - - - - v -| -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| v| v -| v - % D correct
tasmādbuddhibalenaiṣā rājño viśleṣyate param /
yena devī sukhaṃ tiṣṭhed arthaprāptir bhavec ca naḥ
% - - - v v - - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - v| - -| v -| - -| % C pathyā
% - - - -| v -| v| - % D correct
etac ca me kiyat kiṃ hi na buddhyā sādhayāmy aham /
prajñānaṃ māmakīnaṃ ca śrūyatāṃ varṇayāmi te
% - -| v| -| v -| -| v| % A pathyā
% v| - -| - v -| v - % B correct
% - - -| - v - -| -| % C pathyā
% - v -| - v - v| - % D correct
abhūd asya pitā rājño duḥśīlo dṛḍhavarmaṇaḥ /
ahaṃ ca dāsas tasyeha rājñaḥ svocitakarmakṛt
% v -| - v| v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% v -| v| - -| - - v| % C ma-vipulā
% - -| - v v - v - % D correct
sa kadācid iha bhrāmyan bhāryām aikṣata māmakīm /
tasyāṃ tasya surūpāyāṃ taruṇyāṃ ca mano yayau
% v| v - v| v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v| - v - % B correct
% - -| - v| v - - -| % C pathyā
% v - -| v| v -| v - % D correct
nāpitastrīti cābodhi pṛṣṭvā parijanaṃ sa tām /
kiṃ nāpitaḥ karotīti praviśy aiva sa me gṛham
% - v - - v| - - v| % A pathyā
% - -| v v v -| v| - % B correct
% -| - v -| v - - -| % C pathyā
% v -| - v| v| -| v - % D correct
upabhujy aiva tāṃ svecchaṃ madbhāryāṃ kunṛpo yayau /
ahaṃ ca tadahardaivādgṛhādāsaṃ bahiḥ kvacit
% v v -| - v| -| - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% v -| v| v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - -| v -| v - % D correct
anyedyuś ca praviṣṭena dṛṣṭā sānyādṛśī mayā /
pṛṣṭā bhāryā yathāvṛttaṃ sābhimāneva me 'bhyadhāt
% - - -| -| v - - v| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - -| - -| v - - -| % C pathyā
% - v - - v| -| v - % D correct
tatkrameṇaiva tāṃ bhāryām aśaktasya niṣedhane /
nityam evopabhuñjānaḥ sa mamottabdhavān nṛpaḥ
% - v - - v| -| - -| % A pathyā
% v - - v| v - v - % B correct
% - v| - - v - - -| % C pathyā
% v| v - - v -| v - % D correct
kuto gamyamagamyaṃ vā kuśīlonmādinaḥ prabhoḥ /
vātodbhūtasya dāvāgneḥ kiṃ tṛṇaṃ kiṃ ca kānanam
% v -| - v v - -| -| % A pathyā
% v - - - v -| v - % B correct
% - - - - v| - - -| % C pathyā
% -| v -| -| v| - v - % D correct
tato yāvad gatir me 'sti na kācit tannivāraṇe /
tāvatsvalpāśanakṣāmo māndyavyājamaśiśriyam
% v -| - -| v -| -| v| % A pathyā
% v| - -| - v - v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
tādṛśaś ca gato 'bhūvaṃ rājñas tasyāham antikam /
svavyāpāropasevārthaṃ niḥśvasankṛśapāṇḍuraḥ
% - v -| v| v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% - v - v v - v - % D correct
tatra mandamivālokya sābhiprāyaḥ sa māṃ nṛpaḥ /
papraccha re kimīdṛktvaṃ saṃjātaḥ kathyatāmiti
% - v| - v v - - v| % A pathyā
% - - - -| v| -| v - % B correct
% - - v| -| v - - -| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
nirbandhapṛṣṭas taṃ cāhaṃ vijane yācitābhayaḥ /
pratyavocaṃ nṛpaṃ deva bhāryāsti mama ḍākinī
% - - v - -| -| - -| % A ma-vipulā
% v v -| - v - v - % B correct
% - v - -| v -| - v| % C pathyā
% - - v| v v| - v - % D correct
sā ca suptasya me 'ntrāṇi gudenākṛṣya cūṣati /
tathaiva cāntaḥ kṣipati tenāhaṃ kṣāmatāṃ gataḥ
% -| v| - - v| -| - v| % A pathyā
% v - - - v| - v - % B correct
% v - v| - -| v v v| % C bha-vipulā
% - - -| - v -| v - % D correct
poṣaṇāya ca me nityaṃ bṛṃhaṇaṃ bhojanaṃ kutaḥ /
ity uktaḥ sa mayā rājā jātāśaṅko vyacintayat
% - v - v| v| -| - -| % A pathyā
% - v -| - v -| v - % B correct
% -| - -| v| v -| - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
kiṃ satyaṃ ḍākinī sā syāttenāhaṃ kiṃ hṛtastathā /
kiṃsvidāharapuṣṭasya cūṣedantraṃ mamāpi sā
% -| - -| - v -| -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| -| v - v - % B correct
% - v - v v - - v| % C pathyā
% - - - -| v - v| - % D correct
tadadya tām ahaṃ yuktyā jijñāsiṣye svayaṃ niśi /
iti saṃcintya rājā me so 'trāhāramadāpayat
% v - v| -| v -| - -| % A pathyā
% - - - -| v -| v - % B correct
% v v| - - v| - -| -| % C pathyā
% -| - - v v - v - % D correct
tato gatvā gṛhaṃ tasyā bhāryāyāḥ saṃnidhāvaham /
aśrūṇyamuñca pṛṣṭaś ca tayā tām evam abravam
% v -| - -| v -| - -| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% - - v - v| - -| v| % C pathyā
% v -| -| - v| - v - % D correct
priye na vācyaṃ kasyāpi tvayā śṛṇu vadāmi te /
asya rājño gude jātā dantā vajrāśrisaṃnibhāḥ
% v -| v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% v -| v v| v - v| - % B correct
% - v| - -| v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
tac ca bhagno 'dya jātyo 'pi kṣuro me karma kurvataḥ /
evaṃ cātra mamedānīṃ kṣurastruṭyetpade pade
% -| v| - -| v| - -| -| % A pathyā
% v -| -| - v| - v - % B correct
% - -| - v| v - - -| % C pathyā
% v - - - v -| v - % D correct
tannavaṃ navamāneṣye kuto nityam ahaṃ kṣuram /
ato rodimi naṣṭā hi jīvikeyaṃ gṛhe mama
% - v -| v v - - -| % A pathyā
% v -| - v| v -| v - % B correct
% v -| - v v| - -| v| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
ity uktā sā mayā bhāryā matimādhādupaiṣyataḥ /
rātrau rājño 'sya suptasya gudadantādbhutekṣaṇe
% -| - -| -| v -| - -| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% - -| - -| v| - - v| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
ā saṃsārādadṛṣṭaṃ tadasatyaṃ na tvabodhi sā /
vidadhā api vañcyante viṭavarṇanayā striyaḥ
% -| - - - v - -| v % A pathyā, pādas compounded?
% v - -| -| v - v| - % B correct
% v v -| v v| - - -| % C pathyā
% v v - v v -| v - % D correct
athaitya tāṃ ni śi svairaṃ madbhāryāmupabhujya saḥ /
rājā śramādivālīkaṃ suptavānmadvacaḥ smaran
% v - v| -| v| -| - -| % A pathyā
% - - - v v - v| - % B correct
% - -| v - v - - -| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
madbhāryāpyatha taṃ suptaṃ matvā tasya śanaiḥ śanaiḥ /
hastaṃ prasārayām āsa gude dantopalabdhaye
% - - - v v| -| - -| % A pathyā
% - -| - v| v -| v - % B correct
% - -| v - v -| - v| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
gudaprāpte ca tatpāṇāvutthāya sahasaiva saḥ /
ḍākinī ḍākinīty uktvā trasto rājā tato yayau
% v - - -| v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - v| v v - v| - % B correct
% - v -| - v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v -| v - % D correct
tataḥ prabhṛti sā tena bhītyā tyaktā nṛpeṇa me /
bhāryā gṛhītasaṃtoṣā madekāyattatāṃ gatā
% v -| v v v| -| - v| % A pathyā
% - -| - -| v - v| - % B correct
% - -| v - v - - -| % C pathyā
% v - - - v -| v - % D correct
ekaṃ pūrvaṃ nṛpādbuddhyā gṛhiṇī mocitā mayā /
iti tāṃ tāpasīmuktvā nāpitaḥ so 'bravītpunaḥ
% - -| - -| v - - -| % A pathyā
% v v -| - v -| v - % B correct
% v v| -| - v - - -| % C pathyā
% - v -| -| v - v - % D correct
tadetatprajñayā kāramārye yuṣmanmanīṣitam /
yathā ca kriyate mātastadidaṃ vacmi te śṛṇu
% v - - - v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % B correct
% v -| -| v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v -| - v| -| v - % D correct
ko 'py antaḥpuravṛddho 'tra svīkāryo yo bravītyamum /
jāyā te kadalīgarbhā ḍākinīti nṛpaṃ rahaḥ
% -||- - v v - -| -| % A pathyā
% - - -| -| v - v - % B correct
% - -| -| v v - - -| % C pathyā
% - v - v| v -| v - % D correct
āraṇyakāyā nahyasyāḥ kaścitparijanaḥ svakaḥ /
sarvaḥ paro bhedasaho lobhātkurvīta kiṃ na yat
% - - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - - v v v -| v - % B correct
% - -| v -| - v v -| % C bha-vipulā
% - - - - v| -| v| - % D correct
tato 'smin rājñi sāśaṅke śravaṇān niśi yatnataḥ /
hastapādādi kadalīgarbhādhāmni nidhīyate
% v -| -| - v| - - -| % A pathyā
% v v -| v v| - v - % B correct
% - v - - v| v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - - - v| v - v - % D correct
tatprabhāte viloky aiva rājā satyamavetya tat /
vṛddhoktaṃ kadalīgarbhāṃ bhītastāṃ tyakṣyati svayam
% - v - -| v -| - v| % A pathyā
% - -| - v v - v| - % B correct
% - - -| v v - - -| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
evaṃ sapatnīvirahāddevī sukhamavāpnuyāt /
tvāṃ ca sā bahu manyeta lābhaḥ kaścidbhavec ca naḥ
% - -| v - - v v - % A bha-vipulā, pādas compounded?
% - -| v v v - v - % B correct
% -| v| -| v v| - - v| % C pathyā
% - -| - - v -| v| - % D correct
ity uktā tāpasī tena nāpitena tatheti sā /
gatvā rājño mahādevyai yathāvastu nyavedayat
% -| - -| - v -| - v| % A pathyā
% - v - v| v - v| - % B correct
% - -| - -| v - - -| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
devī ca tattathā cakre sā tadyuktyā nṛpo 'pi tām /
pratyakṣaṃ vīkṣya kadalīgarbhāṃ duṣṭeti tāṃ jahau
% - -| v| - v -| - -| % A pathyā
% -| - - -| v -| v| - % B correct
% - - -| - v| v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - -| - - v| -| v - % D correct
tuṣṭayā ca tato devyā tayā guptamadāyi yat /
pravrājikā tadbubhuje sā yatheṣṭaṃ sanāpita
% - v -| v| v -| - -| % A pathyā
% v -| - v v - v| - % B correct
% - - v -| - v v -| % C bha-vipulā
% -| v - -| v - v - % D correct
tyaktā ca kadalīgarbhā sā tena dṛḍhavarmaṇā /
rājñābhiśāpasaṃtaptā niryayau rājamandirāt
% - -| v| v v - - -| % A pathyā
% -| - v| v v - v - % B correct
% - - v - v - - -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
yenājagāma tenaiva prayayau piturāśramam /
pūrvoptajātasiddhārthasābhijñānena sā pathā
% - - v - v| - - -| % A pathyā
% v v -| v v - v - % B correct
% - - v - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v| -| v - % D correct
tatra tām āgatāṃ dṛṣṭvā so 'kasmāttatpitā muniḥ /
tasyā duścaritāśaṅkī tasthau maṅkaṇakaḥ kṣaṇam
% - v| -| - v -| - -| % A pathyā
% -| - - - v -| v - % B correct
% - -| - v v - - -| % C pathyā
% - -| - v v -| v - % D correct
praṇidānāc ca taṃ kṛtsnaṃ tadvṛttāntamavetya saḥ /
āśvāsya ca svayaṃ snehāttāmādāya yayau tataḥ
% v v - -| v| -| - -| % A pathyā
% - - - v v - v| - % B correct
% - - v| -| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v| v -| v - % D correct
etya tasmai yadācakyau svayaṃ prahvāya bhūbhṛte /
devyā sapatnīdoṣeṇa kṛtaṃ kapaṭanāṭakam
% - v| - -| v - - -| % A pathyā
% v -| - - v| - v - % B correct
% - -| v - - - - v| % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% v -| v v v - v - % D correct
tatkālaṃ svayamabhyetya rājñe tasmai sa nāpitaḥ /
yathāvṛttaṃ tadācaṣṭa punar evamuvāca ca
% - - -| v v - - v| % A pathyā
% - -| - -| v| - v - % B correct
% v - - -| v - - v| % C pathyā
% v v| - v v - v| - % D correct
itthaṃ viśleṣya kadalīgarbhā rājñī mayā prabho /
abhicāravaśādyuktyā devīṃ saṃtoṣya rakṣitā
% - -| - - v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - -| - -| v -| v - % B correct
% v v - v v - - -| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
tac chrutvā niścayaṃ dṛṣṭvā munīndravacanasya saḥ /
jagrāha kadalīgarbhāṃ saṃjātapratyayo nṛpaḥ
% -| - -| - v -| - -| % A pathyā
% v - v v v - v| - % B correct
% - - v| v v - - -| % C pathyā
% - - - - v -| v - % D correct
anuvrajya muniṃ taṃ ca saṃvibheje sa nāpitam /
bhakto mamāyamityarthairdhūrtairbhojyā bateśvarāḥ
% v - - v| v -| -| v| % A pathyā
% - v - -| v| - v - % B correct
% - -| v - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v - v - % D correct
tatas tayā samaṃ tasthau kadalīgarbhay aiva saḥ /
rājā svadevīvimukho dṛḍhavarma sunirvṛtaḥ
% v -| v -| v -| - -| % A pathyā
% v v - - v| - v| - % B correct
% - -| v - - v v -| % C bha-vipulā
% v v - v| v - v - % D correct
evaṃvidhānvidadhate subahūnsapatnyo doṣānmṛṣāpyanavamāṅgi kaliṅgasene /
tvaṃ kanyakā ca cirabhāvivivāhalagnā vāñchantyacintyagatayaś ca surā api tvām
% - - v - v v v -| v v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v - v v v - v| v - v - - % Vasantatilaka (14)
% -| - v -| v| v v - v v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v - v v v -| v| v -| v -| - % Vasantatilaka (14)
tatsarvataḥ sāṃpratam ātmanā tvam
ātmānam ekaṃ jagadekaratnam /
vatseśvaraikārpitam atra rakṣer
vairaṃ tavāyaṃ hi nijaḥ prakarṣaḥ
% - - v -| - v v| - v -| v % Indravajrā (11)
% - - v| - -| v v - v - - % Indravajrā (11)
% - - v - - v v| - v| - - % Indravajrā (11)
% - -| v - -| v| v -| v - - % Indravajrā (11)
ahaṃ hi neṣyāmi sakhi tvadantikaṃ
sthitādhunā tvaṃ patimandire yataḥ /
sakhīpateḥ sadma na yānti satstriyaḥ
sugātri bhartādya nivāritāsmi ca
% v -| v| - - v| v -| v - v - % Vaṃśastha (12)
% v - v -| -| v v - v -| v - % Vaṃśastha (12)
% v - v -| - v| v| - v| - v - % Vaṃśastha (12)
% v - v| - - v| v - v - v| - % Vaṃśastha (12)
na ca guptam ihāgamaḥ kṣamo me
tvadatisnehavaśāt sa divyadṛṣṭiḥ /
tadavaiti hi matpatiḥ kathaṃcit
tamanujñāpya kilāgatāhamadya
% v| v| - v| v - v -| v -| - %
% v v - - v v -| v| - v - - % ardhasama: Mālabhāriṇī (11, 12)
% v v - v| v| - v -| v - - %
% v v - - v| v - v - v - - % ardhasama: Mālabhāriṇī (11, 12)
iha nāstyadhunā hi māmakīnaṃ
sakhi kāryaṃ tava yāmi tadgṛhāya /
yadi māmanumaṃsyate ca bhartā
tadihaiṣyāmi punarvilaṅghya lajjām
% v v| - v v -| v| - v - - %
% v v| - -| v v| - v| - v - - % ardhasama: Mālabhāriṇī (11, 12)
% v v| - v v - v -| v| - - %
% v v - - v| v - v - v| - - % ardhasama: Mālabhāriṇī (11, 12)
itthaṃ sabāṣpamabhidhāya kaliṅgasenāṃ tām aśrudhautavadanāṃ manujendraputrīm /
āśvāsya cāhni vigalatyasurendraputrī somaprabhā svabhavanaṃ nabhasā jagāma
Original text: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0