Kathāsaritsāgara · Chapter 5.1
% v -| v v v - v - v v v - v - - v - % Pṛthvī (8+9): caesura in compound or incorrect?
% v -| v v| v - v -| v v v - v -| - v - % Pṛthvī (8+9)
% v - v| v v - v| -| v v v - v - - v - % Pṛthvī (8+9)
% v -| v v v| - v -| v v| v - v - - v| - % Pṛthvī (8+9)
prathamas taraṅgaḥ /
madaghūrṇitavakrotthaiḥ sindūraiś churayan mahīm /
herambaḥ pātu vo vighnān svatejobhir dahann iva
% v v - v v - - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% - - -| - v| -| - -| % C pathyā
% v - - -| v -| v - % D correct
evaṃ sa devīsahitas tasthau vatseśvaras tadā /
naravāhanadattaṃ tam ekaputraṃ vivardhayan
% - -| v| - - v v -| % A bha-vipulā
% - -| - - v -| v - % B correct
% v v - v v - -| v| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
tadrakṣākātaraṃ taṃ ca dṛṣṭvā rājānam ekadā /
yaugandharāyaṇo mantrī vijanasthitam abravīt
% - - - - v -| -| v| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - - v - v -| - -| % C pathyā
% v v - v v| - v - % D correct
rājan na rājaputrasya kṛte cintādhunā tvayā /
naravāhanadattasya vidhātavyā kadācana
% - -| v| - v - - v| % A pathyā
% v -| - - v -| v - % B correct
% v v - v v - - v| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
asau bhagavatā bhāvī bhargeṇa hi bhavadgṛhe /
sarvavidyādharādhīśacakravartī vinirmitaḥ
% v -| v v v -| - -| % A pathyā
% - - v| v| v - v - % B correct
% - v - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % D correct
vidyāprabhāvād etac ca buddhvā vidyādharādhipāḥ /
gatāḥ pāpecchavaḥ kṣobhaṃ hṛdayair asahiṣṇavaḥ
% - - v - -| - -| v| % A ma-vipulā
% - -| - - v - v - % B correct
% v -| - - v -| - -| % C pathyā
% v v -| v v - v - % D correct
tad viditvā ca devena rakṣārthaṃ śaśimaulinā /
etasya stambhako nāma gaṇeśaḥ sthāpito nijaḥ
% -| v - -| v| - - v| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% - - -| - v -| - v| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
sa ca tiṣṭhaty alakṣyaḥ san rakṣann etaṃ sutaṃ tava /
etac ca kṣipram abhyetya nārado me nyavedayat
% v| v| - -| v - -| -| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% - -| -| - v| - - v| % C pathyā
% - v -| -| v - v - % D correct
iti tasmin vadaty eva mantriṇi vyomamadhyataḥ /
kirīṭī kuṇḍalī divyaḥ khaḍgī cāvātarat pumān
% v v| - -| v -| - v| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% v - -| - v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
praṇataṃ kalpitātithyaṃ kṣaṇād vatseśvaro 'tha tam /
kas tvaṃ kim iha te kāryam ity apṛcchat sakautukam
% v v -| - v - - -| % A pathyā
% v -| - - v -| v| - % B correct
% -| -| v| v v| -| - v| % C pathyā
% -| v - -| v - v - % D correct
so 'py avādīd ahaṃ martyo bhūtvā vidyādharādhipaḥ /
saṃpannaḥ śaktivegākhyaḥ prabhūtāś ca mamārayaḥ
% -||v - -| v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - - -| - v - - -| % C pathyā
% v - -| v| v - v - % D correct
so 'haṃ prabhāvād vijñāya bhāvy asmaccakravartinam /
bhavatas tanayaṃ draṣṭum āgato 'smy avanīpate
% -| -| v - -| - - v| % A ma-vipulā
% -| - - - v - v - % B correct
% v v -| v v -| - v| % C pathyā
% - v -||v v - v - % D correct
ity uktavantaṃ taṃ dṛṣṭabhaviṣyaccakravartinam /
prītaṃ vatseśvaro hṛṣṭaḥ punaḥ papraccha vismayāt
% -| - v - -| -| - v % A ma-vipulā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % B correct
% - -| - - v -| - -| % C pathyā
% v -| - - v| - v - % D correct
vidyādharatvaṃ prāpyeta kathaṃ kīdṛgvidhaṃ ca tat /
tvayā ca tat kathaṃ prāptam etat kathaya naḥ sakhe
% - - v - -| - - v| % A ma-vipulā
% v -| - - v -| v| - % B correct
% v -| v| -| v -| - v| % C pathyā
% - -| v v v| -| v - % D correct
tac chrutvā vacanaṃ rājñaḥ sa tadā vinayānataḥ /
vidyādharaḥ śaktivegas tam evaṃ pratyavocata
% -| - -| v v -| - -| % A pathyā
% v| v -| v v - v - % B correct
% - - v -| - v - -| % C ra-vipulā
% v| - -| - v - v - % D correct
rājann ihaiva pūrve vā janmany ārādhya śaṃkaram /
vidyādharapadaṃ dhīrā labhante tadanugrahāt
% - -| v - v| - -| -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - - v v v -| - -| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
tac cānekavidhaṃ vidyākhaḍgamālādisādhanam /
mayā ca tad yathā prāptaṃ kathayāmi tathā śṛṇu
% -| - - v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % B correct
% v -| v| -| v -| - -| % C pathyā
% v v - v| v -| v - % D correct
evam uktvā svasaṃbaddhāṃ śaktivegaḥ sa saṃnidhau /
devyā vāsavadattāyāḥ kathām ākhyātavān imām
% - v| - -| v - - -| % A pathyā
% - v - -| v| - v - % B correct
% - -| - v v - - -| % C pathyā
% v -| - - v -| v - % D correct
abhavad vardhamānākhye pure bhūtalabhūṣaṇe /
nāmnā paropakārīti purā rājā paraṃtapaḥ
% v v -| - v - - -| % A pathyā
% v -| - v v - v - % B correct
% - -| v - v - - v| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
tasyonnatimataś cābhūn mahiṣī kanakaprabhā /
vidyuddhārādharasyeva sā tu nirmuktacāpalā
% - - v v v -| - -| % A pathyā
% v v -| v v - v - % B correct
% - - - - v - - v| % C pathyā
% -| v| - - v - v - % D correct
tasyāṃ tasya ca kālena devyām ajani kanyakā /
rūpadarpopaśāntyai yā lakṣmyā dhātreva nirmitā
% - -| - v| v| - - v| % A pathyā
% - -| v v v| - v - % B correct
% - v - - v - -| -| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
avardhata śanaiḥ sā ca lokalocanacandrikā /
pitrā kanakarekheti mātṛnāmnā kṛtātmajā
% v - v v| v -| -| v| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% - -| v v v - - v| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
ekadā yauvanasthāyāṃ tasyāṃ rājā sa tatpitā /
vijanopasthitāṃ devīṃ jagāda kanakaprabhām
% - v -| - v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v| - v - % B correct
% v v - - v -| - -| % C pathyā
% v - v| v v - v - % D correct
vardhamānā sahaivaitatsamānodvāhacintayā /
eṣā kanakarekhā me hṛdayaṃ devi bādhate
% - v - -| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % B correct
% - -| v v v - -| -| % C pathyā
% v v -| - v| - v - % D correct
sthānaprāptivihīnā hi gītivat kulakanyakā /
udvejinī parasyāpi śrūyamāṇaiva karṇayoḥ
% - - - v v - -| v| % A pathyā
% - v -| v v - v - % B correct
% - - v -| v - - -| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
vidyeva kanyakā mohād apātre pratipāditā /
yaśase na na dharmāya jāyetānuśayāya tu
% - - v| - v -| - -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% v v -| v| v| - - v| % C pathyā
% - - - v v - v| - % D correct
tat kasmai dīyate hy eṣā mayā nṛpataye sutā /
ko 'syāḥ samaḥ syād iti me devi cintā garīyasī
% -| - -| - v -||- -| % A pathyā
% v -| v v v -| v - % B correct
% -| -| v -| -| v v| -| % C bha-vipulā
% - v| - -| v - v - % D correct
tac chrutvā sā vihasyaivaṃ babhāṣe kanakaprabhā /
tvam evam āttha kanyā tu necchaty udvāham eva sā
% -| - -| -| v - - -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% v| - v| - v| - -| v| % C pathyā
% - -| - - v| - v| - % D correct
adyaiva narmaṇā sā hi kṛtakṛtrimaputrakā /
vatse kadā vivāhaṃ te drakṣyāmīty uditā mayā
% - - v| - v -| -| v| % A pathyā
% v v - v v - v - % B correct
% - -| v -| v - -| -| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
sā tac chrutvaiva sākṣepam evaṃ māṃ pratyavocata /
mā maivam amba dātavyā naiva kasmaicid apy aham
% -| -| - - v| - - v| % A pathyā
% - -| -| - v - v - % B correct
% -| - v| - v| - - -| % C pathyā
% - v| - - v| -| v - % D correct
madviyogo na cādiṣṭaḥ kanyaivāsmi suśobhanā /
anyathā māṃ mṛtāṃ viddhi kiṃcid asty atra kāraṇam
% - v - -| v| - - -| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% - v -| -| v -| - v| % C pathyā
% - v| -| - v| - v - % D correct
evaṃ tayoktā tvatpārśvaṃ rājan vignāham āgatā /
tanniṣiddhavivāhāyāḥ kā varasya vicāraṇā
% - -| v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - v - v v - - -| % C pathyā
% -| v - v| v - v - % D correct
iti rājñīmukhāc chrutvā samudbhrāntaḥ sa bhūpatiḥ /
kanyakāntaḥpuraṃ gatvā tām avādīt tadā sutām
% v v| - - v -| - -| % A pathyā
% v - - -| v| - v - % B correct
% - v - - v -| - -| % C pathyā
% -| v - -| v -| v - % D correct
prārthayante 'pi tapasā yaṃ surāsurakanyakāḥ /
bhartṛlābhaḥ kathaṃ vatse sa niṣiddhaḥ kila tvayā
% - v - -| v| v v -| % A na-vipulā
% -| v - v v - v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% v| v - -| v -| v - % D correct
etat pitur vacaḥ śrutvā bhūtalanyastalocanā /
tadā kanakarekhā sā nijagāda nṛpātmajā
% - -| v -| v -| - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% v -| v v v - -| -| % C pathyā
% v v - v| v - v - % D correct
tāta naivepsitas tāvad vivāho mama sāṃpratam /
tat tātasyāpi kiṃ tena kāryaṃ kaś cātra vo grahaḥ
% - v| - - v -| - -| % A pathyā
% v - -| v v| - v - % B correct
% -| - - - v| -| - v| % C pathyā
% - -| -| - v| -| v - % D correct
ity uktaḥ sa tayā rājā duhitrā dhīmatāṃ varaḥ /
paropakārī sa punar evam etām abhāṣata
% -| - -| v| v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v -| v - % B correct
% v - v - -| v| v v| % C bha-vipulā
% - v| - -| v - v - % D correct
kanyādānād ṛte putri kiṃ syāt kilbiṣaśāntaye /
na ca bandhuparādhīnā kanyā svātantryam arhati
% - - - -| v -| - v| % A pathyā
% -| -| - v v - v - % B correct
% v| v| - v v - - -| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
jātaiva hi parasyārthe kanyakā nāma rakṣyate /
bālyād ṛte vinā bhartuḥ kīdṛk tasyāḥ pitur gṛham
% - - v| v| v - - -| % A pathyā
% - v -| - v| - v - % B correct
% - -| v -| v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v -| v - % D correct
ṛtumatyāṃ hi kanyāyāṃ bāndhavā yānty adhogatim /
vṛṣalī sā varaś cāsyā vṛṣalīpatir ucyate
% v v - -| v| - - -| % A pathyā
% - v -| -| v - v - % B correct
% v v -| -| v -| - -| % C pathyā
% v v - v v| - v - % D correct
iti tenoditā pitrā rājaputrī manogatām /
vācaṃ kanakarekhā sā tatkṣaṇaṃ samudairayat
% v v| - - v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - -| v v v - -| -| % C pathyā
% - v -| v v - v - % D correct
yady evaṃ tāta tad yena vipreṇa kṣatriyeṇa vā /
dṛṣṭā kanakapuryākhyā nagarī kṛtinā kila
% -| - -| - v| -| - v| % A pathyā
% - - -| - v - v| - % B correct
% - -| v v v - - -| % C pathyā
% v v -| v v -| v - % D correct
tasmai tvayāhaṃ dātavyā sa me bhartā bhaviṣyati /
nānyathā tāta mithyaiva kartavyā me kadarthanā
% - -| v - -| - - -| % A ma-vipulā
% v| -| - -| v - v - % B correct
% - v -| - v| - - v| % C pathyā
% - - -| -| v - v - % D correct
evaṃ tayokte sutayā sa rājā samacintayat /
diṣṭyodvāhasya tat tāvat prasaṅgo 'ṅgīkṛto 'nayā
% - -| v - -| v v -| % A bha-vipulā
% v| - -| v v - v - % B correct
% - - - - v| -| - -| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
nūnaṃ ca kāraṇotpannā devīyaṃ kāpi madgṛhe /
iyat kathaṃ vijānāti bālā bhūtvānyathā hy asau
% - -| v| - v - - -| % A pathyā
% - - -| - v| - v - % B correct
% v -| v -| v - - v| % C pathyā
% - -| - - v -||v - % D correct
iti saṃcintya tatkālaṃ tathety uktvā ca tāṃ sutām /
utthāya dinakartavyaṃ sa cakāra mahīpatiḥ
% v v| - - v| - - -| % A pathyā
% v -| - -| v| -| v - % B correct
% - - v| v v - - -| % C pathyā
% v| v - v| v - v - % D correct
anyedyur āsthānagato jagāda sa ca pārśvagān /
dṛṣṭā kanakapuryākhyā purī yuṣmāsu kenacit
% - - v| - - v v -| % A bha-vipulā
% v - v| v| v| - v - % B correct
% - -| v v v - - -| % C pathyā
% v -| - - v| - v - % D correct
yena dṛṣṭā ca sā tasmai viprāya kṣatriyāya vā /
mayā kanakarekhā ca yauvarājyaṃ ca dīyate
% - v| - -| v| -| - -| % A pathyā
% - - -| - v - v| - % B correct
% v -| v v v - -| v| % C pathyā
% - v - -| v| - v - % D correct
śrutāpi naiva sāsmābhir darśane deva kā kathā /
iti te cāvadan sarve anyonyānanadarśinaḥ
% v - v| - v| - - -| % A pathyā
% - v -| - v| -| v - % B correct
% v v| -| - v -| - -| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
tato rājā pratīhāram ānīyādiśati sma saḥ /
gaccha bhramaya kṛtsne 'tra pure paṭahaghoṣaṇām
% v -| - -| v - - v| % A pathyā
% - - - v v -| v| - % B correct
% - -| v v v| - -| v| % C pathyā
% v -| v v v - v - % D correct
jānīhi yadi kenāpi dṛṣṭā sā nagarī na vā /
ity ādiṣṭaḥ pratīhāraḥ sa tatheti viniryayau
% - - v| v v| - - v| % A pathyā
% - -| -| v v -| v| - % B correct
% -| - - -| v - - -| % C pathyā
% v| v - v| v - v - % D correct
nirgatya ca samādiśya tatkṣaṇaṃ rājapūruṣān /
bhrāmayām āsa paṭahaṃ kṛtaśravaṇakautukam
% - - v| v| v - - v| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - v -| - v| v v -| % C na-vipulā
% v - v v v - v - % D correct
vipraḥ kṣatrayuvā vā kanakapurīṃ yo 'tra dṛṣṭavān nagarīm /
vadatu sa tasmai rājā dadāti tanayāṃ ca yauvarajyaṃ ca
% - -| - v v -| -| v v v v -| -| v| - v -| v v - %
% v v v| v| - -| - -| v - v| v v -| v| - v - -| - % Gīti (30+30 morae)
iti cetas tatas tatra nagare dattavismayam /
tad aghoṣyata sarvatra paṭahānantaraṃ vacaḥ
% v v| - -| v -| - v| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% v| v - v v| - - v| % C pathyā
% v v - - v -| v - % D correct
keyaṃ pure 'smin kanakapurīnāmādya ghoṣyate /
yā vṛddhair api nāsmābhir dṛṣṭā jātu na ca śrutā
% - -| v -| -| v v v % A bha-vipulā, pādas compounded?
% v - - - v| - v - % B correct
% -| - -| v v| - - -| % C pathyā
% - -| - v| v| -| v - % D correct
ity evaṃ cāvadan paurāḥ śrutvā tāṃ tatra ghoṣaṇām /
na punaḥ kaścid eko 'pi mayā dṛṣṭety abhāṣata
% -| - -| - v -| - -| % A pathyā
% - -| -| - v| - v - % B correct
% v| v -| - v| - -| v| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
tāvac ca tannivāsy ekaḥ śaktideva iti dvijaḥ /
baladevatanūjas tām aśṛṇot tatra ghoṣaṇām
% - -| v| - v -| - -| % A pathyā
% - v - v| v -| v - % B correct
% v v - v v - -| -| % C pathyā
% v v -| - v| - v - % D correct
sa yuvā vyasanī sadyo dyūtena vidhanīkṛtaḥ /
acintayad rājasutāpradānākarṇanonmanāḥ
% v| v -| v v -| - -| % A pathyā
% - - v| v v - v - % B correct
% v - v -| - v v - % C bha-vipulā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % D correct
dyūtahāritaniḥśeṣavittasya mama nādhunā /
praveśo 'sti pitur gehe nāpi paṇyāṅganāgṛhe
% - v - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - v| v v| - v - % B correct
% v - -| v| v -| - -| % C pathyā
% - v| - - v - v - % D correct
tasmād agatikas tāvad varaṃ mithyā bravīmy aham /
mayā sā nagarī dṛṣṭety evaṃ paṭahaghoṣakān
% - -| v v v -| - -| % A pathyā
% v -| - -| v -| v - % B correct
% v -| -| v v -| - -| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
ko māṃ pratyety avijñānaṃ kena dṛṣṭā kadā hi sā /
syād evaṃ ca kadācin me rājaputryā samāgamaḥ
% -| -| - -| v - - -| % A pathyā
% - v| - -| v -| v| - % B correct
% -| - -| v| v - -| -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
iti saṃcintya gatvā tān sa rājapuruṣāṃs tadā /
śaktidevo mayā dṛṣṭā sā purīty avadan mṛṣā
% v v| - - v| - -| -| % A pathyā
% v| - v v v -| v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% -| v -| v v -| v - % D correct
diṣṭyā tarhi pratīhārapārśvam ehīti tatkṣaṇam /
uktavadbhiś ca taiḥ sākaṃ sa pratīhāram abhyagāt
% - -| - -| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v| - - v| - v - % B correct
% - v - -| v| -| - -| % C pathyā
% -| v - - v| - v - % D correct
[īti em. for īhi]
tasmai tathaiva cāśaṃsat tatpurīdarśanaṃ mṛṣā /
tenāpi satkṛtya tato rājāntikam anīyata
% - -| v - v| - - -| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% - - v| - - v| v -| % C bha-vipulā
% - - v v| v - v - % D correct
rājāgre 'py avikalpaḥ saṃs tathaiva ca tad abravīt /
dyūtatāntasya kiṃ nāma kitavasya hi duṣkaram
% - - -||v v - -| -| % A pathyā
% v - v| v| v| - v - % B correct
% - v - - v| -| - v| % C pathyā
% v v - v| v| - v - % D correct
rājāpi niścayaṃ jñātuṃ brāhmaṇaṃ taṃ visṛṣṭavān /
tasyāḥ kanakarekhāyā duhitur nikaṭaṃ tadā
% - - v| - v -| - -| % A pathyā
% - v -| -| v - v - % B correct
% - -| v v v - - -| % C pathyā
% v v -| v v -| v - % D correct
tayā ca sa pratīhāramukhāj jñātvāntikāgataḥ /
kaccit tvayā sā kanakapurī dṛṣṭety apṛcchyata
% v -| v| -| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v - v - % B correct
% - -| v -| -| v v v % C bha-vipulā, pādas compounded?
% v -| - -| v - v - % D correct
bāḍhaṃ mayā sā nagarī dṛṣṭā vidyārthinā satā /
bhramatā bhuvam ity evaṃ so 'pi tāṃ pratyabhāṣata
% - -| v -| -| v v -| % A bha-vipulā
% - -| - - v -| v - % B correct
% v v -| v v| -| - -| % C pathyā
% -| v| -| - v - v - % D correct
kena mārgeṇa tatra tvaṃ gatavān kīdṛśī ca sā /
iti bhūyas tayā pṛṣṭaḥ sa vipro 'py evam abravīt
% - v| - - v| - -| -| % A pathyā
% v v -| - v -| v| - % B correct
% v v| - -| v -| - -| % C pathyā
% v| - -||- v| - v - % D correct
ito harapuraṃ nāma nagaraṃ gatavān aham /
tato 'pi prāptavān asmi purīṃ vārāṇasīṃ kramāt
% v -| v v v -| - v| % A pathyā
% v v -| v v -| v - % B correct
% v -| -| - v -| - v| % C pathyā
% v -| - - v -| v - % D correct
vārāṇasyāś ca divasair nagaraṃ pauṇḍravardhanam /
tasmāt kanakapuryākhyāṃ nagarīṃ tāṃ gato 'bhavam
% - - - -| v| v v -| % A na-vipulā
% v v -| - v - v - % B correct
% - -| v v v - - -| % C pathyā
% v v -| -| v -| v - % D correct
dṛṣṭā mayā ca sā bhogabhūmiḥ sukṛtakarmaṇām /
animeṣekṣaṇāsvādyaśobhā śakrapurī yathā
% - -| v -| v| -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v - v - % B correct
% v v - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v -| v - % D correct
tatrādhigatavidyaś ca kālenāham ihāgamam /
iti tenāsmi gatavān pathā sāpi purīdṛśī
% - - v v v - -| v| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% v v| - - v| v v -| % C na-vipulā
% v -| - v| v - v - % D correct
evaṃ viracitoktau ca dhūrte tasmin dvijanmani /
śaktideve sahāsaṃ sā vyājahāra nṛpātmajā
% - -| v v v - -| v| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - v - -| v - -| -| % C pathyā
% - v - v| v - v - % D correct
aho satyaṃ mahābrahman dṛṣṭā sā nagarī tvayā /
brūhi brūhi punas tāvat kenāsi gatavān pathā
% v -| - -| v - - -| % A pathyā
% - -| -| v v -| v - % B correct
% - -| - v| v -| - -| % C pathyā
% - - v| v v -| v - % D correct
tac chrutvā sa yadā dhārṣṭyaṃ śaktidevo 'karot punaḥ /
tadā taṃ rājaputrī sā ceṭībhir niravāsayat
% -| - -| v| v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% v -| -| - v - -| -| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
nirvāsite yayau cāsmin pituḥ pārśvaṃ tadaiva sā /
kiṃ satyam āha vipro 'sāv iti pitrāpy apṛcchyata
% - - v -| v -| - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v| - % B correct
% -| - v| - v| - -| -| % C pathyā
% v v| - -| v - v - % D correct
tataś ca sā rājasutā janakaṃ nijagāda tam /
tāta rājāpi bhūtvā tvam avicāryaiva ceṣṭase
% v -| v| -| - v v -| % A bha-vipulā
% v v -| v v - v| - % B correct
% - v| - - v| - -| v| % C pathyā
% v v - - v| - v - % D correct
kiṃ na jānāsi dhūrtā yad vañcayante janān ṛjūn /
sa hi mithyaiva vipro māṃ pratārayitum īhate
% -| v| - - v| - -| -| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% v| v| - - v| - -| -| % C pathyā
% v - v v v| - v - % D correct
na punar nagarī tena dṛṣṭā sālīkavādinā /
dhūrtair anekākārāś ca kriyante bhuvi vañcanāḥ
% v| v -| v v -| - v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - -| v - - - -| -| % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% v - -| v v| - v - % D correct
śivamādhavavṛttāntaṃ tathā hi śṛṇu vacmi te /
ity uktvā rājakanyā sā vyājahāra kathām imām
% v v - v v - - -| % A pathyā
% v -| v| v v| - v| - % B correct
% -| - -| - v - -| -| % C pathyā
% - v - v| v -| v - % D correct
asti ratnapuraṃ nāma yathārthaṃ nagarottamam /
śivamādhavasaṃjñau ca dhūrtau tatra babhūvatuḥ
% - v| - v v -| - v| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% v v - v v - -| v| % C pathyā
% - -| - v| v - v - % D correct
parivārīkṛtānekadhūrtau tau cakratuś ciram /
māyāprayoganiḥśeṣamuṣitāḍhyajanaṃ puram
% v v - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| -| - v -| v - % B correct
% - - v - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - v v -| v - % D correct
ekadā dvau ca tāv evaṃ mantraṃ vidadhatur mithaḥ /
idaṃ nagaram āvābhyāṃ kṛtsnaṃ tāvad viluṇṭhitam
% - v -| -| v| -| - -| % A pathyā
% - -| v v v -| v - % B correct
% v -| v v v| - - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
ataḥ saṃprati gacchāmo vastum ujjayinīṃ purīm /
tatra tu śrūyate rājñaḥ purodhāḥ sumahādhanaḥ
% v -| - v v| - - -| % A pathyā
% - v| - v v -| v - % B correct
% - v| -| - v -| - -| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
śaṃkarasvāmināmā ca tasmād yuktyā hṛtair dhanaiḥ /
mālavastrīvilāsānāṃ yāsyāmo 'tra rasajñatām
% - v - - v - -| v| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% - v - - v - - -| % C pathyā
% - - -| v| v - v - % D correct
āskandī dakṣinārdhasya sa tatra bhrukuṭīmukhaḥ /
saptakumbhīnidhāno hi kīnāśo gīyate dvijaiḥ
% - - -| - v - - v| % A pathyā
% v| - -| v v - v - % B correct
% - v - - v - -| v| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
kanyāratnaṃ ca tasyāsti viprasyaikam iti śrutam /
tad apy etatprasaṅgena dhruvaṃ tasmād avāpsyate
% - - - -| v| - - v| % A pathyā
% - - - v| v -| v - % B correct
% v| -| - - v - - -| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
iti niścitya kṛtvā ca mithaḥ kartavyasaṃvidam /
śivamādhavadhūrtau tu purāt prayayatus tataḥ
% v v| - - v| - -| v| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% v v - v v - -| v| % C pathyā
% v -| v v v -| v - % D correct
śanaiś cojjayinīṃ prāpya mādhavaḥ saparicchadaḥ /
rājaputrasya veṣeṇa tasthau grāme kvacid bahiḥ
% v -| - v v -| - v| % A pathyā
% - v -| v v - v - % B correct
% - v - - v| - - v| % C pathyā
% - -| - -| v -| v - % D correct
śivas tv avikalaṃ kṛtvā varṇiveṣaṃ viveśa tām /
nagarīm eka evāgre bahumāyāvicakṣaṇaḥ
% v -||v v v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% v v -| - v| - - -| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
tatrādhyuvāsa siprāyā maṭhikāṃ tīrasīmani /
dṛśyasthāpitamṛddarbhabhikṣābhāṇḍamṛgājinām
% - - v - v| - - -| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% - - - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % D correct
sa ca prabhātakāleṣu ghanayāṅgaṃ mṛdālipat /
avīcikardamālepasūtrapātam ivācaran
% v| -| v - v - - v| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% v - v - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v| v - v - % D correct
sarittoye ca sa ciraṃ nimajjyāsīd avāṅmukhaḥ /
kukarmajām ivābhyasyan bhaviṣyantīm adhogatim
% v - - -| v| v| v -| % A na-vipulā
% v - - -| v - v - % B correct
% v - v -| v - - -| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
snānotthito 'rkābhimukhas tasthāv ūrdhvaṃ ciraṃ ca saḥ /
śūlādhiropaṇaucityam ātmano darśayann iva
% - - v -| - v v -| % A bha-vipulā
% - -| - -| v -| v| - % B correct
% - - v - v - - v| % C pathyā
% - v -| - v -| v - % D correct
tato devāgrato gatvā kuśakūrcakaro japan /
āsta padmāsanāsīnaḥ sadambhacaturānanaḥ
% v -| - - v -| - -| % A pathyā
% v v - v v -| v - % B correct
% - v| - - v - - -| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
antarā hṛdayānīva sādhūnāṃ kaitavena saḥ /
svacchāny āhṛtya puṣpāṇi purāriṃ paryapūjayat
% - v -| v v - - v| % A pathyā
% - - -| - v - v| - % B correct
% - -| - - v| - - v| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
kṛtapūjaś ca bhūyo 'pi mithyā japaparo 'bhavat /
dattāvadhānaḥ kusṛtiṣv iva dhyānaṃ tatāna saḥ
% v v - -| v| - -| v| % A pathyā
% - -| v v v -| v - % B correct
% - - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% v -| - -| v - v| - % D correct
aparāhṇe ca bhikṣārthī kṛṣṇasārājināmbaraḥ /
puri tadvañcanāmāyākaṭākṣa iva so 'bhramat
% v v - -| v| - - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% v v| - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - v| v v| -| v - % D correct
ādāya dvijagehebhyo maunī bhikṣātrayaṃ tataḥ /
sadaṇḍājinakaś cakre triḥ satyam iva khaṇḍaśaḥ
% - - -| v v - - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% v - - v v -| - -| % C pathyā
% -| - v| v v| - v - % D correct
bhāgaṃ dadau ca kākebhyo bhāgam abhyāgatāya ca /
bhāgena dambhabījena kukṣibhastrām apūrayat
% - -| v -| v| - - -| % A pathyā
% - v| - - v - v| - % B correct
% - - v| - v - - v| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
punaḥ sa sarvapāpāni nijāni gaṇayann iva /
japann āvartayām āsa ciraṃ mithyākṣamālikām
% v -| v| - v - - v| % A pathyā
% v - v| v v -| v - % B correct
% v -| - - v -| - v| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
rajanyām advitīyaś ca sa tasthau maṭhikāntare /
api sūkṣmāṇi lokasya marmasthānāni cintayan
% v - -| - v - -| v| % A pathyā
% v| - -| v v - v - % B correct
% v v| - - v| - - v| % C pathyā
% - - - - v| - v - % D correct
[marma- em. for tarka-]
evaṃ pratidinaṃ kurvan kaṣṭaṃ vyājamayaṃ tapaḥ /
sa tatrāvarjayām āsa nagarīvāsināṃ manaḥ
% - -| v v v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% v| - - - v -| - v| % C pathyā
% v v - - v -| v - % D correct
aho tapasvī śānto 'yam iti khyātiś ca sarvataḥ /
udapadyata tatrāsya bhaktinamre 'khile jane
% v -| v - -| - -| v| % A ma-vipulā
% v -| - -| v| - v - % B correct
% v v - v v| - - v| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
tāvac ca sa dvitīyo 'sya sakhā cāramukhena tam /
vijñāya mādhavo 'py etannagarīṃ praviveśa tām
% - -| v| -| v - -| v| % A pathyā
% v -| - v v - v| - % B correct
% - - v| - v -||- - % C pathyā, pādas compounded?
% v v -| v v - v| - % D correct
gṛhītvā vasatiṃ cātra dūre devakulāntare /
sa rājaputracchadmā san snātuṃ siprātaṭaṃ yayau
% v - -| v v -| - v| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v| - v - - - -| -| % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% - -| - - v -| v - % D correct
snātvā sānucaro dṛṣṭvā devāgre japatatparam /
taṃ śivaṃ paramaprahvo nipapātāsya pādayoḥ
% - -| - v v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% -| v -| v v - - -| % C pathyā
% v v - - v| - v - % D correct
jagāda ca janasyāgre nāstīdṛk tāpaso 'paraḥ /
asakṛd dhi mayā dṛṣṭas tīrthāny eṣa bhramann iti
% v - v| v| v - - -| % A pathyā
% - - -| - v -| v - % B correct
% v v -| v| v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v -| v - % D correct
śivas tu taṃ vilokyāpi dambhastambhitakaṃdharaḥ /
tathaivāsīt tataḥ so 'pi mādhavo vasatiṃ yayau
% v -| v| -| v - - v| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% v - - -| v -| -| v| % C pathyā
% - v -| v v -| v - % D correct
rātrau militvā caikatra bhuktvā pītvā ca tāv ubhau /
mantrayām āsatuḥ śeṣaṃ kartavyaṃ yad ataḥ param
% - -| v - -| - - v| % A ma-vipulā
% - -| - -| v| -| v - % B correct
% - v -| - v -| - -| % C pathyā
% - - -| v| v -| v - % D correct
yāme ca paścime svairam āgāt svamaṭhikāṃ śivaḥ /
mādhavo 'pi prabhāte svaṃ dhūrtam ekaṃ samādiśat
% - -| v| - v -| - v| % A pathyā
% - -| v v v -| v - % B correct
% - v -| -| v - -| -| % C pathyā
% - v| - -| v - v - % D correct
etad gṛhītvā gaccha tvaṃ vastrayugmam upāyanam /
śaṃkarasvāminaḥ pārśvam iha rājapurodhasaḥ
% - -| v - -| - -| -| % A ma-vipulā
% - v - v| v - v - % B correct
% - v - - v -| - v| % C pathyā
% v v| - v v - v - % D correct
rājaputraḥ parābhūto mādhavo nāma gotrajaiḥ /
pitryaṃ bahu gṛhītvārtham āgato dakṣiṇāpathāt
% - v - -| v - - -| % A pathyā
% - v -| - v| - v - % B correct
% - -| v v| v - - v| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
samaiḥ katipayair anyai rājaputrair anudrutaḥ /
sa ceha yuṣmadīyasya rājñaḥ sevāṃ kariṣyati
% v -| v v v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% v| - v| - v - - v| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
tena tvaddarśanāyāhaṃ preṣito yaśasāṃ nidhe /
iti tvayā savinayaṃ sa ca vācyaḥ purohitaḥ
% - -| - - v - - -| % A pathyā
% - v -| v v -| v - % B correct
% v -| v -| v v v -| % C na-vipulā
% v| v| - -| v - v - % D correct
evaṃ sa mādhavenoktvā dhūrtaḥ saṃpreṣitas tadā /
jagāmopāyanakaro gṛhaṃ tasya purodhasaḥ
% - -| v| - v - - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% v - - - v v v -| % C na-vipulā
% v -| - v| v - v - % D correct
upetyāvasare dattvā prābhūtaṃ vijane ca tat /
tasmai mādhavasaṃdeśaṃ śaṃsati sma yathocitam
% v - - v v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v| - % B correct
% - -| - v v - - -| % C pathyā
% - v -| v| v - v - % D correct
so 'py upāyanalobhāt tac chraddadhe kalpitāyatiḥ /
upapradānaṃ lipsūnām ekaṃ hy ākarṣaṇauṣadham
% -||v - v v - -| -| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% v - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - -||- - v - v - % D correct
tataḥ pratyāgate tasmin dhūrte 'nyedyuḥ sa mādhavaḥ /
labdhāvakāśas tam agāt svayaṃ draṣṭuṃ purohitam
% v -| - - v -| - -| % A pathyā
% - -| - -| v| - v - % B correct
% - - v - -| v| v -| % C bha-vipulā
% v -| - -| v - v - % D correct
dhṛtakārpaṭikākārai rājaputrāpadeśibhiḥ /
vṛtaḥ pārśvacarair āttakāṣṭhakhaṇḍakalāñchanaiḥ
% v v - v v - - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% v -| - v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % D correct
purogāveditaś cainam abhyagāt sa purohitam /
tenāpy abhyudgamānandasvāgatair abhyanandyata
% v - - - v -| - v| % A pathyā
% - v -| v| v - v - % B correct
% - -| - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v - v - % D correct
tatas tena saha sthitvā kathālāpaiḥ kṣaṇaṃ ca saḥ /
āyayau tadanujñāto mādhavo vasatiṃ nijām
% v -| - v| v -| - -| % A pathyā
% v - - -| v -| v| - % B correct
% - v -| v v - - -| % C pathyā
% - v -| v v -| v - % D correct
dvitīye 'hni punaḥ preṣya prābhṛtaṃ vastrayor yugam /
bhūyo 'pi tam upāgacchat purohitam uvāca ca
% v - -| v| v -| - -| % A pathyā
% - v -| - v -| v - % B correct
% - -| v| v| v - - -| % C pathyā
% v - v v| v - v| - % D correct
parivārānurodhena kila sevārthino vayam /
tena tvam āśrito 'smābhir arthamātrāsti naḥ punaḥ
% v v - - v - - v| % A pathyā
% v v| - - v -| v - % B correct
% - -| v| - v -| - v| % C pathyā
% - v - - v| -| v - % D correct
tac chrutvā prāptim āśaṅkya tasmāt so 'tha purohitaḥ /
pratiśuśrāva tat tasmai mādhavāya samīhitam
% -| - -| - v| - - v| % A pathyā
% - -| -| v| v - v - % B correct
% v v - - v| -| - -| % C pathyā
% - v - v| v - v - % D correct
kṣaṇāc ca gatvā rājānam etadarthaṃ vyajijñapat /
tadgauraveṇa rājāpi tat tathā pratyapadyata
% v -| v| - -| - - v| % A ma-vipulā
% - v - -| v - v - % B correct
% - - v - v| - - v| % C pathyā
% -| v -| - v - v - % D correct
apare 'hni ca nītvā taṃ mādhavaṃ saparicchadam /
nṛpāyādarśayat tasmai sa purodhāḥ sagauravam
% v v -| v| v| - -| -| % A pathyā
% - v -| v v - v - % B correct
% v - - - v -| - -| % C pathyā
% v| v - -| v - v - % D correct
nṛpo 'pi mādhavaṃ dṛṣṭvā rājaputropamākṛtim /
ādareṇānujagrāha vṛttiṃ cāsya pradiṣṭavān
% v -| v| - v -| - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - v - - v - - v| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
tato 'tra sevamānas taṃ nṛpaṃ tasthau sa mādhavaḥ /
rātrau rātrau ca mantrāya śivena samagacchata
% v -| v| - v - -| -| % A pathyā
% v -| - -| v| - v - % B correct
% - -| - -| v| - - v| % C pathyā
% v - v| v v - v - % D correct
ihaiva vasa madgehe iti tena purodhasā /
so 'rthitaś cābhaval lobhād upacāropajīvinā
% v - v| v v| - - -| % A pathyā
% v v| - v| v - v - % B correct
% -| v -| - v -| - -| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
tataḥ sahacaraiḥ sākaṃ tasyaivāśiśriyad gṛham /
vināśahetur vāsāya madguḥ skandhaṃ taror iva
% v -| v v v -| - -| % A pathyā
% - - - - v -| v - % B correct
% v - v - -| - - v| % C ma-vipulā
% - -| - -| v -| v - % D correct
[alternative reading for cd: vināśaheturvāṃso 'yam ākhoḥ skandhe taror iva]
kṛtvā kṛtrimamāṇikyamayair ābharaṇair bhṛtam /
bhāṇḍaṃ ca sthāpayām āsa tadīye koṣaveśmani
% - -| - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v -| v - % B correct
% - -| -| - v -| - v| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
antarā ca tad udghāṭya tais tair vyājārdhadarśitaiḥ /
jahārābharaṇais tasya śaṣpair iva paśor manaḥ
% - v -| v| v| - - v| % A pathyā
% -| -| - - v - v - % B correct
% v - - v v -| - v| % C pathyā
% - -| v v| v -| v - % D correct
viśvaste ca tatas tasmin purodhasi cakāra saḥ /
māndyam alpatarāhārakṛśīkṛtatanur mṛṣā
% - - -| v| v -| - -| % A pathyā
% v - v v| v - v| - % B correct
% - v| - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - v v v -| v - % D correct
yāte katipayāhne ca taṃ śayyopāntavartinam /
purohitaṃ sa vakti sma dhūrtarājo 'lpayā girā
% - -| v v v - -| v| % A pathyā
% -| - - - v - v - % B correct
% v - v -| v| - -| v| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
[-āhne em. for -āhe]
mama tāvac charīre 'smin vartate viṣamā daśā /
tad vipravara kaṃcit tvaṃ brāhmaṇottamam ānaya
% v v| - -| v - -| -| % A pathyā
% - v -| v v -| v - % B correct
% -| - v v v| - -| -| % C pathyā
% - v - v v| - v - % D correct
yasmai dāsyāmi sarvasvam ihāmutra ca śarmaṇe /
asthire jīvite hy āsthā kā dhaneṣu manasvinaḥ
% - -| - - v| - - v| % A pathyā
% v - - v| v| - v - % B correct
% - v -| - v -||- -| % C pathyā
% -| v - v| v - v - % D correct
ity uktaḥ sa purodhāś ca tena dānopajīvakaḥ /
evaṃ karomīty āha sma so 'patac cāsya pādayoḥ
% -| - -| v| v - -| v| % A pathyā
% - v| - - v - v - % B correct
% - -| v - -| - -| v| % C ma-vipulā
% -| v -| - v| - v - % D correct
tataḥ sa brāhmaṇaṃ yaṃ yam ānināya purohitaḥ /
viśeṣecchānibhāt taṃ taṃ śraddadhe na sa mādhavaḥ
% v -| -| - v -| -| v| % A pathyā
% - v - v| v - v - % B correct
% v - - - v -| -| -| % C pathyā
% - v -| v| v| - v - % D correct
tad dṛṣṭvā tasya pārśvastho dhūrta eko 'bravīd idam /
na tāvad asmai sāmānyo vipraḥ prāyeṇa rocate
% -| - -| - v| - - -| % A pathyā
% - v| - -| v -| v - % B correct
% v| - v| - -| - - -| % C ma-vipulā
% - -| - - v| - v - % D correct
tad ya eṣa śivo nāma śiprātīre mahātapāḥ /
sthitaḥ saṃprati bhāty asya na vety etan nirūpyatām
% -| v| - v| v -| - v| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v -| - v v| -| - v| % C pathyā
% v| -| - -| v - v - % D correct
[śiprā em. for siprā]
tac chrutvā mādhavo 'vādīt kṛtārtis taṃ purohitam /
hanta prasīdānaya taṃ vipro nānyo hi tādṛśaḥ
% -| - -| - v -| - -| % A pathyā
% v - -| -| v - v - % B correct
% - -| v - - v v| -| % C bha-vipulā
% - -| - -| v| - v - % D correct
ity uktas tena ca yayau sa śivasyāntikaṃ tataḥ /
purodhās tam apaśyac ca racitadhyānaniścalam
% -| - -| - v| v| v -| % A na-vipulā
% v| v - - v -| v - % B correct
% v - -| v| v - -| v| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
upāviśac ca tasyāgre tataḥ kṛtvā pradakṣiṇam /
tatkṣaṇaṃ so 'pi dhūrto 'bhūc chanair utmīlitekṣaṇaḥ
% v - v -| v| - - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% - v -| -| v| - -| -| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
tataḥ praṇamya taṃ prahvaḥ sa uvāca purohitaḥ /
na cet kupyasi tat kiṃcit prabho vijñāpayāmy aham
% v -| v - v| -| - -| % A pathyā
% v| v - v| v - v - % B correct
% v| -| - v v| -| - -| % C pathyā
% v -| - - v -| v - % D correct
tan niśamya ca tenoṣṭhapuṭonnamanasaṃjñayā /
anujñātaḥ śivenaivaṃ tam avādīt purohitaḥ
% -| v - v| v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % B correct
% v - - -| v - - -| % C pathyā
% v| v - -| v - v - % D correct
iha sthito dākṣiṇātyo rājaputro mahādhanaḥ /
mādhavākhyaḥ sa cāsvasthaḥ sarvasvaṃ dātum udyataḥ
% v -| v -| - v - -| % A ra-vipulā
% - v - -| v - v - % B correct
% - v - -| v| - - -| % C pathyā
% - - -| - v| - v - % D correct
manyase yadi tat tubhyaṃ sa sarvaṃ tat prayacchati /
nānānarghamahāratnamayālaṃkaraṇojjvalam
% - v -| v v| -| - -| % A pathyā
% v| - -| -| v - v - % B correct
% - - - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % D correct
tac chrutvā sa śanair muktamaunaḥ kila śivo 'bravīt /
brahman bhikṣāśanasyārthaiḥ ko 'rtho me brahmacāriṇaḥ
% -| - -| v| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| v v| v -| v - % B correct
% - -| - - v - - -| % C pathyā
% -| -| -| - v - v - % D correct
tataḥ purohito 'py evaṃ sa taṃ punar abhāṣata /
maivaṃ vādīr mahābrahman kiṃ na vetsy āśramakramam
% v -| v - v -||- -| % A pathyā
% v| -| v v| v - v - % B correct
% - -| - -| v - - -| % C pathyā
% -| v| -| - v - v - % D correct
kṛtadāro gṛhe kurvan devapitratithikriyāḥ /
dhanais trivargaṃ prāpnoti gṛhī hy āśramiṇāṃ varaḥ
% v v - -| v -| - -| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% v -| v - -| - - v| % C ma-vipulā
% v -||- v v -| v - % D correct
tataḥ so 'pi śivo 'vādīt kuto me dārasaṃgrahaḥ /
na hy ahaṃ pariṇeṣyāmi kulād yādṛśatādṛśāt
% v -| -| v| v -| - -| % A pathyā
% v -| -| - v - v - % B correct
% -||v -| v v - - v| % C pathyā
% v -| - v v - v - % D correct
tac chrutvā sukhabhogyaṃ ca matvā tasya tathā dhanam /
sa prāptāvasaro lubdhaḥ purodhās tam abhāṣata
% -| - -| v v - -| v| % A pathyā
% - -| - v| v -| v - % B correct
% -| - - v v -| - -| % C pathyā
% v - -| v| v - v - % D correct
asti tarhi sutā kanyā vinayasvāminīti me /
atirūpavatī sā ca tāṃ ca tubhyaṃ dadāmy aham
% - v| - v| v -| - -| % A pathyā
% v v - - v - v| - % B correct
% v v - v v -| -| v| % C pathyā
% -| v| - -| v -| v - % D correct
yac ca pratigrahadhanaṃ tasmāt prāpnoṣi mādhavāt /
tad ahaṃ tava rakṣāmi tad bhajasva gṛhāśramam
% -| -| v - v v v -| % A na-vipulā
% - -| - - v| - v - % B correct
% v| v -| v v| - - v| % C pathyā
% -| v - v| v - v - % D correct
ity ākarṇya sa saṃpannayatheṣṭārthaḥ śivo 'bravīt /
brahman grahas tavāyaṃ cet tat karomi vacas tava
% -| - - v| v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - - -| v -| v - % B correct
% - -| v -| v - -| -| % C pathyā
% -| v - v| v -| v - % D correct
hemaratnasvarūpe tu mugdha evāsmi tāpasaḥ /
tvadvācaiva pravarte 'haṃ yathā vetsi tathā kuru
% - v - - v - -| v| % A pathyā
% - v| - - v| - v - % B correct
% - - - -| v - -| -| % C pathyā
% v -| - v| v -| v - % D correct
etac chivavacaḥ śrutvā parituṣṭas tatheti tam /
mūḍho nināya gehaṃ svaṃ tathaiva sa purohitaḥ
% - -| v v v -| - -| % A pathyā
% v v - -| v - v| - % B correct
% - -| v - v| - -| -| % C pathyā
% v - v| v| v - v - % D correct
saṃniveśya ca tatrainaṃ śivākhyam aśivaṃ tataḥ /
yathākṛtaṃ śaśaṃsaitan mādhavāyābhinandate
% - v - v| v| - - -| % A pathyā
% v - v| v v -| v - % B correct
% v - v -| v - - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
tadaiva ca dadau tasmai sutāṃ kleśavivardhitām /
nijāṃ śivāya saṃpattim iva mūḍhatvahāritām
% v - v| v| v -| - -| % A pathyā
% v -| - v v - v - % B correct
% v -| v - v| - - v| % C pathyā
% v v| - - v - v - % D correct
kṛtodvāhaṃ tṛtīye 'hni pratigrahakṛte ca tam /
nināya vyājamandasya mādhavasya tato 'ntikam
% v - - -| v - -| -| % A pathyā
% v - v v v -| v| - % B correct
% v - -| - v - - v| % C pathyā
% - v - v| v -| v - % D correct
atarkyatapasaṃ vande tvām ity avitathaṃ vadan /
mādhavo 'py apatat tasya śivasyotthāya pādayoḥ
% v - v v v -| - -| % A pathyā
% -| -| v v v -| v - % B correct
% - v -||v v -| - v| % C pathyā
% v - - - v| - v - % D correct
dadau ca tasmai vidhivat koṣāgārāt tadāhṛtam /
bhūrikṛtrimamāṇikyamayābharaṇabhāṇḍakam
% v -| v| - -| v v -| % A bha-vipulā
% - - - -| v - v - % B correct
% - v - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % D correct
śivo 'pi pratigṛhyaitat tasya haste purodhasaḥ /
nāhaṃ vedmi tvam evaitad vetsīty uktvā samarpayat
% v -| -| v v - - -| % A pathyā
% - v| - -| v - v - % B correct
% - -| - -| v| - - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
aṅgīkṛtam idaṃ pūrvaṃ mayā cintā tavātra kā /
ity uktvā tac ca jagrāha tatkṣaṇaṃ sa purohitaḥ
% - - v v| v -| - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v| - % B correct
% -| - -| -| v| - - v| % C pathyā
% - v -| v| v - v - % D correct
kṛtāśiṣi tato yāte svavadhūvāsakaṃ śive /
nītvā sa sthāpayām āsa tan nije koṣaveśmani
% v - v v| v -| - -| % A pathyā
% v v - - v -| v - % B correct
% - -| -| - v -| - v| % C pathyā
% -| v -| - v - v - % D correct
mādhavo 'pi tad anyedyur māndyavyājaṃ śanais tyajan /
rogopaśāntiṃ vakti sma mahādānaprabhāvataḥ
% - v -| v| v| - - -| % A pathyā
% - - - -| v -| v - % B correct
% - - v - -| - -| v| % C ma-vipulā
% v - - - v - v - % D correct
tvayā dharmasahāyena samuttirṇo 'ham āpadaḥ /
iti cāntikam āyāntaṃ praśaśaṃsa purohitam
% v -| - v v - - v| % A pathyā
% v - - -| v| - v - % B correct
% v v| - v v| - - -| % C pathyā
% v v - v| v - v - % D correct
etatprabhāvād etan me śarīram iti kīrtayan /
prakāśam eva cakre ca śivena saha mitratām
% - - v - -| - -| -| % A ma-vipulā
% v - v| v v| - v - % B correct
% v - v| - v| - -| v| % C pathyā
% v - v| v v| - v - % D correct
śivo 'pi yāteṣu dineṣv avādīt taṃ purohitam /
evam eva bhavadgehe bhokṣyate ca kiyan mayā
% v -| v| - - v| v -| % A bha-vipulā
% v - -| -| v - v - % B correct
% - v| - v| v - - -| % C pathyā
% - v -| v| v -| v - % D correct
tat kiṃ tvam eva mūlyena gṛhṇāsy ābharaṇaṃ na tat /
mahārgham iti cen mūlyaṃ yathāsaṃbhavi dehi me
% -| -| v| - v| - - v| % A pathyā
% - -| - v v -| v| - % B correct
% v - v| v v| -| - -| % C pathyā
% v - - v v| - v| - % D correct
tac chrutvā tad anarghaṃ ca matvā tanniṣkrayaṃ dadau /
tatheti tasmai sarvasvaṃ śivāya sa purohitaḥ
% -| - -| v| v - -| v| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% v - v| - -| - - -| % C ma-vipulā
% v - v| v| v - v - % D correct
tadarthaṃ ca svahastena jīvaṃ lekhyam akārayat /
svayaṃ cāpy akarod buddhvā tad dhanaṃ svadhanādhikam
% v - -| -| v - - v| % A pathyā
% - -| - v| v - v - % B correct
% v -| -| v v -| - -| % C pathyā
% -| v -| v v - v - % D correct
anyonyalikhitaṃ haste gṛhītvā sa purohitaḥ /
pṛthag āsīt pṛthak so 'pi śivo bheje gṛhasthitim
% - - v v v -| - -| % A pathyā
% v - -| v| v - v - % B correct
% v v| - -| v -| -| v| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
tataś ca sa śivaḥ so 'pi mādhavaḥ saṃgatāv ubhau /
purohitārthān bhuñjānau yathecchaṃ tatra tasthatuḥ
% v -| v| v| v -| -| v| % A pathyā
% - v -| - v -| v - % B correct
% v - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v - -| - v| - v - % D correct
gate kāle ca mūlyārthī sa purodhāḥ kilāpaṇe /
tato 'laṃkāraṇād ekaṃ vikretuṃ kaṭakaṃ yayau
% v -| - -| v| - - -| % A pathyā
% v| v - -| v - v - % B correct
% v -| - - v -| - -| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
tatraitad ratnatattvajñāḥ parīkṣya vaṇijo 'bruvan /
aho kasyāsti vijñānaṃ yenaitat kṛtrimaṃ kṛtam
% - - -| - v - - -| % A pathyā
% v - v| v v -| v - % B correct
% v -| - - v| - - -| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
kācasphaṭikakhaṇḍā hi nānārāgoparañjitāḥ /
rītibaddhā ime naite maṇayo na ca kāñcanam
% - - v v v - -| v| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% v v -| v| v| - v - % D correct
tac chrutvā vihvalo gatvā sa purodhās tadaiva tat /
ānīyābharaṇaṃ gehāt kṛtsnaṃ teṣām adarśayat
% -| - -| - v -| - -| % A pathyā
% v| v - -| v - v| - % B correct
% - - - v v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
te dṛṣṭvā tadvad evāsya sarvaṃ kṛtrimam eva tat /
ūcire ca sa tac chrutvā vajrāhata ivābhavat
% -| - -| - v| - - v| % A pathyā
% - -| - v v| - v| - % B correct
% - v -| v| v| -| - -| % C pathyā
% - - v v| v - v - % D correct
tataś ca gatvā tatkālaṃ sa mūḍhaḥ śivam abhyadhāt /
gṛhṇīṣva svān alaṃkārāṃs tan me dehi nijaṃ dhanam
% v -| v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% v| - -| v v| - v - % B correct
% - - -| -| v - - -| % C pathyā
% -| -| - v| v -| v - % D correct
kuto mamādyāpi dhanaṃ tad dhy aśeṣaṃ gṛhe mayā /
kālena bhuktam iti taṃ śivo 'pi pratyabhāṣata
% v -| v - - v| v -| % A bha-vipulā
% -||v - -| v -| v - % B correct
% - - v| - v| v v| -| % C na-vipulā
% v -| -| - v - v - % D correct
tato vivadamānau tau pārśvāvasthitamādhavam /
purodhaś ca śivaś cobhau rājānam upajagmatuḥ
% v -| v v v - -| -| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% v - -| v| v -| - -| % C pathyā
% - - v| v v - v - % D correct
kācasphaṭikayoḥ khaṇḍai rītibaddhaiḥ surañjitaiḥ /
racitaṃ deva dattvaiva vyājālaṃkaraṇaṃ mahat
% - - v v v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% v v -| - v| - - -| % C pathyā
% - - - v v -| v - % D correct
[dattvā em. Tawney for tatrā]
śivena mama sarvasvam ajānānasya bhakṣitam /
iti vijñāpayām āsa nṛpatiṃ sa purohitaḥ
% v - v| v v| - - v| % A pathyā
% v - - - v| - v - % B correct
% v v| - - v -| - v| % C pathyā
% v v -| v| v - v - % D correct
tataḥ śivo 'bravīd rājann ā bālyāt tāpaso 'bhavam /
anenaiva tad abhyarthya grāhito 'haṃ pratigraham
% v -| v -| v -| - -| % A pathyā
% - - -| - v -| v - % B correct
% v - - v| v| - - -| % C pathyā
% - v -| -| v - v - % D correct
tadaiva bhāṣitaṃ cāsya mugdhenāpi satā mayā /
ratnādiṣv anabhijñasya pramāṇaṃ me bhavān iti
% v - v| - v -| - v| % A pathyā
% - - - v| v -| v - % B correct
% - - -| v v - - -| % C pathyā
% v - -| -| v -| v - % D correct
ahaṃ sthitas tavātreti pratyapadyata caiṣa tat /
pratigṛhya ca tat sarvaṃ haste 'syaiva mayārpitam
% v -| v -| v - - -| % A pathyā
% - v - v v| - v| - % B correct
% v v - v| v| -| - -| % C pathyā
% - -| - v| v - v - % D correct
[tat em. for sat]
tato 'nena gṛhītaṃ tat svecchaṃ mūlyena me prabho /
vidyate cāvayor atra svahastalikhitaṃ mithaḥ
% v -| - v| v - -| -| % A pathyā
% - -| - - v| -| v - % B correct
% - v -| - v -| - -| % C pathyā
% v - v v v -| v - % D correct
idānīṃ caiva sāhāyyaṃ paraṃ jānāty ataḥ prabhuḥ /
evaṃ śive samāptoktāv uvāca sa ca mādhavaḥ
% v - -| - v| - - -| % A pathyā
% v -| - -| v -| v - % B correct
% - -| v -| v - - -| % C pathyā
% v - v| v| v| - v - % D correct
maivam ādiśa mānyas tvam aparādho mamātra kaḥ /
na gṛhītaṃ mayā kiṃcid bhavato vā śivasya vā
% - v| - v v| - -| v| % A pathyā
% v v - -| v - v| - % B correct
% v| v - -| v -| - -| % C pathyā
% v v -| -| v - v| - % D correct
paitṛkaṃ dhanam anyatra ciraṃ nyāsīkṛtaṃ sthitam /
tadā tad eva cānītaṃ mayā dattaṃ dvijanmane
% - v -| v v| - - v| % A pathyā
% v -| - - v -| v - % B correct
% v -| v| - v| - - -| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
satyaṃ yadi na tat svarṇaṃ na ca ratnāni tāni tat /
rītisphaṭikakācānāṃ pradānād astu me phalam
% - -| v v| v| -| - -| % A pathyā
% v| v| - - v| - v| - % B correct
% - - v v v - - -| % C pathyā
% v - -| - v| -| v - % D correct
nirvyājahṛdayatvena dāne ca pratyayo mama /
dṛṣṭa evāvatīrṇo 'smi yad rogam atidustaram
% - - v v v - - v| % A pathyā
% - -| -| - v -| v - % B correct
% - v| - - v - -| v| % C pathyā
% -| - v| v v - v - % D correct
ity abhinnamukhacchāyam uktavaty atra mādhave /
jahāsa mantrisahito rājā tasmai tutoṣa ca
% -| v - v v - - v| % A pathyā
% - v -| - v| - v - % B correct
% v - v| - v v v -| % C na-vipulā
% - -| - -| v - v| - % D correct
naivam anyāyataḥ kiṃcin mādhavasya śivasya vā /
iti tatra sabhāsadbhiḥ sāntarhāsam udīrite
% - v| - - v -| - -| % A pathyā
% - v - v| v - v| - % B correct
% v v| - v| v - - -| % C pathyā
% - - - v| v - v - % D correct
purohitaḥ so 'tha yayau hāritārtho vilajjitaḥ /
kāsāṃ hi nāpadāṃ hetur atilobhāndhabuddhitā
% v - v -| -| v| v -| % A bha-vipulā
% - v - -| v - v - % B correct
% - -| v| - v -| - v| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
tau ca dhūrtau tatas tatra tasthatuḥ śivamādhavau /
parituṣṭanṛpāvāptaprasādasukhitau ciram
% -| v| - -| v -| - v| % A pathyā
% - v -| v v - v - % B correct
% v v - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - v v v -| v - % D correct
evaṃ sūtraśatais tais tair jihvājālāni tanvate /
jālopajīvino dhūrtā dhārāyāṃ dhīvarā iva
% - -| - v v -| -| -| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% - - v - v -| - -| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
tat tāta mithyā kanakapurīṃ dṛṣṭām iva bruvan /
eṣo 'pi vañcayitvā tvāṃ vipro matprāptim icchati
% -| - v| - -| v v v % A bha-vipulā, pādas compounded?
% v -| - -| v -| v - % B correct
% - -| v| - v - -| -| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
ataḥ saṃprati mā bhūt te madvivāhakṛte tvarā /
sthitāsmi tāvat kanyaiva paśyāmo bhavitātra kim
% v -| - v v| -| -| -| % A pathyā
% - v - v v -| v - % B correct
% v - v| - -| - - v| % C ma-vipulā
% - - -| v v - v| - % D correct
ity uktaḥ sutayā rājā tayā kanakarekhayā /
paropakārī sa tadā tām evaṃ pratyabhāṣata
% -| - -| v v -| - -| % A pathyā
% v -| v v v - v - % B correct
% v - v - -| v| v -| % C bha-vipulā
% -| - -| - v - v - % D correct
yauvane kanyakābhāvaś ciraṃ putri na yujyate /
mithyā vadanti doṣaṃ hi durjanā guṇamatsarāḥ
% - v -| - v - - -| % A pathyā
% v -| - v| v| - v - % B correct
% - -| v - v| - -| v| % C pathyā
% - v -| v v - v - % D correct
uttamasya viśeṣeṇa kalaṅkotpādako janaḥ /
harasvāmikathām atra śṛṇv etāṃ kathayāmi te
% - v - v| v - - v| % A pathyā
% v - - - v -| v - % B correct
% v - - v v -| - v| % C pathyā
% -| - -| v v - v| - % D correct
gaṅgopakaṇṭhe kusumapuraṃ nāmāsti yat puram /
harasvāmīti ko 'py āsīt tīrthārthī tatra tāpasaḥ
% - - v - -| v v v % A bha-vipulā, pādas compounded?
% v -| - - v| -| v - % B correct
% v - - - v| -||- -| % C pathyā
% - - -| - v| - v - % D correct
sa bhaikṣavṛttir vipro 'tra gaṅgātīrakṛtoṭajaḥ /
tapaḥprakarṣāl lokasya gauravāspadatāṃ yayau
% v| - v - -| - -| v| % A ma-vipulā
% - - - v v - v - % B correct
% v - v - -| - - v| % C ma-vipulā
% - v - v v -| v - % D correct
kadācic cātra taṃ dṛṣṭvā dūrād bhikṣāvinirgatam /
janamadhye jagādaikas tadguṇāsahanaḥ khalaḥ
% v - -| - v| -| - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% v v - -| v - - -| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
api jānītha jāto 'yaṃ kīdṛk kapaṭatāpasaḥ /
anenaivārbhakāḥ sarve nagare 'mutra bhakṣitāḥ
% v v| - - v| - -| -| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% v - - - v -| - -| % C pathyā
% v v -| - v| - v - % D correct
tac chrutvā ca dvitīyo 'tra tatrāvocata tādṛśaḥ /
satyaṃ śrutaṃ mayāpy etad ucyamānaṃ janair iti
% -| - -| -| v - -| v| % A pathyā
% - - - v v| - v - % B correct
% - -| v -| v -| - v| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
evam etad iti smāha tṛtīyo 'pi samarthayan /
badhnāty āryaparīvādaṃ khalasaṃvādaśṛṅkhalā
% - v| - v| v -| - v| % A pathyā
% v - -| v| v - v - % B correct
% - -| - v v - - -| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
tenaiva ca krameṇaiva gataḥ karṇaparaṃparām /
pravādo bahulībhāvaṃ sarvatrātra pure yayau
% - - v| -| v - - v| % A pathyā
% v -| - v v - v - % B correct
% v - -| v v - - -| % C pathyā
% - - - v| v -| v - % D correct
paurāś ca sarve gehebhyo balād bālān na tatyajuḥ /
harasvāmī śiśūn nītvā bhakṣayaty akhilān iti
% - -| v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% v -| - -| v| - v - % B correct
% v - - -| v -| - -| % C pathyā
% - v -| v v -| v - % D correct
tataś ca brāhmaṇās tatra saṃtatikṣayabhīravaḥ /
saṃbhūya mantrayām āsuḥ purāt tasya pravāsanam
% v -| -| - v -| - v| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% - - v| - v -| - -| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
graseta kupitaḥ so 'smān iti sākṣād bhayān na te /
yadā tasyāśakan vaktuṃ dūtān visasṛjus tadā
% v - v| v v -| -| -| % A pathyā
% v v| - -| v -| v| - % B correct
% v -| - - v -| - -| % C pathyā
% - -| v v v -| v - % D correct
te ca gatvā tadā dūtā dūrād eva tam abruvan /
nagarād gamyatām asmād ity āhus tvāṃ dvijātayaḥ
% -| v| - -| v -| - -| % A pathyā
% - -| - v| v| - v - % B correct
% v v -| - v -| - -| % C pathyā
% -| - -| -| v - v - % D correct
kiṃ nimittam iti proktā vismitenātha tena te /
punar ūcus tvam aśnāsi bāladarśam iheti tam
% -| v - v| v -| - -| % A pathyā
% - v - - v| - v| - % B correct
% v v| - -| v| - - v| % C pathyā
% - v - v| v - v| - % D correct
tac chrutvā sa harasvāmī svayaṃ pratyāyanecchayā /
viprāṇāṃ nikaṭaṃ teṣāṃ bhītinaśyajjano yayau
% -| - -| v| v - - -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% - - -| v v -| - -| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
viprāś cāruruhus trāsāt taṃ dṛṣṭvaiva maṭhopari /
pravādamohitaḥ prāyo na vicārakṣamo janaḥ
% - -| - v v -| - -| % A pathyā
% -| - - v| v - v - % B correct
% v - v - v -| - -| % C pathyā
% v| v - - v -| v - % D correct
atha dvijān harasvāmī tān ekaikam adhaḥ sthitaḥ /
nāmagrāhaṃ samāhūya sa jagādopari sthitān
% v -| v -| v - - -| % A pathyā
% -| - - v| v -| v - % B correct
% - - - -| v - - v| % C pathyā
% v| v - - v -| v - % D correct
ko 'yaṃ moho 'dya vo viprā nāvekṣadhvaṃ parasparam /
kiyanto bālakāḥ kasya mayā kutra ca bhakṣitāḥ
% -| -| - -| v| -| - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v - -| - v -| - v| % C pathyā
% v -| - v| v| - v - % D correct
tac chrutvā yāvad anyonyaṃ viprāḥ parimṛśanti te /
tāvat sarve 'pi sarveṣāṃ jīvanto bālakāḥ sthitāḥ
% -| - -| - v| - - -| % A pathyā
% - -| v v v - v| - % B correct
% - -| - -| v| - - -| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
kramān niyuktāś cānye 'pi paurās tatra tathaiva tat /
pratyapadyanta sarve 'pi savipravaṇijo 'bruvan
% v -| v - -| - -| v| % A ma-vipulā
% - -| - v| v - v| - % B correct
% - v - - v| - -| v| % C pathyā
% v - v v v -| v - % D correct
aho vimūḍhair asmābhiḥ sādhur mithyaiva dūṣitaḥ /
jīvanti bālāḥ sarveṣāṃ tat kasyānena bhakṣitāḥ
% v -| v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - - v| - -| - - -| % C ma-vipulā
% -| - - - v| - v - % D correct
ity uktavatsu sarveṣu harasvāmī tadaiva saḥ /
saṃpannaśuddhir nagarād gantuṃ pravavṛte tataḥ
% -| - v - v| - - v| % A pathyā
% v - - -| v - v| - % B correct
% - - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - -| v v v -| v - % D correct
durjanotpāditāvadyaviraktīkṛtacetasi /
avivekini durdeśe ratiḥ kā hi manasvinaḥ
% - v - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % B correct
% v v - v v| - - -| % C pathyā
% v -| -| v| v - v - % D correct
tato vaṇigbhir vipraiś ca prārthitaś caraṇānataiḥ /
kathaṃcit sa harasvāmī tatra vastum amanyata
% v -| v - -| - -| -| % A ma-vipulā
% - v -| v v - v - % B correct
% v - -| v| v - - -| % C pathyā
% - v| - v| v - v - % D correct
itthaṃ saccaritāvalokanalasadvidveṣavācālitā
mithyādūṣaṇam evam eva dadati prāyaḥ satāṃ durjanāḥ /
kiṃcit kiṃ punar āpnuvanti yadi te tatrāvakāśaṃ manāg
draṣṭuṃ tajjvalite 'nale nipatitaḥ prājyājyadhārotkaraḥ
% - -| - v v - v - v v v - - - v - - v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7): caesura in compound or incorrect?
% - - - v v| - v| - v| v v -| - -| v -| - v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7)
% - -| -| v v| - v - v| v v| -| - - v - -| v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7)
% - -| - v v -| v -| v v v -| - - v - - v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7)
tasmād viśalyayitum icchasi māṃ yadi tvaṃ vatse tad unmiṣati nūtanayauvane 'smin /
na sveccham arhasi ciraṃ khalu kanyakātvam āsevituṃ sulabhadurjanaduṣpravādam
% - -| v - v v v| - v v| -| v -| - % Vasantatilaka (14)
% - -| v| - v v v| - v v - v -| - % Vasantatilaka (14)
% -| - v| - v v| v -| v v| - v - v % Vasantatilaka (14)
% - - v -| v v v - v v - v - - % Vasantatilaka (14)
ity uktā narapatinā pitrā prāyeṇa kanakarekhā sā /
nijagāda rājatanayā tam avasthitaniścayā bhūyaḥ
% -| - -| v v v v -| - -| - - v| v v v - -| - %
% v v - v| - v v v -| v| v - v v - v -| - - % Āryā (30+27 morae): pathyā
dṛṣṭā kanakapurī sā vipreṇa kṣatriyeṇa vā yena /
tarhi tam āsu gaveṣaya tasmai māṃ dehi bhāṣitaṃ hi mayā
% - -| v v v v -| -| - - -| - v - v| -| - - %
% - v| v| - v| v - v v| - -| -| - v| - v -| v| v - % Gīti (30+30 morae)
tac chrutvā dṛḍhaniścayāṃ vigaṇayañ jātismarāṃ tāṃ sutāṃ
nāsyāś cānyam abhīṣṭabhartṛghaṭane paśyann upāyakramam /
deśe tatra tataḥ prabhṛty anudinaṃ praṣṭuṃ navāgantukān
bhūyo bhūmipatiḥ sa nityapaṭahaprodghoṣaṇām ādiśat
% -| - -| v v - v -| v v v -| - - v -| -| v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7)
% - -| - v| v - v - v v v -| - -| v - - v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7)
% - -| - v| v -| v -| v v v -| - -| v - - v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7)
% - -| - v v -| v| - v v v - - - v -| - v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7): caesura in compound or incorrect?
yo vipraḥ kṣatriyo vā nanu kanakapurīṃ dṛṣṭavān so 'bhidhattām
tasmai rājā kila svāṃ vitarati tanayāṃ yauvarājyena sākam /
sarvatrāghoṣyataivaṃ punar api paṭahānantaraṃ cātra śaśvan
na tv ekaḥ ko'pi tāvat kṛtakanakapurīdarśano labhyate sma
Original text: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0