Kathāsaritsāgara · Chapter 3.2

% - -| v| - v| v v -| v v - v - v % Vasantatilaka (14)
% - - v - v v v -| v v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v| - v v v - v v - v - v % Vasantatilaka (14)
% - - v - v| v v -| v v -| v - - % Vasantatilaka (14)
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare lāvāṇakalambake prathamas taraṅgaḥ /
dvitīyas taraṅgaḥ /
tataḥ pūrvoktayā yuktyā vatsarājaṃ savallabham /
yaugandharāyaṇādyās te ninyur lāvāṇakaṃ prati

% v -| - - v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - - v - v - - -| % C pathyā
% - - - - v -| v - % D correct
sa rājā prāpa taṃ deśaṃ sainyaghoṣeṇa mūrcchatā /
abhivāñchitasaṃsiddhiṃ vadantamiva mantriṇām

% v| - -| - v| -| - -| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% v v - v v - - -| % C pathyā
% v - v v v| - v - % D correct
tatra prāptaṃ vidhitvā ca vatseśaṃ saparicchadam /
avaskandabhayāśaṅkī cakampe magadheśvaraḥ

% - -| - -| v - -| v| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% v - - v v - - -| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
yaugandharāyaṇopāntaṃ sadbuddhirvisasarja ca /
sa dūtaṃ so 'pi sanmantrī kāryajño 'bhinananda tam

% - - v - v - - -| % A pathyā
% - - - v v - v| - % B correct
% v| - -| -| v| - - -| % C pathyā
% - - -| v v - v| - % D correct
vatseśvaro 'pi nivasaṃstasmindeśe davīyasīm /
ākheṭakārthamaṭavīmaṭati sma dine dine

% - - v -| v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - - - -| v - v - % B correct
% - - v - v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% v v -| v| v -| v - % D correct
ekasmindivase tasminrājanyākheṭakaṃ gate /
kartavyasaṃvidaṃ kṛtvā gopālakasamanvitaḥ

% - - - v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v -| v - % B correct
% - - v - v -| - -| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
yaugandharāyaṇo dhīmānsarumaṇvadvasantakaḥ /
devyā vāsavadattāyā vijane nikaṭaṃ yayau

% - - v - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v - % B correct
% - -| - v v - - -| % C pathyā
% v v -| v v -| v - % D correct
tatra tāṃ rājakārye 'tra sāhāyye tataduktibhiḥ /
prahvām abhyarthayām āsa bhrātrā pūrvaṃ prabodhitām

% - v| -| - v - -| v| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% - -| - - v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
sānumene ca virahakleśadāyi tadāmanaḥ /
kiṃ nāma na sahante hi bhartṛbhaktāḥ kulāṅganāḥ

% - v - -| v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - v - v| v - v - % B correct
% -| - v| v| v - -| v| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
tatastāṃ brāhmaṇīrūpāṃ devīṃ yaugandharāyaṇaḥ /
sa cakāra kṛtī dattvā yogaṃ rūpavivartanam

% v - -| - v - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% v| v - v| v -| - -| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
vasantakaṃ ca kṛtavān kāṇaṃ baṭukarūpiṇam /
ātmanā ca tathaivābhūt sthavirabrāhmaṇākṛtiḥ

% v - v -| v| v v -| % A na-vipulā
% - -| v v v - v - % B correct
% - v -| v| v - - -| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
tathārūpāṃ gṛhītvātha tāṃ devīṃ sa mahāmatiḥ /
vasantakasakhaḥ svairaṃ pratasthe magadhān prati

% v - - -| v - - v| % A pathyā
% -| - -| v| v - v - % B correct
% v - v v v -| - -| % C pathyā
% v - -| v v -| v - % D correct
tathā vāsavadattā sā svagṛhānnirgatā satī /
agāccittena bhartāraṃ panthānaṃ vapuṣā punaḥ

% v -| - v v - -| -| % A pathyā
% v v - - v -| v - % B correct
% v - - - v| - - -| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
tanmandiramathādīpya dahanena rumaṇvatā /
hā hā vasantakayutā devī dagdhetyaghoṣyata

% - - v v v - - v| % A pathyā
% v v - v| v - v - % B correct
% -| -| v - v v v -| % C na-vipulā
% - -| - - v - v - % D correct
tathā ca dahanākrandau samaṃ tatrodatiṣṭhatām /
śanaiḥ śaśāma dahano na punaḥ kranditadhvaniḥ

% v -| v| v v - - -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% v -| v - v| v v -| % C na-vipulā
% v| v -| - v - v - % D correct
yaugandharāyaṇaḥ so 'tha saha vāsavadattayā /
vasantakena ca prāpa magadhādhipateḥ puram

% - - v - v -| -| v| % A pathyā
% v v| - v v - v - % B correct
% v - v - v| -| - v| % C pathyā
% v v - v v -| v - % D correct
tatrodyānagatāṃ dṛṣṭvā samaṃ tābhyāmupāyayau /
padmāvatīṃ rājasutāṃ vāryamāṇo 'pi rakṣibhiḥ

% - - - v v -| - -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% - - v -| - v v -| % C bha-vipulā
% - v - -| v| - v - % D correct
padmāvatyāśca dṛṣṭaiva brāhmaṇīrūpadhāriṇim /
devīṃ vāsavadattāṃ tāṃ dṛśoḥ prītirajāyata

% - - - - v| - - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - -| - v v - -| -| % C pathyā
% v -| - v v - v - % D correct
sā rakṣiṇo niṣidhyaiva tato yaugandharāyaṇam /
ānāyayad rājakanyā brāhmaṇākṛtimantikam

% -| - v -| v - - v| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% - - v -| - v - -| % C ra-vipulā
% - v - v v - v - % D correct
papraccha ca mahābrahman kā te bālā bhavaty asau /
kim artham āgato 'sīti so 'pi tāṃ prayabhāṣata

% - - v| v| v - - -| % A pathyā
% -| -| - -| v -| v - % B correct
% v| - v| - v -| - v| % C pathyā
% -| v| -| v v - v - % D correct
ityamāvantikā nāma rājaputrī sutā mama /
asyāśca bhartā vyasanī tyaktvemāṃ kutracidgataḥ

% - v - - v -| - v| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% - - v| - -| v v -| % C bha-vipulā
% - - -| - v - v - % D correct
tad etāṃ sthāpayāmy adya tava haste yaśasvini /
yāvattamānayāmyasyā gatvānviṣyācirātpatim

% v| - -| - v -| - v| % A pathyā
% v v| - -| v - v - % B correct
% - - v - v - - -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
bhrātā kāṇabaṭuścāyamihaivāsyāḥ samīpagā /
tiṣṭhatvekākinībhāvaduḥkhaṃ yena na yātyasau

% - -| - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - - -| v - v - % B correct
% - - - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v| v| - v - % D correct
ityuktvā rājatanayāmaṅgīkṛtavacāstayā /
tāmāmantrya sa sanmantrī drutaṃ lāvāṇakaṃ yayau

% - - -| - v v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % B correct
% - - - v| v| - - -| % C pathyā
% v -| - - v -| v - % D correct
tato vāsavadattāṃ tāṃ sthitāmāvantikākhyayā /
vasantakaṃ cānugataṃ taṃ kāṇabaṭurūpiṇam

% v -| - v v - -| -| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% v - v -| - v v -| % C bha-vipulā
% -| - v v v - v - % D correct
sahādāya kṛtodārasatkārā snehaśālinī /
padmāvatī svabhavanaṃ viveśa bahukautukam

% v - - v| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % B correct
% - - v -| v v v -| % C na-vipulā
% v - v| v v - v - % D correct
tatra vāsavadattā ca praviṣṭā citrabhittiṣu /
paśyantī rāmacarite sītāṃ sehe nijavyathām

% - v| - v v - -| -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% - - -| - v v v -| % C na-vipulā
% - -| - -| v - v - % D correct
ākṛtyā saukumāryeṇa śayanāsanasauṣṭhavaiḥ /
śarīrasaurabheṇāpi nīlotpalasugandhinā

% - - -| - v - - v| % A pathyā
% v v - v v - v - % B correct
% v - v - v - - v| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
tāmuttamāṃ viniścitya mahārhairātmanaḥ samaiḥ /
padmāvatī yathākāmam upacārair upācarat

% - - v -| v - - v| % A pathyā
% v - - - v -| v - % B correct
% - - v -| v - - v| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
acintayacca kāpyeṣā channā nūnamiha sthitā /
gūḍhā kiṃ draupadī nāsīdvirāṭavasatāviti

% v - v - v| - - -| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% - -| -| - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % D correct
atha vāsavadattāsyāścakre devyāḥ prasaṅgataḥ /
amlānamālātilakau vatseśātpūrvaśikṣitau

% v v| - v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v - % B correct
% - - v - - v v -| % C bha-vipulā
% - - - - v - v - % D correct
tadbhūṣitāṃ ca dṛṣṭvā tāṃ mātā padmāvatīṃ rahaḥ /
papraccha mālātilakau kenemau nirmitāviti

% - - v -| v| - -| -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - - v| - - v v -| % C bha-vipulā
% - - -| - v - v - % D correct
ūce padmāvatī caināmatra manmandire sthitā /
kācidāvantikā nāma tayā kṛtamidaṃ mama

% - -| - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v| - - v -| v - % B correct
% - v - - v -| - v| % C pathyā
% v -| v v v -| v - % D correct
tacchrutvā sā babhāṣe tāṃ mātā putri na tarhi sā /
mānuṣī kāpi devī sā yasyā vijñānam īdṛśam

% - - -| -| v - -| -| % A pathyā
% - -| - v| v| - v| - % B correct
% - v -| - v| - -| -| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
devatā munayaścāpi vañcanārthaṃ satāṃ gṛhe /
tiṣṭhantyeva tathā caitāmantra putri kathāṃ śṛṇu

% - v -| v v - - v| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% - - - v| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v| - v| v -| v - % D correct
babhūva kuntibhojākhyo rājā tasyāpi veśmani /
āgatya tasthau durvāsā vañcanaikaraso muniḥ

% v - v| - v - - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - - v| - -| - - -| % C ma-vipulā
% - v - v v -| v - % D correct
sa tasya paricaryārthaṃ rājā kuntīṃ nijāṃ sutām /
ādideśa muniṃ sāpi yatnenopacacāra tam

% v| - v| v v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% - v - v| v -| - v| % C pathyā
% - - - v v - v| - % D correct
ekadā sa muniḥ kuntīṃ jijñāsuḥ sannabhāṣata /
paramānnaṃ paceḥ śīghraṃ snātvā yāvadupaimyaham

% - v -| v| v -| - -| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% v v - -| v -| - -| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
ityuktvā tvaritaṃ snātva sa carṣirbhoktumāyayau /
kuntī tadannapūrṇāṃ ca tasmai pātrīmaḍhaukayat

% - - -| v v -| - v| % A pathyā
% v| - - - v - v - % B correct
% - -| v - v - -| v| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
atitaptena cānnena jvalantīm iva tāṃ muniḥ /
mavā hastagrahāyogyāṃ kuntyā pṛṣthe dṛśaṃ dadau

% v v - - v| - - -| % A pathyā
% v - -| v v| -| v - % B correct
% v -| - - v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v -| v - % D correct
sāpi pṛṣṭhena tāṃ pātrīṃ dadhau labdhāśayā muneḥ /
tataḥ sa bubhuje svecchaṃ kuntīpṛṣṭhaṃ tvadahyata

% - v| - - v| -| - -| % A pathyā
% v -| - - v -| v - % B correct
% v -| v| v v -| - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
dahyamānāpi gāḍhaṃ sā yattasthāvavikāriṇī /
tena tuṣṭo munirbhuktvā dadau tasyāstato varam

% - v - - v| - -| -| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% - v| - -| v - - -| % C pathyā
% v -| - - v -| v - % D correct
ityāsītsa munistatra tadeṣāvantikāpi te /
tadvadeva sthitā kāpi tattvamārādhayerimām

% - - - v| v - - v| % A pathyā
% v - - - v - v| - % B correct
% - v - -| v -| - v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
iti māturmukhācchrutvā padmāvatyanyarūpiṇīm /
tatra vāsavadattāṃ tāṃ sutarāṃ bahvamanyata

% v v| - - v - - -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% - v| - v v - -| -| % C pathyā
% v v -| - v - v - % D correct
sāpi vāsavadattātra nijanāthavinākṛtā /
tasthau vidhuravicchāyā niśīthastheva padminī

% - v| - v v - - v| % A pathyā
% v v - v v - v - % B correct
% - -| v v v - - -| % C pathyā
% v - - - v| - v - % D correct
vasantakavikārāśca te te bālocitā muhuḥ /
mukhe tasyā viyoginyāḥ smitasyāvasaraṃ daduḥ

% v - v v v - - v| % A pathyā
% -| -| - - v -| v - % B correct
% v -| - -| v - - -| % C pathyā
% v - - v v -| v - % D correct
atrāntare 'tidūrāsu bhrāntvākheṭakabhūmiṣu /
vatsarājaścirādāgātsāyaṃ lāvāṇakaṃ punaḥ

% - - v -| v - - -| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% - v - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v -| v - % D correct
bhasmīkṛtamapaśyacca tatrāntaḥpuramagninā /
devīṃ dagdhāṃ ca śuśrāva mantribhyaḥ savasantakām

% - - v v v - - v| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% - -| - -| v| - - v| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
śrutvaiva cāpatadbhūmau mohena hṛtacetanaḥ /
tadduḥkhānubhavakleśamapākartumivecchatā

% - - v| - v - - -| % A pathyā
% - - v| v v - v - % B correct
% - - - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % D correct
kṣaṇācca labdhasaṃjñaḥ sañjajvāla hṛdaye śucā /
āviṣṭa iva tatrasthadevīdāhekṣaṇāgninā

% v - v| - v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - - v| v v -| v - % B correct
% - - v| v v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % D correct
vilapann atha duḥkhārto dehatyāgaikasaṃmukhaḥ /
kṣaṇāntare sa nṛpatiḥ saṃsmṛtyaitadacintayat

% v v -| v v| - - -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% v - v -| v| v v -| % C na-vipulā
% - - - v v - v - % D correct
vidyādharādhipaḥ putro devyāstasyā bhaviṣyati /
etanme nāradamunirvakti sma na ca tanmṛṣā

% - - v - v -| - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - - -| - v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - -| v| v| v| - v - % D correct
kaṃcitkālaṃ ca duḥkhaṃ me tenaiva muninoditam /
gopālakasya caitasya śokaḥ svalpa ivekṣyate

% - - - -| v| - -| -| % A pathyā
% - - v| v v - v - % B correct
% - - v - v| - - v| % C pathyā
% - -| - v| v - v - % D correct
yaugandharāyaṇādīnāṃ na caiṣāmatiduḥkhitā /
dṛśyate tena jāne sā devī jīvetkathaṃcana

% - - v - v - - -| % A pathyā
% v| - - v v - v - % B correct
% - v -| - v| - -| -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
iyaṃ kimapi nītistu pratyuktā mantribhirbhavet /
ato mama bhavejjātu tayā devya samāgamaḥ

% v -| v v v| - - -| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% v -| v v| v - - v| % C pathyā
% v -| - v| v - v - % D correct
tatpaśyāmyatra paryantamityālocya sa bhūpatiḥ /
nidadhe hṛdaye dhairyaṃ bodhyamānaśca mantribhiḥ

% - - - - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v| v| - v - % B correct
% v v -| v v -| - -| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
gopālakaśca saṃdiśya tadyathāvastu tatkṣaṇam /
prajighāya tataścāraṃ dhṛtihetoralakṣitam

% - - v - v| - - v| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% v v - v| v - - -| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
evaṃ gate svavṛttānte lāvāṇakagataistadā /
gatvā magadharājāya cāraiḥ sarvaṃ niveditam

% - -| v -| v - - -| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - -| v v v - - v| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
sa tadbuddhvaiva kālajño vatsarājāya tāṃ sutām /
dātuṃ padmāvatīmaicchatpūrvaṃ tanmantrimārgitām

% v| - - - v| - - -| % A pathyā
% - v - - v| -| v - % B correct
% - -| - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % D correct
tato dūtamukhenainamarthaṃ vatseśvarāya saḥ /
yaugandharāyaṇāyāpi saṃdideśa yathepsitam

% v -| - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v| - % B correct
% - - v - v - - v| % C pathyā
% - v - v| v - v - % D correct
yaugandharāyaṇoktyā ca vatseśo 'ṅgīcakāra tat /
pracchāditaitadarthaṃ syāddevī jātviti cintayan

% - - v - v - -| v| % A pathyā
% - - -| - v - v| - % B correct
% - - v - v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v| - v - % D correct
tato lagnaṃ viniścitya tūrṇaṃ yaugandharāyaṇaḥ /
tasmai magadharājāya pratidūtaṃ vyasarjayat

% v -| - -| v - - v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - -| v v v - - -| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
tvadicchāṅgīkṛtāsmābhistaditaḥ saptame dine /
padmāvatīvivāhāya vatseśo 'trāgamiṣyati

% v - - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v -| - v -| v - % B correct
% - - v - v - - v| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
śīghraṃ vāsavadattāṃ ca yenāsau vismariṣyati /
iti cāsmai mahāmantrī saṃdideśa sa bhūbhṛte

% - -| - v v - -| v| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% v v| - -| v - - -| % C pathyā
% - v - v| v| - v - % D correct
pratidūtaḥ sa gatvā ca yathāsaṃdiṣṭamabhyaghāt /
tato magadharājāya sa cāpyabhinananda tam

% v v - -| v| - -| v| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% v -| v v v - - v| % C pathyā
% v| - v v v - v| - % D correct
tataḥ sa duhitṛsnehanijecchāvibhavocitam /
vivāhotsavasaṃbhāraṃ cakāra magadheśvaraḥ

% v -| v| v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % B correct
% v - - v v - - -| % C pathyā
% v - v| v v - v - % D correct
sā cābhīṣṭavaraśrutyā mudaṃ padmāvatī yayau /
prāpa vāsavadattā ca tadvārtākarṇanācchucam

% -| - - v v - - -| % A pathyā
% v -| - - v -| v - % B correct
% - v| - v v - -| v| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
sā vārtā karṇamāgatya tasyā vaivarṇyadāyinī /
pracchannavāsavairūpyasāhāyakamivākarot

% -| - -| - v - - v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - - v - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % D correct
itthaṃ mitrīkṛtaḥ śatrurna ca bhartānyathā tvayi /
vasantakoktirityasyāḥ sakhīva vidadhe dhṛtim

% - -| - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v| v| - - v -| v - % B correct
% v - v - v - - -| % C pathyā
% v - v| v v -| v - % D correct
athāsannavivāhāyāḥ padmāvatyā manasvinī /
amlānamālātilakau divyau bhūyaścakāra sā

% v - - v v - - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - - v - - v v -| % C bha-vipulā
% - -| - - v - v| - % D correct
tato vatseśvarastatra saṃprāpte saptame 'hani /
sasainyo mantribhiḥ sākaṃ pariṇetuṃ kilāyayau

% v -| - - v - - v| % A pathyā
% - - -| - v -| v - % B correct
% v - -| - v -| - -| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
manasāpi tadudyogaṃ virahī sa kathaṃ spṛśet /
devīṃ labheya tāmevamityāśā na bhavedyadi

% v v - v| v - - -| % A pathyā
% v v -| v| v -| v - % B correct
% - -| v - v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| v| v - v - % D correct
pratyudyayau ca taṃ sadyaḥ sānando magadheśvaraḥ /
prajānetrotsavaṃ candramudayasthamivāmbudhiḥ

% - - v -| v| -| - -| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% v - - - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % D correct
viveśātha sa vatseśo magadhādhipateḥ puram /
samantātpauralokasya mānasaṃ ca mahotsavaḥ

% v - - v| v| - - -| % A pathyā
% v v - v v -| v - % B correct
% v - - - v - - v| % C pathyā
% - v -| v| v - v - % D correct
virahakṣāmavapuṣaṃ manaḥsaṃmohadāyinam /
dadṛśustatra nāryastaṃ ratihīnamiva smaram

% v v - - v v v -| % A na-vipulā
% v - - - v - v - % B correct
% v v - - v| - - -| % C pathyā
% v v - v v -| v - % D correct
praviśya magadheśasya vatseśo 'pyatha mandiram /
sanāthaṃ pativatnībhiḥ kautukāgāramāyayau

% v - v| v v - - v| % A pathyā
% - - -| v v| - v - % B correct
% v - -| v v - - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
tatra padmāvatīmantardadarśa kṛtakautukām /
sa rājā pūrṇavaktrendujitapūrṇendumaṇḍalām

% - v| - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - v| v v - v - % B correct
% v| - -| - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v - % D correct
tasyāśca mālātilakau divyāvālokya tau nijau /
etau kuto 'syā ityevaṃ vimamarśa sa bhūpatiḥ

% - - v| - - v v -| % A bha-vipulā
% - - - - v| -| v - % B correct
% - -| v -| -| - - -| % C ma-vipulā
% v v - v| v| - v - % D correct
tataḥ sa vedīm āruhya tasyā jagrāha yatkaram /
tad evārambhatāṃ prāpa tasya pṛthvyāḥ karagrahe

% v -| v| - -| - - v| % A ma-vipulā
% - -| - - v| - v - % B correct
% v| - - - v -| - v| % C pathyā
% - v| - -| v - v - % D correct
priyavāsavadatto 'yamidaṃ śaknoti nekṣitum /
itīva vedīdhūmo 'sya vāṣpeṇa pidadhe dṛśau

% v v - v v - -| v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v| - v - % B correct
% v - v| - - - -| v| % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% - - v| v v -| v - % D correct
agnipradakṣiṇe tāmraṃ tadā padmāvatīmukham /
vijñātabhartrabhiprāyaṃ kopākulamivābabhau

% - - v - v -| - -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% - - v - v - - -| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
mumoca sa kṛtodvāhaḥ karādvatseśvaro vadhūm /
na tu vāsavadattāṃ tāṃ tatyāja hṛdayātkṣaṇam

% v - v| v| v - - -| % A pathyā
% v - - - v -| v - % B correct
% v| v| - v v - -| -| % C pathyā
% - - v| v v - v - % D correct
tatas tathā dadau tasmai ratnāni magadhādhipaḥ /
nirdugdharatnarikteva pṛthivī bubudhe yathā

% v -| v -| v -| - -| % A pathyā
% - - v| v v - v - % B correct
% - - v - v - - v| % C pathyā
% v v -| v v -| v - % D correct
sākṣīkṛtya ca tatkālamagniṃ yaugandharāyaṇaḥ /
adrohapratyayaṃ rājño magadheśamakārayat

% - - - v| v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % B correct
% - - - - v -| - -| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
pradattavastrābharaṇaḥ pragītavaracāraṇaḥ /
pranṛttavaranārīkaḥ prasasāra mahotsavaḥ

% v - v - - v v -| % A bha-vipulā
% v - v v v - v - % B correct
% v - v v v - - -| % C pathyā
% v v - v| v - v - % D correct
udayāpekṣiṇī patyuḥ suptevālakṣitasthitā /
tadā vāsavadattābhūddivā kāntirivaindavī

% v v - - v -| - -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% v -| - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v - v - % D correct
antaḥpuramupāyāte rājñi vatseśvare tataḥ /
devīsaṃdarśanāśaṅkī kṛtī yaugandharāyaṇaḥ

% - - v v v - - -| % A pathyā
% - v| - - v -| v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
mantrabhedamayādevaṃ magadheśvaramabhyadhāt /
adyaiva nāha vatseśaḥ prayāti tvadgṛhāditi

% - v - v v - - -| % A pathyā
% v v - v v - v - % B correct
% - - v| - v| - - -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
tathetyaṅgīkṛtaṃ tena tamevārthaṃ tadaiva saḥ /
vyajijñapad vatsarājaṃ so 'pi tacchraddadhe tathā

% v - - - v -| - v| % A pathyā
% v - - -| v - v| - % B correct
% v - v -| - v - -| % C ra-vipulā
% -| v| - - v -| v - % D correct
athoccacāla vatseśo bhuktapītaparicchadaḥ /
mantribhiḥ samamādāya vadhūṃ padmāvatīṃ tataḥ

% v - v - v| - - -| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% - v -| v v - - v| % C pathyā
% v -| - - v -| v - % D correct
padmāvatyā visṛṣṭaṃ ca sukhamāruhya vāhanam /
tayaiva ca samādiṣṭaistanmahattarakaiḥ saha

% - - - -| v - -| v| % A pathyā
% v v - - v| - v - % B correct
% v - v| v| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v -| v - % D correct
āgādvāsavadattāpi guptaṃ sainyasya pṛṣṭhataḥ /
kṛtarūpavivartaṃ taṃ puraskṛtya vasantakam

% - - - v v - - v| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% v v - v v - -| -| % C pathyā
% v - - v| v - v - % D correct
kramāllāvāṇakaṃ prāpya vatseśo vasatiṃ nijām /
praviveśa samaṃ vadhvā devīcittastu kevalaḥ

% v - - - v -| - v| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% v v - v| v -| - -| % C pathyā
% - - - - v| - v - % D correct
etya vāsavadattāpi sā gopālakamandiram /
viveśātha niśīthe ca paristhāpya mahattarān

% - v| - v v - - v| % A pathyā
% -| - - v v - v - % B correct
% v - - v| v - -| v| % C pathyā
% v - - v| v - v - % D correct
tatra gopālakaṃ dṛṣṭvā bhrātaraṃ darśitādaram /
kaṇṭhe jagrāha rudatī bāṣpavyākulalocanam

% - v| - - v -| - -| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - -| - - v| v v -| % C na-vipulā
% - - - v v - v - % D correct
tatkṣaṇe sthitasaṃvicca tatra yaugandharāyaṇaḥ /
āyayau sarumaṇvatkas tayā devyā kṛtādaraḥ

% - v -| v v - - v| % A pathyā
% - v| - - v - v - % B correct
% - v -| v v - - -| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
so 'syāḥ protsāhaviśleṣaduḥkhaṃ yāvadvyapohati /
tāvatpadmāvatīpārśvaṃ prayayuste mahattarāḥ

% -| -| - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
āgatāvantikā devi kimapyasmānvihāya tu /
praviṣṭā rājaputrasya gṛhaṃ gopālakasya sā

% - v - - v -| - v| % A pathyā
% v - - - v - v| - % B correct
% v - -| - v - - v| % C pathyā
% v -| - - v - v| - % D correct
iti padmāvatī sā tairvijñaptā svamahattaraiḥ /
vatseśvarāgre sāśaṅkā tanevaṃ pratyabhāṣata

% v v| - - v -| -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v - % B correct
% - - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v - -| - v - v - % D correct
gacchatāvantikāṃ brūtha nikṣepastvaṃ hi me sthitā /
tadatra kiṃ te yatrāhaṃ tattraivāgamyatāmiti

% - v - - v -| - v| % A pathyā
% - - - -| v| -| v - % B correct
% v - v| -| -| - - -| % C ma-vipulā
% - - - - v - v - % D correct
tacchrutvā teṣu yāteṣu rājā padmāvatīṃ rahaḥ /
papraccha mālātilakau kenemau te kṛtāviti

% - - -| - v| - - v| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - - v| - - v v -| % C bha-vipulā
% - - -| -| v - v - % D correct
sāvocadatha madgehe nyastā vipreṇa kenacit /
āvantikābhidhā yaiṣā tasyāḥ śilpamidaṃ mahat

% - - v v v| - - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - - v - v -| - -| % C pathyā
% - -| - v v -| v - % D correct
tacchrutvaiva cavatseśo gopālagṛhamāyayau /
nūnaṃ vāsavadattā sā bhavedatreti cintayan

% - - - v| v - - -| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - -| - v v - -| -| % C pathyā
% v - - - v| - v - % D correct
praviveśa ca gatvā taddvārasthitamahattaram /
antasthadevīgopālamantridvayavasantakam

% v v - v| v| - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % B correct
% - - v - - - - v % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect? pādas compounded?
% - - v v v - v - % D correct
tatra vāsavadattāṃ tāṃ dadarśa proṣitāgatām /
upaplavavinirmuktāṃ mūrtiṃ cāndramasīmiva

% - v| - v v - -| -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% v - v v v - - -| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
papātātha mahīpṛṣṭhe sa śokaviṣavihvalaḥ /
kampo vāsavadattāyā hṛdaye tūdapadyata

% v - - v| v - - -| % A pathyā
% v| - v v v - v - % B correct
% - -| - v v - - -| % C pathyā
% v v -| - v - v - % D correct
tataḥ sāpyapatadbhūmau gātrairvirahapāṇḍuraiḥ /
vilalāpa ca nindantī tadācaritamātmanaḥ

% v -| - v v - - -| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% v v - v| v| - - -| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
atha tau daṃpatī śokadīnau rurudatustathā /
yaugandharāyaṇo 'pyāsīdvāṣpadhautamukho yathā

% v v| -| - v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v - v - % B correct
% - - v - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v -| v - % D correct
tathāvidhaṃ ca tacchrutvā kāle kolāhalaṃ tadā /
padmāvatyapi tatraiva sākulā tamupāyayau

% v - v -| v| - - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - - - v v| - - v| % C pathyā
% - v -| v v - v - % D correct
kramād avagatārthā ca rājavāsavadattayoḥ /
tulyāvasthaiva sāpyāsītsnigdhamugdhā hi satstriyaḥ

% v -| v v v - -| v| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% - - - - v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v| - v - % D correct
kiṃ jīvitena me kāryaṃ bhartṛduḥkhapradāyinā /
iti vāsavadattā ca jagāda rudatī muhuḥ

% -| - v - v| -| - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% v v| - v v - -| v| % C pathyā
% v - v| v v -| v - % D correct
magadheśasutālābhāttava sāmrājyakāṅkṣiṇā /
kṛtametanmayā deva devyā doṣo na kaścana

% v v - v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v| - - v - v - % B correct
% v v - - v -| - v| % C pathyā
% - -| - -| v| - v - % D correct
iyaṃ tvasyāḥ sapatnyeva pravāse śīlasākṣiṇī /
ityuvācātha vatseśaṃ dhīro yaugandharāyaṇaḥ

% v -| - -| v - - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% - v - - v| - - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
ahamatra viśāmyagnāvasyāḥ śuddhiprakāśane /
iti padmāvatī tatra jagādāmatsarāśayā

% v v - v| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % B correct
% v v| - - v -| - v| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
ahamevāparādhyāmi yatkṛte sumahānayam /
soḍho devyāpi hi kleśa iti rājāpyabhāṣata

% v v - - v - - v| % A pathyā
% - v -| v v - v - % B correct
% - -| - - v| -| - v| % C pathyā
% v v| - - v - v - % D correct
agnipraveśaḥ kāryo me rājño hṛdayaśuddhaye /
iti vāsavadattā ca babhāṣe baddhaniścayā

% - - v - -| - -| -| % A ma-vipulā
% - -| v v v - v - % B correct
% v v| - v v - -| v| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
tataḥ sa kṛtināṃ dhuryo dhīmānyaugandharāyaṇaḥ /
ācamya prāṅmukhaḥ śuddha iti vācamudairayat

% v -| v| v v -| - -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% - - -| - v -| - v| % C pathyā
% v v| - v v - v - % D correct
yadyahaṃ hitakṛdrājño devī śuddhimatī yadi /
brūta bho lokapālāstanna ceddehaṃ tyajāmyaham

% - v -| v v - - -| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% - v| -| - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v| - - -| v - v - % D correct
ityuktvā virate tasmindivyā vāgudabhūdiyam /
dhanyastvaṃ nṛpate yasya mantrī yaugandharāyaṇaḥ

% - - -| v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v - v - % B correct
% - - -| v v -| - v| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
yasya vāsavadattā ca bhāryā prāgjanmadevatā /
na doṣaḥ kaścid etasyā ity uktvā vāg upāramat

% - v| - v v - -| v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% v| - -| - v| - - -| % C pathyā
% -| - -| -| v - v - % D correct
ākarṇya tanmukharitākhiladigvibhāgamāmandranūtanaghanāghanagarjitaśri /
utkaṃdharāśca suciraṃ vihatābhitāpāḥ sarve 'pi te sphuṭaviḍambitanīlakaṇṭhāḥ

% - - v| - v v v - v v - v - v % Vasantatilaka (14)
% - - v - v v v - v v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v - v| v v -| v v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - -| v| -| v v v - v v - v - - % Vasantatilaka (14)
gopālakasahito 'pi ca rājā yaugandharāyaṇācaritam /
stauti sma vatsarājo mene pṛthvīṃ ca hastagatām

% - - v v v v -| v| v| - -| - - v - v - v v - %
% - -| v| - v - -| - -| - -| v| - v v - % Āryā (30+27 morae): pathyā
dadhad atha nṛpatiḥ sa mūrtimatyau
nikaṭagate ratinirvṛtī ivobhe /
anudinasahavāsasānurāge
nijadayite paramutsavaṃ babhāra