Language

ENहिગુ
Scripture Library

Kathāsaritsāgara · Chapter 18.1

18.1.1

% v -| v v v - v - v v v - v - - v - % Pṛthvī (8+9): caesura in compound or incorrect?
% v -| v v| v - v -| v v v - v -| - v - % Pṛthvī (8+9)
% v - v| v v - v| -| v v v - v - - v - % Pṛthvī (8+9)
% v -| v v v| - v -| v v| v - v - - v| - % Pṛthvī (8+9)
prathamas taraṅgaḥ /
candrānanārdhadehāya candrāṃśusitabhūtaye /
candrārkanalanetrāya candrārdhaśirase namaḥ

18.1.2

% - - v - v - - v| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - - v v v - - v| % C pathyā
% - - v v v -| v - % D correct
kareṇa kuñcitāgreṇa līlayonnamitena yaḥ /
bhāti siddhīr iva dadat sa pāyād vo gajānanaḥ

18.1.3

% v - v| - v - - v| % A pathyā
% - v - v v - v| - % B correct
% - v| - -| v v| v -| % C na-vipulā
% v| - -| -| v - v - % D correct
tato 'sitagirau tatra kaśyapasyāśrame muneḥ /
naravāhanadattas tānmunīnevam abhāṣata

18.1.4

% v -| v v v -| - v| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% v v - v v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v| v - v - % D correct
anyac ca devīvirahe nītvāhaṃ sānurāgayā /
vegavatyā yadā nyasto vidyāhas te 'bhir akṣitum

18.1.5

% - -| v| - - v v -| % A bha-vipulā
% - - -| - v - v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% - - -| -| v| - v - % D correct
tadā śarīratyāgaiṣī virahī paradeśagaḥ /
vanānte dṛṣṭavān asmi bhraman kaṇvaṃ mahāmunim

18.1.6

% v -| v - - - - -| % A ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% v v -| v v - v - % B correct
% v - -| - v -| - -| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
sa māṃ pādānataṃ dṛṣṭvā praṇidhānādavetya ca /
duḥkhitaṃ svāśramaṃ nītvā sadayo munirabhyadhāt

18.1.7

% v| -| - - v -| - -| % A pathyā
% v v - - v - v| - % B correct
% - v -| - v -| - -| % C pathyā
% v v -| v v - v - % D correct
somavaṃśodbhavo vīro bhūtvā kiṃ nāma muhyasi /
devādeśe dhruve 'nāsthā kā bhāryāsaṃgame tava

18.1.8

% - v - - v -| - -| % A pathyā
% - -| -| - v| - v - % B correct
% - - - -| v -| - -| % C pathyā
% -| - - - v -| v - % D correct
asaṃbhāvyā api nṛṇāṃ bhavantīha samāgamāḥ /
tathā hi vikramādityakathāmākhyāmi te śṛṇu

18.1.9

% v - - -| v v| v -| % A na-vipulā
% v - - v| v - v - % B correct
% v -| v| - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v| -| v - % D correct
astyavantiṣu vikhyātā yugādau viśvakarmaṇā /
nirmitojjayinī nāma purārivasatiḥ purī

18.1.10

% - v - v v| - - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% - v - v v -| - v| % C pathyā
% v - v v v -| v - % D correct
satīva yā parādhṛṣyā padminīvāśritā śriyā /
satāṃ dhīriva dharmāḍhyā pṛthvīva bahukautukā

18.1.11

% v - v| -| v - - -| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% v -| - v v| - - -| % C pathyā
% - - v| v v - v - % D correct
mahendrāditya ityāsīdrājā tasyāṃ jagajjayī /
maghavevāmarāvatyāṃ vipakṣabalasūdanaḥ

18.1.12

% v - - - v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v - % B correct
% v v - - v - - -| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
nānāśastrāyudhaḥ śaurye rūpe tu kusumāyudhaḥ /
yo 'bhūnmuktakarastyāge baddhamuṣṭikarastvasau

18.1.13

% - - - - v -| - -| % A pathyā
% - -| v| v v - v - % B correct
% -| - - v v - - -| % C pathyā
% - v - v v - v - % D correct
tasya pṛthvīpater bhāryā nāmnābhūt saumyadarśanā /
śacīvendrasya gaurīva śaṃbhoḥ śrīriva śārṅgiṇaḥ

18.1.14

% - v| - - v -| - -| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% v - - - v| - - v| % C pathyā
% - -| - v v| - v - % D correct
mahāmantrī ca sumatir nāma tasyābhavatprabhoḥ /
vajrāyudhābhidhānaś ca pratīhāraḥ kramāgataḥ

18.1.15

% v - - -| v| v v -| % A na-vipulā
% - v| - - v - v - % B correct
% - - v - v - -| -| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
taiḥ samaṃ sa nṛpaḥ śāsadrājyam ārādhayan haram /
nānāvratadharaḥ śaśvad abhavat putrakāmyayā

18.1.16

% -| v -| v| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v| - - v -| v - % B correct
% - - v v v -| - v| % C pathyā
% v v -| - v - v - % D correct
atrāntare ca gīrvāṇagaṇasaṃśritakaṃdare /
anyadigjayasānandakauberīhāsasundare

18.1.17

% - - v -| v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % B correct
% - v - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % D correct
sthitaṃ kailāsaśailendre purāriṃ pārvatīyutam /
upājagmuḥ surāḥ sendrā mlecchopadravaduḥsthitāḥ

18.1.18

% v -| - - v - - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% v - - -| v -| - -| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
praṇāmānantarāsīnāste kṛtastutayo 'marāḥ /
pṛṣṭāgamanakāryāste devamevaṃ vyajijñapan

18.1.19

% v - - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% -| v - v v -| v - % B correct
% - - v v v - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
ye tvayā deva nihatā asurā ye ca viṣṇunā /
te jātā mleccharūpeṇa punaradya mahītale

18.1.20

% -| v -| - v| v v -| % A na-vipulā
% v v -| -| v| - v - % B correct
% -| - -| - v - - v| % C pathyā
% v v - v| v - v - % D correct
vyāpādayanti te vighnān ghnanti yajñādikāḥ kriyāḥ /
haranti munikanyāś ca pāpāḥ kiṃ kiṃ na kurvate

18.1.21

% - - v - v| -| - -| % A pathyā
% - v| - - v -| v - % B correct
% v - v| v v - -| v| % C pathyā
% - -| -| -| v| - v - % D correct
bhūlokāddevalokaś ca śaśvadāpyāyate prabho /
brāhmaṇair hutamagnau hi havistṛptyai divaukasām

18.1.22

% - - - - v - -| v| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% - v -| v v - -| v| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
mlecchākrānte ca bhūloke nirvaṣaṭkāramaṅgale /
yajñabhāgādivicchedāddevaloko 'vasīdati

18.1.23

% - - - -| v| - - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - v - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % D correct
tadupāyaṃ kuruṣvātra taṃ kaṃcidavatāraya /
pravīraṃ bhūtale yastānmlecchānutsādayiṣyati

18.1.24

% v v - -| v - - v| % A pathyā
% -| - v v v - v - % B correct
% v - -| - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % D correct
iti devaiḥ sa vijñaptaḥ purārātir uvāca tān /
yāta yūyaṃ na cintātra kāryā bhavata nirvṛtāḥ

18.1.25

% v v| - -| v| - - -| % A pathyā
% v - - v| v - v| - % B correct
% - v| - -| v| - - v| % C pathyā
% - -| v v v| - v - % D correct
acireṇa kariṣye 'hamatropāyamasaṃśayam /
ity uktvā vyasṛjaddevānsvadhiṣṇyānyambikāpatiḥ

18.1.26

% v v - v| v - -| v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % B correct
% -| - -| v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % D correct
gateṣu teṣu cāhūya mālyavatsaṃjñakaṃ gaṇam /
saparvatīko bhagavānevamādiśati sma saḥ

18.1.27

% v - v| - v| - - v| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% v - v - -| v v - % C bha-vipulā, pādas compounded?
% - v - v v -| v| - % D correct
putrāvatāra mānuṣye jāyasva ca mahāpuri /
ujjayinyāṃ sutaḥ śūro mahendrādityabhūpateḥ

18.1.28

% - - v - v| - - -| % A pathyā
% - - v| v| v - v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
sa ca rājā mamaivāṃśastadbhāryā cāmbikāṃśajā /
tayor gṛhe samutpadya kuru kāryaṃ divaukasām

18.1.29

% v| v| - -| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % B correct
% v -| v -| v - - v| % C pathyā
% v v| - -| v - v - % D correct
mlecchānvyāpādayāśeṣāṃstrayīdharmavighātinaḥ /
saptadvīpeśvaro rājā matprasādāc ca bhāvyasi

18.1.30

% - - - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % B correct
% - - - - v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v| - v - % D correct
yakṣarākṣasavetālā api sthāsyanti te vaśe /
bhuktvā mānuṣabhogāṃś ca punarasmanupaiṣyasi

18.1.31

% - v - v v - - -| % A pathyā
% v -| - - v| -| v - % B correct
% - -| - v v - -| v| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
ityādiṣṭaḥ purajitā malyavānso 'bravīdgaṇaḥ /
alaṅghyā yuṣmadājñā me bhogā mānuṣyake tu ke

18.1.32

% - - - -| v v v -| % A na-vipulā
% - v - -| v - v - % B correct
% v - -| - v - -| -| % C pathyā
% - -| - - v -| v| - % D correct
yatra bandhusuhṛdbhṛtyaviprayogāḥ suduḥsahāḥ /
dhananāśajarārogādyudbhavā yatra ca vyathā

18.1.33

% - v| - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % B correct
% v v - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v| -| v - % D correct
iti tena gaṇenokto dhūrjaṭiḥ pratyuvāca tam /
gaccha naitāni duḥkhāni bhaviṣyanti tavānagha

18.1.34

% v v| - v| v - - -| % A pathyā
% - v -| - v - v| - % B correct
% - v| - - v| - - v| % C pathyā
% v - - v| v - v - % D correct
matprasādena sukhitaḥ sarvakālaṃ bhaviṣyasi /
ity uktaḥ śaṃbhunā so 'bhūdadṛśyo mālyavāṃs tataḥ

18.1.35

% - v - - v| v v -| % A na-vipulā
% - v - -| v - v - % B correct
% -| - -| - v -| -| - % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v -| v - % D correct
gatvā cojjayinīṃ tasya mahendrādityabhūbhujaḥ /
devyā ṛtujuṣo garbhe samabhūtsa gaṇottamaḥ

18.1.36

% - -| - v v -| - v| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% - -| v v v -| - -| % C pathyā
% v v - v| v - v - % D correct
tatkālaṃ ca niśākāntakalākalitaśekharaḥ /
devo mahendrādityaṃ taṃ nṛpaṃ svapne samādiśat

18.1.37

% - - -| v| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % B correct
% - -| v - - - -| -| % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% v -| - -| v - v - % D correct
tuṣṭo 'smi tava tadrājansa te putro bhaviṣyati /
ākramiṣyati sadvīpāṃ pṛthivīṃ vikrameṇa yaḥ

18.1.38

% - -| v| v v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v| -| - -| v - v - % B correct
% - v - v v| - - -| % C pathyā
% v v -| - v - v| - % D correct
yakṣarakṣaḥ piśacādīn pātālākāśagān api /
vīraḥ kariṣyati vaśe mlecchasaṃghān haniṣyati

18.1.39

% - v - -| v v - -| % A sa-vipulā, incorrect?
% - - - - v -| v - % B correct
% - -| v - v v| v -| % C na-vipulā
% - v - -| v - v - % D correct
bhaviṣyatyata evaiṣa vikramādityasaṃjñakaḥ /
tathā viṣamaśīlaś ca nāmnā vaiṣamyato 'riṣu

18.1.40

% v - - v v| - - v| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% v -| v v v - -| v| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
ity uktvāntarhite deve prabudhya sa mahīpatiḥ /
prātaḥ svasacivebhyastaṃ hṛṣṭaḥ svapnaṃ nyavedayat

18.1.41

% -| - - - v -| - -| % A pathyā
% v - v| v| v - v - % B correct
% - -| v v v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
te 'pi svapne harādeśaṃ putraprāptiphalaṃ kramāt /
tasmai śaśaṃsuḥ sacivā rājñe pramuditāstadā

18.1.42

% -| -| - -| v - - -| % A pathyā
% - - - v v -| v - % B correct
% - -| v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - -| v v v - v - % D correct
tāvadetya phalaṃ sākṣādrājñe 'ntaḥpuraceṭikāḥ /
adarśayadidaṃ devyai svapne śaṃbhuradāditi

18.1.43

% - v - v| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v - v - % B correct
% v - v v v -| - -| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
tataḥ sa rājā mumude sacivair abhinanditaḥ /
satyaṃ mama suto dattaḥ śarveṇeti muhurvadan

18.1.44

% v -| v| - -| v v -| % A bha-vipulā
% v v -| v v - v - % B correct
% - -| v v| v -| - -| % C pathyā
% - - - v| v - v - % D correct
atha rājñī sagarbhā sā jajñe tasyorjitadyutiḥ /
pracī prātarivodeṣyatsahasrakaramaṇḍalā

18.1.45

% v v| - -| v - -| -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% v -| - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % D correct
cakāśe sā ca kucayoḥ śyāmayā cūcukatviṣā /
garbhasthasyeva samrājaḥ stanyarakṣaṇamudrayā

18.1.46

% v - -| -| v| v v -| % A na-vipulā
% - v -| - v - v - % B correct
% - - - - v| - - -| % C pathyā
% - v - v v - v - % D correct
svapne saptāpi jaladhīnuttatāra ca sā tadā /
praṇamyamānā nikhilair yakṣavetālarakṣasaiḥ

18.1.47

% - -| - - v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - v - v| v| -| v - % B correct
% v - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - v - - v - v - % D correct
prāpte ca samaye putraṃ sā sūte sma mahasvinam /
nabho 'rkeṇeva bālena yenābhāsyata vāsakam

18.1.48

% - -| v| v v -| - -| % A pathyā
% -| - -| v| v - v - % B correct
% v -| - - v| - - v| % C pathyā
% - - - v v| - v - % D correct
jāte ca tasminnipatatpuṣpavṛṣṭiprahāsinī /
dyaurarājata gīrvāṇadundubhidhvaninādinī

18.1.49

% - -| v| - - v v - % A bha-vipulā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % B correct
% - v - v v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % D correct
kṣībeva bhūtāviṣṭeva vātakṣobhāvṛteva ca /
tatkālamutsavānandavyākulā sābhavatpurī

18.1.50

% - - v| - - - - v| % A ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% - - - - v - v| - % B correct
% - - v - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v - v - % D correct
tadā ca tatrāvirataṃ vasu rājani varṣati /
saugatavyatirekeṇa nāsītkaścidanīśvaraḥ

18.1.51

% v -| v| - - v v -| % A bha-vipulā
% v v| - v v| - v - % B correct
% - v - v v - - v| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
nāmnā taṃ vikramādityaṃ haroktenākarotpitā /
tathā viṣamaśīlaṃ ca mahendrādityabhūpatiḥ

18.1.52

% - -| -| - v - - -| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% v -| v v v - -| v| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
gateṣv anyeṣu divaseṣv atra tasya mahībhujaḥ /
sumatermantriṇaḥ putro jajñe nāmnā mahāmatiḥ

18.1.53

% v -| - - v| v v -| % A na-vipulā
% - v| - v| v - v - % B correct
% v v - - v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
kṣatturvajrāyudhasyāpi putro bhadrāyudho 'jani /
śrīdharo 'jāyata suto mahīdharapurodhasaḥ

18.1.54

% - - - - v - - v| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - v -| - v v| v -| % C na-vipulā
% v - v v v - v - % D correct
tais tribhir mantritanayaiḥ saha rājasuto 'tra saḥ /
vavṛdhe vikramādityas tejovīryabalair iva

18.1.55

% -| v -| - v v v -| % A na-vipulā
% v v| - v v -| v| - % B correct
% v v -| - v - - -| % C pathyā
% - - - v v -| v - % D correct
upanītasya vidyāsu guravo hetumātratām /
yayustasyāprayāsena prādurāsansvayaṃ tu tāḥ

18.1.56

% v v - - v| - - v| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% v - - - v - - -| % C pathyā
% - v - - v -| v| - % D correct
dadṛśe sa prayuñjāno yāṃ yāṃ vidyāṃ kalāṃ tathā /
saiva saivāsamotkarṣā tasya tajjñair abudhyata

18.1.57

% v v -| -| v - - -| % A pathyā
% -| -| - -| v -| v - % B correct
% - v| - - v - - -| % C pathyā
% - v| - -| v - v - % D correct
divyāstrayodhinaṃ taṃ ca paśyanrājasutaṃ janāḥ /
mandādaro 'bhūd rāmādidhanurdharakathāsv api

18.1.58

% - - v - v -| -| v| % A pathyā
% - - - v v -| v - % B correct
% - - v -| -| - - v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% v - v v v -| v - % D correct
ākrāntopanatair dattāḥ kanyā rūpavatīrnṛpaiḥ /
ājahāra pitā tasya tāstāḥ śriya ivāparāḥ

18.1.59

% - - - v v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% - v - v| v -| - v| % C pathyā
% - -| v v| v - v - % D correct
tataś ca yauvanasthaṃ tam vilokya prājyavikramam /
abhiṣicya sutaṃ rājye yathāvidhi janapriyam

18.1.60

% v -| v| - v - -| -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% v v - v| v -| - -| % C pathyā
% v - v v| v - v - % D correct
mahendrādityanṛpatiḥ sabhāryāsacivo 'pi saḥ /
vṛddho vārāṇasīṃ gatvā śaraṇaṃ śiśriye śivam

18.1.61

% v - - - v v v -| % A na-vipulā
% v - - v v -| v| - % B correct
% - -| - - v -| - -| % C pathyā
% v v -| - v -| v - % D correct
so 'pi tadvikramādityo rājyamāsādya paitṛkam /
nabho bhāsvānivārebhe rājā pratapituṃ kramāt

18.1.62

% -| v| - - v - - -| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% v -| - - v - - -| % C pathyā
% - -| v v v -| v - % D correct
dṛṣṭvaiva tena kodaṇḍe namatyāropitaṃ guṇam /
tacchikṣayevocchiraso 'pyānamansarvato nṛpāḥ

18.1.63

% - - v| - v| - - -| % A pathyā
% v - - - v -| v - % B correct
% - - v - - v v -| % C bha-vipulā
% - v - - v -| v - % D correct
divyānubhāvo vetālarākṣasaprabhṛtīnapi /
sādhayitvānuśāsti sma samyagunmārgavartinaḥ

18.1.64

% - - v - -| - - v % A ma-vipulā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % B correct
% - v - - v - -| v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
prasādhayantyaḥ kakubhaḥ senās tasya mahītale /
niścerurvikramādityasyādityasyeva raśmayaḥ

18.1.65

% v - v - -| v v -| % A bha-vipulā
% - -| - v| v - v - % B correct
% - - - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v| - v - % D correct
mahāvīro 'py abhūdrājā sa bhīruḥ paralokataḥ /
śūro 'pi cācaṇḍakaraḥ kubhartāpyaṅganāpriyaḥ

18.1.66

% v - - -||v - - -| % A pathyā
% v| - -| v v - v - % B correct
% - -| v| - - v v -| % C bha-vipulā
% v - - - v - v - % D correct
sa pitā pitṛhīnānāmabandhūnāṃ sa bāndhavaḥ /
anāthānāṃ ca nāthaḥ sa prajānāṃ kaḥ sa nābhavat

18.1.67

% v| v -| v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - -| v| - v - % B correct
% v - - -| v| - -| -| % C pathyā
% v - -| -| v| - v - % D correct
śvetadvīpasya dugdhābdheḥ kailāsahimaśailayoḥ /
nirmāṇe tadyaśo nūnam upamānamabhūdvidheḥ

18.1.68

% - - - - v| - - -| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - - -| - v -| - v| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
ekadā ca tamāsthānagataṃ bhadrāyudho nṛpam /
praviśya vikramādityaṃ pratīhāro vyajijñapat

18.1.69

% - v -| v| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v -| v - % B correct
% v - v| - v - - -| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
preṣitasya sasainyasya dakṣiṇāśāvinirjaye /
pārśvaṃ vikramaśakteryo devena preṣito 'bhavat

18.1.70

% - v - v| v - - v| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - -| - v v - - -| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
sa dūto 'naṅgadevo 'yamāgato dvāri tiṣṭhati /
sadvitīyo mukhaṃ cāsya hṛṣṭaṃ vakti śubhaṃ prabho

18.1.71

% v| - -| - v - -| v % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v| - v - % B correct
% - v - -| v -| - v| % C pathyā
% - -| - v| v -| v - % D correct
praviśatviti rājñokte sadvitīyaṃ sa tatra tam /
prāveśayatpratīhāro 'naṅgadevaṃ sagauravam

18.1.72

% v v - v v| - - -| % A pathyā
% - v - -| v| - v| - % B correct
% - - v - v - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
praviṣṭaḥ sapraṇāmaṃ ca jayaśabdamudīrya saḥ /
upaviṣṭo 'grato dūtastenāpṛcchyata bhūbhujā

18.1.73

% v - -| - v - -| v| % A pathyā
% v v - v v - v| - % B correct
% v v - -| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v v| - v - % D correct
kaccidvikramaśaktiḥ sa senānī kuśalī nṛpaḥ /
kaccidvyāghrabalādyāś ca nṛpāḥ kuśalino 'pare

18.1.74

% - - - v v - -| v| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% - - - v v - -| v| % C pathyā
% v -| v v v -| v - % D correct
anyeṣāṃ rājaputrāṇāṃ pradhānānāṃ ca tadbale /
kaccicchivaṃ gajāśvasya rathapādātakasya ca

18.1.75

% - - -| - v - - -| % A pathyā
% v - - -| v| - v - % B correct
% - - v -| v - - v| % C pathyā
% v v - - v - v| - % D correct
iti bhūmibhṛtā pṛṣṭo 'naṅgadevo jagāda saḥ /
śivaṃ vikramaśakteś ca sainyasya sakalasya ca

18.1.76

% v v| - v v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% v -| - v v - -| v| % C pathyā
% - - v| v v - v| - % D correct
sāparāntaś ca devena nirjito dakṣiṇāpathaḥ /
madhyadeśaḥ sasaurāṣṭraḥ savaṅgāṅgā ca pūrvadik

18.1.77

% - v - -| v| - - v| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - v - -| v - - -| % C pathyā
% v - - -| v| - v - % D correct
sakaśmīrā ca kauberī kāṣṭhā ca karadīkṛtā /
tāni tāny api durgāṇi dvīpāni vijitāni ca

18.1.78

% v - - -| v| - - -| % A pathyā
% - -| v| v v - v - % B correct
% - v| -| v v| - - -| % C pathyā
% - - v| v v - v| - % D correct
mlecchasaṃghāś ca nihatāḥ śeṣāś ca sthāpitā vaśe /
te te vikramaśakteś ca praviṣṭāḥ kaṭake nṛpāḥ

18.1.79

% - v - -| v| v v -| % A na-vipulā
% - -| -| - v -| v - % B correct
% -| -| - v v - -| -| % C pathyā
% v - -| v v -| v - % D correct
sa ca vikramaśaktistai rājabhiḥ samamāgataḥ /
itaḥ prayāṇakeṣvāste dvitreṣveva khalu prabho

18.1.80

% v| v| - v v - - -| % A pathyā
% - v -| v v - v - % B correct
% v -| v - v - - -| % C pathyā
% - - - v| v -| v - % D correct
evamākhyātavantaṃ taṃ tuṣṭo vastrair vibhūṣaṇaiḥ /
grāmaiś ca vikramādityo dūtaṃ rājābhyapūrayat

18.1.81

% - v - - v - -| -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - -| v| - v - - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
atha papraccha nṛpatiḥ sa taṃ dūtavaraṃ punaḥ /
anaṅgadeva ke deśā gatenātra vilokitāḥ

18.1.82

% v v| - - v| v v -| % A na-vipulā
% v| -| - v v -| v - % B correct
% v - v - v| -| - -| % C pathyā
% v - - v| v - v - % D correct
tvayā kutra ca kiṃ dṛṣṭaṃ kautukaṃ bhadra kathyatām /
ity ukto bhūbhṛtānaṅgadevo vaktuṃ pracakrame

18.1.83

% v -| - v| v| -| - -| % A pathyā
% - v -| - v| - v - % B correct
% -| - -| - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v - % D correct
ito devājñayā deva gatvāhaṃ prāptavān kramāt /
pārśve vikramaśaktes taṃ senāsamudayaṃ tava

18.1.84

% v -| - - v -| - v| % A pathyā
% - - -| - v -| v - % B correct
% - -| - v v - -| -| % C pathyā
% - - v v v -| v - % D correct
militānantanāgendrasaśrīkahariśobhitam /
samudram iva vistīrṇaṃ saspakṣakṣmābhṛdāśritam

18.1.85

% v v - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % B correct
% v - v| v v| - - -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
upāgataś ca tatrāhaṃ tena vikramaśaktinā /
prabhuṇā preṣita iti praṇatenātisatkṛtaḥ

18.1.86

% v - v -| v| - - -| % A pathyā
% - v| - v v - v - % B correct
% v v -| - v v| v -| % C na-vipulā
% v v - - v - v - % D correct
tāvattiṣṭhāmi vijayasvarūpaṃ pravilokayan /
siṃhaleśvarasaṃbandhī dūtastāvadupāgamat

18.1.87

% - - - - v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% v - -| v v - v - % B correct
% - v - v v - - -| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
rajño hṛdayabhūtas te 'naṅgadevaḥ sthito 'ntike /
iti me kathitaṃ dūtaistvatpārśvaprahitāgataiḥ

18.1.88

% - -| v v v - -| -| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% v v| -| v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % D correct
tadetaṃ tvarayānaṅgadevaṃ prahiṇu me 'ntikam /
kalyāṇamasya vakṣyāmi rājakāryaṃ hi kiṃcana

18.1.89

% v - -| v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v| -| v - % B correct
% - - v - v| - - v| % C pathyā
% - v - -| v| - v - % D correct
iti svaprabhuvākyaṃ ca sa dūtaḥ siṃhalāgataḥ /
matsaṃnidhāne vakti sma tasmai vikramaśaktaye

18.1.90

% v -| - v v - -| v| % A pathyā
% v| - -| - v - v - % B correct
% - - v - -| - -| v| % C ma-vipulā
% - -| - v v - v - % D correct
tato vikramaśaktirmāmavadadgaccha satvaram /
siṃhaleśāntikaṃ paśya tvanmukhe kiṃ bravīti saḥ

18.1.91

% v -| - v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v - - v| - v - % B correct
% - v - - v -| - -| % C pathyā
% - v -| -| v - v| - % D correct
athāhaṃ siṃhalādhīśadūtena saha tena tat /
agacchaṃ siṃhaladvīpaṃ vahanenābdhivartmanā

18.1.92

% v - -| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - v| v v| - v| - % B correct
% v - -| - v - - -| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
rājadhānīṃ ca tatrāham apaśyaṃ hemanirmitām /
vicitraratnaprāsādāṃ gīrvāṇanagarīm iva

18.1.93

% - v - -| v| - - v| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% v - v - - - - -| % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% - - v v v -| v - % D correct
tasyāṃ ca vīrasenaṃ tamadrākṣaṃ siṃhaleśvaram /
vṛtaṃ vinītaiḥ sacivaiḥ surair iva śatakratum

18.1.94

% - -| v| - v - -| v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % B correct
% v -| v - -| v v -| % C bha-vipulā
% v -| v v| v - v - % D correct
sa mām upetamādṛtya pṛṣṭvā ca kuśalaṃ prabhoḥ /
rājā viśramayām āsa satkāreṇātra bhūyasā

18.1.95

% v| -| v - v - - v| % A pathyā
% - -| v| v v -| v - % B correct
% - -| - v v -| - v| % C pathyā
% - - - - v| - v - % D correct
anyedyur āsthānagato māmāhūya sa bhūpatiḥ /
yuṣmāsu darśayan bhaktim avocan mantrisaṃnidhau

18.1.96

% - - v| - - v v -| % A bha-vipulā
% - - - v| v| - v - % B correct
% - - v| - v -| - v| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
asti me duhitā kanyā martyalokaikasundarī /
nāmnā madanalekheti tāṃ ca rājñe dadāmi vaḥ

18.1.97

% - v| -| v v -| - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - -| v v v - - v| % C pathyā
% -| v| - -| v - v| - % D correct
tasyānurūpā bhāryā sā sa tasyāścocitaḥ patiḥ /
etadarthaṃ tvamāhūtastvatsvāmyarthaṃ pratīpsatā

18.1.98

% - - v - -| - -| -| % A ma-vipulā
% v| - - - v -| v - % B correct
% - v - -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v - v - % D correct
gaccha ca svāmine vaktuṃ maddūtena sahāgrataḥ /
ahaṃ tavaivānupadaṃ praheṣyāmyatra cātmajām

18.1.99

% - v| -| - v -| - -| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% v -| v - - v v -| % C bha-vipulā
% v - - - v| - v - % D correct
uktvetyānāyayām āsa sa rājā tatra tāṃ sutām /
bhūṣitābharaṇābhogāṃ rūpalāvaṇyayauvanaiḥ

18.1.100

% - - - - v -| - v| % A pathyā
% v| - -| - v| -| v - % B correct
% - v - v v - - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
upaveśya ca tāmaṅke darśayitvā jagāda mām /
tvatsvāmine mayā dattā kanyeyaṃ gṛhyatāmiti

18.1.101

% v v - v| v| - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% - - v -| v -| - -| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
ahaṃ ca rājaputrīṃ tāṃ dṛṣṭvā tadrūpavismitaḥ /
pratīpsitaiṣā rājārthaṃ mayeti mudito 'bravam

18.1.102

% v -| v| - v - -| -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% v - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v - v| v v -| v - % D correct
acintayaṃ ca nāścaryavidhau tṛpyatyaho vidhiḥ /
taduttamāmimāṃ cakre yatkṛtvāpi tilottamām

18.1.103

% v - v -| v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v -| v - % B correct
% v - v - v -| - -| % C pathyā
% - - - v| v - v - % D correct
tato 'haṃ satkṛtastena rājñā prasthitavāṃs tataḥ /
dvīpāddhavalasenena taddūtena sahāmunā

18.1.104

% v -| -| - v - - v| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% - - v v v - - v| % C pathyā
% - - - v| v - v - % D correct
āruhya vahanaṃ cāvām vrajāvo yāvad ambudhau /
tāvad drāgdṛṣṭavantau svas tanmadhye pulinaṃ mahat

18.1.105

% - - v| v v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v| - v - % B correct
% - -| - - v - -| -| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
tanmadhye 'dbhutarūpe dve apaśyāva ca kanyake /
ekāṃ priyaṃguśyāmāṅgīm anyāṃ candrāmaladyutim

18.1.106

% - - -| v v - -| -| % A pathyā
% v - - v| v| - v - % B correct
% - -| v - - - - -| % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% - -| - - v - v - % D correct
svasvavarṇocitopāttavastrābharaṇaśobhite /
saratnakaṃkaṇakvāṇavitīrṇakaratālike

18.1.107

% - v - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % B correct
% v - v - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % D correct
pranartayantyau purataḥ krīḍāhariṇapotakam /
api jāmbūnadamayaṃ sajīvaṃ ratnacitritam

18.1.108

% v - v - -| v v -| % A bha-vipulā
% - - v v v - v - % B correct
% v v| - - v v v -| % C na-vipulā
% v - -| - v - v - % D correct
taddṛṣṭvānyonyamāvābhyāṃ vismitābhyāmabhaṇyata /
aho kim idamāścaryaṃ svapno māyā bhramo nu kim

18.1.109

% - - - - v - - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% v -| v| v v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v -| v| - % D correct
kvābdhāvakāṇḍe pulinaṃ kvedṛśyau tatra kanyake /
kva cedṛgratnacitrāṅgo jīvan hemamṛgo 'nayoḥ

18.1.110

% - - v - -| v v -| % A bha-vipulā
% - - -| - v| - v - % B correct
% v| - - - v - - -| % C pathyā
% - -| - v v -| v - % D correct
ityādi vadatoreva deva sāścaryamāvayoḥ /
vāyuḥ prāvartatākasmādvātumudvellitāmbudhiḥ

18.1.111

% - - v| v v - - v| % A pathyā
% - v| - - v - v - % B correct
% - -| - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
tenāsmadvahanaṃ velladvicintyastamabhajyata /
makarair bhakṣyamāṇāś ca mamajjustadgatā janāḥ

18.1.112

% - - - v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % B correct
% v v -| - v - -| v| % C pathyā
% v - - - v -| v - % D correct
āvāṃ ca tābhyāṃ kanyābhyāmetyaivālambya bāhuṣu /
utkṣipya pulinaṃ nītāvaprāptamakarānanau

18.1.113

% - -| v| - -| - - - % A ma-vipulā, pādas compounded?
% - - - - v| - v - % B correct
% - - v| v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % D correct
ūrmibhiḥ pūryamāṇe ca tasminrodhasi vihvalau /
āśvāsyāvāṃ guhāgarbham iva tābhyāṃ praveśitau

18.1.114

% - v -| - v - -| v| % A pathyā
% - - - v v| - v - % B correct
% - - - -| v - - v| % C pathyā
% v v| - -| v - v - % D correct
tato vīkṣāvahe tāvaddivyaṃ nānādrumaṃ vanam /
nāmbhodhirna taṭaṃ nāpi mṛgaśāvo na kanyake

18.1.115

% v -| - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v -| v - % B correct
% - - - v| v -| - v| % C pathyā
% v v - -| v| - v - % D correct
citraṃ kim etanmāyeyaṃ nūnaṃ kāpīti vādinau /
kṣaṇaṃ bhramantau tatrāvām apaśyāva mahatsaraḥ

18.1.116

% - -| v| - - - - -| % A ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% - -| - - v| - v - % B correct
% v -| v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v - - v| v - v - % D correct
svachagambhīravistīrṇam āśayaṃ mahatām iva /
tṛṣṇāsaṃtāpaśamanaṃ nirvāṇam iva mūrtimat

18.1.117

% v v - - v - - v| % A pathyā
% - v -| v v -| v - % B correct
% - - - - v v v -| % C na-vipulā
% - - v| v v| - v - % D correct
tatra ca snātumāyātāṃ sākṣādiva vanaśriyam /
parivārāvṛtāṃ kāṃcidapaśyāva varāṅganām

18.1.118

% - v| -| - v - - -| % A pathyā
% - - v v| v - v - % B correct
% v v - - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v| v - v - % D correct
karṇīrathāvatīrṇā ca tatrocitasaroruhā /
snātvā sarasyanudhyānamakarotsā puradviṣaḥ

18.1.119

% - - v - v - -| v| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - -| v - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - -| v - v - % D correct
tāvadudgamya saraso vismayena sahāvayoḥ /
sākṣādupāgānnikaṭaṃ tasyā liṅgākṛtiḥ śivaḥ

18.1.120

% - v - - v| v v -| % A na-vipulā
% - v - v| v - v - % B correct
% - - v - - v v -| % C bha-vipulā
% - -| - - v -| v - % D correct
divyaratnamayaṃ taṃ sā tais taiḥ svavibhavocitaiḥ /
abhyarcya vividhair bhogair vīṇāmādatta sundarī

18.1.121

% - v - v v -| -| -| % A pathyā
% -| -| v v v - v - % B correct
% - - v| v v -| - -| % C pathyā
% - - - - v| - v - % D correct
ālambya dakṣiṇaṃ mārgaṃ svaratālapadais tathā /
avadhānena sā samyaggāyantī tāmavādayat

18.1.122

% - - v| - v -| - -| % A pathyā
% v v - v v -| v - % B correct
% v v - - v| -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % D correct
yathā tacchravaṇākṛṣṭahṛdayā gaganāgatāḥ /
tatra siddhādayo 'pyāsanniḥspandā likhitā iva

18.1.123

% v -| - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v -| v v - v - % B correct
% - v| - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v -| v - % D correct
upasaṃhṛtagāndharvā tataḥ śaṃbhorvisarjanam /
sākarotsa ca tatraiva devaḥ sarasi magnavān

18.1.124

% v v - v v - - -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% - v - v| v| - - v| % C pathyā
% - -| v v v| - v - % D correct
athotthāya samāruhya vahanaṃ saparicchadā /
śanair gantuṃ pravṛttābhūtsā tato hariṇekṣaṇā

18.1.125

% v - - v| v - - v| % A pathyā
% v v -| v v - v - % B correct
% v -| - -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% -| v -| v v - v - % D correct
keyam ity asakṛd yatnādāvayoḥ pṛcchator api /
nottaraṃ tatparijanaḥ ko'py adād anugacchatoḥ

18.1.126

% - v| -| v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v -| v - % B correct
% - v -| - v v v -| % C na-vipulā
% -| v -| v v - v - % D correct
tato 'sya siṃhaladvīpapatidūtasya tāvakam /
prabhāvaṃ darśayiṣyaṃstāmity uccair aham abravam

18.1.127

% v -| v| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - - v| - v - % B correct
% v - -| - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% -| - -| v v| - v - % D correct
bhoḥ śubhe vikramādityadevāṅghrisparśaśāpitā /
tvaṃ māyā yadyanākhyāya mamātmānaṃ gamiṣyasi

18.1.128

% -| v -| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % B correct
% -| - -| - v - - v| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
tac chrutvā parivāraṃ sā nivāryaivāvaruhya ca /
vahanānmām upāgamya girā madhurayābhyadhāt

18.1.129

% -| - -| v v - -| -| % A pathyā
% v - - - v - v| - % B correct
% v v - -| v - - v| % C pathyā
% v -| v v v - v - % D correct
kaccic chrīvikramādityadevaḥ kuśalavān prabhuḥ /
kiṃ vā pṛcchāmi viditaṃ sarvaṃ me 'naṅgadeva yat

18.1.130

% - -| - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v -| v - % B correct
% -| -| - - v| v v -| % C na-vipulā
% - -| -| - v - v| - % D correct
pradarśya māyām ānīto mayaiva hi bhavāniha /
rājño 'rthe tasya sa hi me mānyastrātā mahābhayāt

18.1.131

% v - v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% v - v| v| v - v - % B correct
% - -| -| - v| v| v| -| % C na-vipulā
% - - - -| v - v - % D correct
tadehi madgṛhaṃ tatra sarvaṃ vakṣyāmyahaṃ tava /
yāhaṃ yathā ca rājā me mānyaḥ kāryaṃ ca tasya yat

18.1.132

% v - v| - v -| - v| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - -| v -| v| - -| -| % C pathyā
% - -| - -| v| - v| - % D correct
ity uktvā vinayena muktavahanā padbhyāṃ vrajantī pathi
prahvā sā nayati sma tau suvadanā svargopamaṃ svaṃ puram /
nānāratnavicitrahemaracitaṃ dvāreṣu nānāyudhair
nānārūpadharaiś ca vīrapuruṣair adhyāsitaṃ sarvataḥ

18.1.133

% -| - -| v v - v| - v v v -| - -| v - -| v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7)
% - -| -| v v -| v| -| v v v -| - - v -| -| v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7)
% - - - v v - v - v v v -| - - v| - - v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7)
% - - - v v -| v| - v v v -| - - v -| - v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7)
tatrāvṛte varavadhūbhir aśeṣadivyabhogaughasiddhibhir ivākṛtiśālinībhiḥ /
snānānulepanasadambarabhūṣaṇair nau saṃmānya viśramayati sma ca sāṃprataṃ sā

Original text: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc