Kathāsaritsāgara · Chapter 17.5
% -| - v - v v v -| v v - v| - - % Vasantatilaka (14)
% - - v -| v v v - v v - v -| - % Vasantatilaka (14)
% - -| v - v| v v -| v v - v -| v % Vasantatilaka (14)
% - - v -| v v v - v v - v - - % Vasantatilaka (14)
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare padmāvatīlambake caturthas taraṅgaḥ /
pañcamas taraṅgaḥ /
evaṃ padmāvatī yāvattatprāptyai saṃśritā tapaḥ /
tāvat svanagaraṃ muktāphalaketuravāpya saḥ
% - -| - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v -| v - % B correct
% - -| v v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v| - % D correct
brahmaśāpavaśāsannamānuṣyāvataro bhayāt /
vidyādharendratanayaḥ śaraṇaṃ śiśriye śivam
% - v - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v -| v - % B correct
% - - v - v v v -| % C na-vipulā
% v v -| - v -| v - % D correct
tamarcayaṃś ca tadgarbhagṛhācchuśrāva bhāratīm /
mā bhaiṣīrna hi te garbhavāsakleśo bhaviṣyati
% v - v -| v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - - - v| - v - % B correct
% -| - - v| v| -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v - v - % D correct
mānuṣye nāpi te duḥkhaṃ bhāvi nāpi ciraṃ sthitiḥ /
janiṣyase rājasuto mahābalaparākramaḥ
% - - -| - v| -| - -| % A pathyā
% - v| - v| v -| v - % B correct
% v - v -| - v v -| % C bha-vipulā
% v - v v v - v - % D correct
tapodhanānmuneḥ kṛtsnamastragrāmamavāpsyasi /
madīyaḥ kiṃkarākhyaś ca gaṇas te bhavitānujaḥ
% v - v - v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % B correct
% v - -| - v - -| v| % C pathyā
% v -| -| v v - v - % D correct
tatsahāyo ripūñjitvā kṛtvā kāryaṃ divaukasām /
kartāsi khecaraiśvaryaṃ padmāvatyā yutaḥ punaḥ
% - v - -| v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - - v| - v - - -| % C pathyā
% - - - -| v -| v - % D correct
evaṃ śrutvā giraṃ baddhadhṛtiḥ śāpaphalāgamam /
pratīkṣamāṇa iva taṃ tasthau rājasuto 'tha saḥ
% - -| - -| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v - v - % B correct
% v - v - v| v v| -| % C na-vipulā
% - -| - v v -| v| - % D correct
atrāntare kathāsaṃdhau pūrvasyāṃ nagaraṃ diśi /
āsīddevasabhaṃ nāma jitadevasabhaṃ śriyā
% - - v -| v - - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% - - - v v -| - v| % C pathyā
% v v - v v -| v - % D correct
tatra merudhvajo nāma sārvabhaumo 'bhavannṛpaḥ /
sahāyo devarājasya devāsuraraṇāgame
% - v| - - v -| - v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% v - -| - v - - v| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
yasya lobho yaśasyāsīnna parasve mahātmanaḥ /
taikṣṇyaṃ khaḍge na daṇḍe tu bhayaṃ pāpānna śatrutaḥ
% - v| - -| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v| v - -| v - v - % B correct
% - -| - -| v| - -| v| % C pathyā
% v -| - - v| - v - % D correct
kuṭilatvaṃ bhruvoḥ kope nāśaye yasya cābhavat /
maurvīkiṇāṅke pāruṣyaṃ bhuje na vacane punaḥ
% v v - -| v -| - -| % A pathyā
% - v -| - v| - v - % B correct
% - - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v -| v| v v -| v - % D correct
vyadhādyudhi na koṣe tu yo dīnārātirakṣaṇam /
ratiṃ ca dharmacaryāsu śraddadhe nāṅganāsu yaḥ
% v - v v| v| - -| v| % A pathyā
% -| - - - v - v - % B correct
% v -| v| - v - - -| % C pathyā
% - v -| - v - v| - % D correct
tasyābhūtāmubhe cinte bhūpateḥ satataṃ hṛdi /
ekā putro na yat tasya tāvadeko 'py ajāyata
% - - - - v -| - -| % A pathyā
% - v -| v v -| v - % B correct
% - -| - -| v| -| - v| % C pathyā
% - v - -||v - v - % D correct
dvitīyā cāpi yatpūrvaṃ devāsuramahāhavāt /
jagmuḥ pātālamasurā hataśeṣāḥ palāyya ye
% v - -| - v| - - -| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - -| - - v v v -| % C na-vipulā
% v v - -| v - v| - % D correct
te nirgatya tato dūrātsatīrthāyatanāśramān /
vināśyaiva cchalāttasya pātālamasakṛdyayuḥ
% -| - - v| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % B correct
% v - - -| v - - v| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
na ca tān prāpa sa nṛpaḥ pātālavyomacāriṇaḥ /
tejasvī tena saṃtepe niḥsapatne 'pi bhūtale
% v| v| -| - v| v| v -| % A na-vipulā
% - - - - v - v - % B correct
% - - -| - v| - - -| % C pathyā
% - v - -| v| - v - % D correct
etaccintākulo jātu śakraprahitasadrathaḥ /
devāsthānaṃ yayau so 'tra caitraśukladināgame
% - - - - v -| - v| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - - - -| v -| -| v| % C pathyā
% - v - v v - v - % D correct
śakrasya vatsarārambhe sarvāsthānaṃ tathāhi tat /
tadrathena sa yāti sma rājā merudhvajaḥ sadā
% - - v| - v - - -| % A pathyā
% - - - -| v - v| - % B correct
% - v - v| v| - -| v| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
tadā tu tatra divyastrīnṛttagītākule 'pi saḥ /
saṃmānito 'pi śakreṇa niḥśvasannāsta bhūpatiḥ
% v -| v| - v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v -| v| - % B correct
% - - v -| v| - - v| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
tad dṛṣṭvā jñātahṛdayo devarājo jagāda tam /
rājañjānāmyahaṃ yatte duḥkhaṃ tanmā ca bhūttava
% -| - -| - v v v -| % A na-vipulā
% - v - -| v - v| - % B correct
% - - - - v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v| - v - % D correct
muktāphaladhvajākhyas te śivāṃśo janitā sutaḥ /
eko gaṇāvatāraś ca dvitīyo malayadhvajaḥ
% - - v - v - -| -| % A pathyā
% v - -| v v -| v - % B correct
% - -| v - v - -| -| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
tapodhanānmunervidyāḥ kāmarūpaṃ ca vāhanam /
muktāphaladhvajaḥ prāpsyatyastrāṇi ca sahānujaḥ
% v - v - v - - -| % A pathyā
% - v - -| v| - v - % B correct
% - - v - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - v| v| v - v - % D correct
mahāpāśupatāstraṃ ca punaḥ prāpya sa durjayaḥ /
kariṣyati vaśe pṛthvīṃ pātālaṃ ca hatāsuraḥ
% v - - v v - -| v| % A pathyā
% v -| - v| v| - v - % B correct
% v - v v| v -| - -| % C pathyā
% - - -| v| v - v - % D correct
tvaṃ ca vyomacarāv etau samahāstrau gṛhāṇa me /
vāraṇaṃ kāñcanagiriṃ tathā kāñcanaśekharam
% -| -| - v v -| - -| % A pathyā
% v v - -| v - v| - % B correct
% - v -| - v v v -| % C na-vipulā
% v -| - v v - v - % D correct
ity uktvāstragajāndattvā preṣitaḥ so 'tha vajriṇā /
āgānmerudhvajo hṛṣṭo bhūtale nagaraṃ nijam
% -| - - v v - - -| % A pathyā
% - v -| -| v| - v - % B correct
% - - - - v -| - -| % C pathyā
% - v -| v v -| v - % D correct
te tu cchalakṛtāvadyās tasya pātālasaṃśrayāt /
khecaratvaṃ gatasyāpi prāpyā nāsan kilāsurāḥ
% -| -| v v v - - -| % A pathyā
% - v| - - v - v - % B correct
% - v - -| v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
tataḥ śakrāc chrutasyāsau rājā putrecchur āśramam /
tapodhanasya tasyarṣer yayau divyebhavāhanaḥ
% v -| - -| v - - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% v - v - v| - - -| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
tatrābhigamya tamṛṣiṃ śakrādeśaṃ nivedya tam /
bhagavannādiśopāyaṃ śīghraṃ me 'treti so 'bravīt
% - - v - v| v v -| % A na-vipulā
% - - - -| v - v| - % B correct
% v v - - v - - -| % C pathyā
% - -| -| - v| -| v - % D correct
sa ca tasyācireṇeṣṭasiddhaye munirādiśat /
vratamārādhanaṃ śaṃbhoḥ sabhāryasya mahībhujaḥ
% v| v| - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v - v - % B correct
% v v - - v -| - -| % C pathyā
% v - - v| v - v - % D correct
sa tenārādhayām āsa vratenorvīpatiḥ śivam /
tuṣṭaḥ sa ca vibhuḥ svapne tam evamavadannṛpam
% v| - - - v -| - -| % A pathyā
% v - - - v -| v - % B correct
% - -| v| v| v -| - -| % C pathyā
% v| - v v v - v - % D correct
uttiṣṭha rājan prāptāsi krameṇaivāvilambitam /
śeṣāsuravināśāya dvau putrāvaparājitau
% - - v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% v - - - v - v - % B correct
% - - v v v - - -| % C pathyā
% -| - - v v - v - % D correct
etac chrutvā prabudhyaiva prātaruktvā muneś ca saḥ /
sabhāryaḥ pāraṇaṃ kṛtvā rāja svapuramāyayau
% - -| - -| v - - -| % A pathyā
% - v - -| v -| v| - % B correct
% v - -| - v -| - -| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
tatra tasya mahādevī rājñī merudhvajasya sā /
ṛtuṃ dinaiḥ katipayaiḥ pratipede sulakṣaṇā
% - v| - v| v - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v| - % B correct
% v -| v -| v v v -| % C na-vipulā
% v v - -| v - v - % D correct
tasyāḥ sa garbhe samabhūn muktvā śāpavaśena tām /
vaidyādharīṃ tanum muktāphalaketur atarkitam
% - -| v| - -| v v -| % A bha-vipulā
% - -| - v v - v| - % B correct
% - - v -| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v - v| v - v - % D correct
sā ca tasya tanus tatra nije candrapure pure /
vidyāprabhāvād amlānā tasthau bāndhavarakṣitā
% -| v| - v| v -| - v| % A pathyā
% v -| - v v -| v - % B correct
% - - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - -| - v v - v - % D correct
sāpi merudhvajasyātra rājño devasabhe pure /
rājñī sagarbhā saṃpadya nandayām āsa taṃ patim
% - v| - - v - - v| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% - -| v - -| - - v| % C ma-vipulā
% - v -| - v| -| v - % D correct
yathā yathā ca sā rājñī jajñe garbhabharālasā /
tathā tathā sa sotsāhastasyāḥ patirabhūnnṛpaḥ
% v -| v -| v| -| - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v -| v -| v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v - v - % D correct
prāpte ca samaye putraṃ sāsūta smārkasaṃnibham /
bālamevogramahasaṃ kumāram iva pārvatī
% - -| v| v v -| - -| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% - v - - v v v -| % C na-vipulā
% v - v| v v| - v - % D correct
babhūva cotsavaḥ kṛtsne na paraṃ vasudhātale /
yāvannabhastale 'pyāsīddevaprahatadundubhau
% v - v| - v -| - -| % A pathyā
% v| v -| v v - v - % B correct
% - - v - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % D correct
svayam āgān muniś cātra divyadṛk sa tapodhanaḥ /
diṣṭyā vardhayituṃ merudhvajaṃ taṃ pṛthivīpatim
% v v| - -| v -| - v| % A pathyā
% - v -| v| v - v - % B correct
% - -| - v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v -| -| v v - v - % D correct
tena sākaṃ sa muninā nāmnā śakroditena tam /
muktāphaladhvajaṃ cakre putraṃ rājā kṛtotsavaḥ
% - v| - -| v| v v -| % A na-vipulā
% - -| - - v - v| - % B correct
% - - v - v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
tato gate munau tasmiṃs tasya saṃvatsarāntare /
rājño dvitīyastanayo rājñāṃ tasyāmajāyata
% v -| v -| v -| - -| % A pathyā
% - v| - - v - v - % B correct
% - -| v - - v v -| % C bha-vipulā
% - -| - - v - v - % D correct
taṃ ca nāmnā sa nṛpatiścakāra malayadhvajam /
tathaiva harṣāyātena tenaiva muninā saha
% -| v| - -| v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% v - v| v v - v - % B correct
% v - v| - - - - v| % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% - - v| v v -| v - % D correct
tataḥ saṃyatakaḥ so 'pi śāpāttanmantriṇaḥ sutaḥ /
jajñe nāma pitā cāsya mahābuddhiriti vyadhāt
% v -| - v v -| -| v| % A pathyā
% - - - - v -| v - % B correct
% - -| - v| v -| - v| % C pathyā
% v - - v v -| v - % D correct
tatas tau siṃhaśāvābhāv avardhetāṃ nṛpātmajau /
krameṇa tejasā sārdhaṃ mantriputreṇa tena ca
% v -| -| - v - - -| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% v - v| - v -| - -| % C pathyā
% - v - - v| - v| - % D correct
gateṣv athāṣṭamātreṣu varṣeṣu sa tapodhanaḥ /
etyopanayanaṃ cakre rājasūnvostayor muniḥ
% v -| v - v - - v| % A pathyā
% - - v| v| v - v - % B correct
% - - v v v -| - -| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
aṣṭau cānyāni varṣāṇi vidyāsu ca kalāsu ca /
mahāstreṣu ca sarveṣu vinīyete sma tena tau
% - -| - - v| - - v| % A pathyā
% - - v| v| v - v| - % B correct
% v - - v| v| - - v| % C pathyā
% v - - -| v| - v| - % D correct
tato yuvānau dṛṣṭvā tau sarvaśastrās trayodhinau /
putrau kṛtinamātmānaṃ mene merudhvajo nṛpaḥ
% v -| v - -| - -| -| % A ma-vipulā
% - v - -| v - v - % B correct
% - -| v v v - - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
atha taṃ svāśramaṃ gantum icchantaṃ so 'bravīn munim /
abhīṣṭā dakṣiṇedānīṃ bhagavan gṛhyatām iti
% v v| -| - v -| - v| % A pathyā
% - - -| -| v -| v - % B correct
% v - -| - v - - -| % C pathyā
% v v -| - v -| v - % D correct
eṣaiva dakṣiṇābhīṣṭā mama tvatto mahīpate /
asurān yajñahantṝn yat saputro me haniṣyasi
% - - v| - v - - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% v v -| - v - -| -| % C pathyā
% v - -| -| v - v - % D correct
ityūcivāṃsamavadattaṃ maharṣiṃ sa bhūpatiḥ /
ata evādhunā grāhyā bhagavandakṣiṇā tvayā
% - - v - v v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% -| v - -| v| - v - % B correct
% v v| - - v -| - -| % C pathyā
% v v - - v -| v - % D correct
tadārabhasva yajñaṃ tvaṃ tadvighnāyāsurāś ca te /
eṣyantyahaṃ ca tatkālaṃ tatraiṣyāmi saputrakaḥ
% v - v - v| - -| -| % A pathyā
% - - - - v -| v| - % B correct
% - - v -| v| - - -| % C pathyā
% - - - v| v - v - % D correct
pūrvakālaṃ hi daityāste kṛtvā doṣaṃ chalena vaḥ /
khamutpatya nipatyābdhau pātālamagamanmune
% - v - -| v| - - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v| - % B correct
% v - - v| v - - -| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
idānīṃ tv indradattau me vidyete khacarau gajau /
tābhyāṃ saha saputras tān prāpsyāmi vyomagān api
% v - -||- v - -| -| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% - -| v v| v - -| -| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
tac chrutvā sa munistuṣṭas tam uvāca narādhipam /
tarhi tvaṃ yajñasaṃbhāraṃ yathāyogyaṃ kuruṣva me
% -| - -| v| v - - -| % A pathyā
% v| v - v| v - v - % B correct
% - -| -| - v - - -| % C pathyā
% v - - -| v - v| - % D correct
yāvaddigviśrutaṃ gatvā tatra yāgaṃ samārabhe /
preṣayāmi ca vo dūtaṃ śiṣyametaṃ dṛḍhavratam
% - - - - v -| - -| % A pathyā
% - v| - -| v - v - % B correct
% - v - v| v| -| - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
saṃjātakāmagoddāmamahābalakhagākṛtim /
muktāphaladhvajasyāsya bhavitā saiṣa vāhanam
% - - v - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % B correct
% - - v - v - - v| % C pathyā
% v v -| - v| - v - % D correct
ity uktvā sa muniḥ prāyātsvāśramaṃ sa ca bhūpatiḥ /
prāhiṇotsarvasaṃbhārāṃstasyānupadam eva tān
% -| - -| v| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| v| v| - v - % B correct
% - v - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - v v v| - v| - % D correct
prārabdhe tena yajñe ca miladdevarṣisaṃsadi /
buddhvā pātālanilayā dānavāḥ kṣobham āyayuḥ
% - - -| - v| - -| v| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% - -| - - v v v -| % C na-vipulā
% - v -| - v| - v - % D correct
tajjñātvā sa muniḥ śiṣyaṃ prāhiṇottaṃ dṛḍhavratam /
śāspakalpitapakṣīndrarūpaṃ devasabhaṃ puram
% - - -| v| v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - v - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v -| v - % D correct
tatra prāptaṃ ca taṃ dṛṣṭvā smṛtvā munivacaś ca saḥ /
sajjīcakāra tau divyau rājā merudhvajo gajau
% - -| - -| v| -| - -| % A pathyā
% - -| v v v -| v| - % B correct
% - - v - v| -| - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
āruroha tayor mukhyaṃ sa kāñcanagiriṃ svayam /
kanīyase ca putrāya dadau kāñcanaśekharam
% - v - v| v -| - -| % A pathyā
% v| - v v v -| v - % B correct
% v - v -| v| - - v| % C pathyā
% v -| - v v - v - % D correct
dṛḍhavratakhagendraṃ ca taṃ sa muktāphaladhvajaḥ /
ārurohāttadivyāstro bandivṛndābhivanditaḥ
% v - v v v - -| v| % A pathyā
% -| v| - - v - v - % B correct
% - v - - v - - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
tatas te prayayur vīrās trayaḥ khecaravāhanāḥ /
dattāśiṣo dvijavaraiḥ puraḥ prahitasainikāḥ
% v -| -| v v -| - -| % A pathyā
% v -| - v v - v - % B correct
% - - v -| v v v -| % C na-vipulā
% v -| v v v - v - % D correct
prāptānāṃ cāśramaṃ teṣāṃ sa muniḥ prītamānasaḥ /
abhedyāḥ sarvaśastrāṇāṃ bhūyāsteti varaṃ dadau
% - - -| - v -| - -| % A pathyā
% v| v -| - v - v - % B correct
% v - -| - v - - -| % C pathyā
% - - - v| v -| v - % D correct
tāvac ca dānavabalaṃ nihantuṃ yajñamāyayau /
abhyadhāvaca taddṛṣṭvā merudhvajabalaṃ nadat
% - -| v| - v v v -| % A na-vipulā
% v - -| - v - v - % B correct
% - v - v v| - - -| % C pathyā
% - - v v v -| v - % D correct
prāvartata tato yuddhaṃ daityānāṃ mānuṣaiḥ saha /
daityās tu mānuṣān svasthā bhūtalasthān babādhire
% - - v v| v -| - -| % A pathyā
% - - -| - v -| v - % B correct
% - -| v| - v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
tataḥ sa pakṣivahano daityānmuktāphaladhvajaḥ /
pradhāvya śaravarṣeṇa cakarta ca mamātha ca
% v -| v| - v v v -| % A na-vipulā
% - - - - v - v - % B correct
% v - v| v v - - v| % C pathyā
% v - v| v| v - v| - % D correct
taṃ ca dṛṣṭvā vihaṃgasthaṃ jvalantam iva tejasā /
taccheṣāḥ prādravandaityāste nārāyaṇaśaṅkitāḥ
% -| v| - -| v - - -| % A pathyā
% v - v| v v| - v - % B correct
% - - -| - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% -| - - v v - v - % D correct
gatvā bhayāc ca pātālaṃ sarvaṃ trailokyamāline /
tatkālaṃ daityarājāya śaśaṃsuste tathaiva tat
% - -| v -| v| - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - - -| - v - - v| % C pathyā
% v - - -| v - v| - % D correct
sa tadbuddhvā drutaṃ cārair anviṣya tamavetya ca /
muktāphaladhvajaṃ martyaṃ mānuṣābhibhavākṣamī
% v| - - -| v -| - -| % A pathyā
% - - v| v v - v| - % B correct
% - - v - v -| - -| % C pathyā
% - v - v v - v - % D correct
saṃghaṭya sarvapātāladānavānasureśvaraḥ /
vāryamāṇo 'pi śakunair yoddhumāgāttamāśramam
% - - v| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % B correct
% - v - -| v| v v -| % C na-vipulā
% - v - - v - v - % D correct
muktāphaladhvajādyāś ca tatraivāvahitāḥ sthitāḥ /
tam abhyadhāvan dṛṣṭvaiva sabalaṃ dānavādhipam
% - - v - v - -| v| % A pathyā
% - - - v v -| v - % B correct
% v| - v - -| - - v| % C ma-vipulā
% v v -| - v - v - % D correct
tataḥ pravṛtte bhūyo 'tra martyāsuramahāhave /
vimānair āyayurdraṣṭuṃ rudrendrapramukhāḥ surāḥ
% v -| v - -| - -| v| % A ma-vipulā
% - - v v v - v - % B correct
% v - -| - v - - -| % C pathyā
% - - - v v -| v - % D correct
muktāphaladhvajaścātra tatkṣaṇopasthitaṃ puraḥ /
dadarśālaṅghyatejaskamastraṃ pāśupataṃ mahat
% - - v - v - - v| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% v - - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v -| v - % D correct
atipramāṇamudvahnijvālaṃ tryakṣaṃ caturmukham /
ekāṅghrimaṣṭabāhuṃ ca kalpāntānalasaṃnibham
% v - v - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v - % B correct
% - - v - v - -| v| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
viddhi māṃ śaṃkarādeśādāyātaṃ vijayāya te /
iti bruvāṇaṃ so 'bhyarcya rājaputrastadagrahīt
% - v| -| - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v| - % B correct
% v -| v - -| -| - v| % C ma-vipulā
% - v - - v - v - % D correct
tāvac ca gagane taistair asurair astravṛṣṭibhiḥ /
merudhvajabalaṃ tāmyadadhaḥsthitamabādhyata
% - -| v| v v -| - -| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% - - v v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % D correct
tatas tadrakṣituṃ citrayodhī muktāphaladhvajaḥ /
śarajālaṃ dadau madhye yuyudhe cāsuraiḥ saha
% v -| - - v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % B correct
% v v - -| v -| - -| % C pathyā
% v v -| - v -| v - % D correct
pitṛbhrātṛyutaṃ dṛṣṭvā taṃ nabhaścaravāhanam /
trailokyamālī daityendraḥ pannagāstraṃ mumoca saḥ
% v - - v v -| - -| % A pathyā
% -| v - v v - v - % B correct
% - - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - v - -| v - v| - % D correct
tasmān nirgacchato 'saṃkhyān ghorān āśīviṣān ahīn /
garuḍair gāruḍāstrotthair ardayan malayadhvajaḥ
% - -| - - v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% v v -| - v - - -| % C pathyā
% - v -| v v - v - % D correct
tato yadyatsa daityendraḥ saputro 'stramavāsṛjat /
muktāphaladhvajastattannirāsyat tasya helayā
% v -| - - v| - - -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% - - v - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v| - v - % D correct
atha kruddhaḥ sa devāristatputro 'nye ca dānavāḥ /
āgneyādīni yugapattasminnastrāṇi cikṣipuḥ
% v -| - -| v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| -| v| - v - % B correct
% - - - - v| v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - - - - v| - v - % D correct
tāni tasyāgrato dṛṣṭvā sthitaṃ pāśupataṃ jvalat /
bhītānyastrāṇi sarvāṇi vimukhāni kṣaṇādyayuḥ
% - v| - - v -| - -| % A pathyā
% v -| - v v -| v - % B correct
% - - - - v| - - v| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
tatas te yāvadicchanti bhītā daityāḥ palāyitum /
tāvattadāśayaṃ buddhvā vīro muktāphaladhvajaḥ
% v -| -| - v - - v| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - - v - v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
babandha teṣām ūrdhvaṃ ca caturdikkaṃ ca tatkṣaṇam /
śarajālaṃ sa durbhedaṃ vajrapañjarasaṃnibham
% v - v| - -| - -| v| % A ma-vipulā
% v - - -| v| - v - % B correct
% v v - -| v| - - -| % C pathyā
% - v - v v - v - % D correct
tatrāntarbhramatastāṃś ca śakuntāniva dānavān /
pitrā bhrātrā ca sahitaḥ sa jaghāna śitaiḥ śaraiḥ
% - - - v v - -| v| % A pathyā
% v - - v v| - v - % B correct
% - -| - -| v| v v -| % C na-vipulā
% v| v - v| v -| v - % D correct
nipetuś ca karāḥ pādāḥ śarīrāṇi śirāṃsi ca /
chinnāni teṣāṃ daityānāmavahaṃścāsranimnagāḥ
% v - -| v| v -| - -| % A pathyā
% v - - v| v - v| - % B correct
% - - v| - -| - - - % C ma-vipulā, pādas compounded?
% v v - - v - v - % D correct
sādhuvāde tato datte puṣpavarṣānuge suraiḥ /
mohanāstraṃ dadau teṣāṃ dviṣāṃ muktāphaladhvajaḥ
% - v - -| v -| - -| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
tena saṃmohitān bhūmau patitāṃs tān sarājakān /
asurān vāruṇāstreṇa pāśabaddhāṃś cakāra saḥ
% - v| - - v -| - -| % A pathyā
% v v -| -| v - v - % B correct
% v v -| - v - - v| % C pathyā
% - v - -| v - v| - % D correct
tapodhano 'tha so 'vādīnmerudhvajanṛpaṃ muniḥ /
na vadhyamāsuraṃ sainyaṃ hataśeṣamidaṃ khalu
% v - v -| v| -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v -| v - % B correct
% v| - v - v -| - -| % C pathyā
% v v - v v -| v - % D correct
svīkṛtena hy anenaiva pravekṣyadhvaṃ rasātalam /
daityendrastu saputro 'yaṃ baddhvā nītvā samantrikaḥ
% - v - -||v - - -| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% - - - v| v - -| -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
mahāsurair duṣṭanāgair yukto mukhyaiś ca rākṣasaiḥ /
sthāpyo devasabhāsanne śvetaśailaguhāntare
% v - v -| - v - -| % A ra-vipulā
% - -| - -| v| - v - % B correct
% - -| - v v - - -| % C pathyā
% - v - v v - v - % D correct
ity ukto muninā daityayodhānmerudhvajo 'bravīt /
mā bhaiṣṭa yūyaṃ nāsmābhir vadhyā sabhrātṛkasya tu
% -| - -| v v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v -| v - % B correct
% -| - v| - -| - - -| % C ma-vipulā
% - -| - - v - v| - % D correct
muktāphaladhvajasyāsya vartadhvaṃ śāsane 'dhunā /
ity uktā dānavā rājñā hṛṣṭāstatpratipedire
% - - v - v - - v| % A pathyā
% - - -| - v -| v - % B correct
% -| - -| - v -| - -| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
tataḥ sa rājā taṃ daityarājaṃ trailokyamālinam /
putrādibhistaiḥ sahitaṃ śvetaśailamanāyayat
% v -| v| - -| -| - v % A ma-vipulā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % B correct
% - - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - v - v v - v - % D correct
tadguhābhyantare taṃ ca sthāpayām āsa saṃyatam /
bhūriśūrabalopetapradhāsnāmātyarakṣitam
% - v - - v -| -| -| % A pathyā
% - v -| - v| - v - % B correct
% - v - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % D correct
tato nivṛtte saṅgrāme muktamandaravṛṣṭiṣu /
vaimānikeṣu yāteṣu pravṛtte jagadutsave
% v -| v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - v - v v - v - % B correct
% - - v - v| - - -| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
sa tatra putrau vakti sma rājā merudhvajo jayī /
ihaiva yajñarakṣārthamahaṃ tiṣṭhāmi saṃprati
% v| - v| - -| - -| v| % A ma-vipulā
% - -| - - v -| v - % B correct
% v - v| - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v| - v - % D correct
yuvāṃ prayātaṃ pātālametaiḥ svaiḥ sainikaiḥ saha /
prāptadaityavimānaughaiḥ śeṣāsurabalena ca
% v -| v - -| - - v % A ma-vipulā, pādas compounded?
% - -| -| - v -| v - % B correct
% - v - v v - - -| % C pathyā
% - - v v v - v| - % D correct
āśvāsya sthāpayitvā ca vaśe pātālavāsinaḥ /
pradhānādhiṣṭhitān kṛtvā svīkṛtyehāgamiṣyathaḥ
% - - -| - v - -| v| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% v - - - v -| - -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
etac chrutvā tathetyāśu divyakāmagavāhanaḥ /
muktāphaladhvajo vīraḥ sa cāpi malayadhvajaḥ
% - -| - -| v - - v| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% - - v - v -| - -| % C pathyā
% v| - v| v v - v - % D correct
rasātalaṃ viviśatuḥ sasainyau bhrātarāvubhau /
saha dānavasainyena praṇatenāgrayāyinā
% v - v -| v v v -| % A na-vipulā
% v - -| - v - v - % B correct
% v v| - v v - - -| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
hatvā carakṣiṇaḥ sthānasthāneṣu paripanthinaḥ /
adātāmatra tau śeṣajanasyābhayaḍiṇḍimam
% - -| v - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - v| v v - v - % B correct
% v - - - v| -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % D correct
viśvastapraṇate caitau jane sapta rasātalāsn /
svīcakratuḥ puraśatair nānāratnamayair yutān
% - - - v v -| - -| % A pathyā
% v -| - v| v - v - % B correct
% - - v -| v v v -| % C na-vipulā
% - - - v v -| v - % D correct
bubhujāte ca tān ramyān udyānaiḥ sarvakāmadaiḥ /
divyāsavabhṛtān ekaratnasopān avāpikaiḥ
% v v - -| v| -| - -| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% - - v v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % D correct
tatrādbhutākṛtī tau ca dadṛśurdānavāṅganāḥ /
tatkanyāś ca taruṣvantarmāyācchāditavigrahāḥ
% - - v - v -| -| v| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% - - -| v| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % D correct
ārebhe ca tadā tatra bharturbaddhasya śarmaṇe /
tapaḥ svayaṃprabhā nāma bhāryā trailokyamālinaḥ
% - - -| v| v -| - v| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% v -| v - v -| - v| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
tasyāḥ sute ca trailokyaprabhātribhuvanaprabhe /
ārebhāte tapastadvatkumāryau śreyase pituḥ
% - -| v -| -| - - - % A ma-vipulā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % B correct
% - - - -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v -| v - % D correct
tau ca rājasutau tatra pātāle sakalaṃ janam /
labdhapraśamanasvasthaṃ saṃmānya vividhaiḥ priyaiḥ
% -| v| - v v -| - v| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% - - v v v - - -| % C pathyā
% - - v| v v -| v - % D correct
sthāpayitvā ca saṅgrāmasiṃhādīnadhikāriṇaḥ /
tapovanāśramapadaṃ pituḥ pārśvam upeyatuḥ
% - v - -| v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % B correct
% v - v - v v v -| % C na-vipulā
% v -| - v| v - v - % D correct
tāvattatra muneryajñaḥ sa samāptim upāyayau /
gantuṃ prārebhir e devāḥ svadhiṣṇyānyṛṣayas tathā
% - - - v| v - - -| % A pathyā
% v| v - v| v - v - % B correct
% - -| - - v| - - -| % C pathyā
% v - - v v -| v - % D correct
tato merudhvajaḥ śakraṃ parituṣṭaṃ vyajijñapat /
āgamyatāṃ mannagaraṃ deva tuṣṭo 'si cenmayi
% v -| - - v -| - -| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% - - v -| - v v -| % C bha-vipulā
% - v| - -| v| - v - % D correct
tac chrutvā tatpriyāyāgānmunimāmantrya vāsavaḥ /
rājñā tena saputreṇa saha devasabhaṃ puram
% -| - -| - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v - - v| - v - % B correct
% - -| - v| v - - v| % C pathyā
% v v| - v v -| v - % D correct
tatra copācarattaṃ sa rājā lokadvayeśvaraḥ /
tathā śakraṃ yathā divyaṃ sukhaṃ vismarati sma saḥ
% - v| - - v - -| v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% v -| - -| v -| - -| % C pathyā
% v -| - v v -| v| - % D correct
tataḥ prītaḥ sa śakro 'pi taṃ saputraṃ mahīpatim /
divyātmavāhanārūḍhaṃ nināya svaṃ triviṣṭapasm
% v -| - -| v| - -| v| % A pathyā
% -| v - -| v - v - % B correct
% - - v - v - - -| % C pathyā
% v - -| -| v - v - % D correct
tatra nāradarambhādisaṃgītasukhasundare /
sa viśramayya taṃ merudhvajaṃ samalayadhvajam
% - v| - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % B correct
% v| - v - v| -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v -| v v v - v - % D correct
muktāphaladhvajaṃ cendraḥ pārijātamayīḥ srajaḥ /
dattvā sadivyamukuṭāḥ saṃmānya prāhiṇodgṛham
% - - v - v -| - -| % A pathyā
% - v - v v -| v - % B correct
% - -| v - v v v -| % C na-vipulā
% - - -| - v - v - % D correct
te cāgatyātra bhūloke pātāle ca gatāgatam /
kurvāṇāścakrire rajyaṃ nṛdevā lokayor dvayoḥ
% -| - - - v| - - -| % A pathyā
% - - -| v| v - v - % B correct
% - - - - v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
tato merudhvajo muktāphaladhvajam uvāca saḥ /
vijitāḥ śatravaḥ putra yuvānau bhrātarau yuvām
% v -| - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - v v| v - v| - % B correct
% v v -| - v -| - v| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
svādhīnā rājakanyāś ca mayā tāś ca gaveṣitāḥ /
vartante prāptakālastatkriyatāṃ dārasaṃgrahaḥ
% - - -| - v - -| v| % A pathyā
% v -| -| v| v - v - % B correct
% - - -| - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v -| - v - v - % D correct
iti pitrodite 'vādītso 'tha muktāphaladhvajaḥ /
na me pariṇaye tāta manastāvat pravartate
% v v| - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% -| v| - - v - v - % B correct
% v| -| v v v -| - v| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
ahaṃ tapaścariṣyāsmi saṃpratyārādhituṃ haram /
eṣa vatsastu kurutāṃ vivāhaṃ malayadhvajaḥ
% v -| v - v - - v| % A pathyā
% - - - - v -| v - % B correct
% - v| - - v| v v -| % C na-vipulā
% v - -| v v - v - % D correct
etac chrutvaiva malayadhvajastaṃ so 'nujo 'bravīt /
vivāho mama yuktaḥ kimārya tvayyaparigrahe
% - -| - - v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% v - -| -| v -| v - % B correct
% v - -| v v| - -| v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v - v - % D correct
rājyaṃ vā tvayyarājyasthe tava mārgānugo hy aham /
ity ukte tena malayadhvajenovāca bhūpatiḥ
% - -| -| - v - - -| % A pathyā
% v v| - - v -||v - % B correct
% -| - -| - v| v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% v - - - v| - v - % D correct
merudhvajastaṃ tanayaṃ jyeṣṭhaṃ muktāphaladhvajam /
yuktam evāmunā tāvadanujena tavoditam
% - - v - -| v v -| % A bha-vipulā
% - -| - - v - v - % B correct
% - v| - - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - v| v - v - % D correct
tvaṃ tvayuktaṃ vadasyetan nava evātra yauvane /
ko nāma kālastapaso bhogakālo hy ayaṃ tava
% -| v - -| v - - -| % A pathyā
% v v| - - v| - v - % B correct
% -| - v| - - v v -| % C bha-vipulā
% - v - -||v -| v - % D correct
tadakālocitaḥ putra mucyatāmeṣa durgrahaḥ /
iti tenocyamāno 'pi rājñā jyeṣṭhaḥ suto 'tra ca
% v v - - v -| - v| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% v v| - - v - -| v| % C pathyā
% - -| - -| v -| v| - % D correct
nāṅgīcakre yadā saṃpratyudvāhaṃ niścayena saḥ /
tadā sa nṛpatistūṣṇīṃ tasthau kālaṃ pratīkṣitum
% - - - -| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v| - % B correct
% v -| v| v v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
atrāntare ca pātāle bhāryāṃ trailokyamālinaḥ /
svayaṃprabhām ūcatus tāṃ tapaḥsthe te svakanyake
% - - v -| v| - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% v - v -| - v -| -| % C ra-vipulā
% v - -| -| v - v - % D correct
āvayor amba saptāṣṭavarṣayoḥ saṃyataḥ pitā /
rājyabhraṃśaś ca saṃvṛttaḥ kasmād akṛtapuṇyayoḥ
% - v -| - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v -| v - % B correct
% - - - -| v| - - -| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
aṣṭamaṃ varṣametac ca tapasyantyorna nau haraḥ /
prasīdati na tāto 'yaṃ mucyate 'dyāpi bandhanāt
% - v -| - v - -| v| % A pathyā
% v - - - v| -| v - % B correct
% v - v v| v| - -| -| % C pathyā
% - v -| - v| - v - % D correct
tadyāvadāvayor na syādripoḥ paribhavo 'thavā /
nirlakṣaṇāmimāṃ tāvadanale juhuvustanum
% - - v - v -| -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| v v v -| v - % B correct
% - - v - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v -| v v - v - % D correct
ity uktā duhitṛbhyāṃ sā jagādaivaṃ svayaṃprabhā /
putryau pratīkṣyatāṃ tāvadudayo hy asti naḥ punaḥ
% -| - -| v v - -| -| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% - -| v - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v -||- v| -| v - % D correct
tapaḥsthitāṃ hi māṃ svapne jāne devo 'bravīcchivaḥ /
vatse kuryā dhṛtiṃ rājyaṃ punaḥ prāpsyati te patiḥ
% v - v -| v| -| - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - -| - -| v -| - -| % C pathyā
% v -| - v v| -| v - % D correct
muktāphaladhvajaścaiṣa tathaiva malayadhvajaḥ /
duhitrostava bhartārau rājaputrau bhaviṣyataḥ
% - - v - v - - v| % A pathyā
% v - v| v v - v - % B correct
% v - - v v| - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
mānuṣāviti mā caitau vijñāsīretayor yataḥ /
eko vidyādharavaro dvitīyo māmako gaṇaḥ
% - v - v v| -| - -| % A pathyā
% - - - - v -| v - % B correct
% - -| - - v v v -| % C na-vipulā
% v - -| - v -| v - % D correct
ityādiṣṭeśvareṇāhaṃ prabuddhā rajanīkṣaye /
ityāśayaitayā caiṣa soḍhaḥ kleśo mahānmayā
% - - - - v - - -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% - - v - v -| - v| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
tasmādāvedayāmyetadarthaṃ yuṣmatpituḥ prabhoḥ /
tadicchayā yatiṣye ca yuṣmadudvāhasiddhaye
% - - - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v -| v - % B correct
% v - v -| v - -| v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
evamāśvāsya sā rājñī kanyake sve svayaṃprabhā /
uvācendumatīṃ nāma vṛddhāmantaḥpurastriyam
% - v - - v| -| - -| % A pathyā
% - v -| -| v - v - % B correct
% v - - v v -| - v| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
āryaputrasya nikaṭaṃ śvetaśailaguhāṃ vraja /
nipatya pādayostaṃ ca vijñāpaya girā mama
% - v - - v| v v -| % A na-vipulā
% - v - v v -| v - % B correct
% v - v| - v - -| v| % C pathyā
% - - v v| v -| v - % D correct
nirmitāsmi mahārāja dhātrānyenaiva dāruṇā /
tvadviyogāgninādyāpi na dahye jvalatāpi yā
% - v - v| v - - v| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% - v - - v - - v| % C pathyā
% v| - -| v v - v| - % D correct
ātmā tu na mayā tyaktaḥ punastvaddarśanāśayā /
ity uktvā māmakaṃ śārvaṃ svapnādeśaṃ nivedayeḥ
% - -| v| v| v -| - -| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% -| - -| - v -| - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
tataḥ kanyāvivāhārthaṃ pṛcchestaṃ yac ca vakṣyati /
tattvayāgatya me vācyaṃ vidhāsye 'haṃ tathāvidham
% v -| - - v - - -| % A pathyā
% - - -| -| v| - v - % B correct
% - v - - v| -| - -| % C pathyā
% v - -| -| v - v - % D correct
ity uktvendumatīṃ tāṃ sā praiṣayatsāpi nirgatā /
pātālātprāpa tacchailaguhādvāraṃ surakṣitam
% -| - - v v -| -| -| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% - - - - v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - -| v - v - % D correct
rakṣiṇo 'bhyarthya tatrāntaḥ praviśyālokya saṃyatam /
trailokyamālinaṃ taṃ sā sāśrurjagrāha pādayoḥ
% - v -| - v| - - -| % A pathyā
% v - - - v| - v - % B correct
% - - v - v -| -| -| % C pathyā
% - - - - v| - v - % D correct
tatpṛṣṭakuśalā tac ca śanaistasmai śaśaṃsa sā /
kṛtsnaṃ svabhāryāsaṃdeśaṃ tato rājā jagāda saḥ
% - - v v v -| -| v| % A pathyā
% v - - -| v - v| - % B correct
% - -| v - - - - -| % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% v -| - -| v - v| - % D correct
yaḥ prokto rājyalābho naḥ śarveṇāstu tathaiva saḥ /
merudhvajasyātmajayoḥ kanyādāne tu kā kathā
% -| - -| - v - -| -| % A pathyā
% - - - v| v - v| - % B correct
% - - v - - v v -| % C bha-vipulā
% - - - -| v| -| v - % D correct
ihaivāhaṃ vipadyeya na tu dadyāṃ nijātmaje /
śatrubhyāṃ mānuṣābhyāṃ ca saṃyataḥ sannupāyanam
% v - - -| v - - v| % A pathyā
% v| v| - -| v - v - % B correct
% - - -| - v - -| v| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
ity uktvendumatī rājñā preṣitā tena sā tataḥ /
etya svayaṃprabhāyai tattatpatnyai tadvaco 'bhyadhāt
% -| - - v v -| - -| % A pathyā
% - v -| - v| -| v - % B correct
% - -| v - v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v -| v - % D correct
śrutvā tatas te trailokyaprabhātribhuvanaprabhe /
daityendrakanye jananīmūcatustāṃ svayaṃprabhām
% - -| v -| -| - - - % A ma-vipulā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % B correct
% - - v - -| v v - % C bha-vipulā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % D correct
āvayor yauvanabhayadagnirevādhunā gatiḥ /
tadambāsyāṃ caturdaśyāṃ tatpraveśaṃ vidadhvahe
% - v -| - v v v v % A na-vipulā, pādas compounded?
% - v - - v -| v - % B correct
% v - - -| v - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
kṛtaniścayayor evaṃ tayoḥ sāpy akarottadā /
niścayaṃ maraṇāyaiva tanmātā saparicchadā
% v v - v v -| - -| % A pathyā
% v -| -| v v - v - % B correct
% - v -| v v - - v| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
prāptāyāṃ ca caturdaśyāṃ tāḥ pāparipunāmani /
tīrthe sarvāścitāś cakrurarcitvā hāṭakeśvaram
% - - -| v| v - - -| % A pathyā
% -| - v v v - v - % B correct
% - -| - - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % D correct
tāvanmerudhvajo rājā tithau tasyāṃ saputrakaḥ /
sabhāryaścāyayau tāvaddhāṭakeśvaramarcitum
% - - - - v -| - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% v - - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % D correct
sa pāpariputīrthaṃ tatsnānārthaṃ sānugo vrajan /
dūraddadarśa tattīre vanāntardhūmamudgatam
% v| - v v v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v -| v - % B correct
% - - v - v| - - -| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
dhūmodgamaḥ kuto 'treti pṛcchantaṃ taṃ ca bhūpatim /
ūcuḥ saṅgrāmasiṃhādyāḥ pātālādhikṛtā nijāḥ
% - - v -| v -| - v| % A pathyā
% - - -| -| v| - v - % B correct
% - -| - - v - - -| % C pathyā
% - - - v v -| v - % D correct
trailokyāmālino bhāryā mahārāja svayaṃprabhā /
duhitṛbhyāṃ kumārībhyāṃ sahātra tapasi sthitā
% - - - - v -| - -| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% v v - -| v - - -| % C pathyā
% v - v| v v -| v - % D correct
nūnaṃ tā agnikāryādi kiṃcid atrādya kurvate /
yadi vātitapaḥkhinnāḥ kurvantyagnipraveśanam
% - -| -| - v - - v| % A pathyā
% - v| - - v| - v - % B correct
% v v| - v v - - -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
tac chrutvā saha putrābhyāṃ patnyā taiścādhikāribhiḥ /
draṣṭuṃ sa rājā tatrāgānniṣiddhānyaparicchadaḥ
% -| - -| v v| - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - -| v| - -| - - - % C ma-vipulā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % D correct
dadarśa cātra pracchannaḥ sthitas te daityakanyake /
samātṛke pūjayantyau susamiddhaṃ citānalam
% v - v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% v -| -| - v - v - % B correct
% v - v -| - v - -| % C ra-vipulā
% v v - -| v - v - % D correct
mukhalāvaṇyasaṃdohaniḥsyandair dikṣu sarvataḥ /
candrabimbaśatānīva racayantyau rasātale
% v v - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v| - v - % B correct
% - v - v v - - v| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
lolahārāmbupūrābhyāṃ kāmasyevābhiṣecanam /
kucakāñcanakumbhābhyāṃ kurvatyau trijagajjaye
% - v - - v - - -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% v v - v v - - -| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
bibhrāṇe jaghanābhogaṃ vipulaṃ baddhamekhalam /
nakṣatramālāṅkam iva smasradvipaśiraḥsthalam
% - - -| v v - - -| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% - - v - - v| v -| % C bha-vipulā
% - - v v v - v - % D correct
vahantyau keśapāśau ca pannagāviva nirmitau /
dātrā lāvaṇyasarvasvanidhānaṃ rakṣituṃ tayoḥ
% v - -| - v - -| v| % A pathyā
% - v - v v| - v - % B correct
% - -| - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v -| v - % D correct
dṛṣṭvā te cintayāsmāsa sa rājā jātavismayaḥ /
aho viśvasṛjaḥ sṛṣṭirlasannavanavādbhutā
% - -| -| - v - - v| % A pathyā
% v| - -| - v - v - % B correct
% v -| - v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % D correct
tadetayor na rambhāpi norvaśī na tilottamā /
rūpe bhajati tulyatvamasurādhipakanyayoḥ
% v - v -| v| - - v| % A pathyā
% - v -| v| v - v - % B correct
% - -| v v v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % D correct
iti cintayatas tasya rājñaḥ sā daityakanyakā /
jyeṣṭhārcayitvā trailokyaprabhā vahniṃ vyajijñapat
% v v| - v v -| - v| % A pathyā
% - -| -| - v - v - % B correct
% - - v - -| - - - % C ma-vipulā, pādas compounded?
% v -| - -| v - v - % D correct
uktaḥ svapnaharādeśo yataḥ prabhṛti me 'mbayā /
tataḥ prabhṛti baddhvaiva bhartṛbuddhiryato mayā
% - -| - v v - - -| % A pathyā
% v -| v v v| -| v - % B correct
% v -| v v v| - - v| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
tasmin guṇanidhau rājaputre muktāsphaladhvaje /
tat sa eva patir bhūyād bhagavan me 'nyajanmani
% - -| v v v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % B correct
% -| v| - v| v -| - -| % C pathyā
% v v -| -| v - v - % D correct
iha janmani tātena saṃyatasthena māninā /
ditsitāpyambayā tasmai dātuṃ nāṅgīkṛtāsmi yat
% v v| - v v| - - v| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% - v - - v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v - v| - % D correct
tac chrutvā tadvadevātra sāpi tribhuvanaprabhā /
vavre hutāśānmalayadhvajaṃ janmāntare patim
% -| - -| - v - - v| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% - -| v - - v v - % C bha-vipulā, pādas compounded?
% v -| - - v -| v - % D correct
tato merudhvajo rājā sa tacchravaṇaharṣulaḥ /
tadbhāryā ca mahādevī parasparamavocatām
% v -| - - v -| - -| % A pathyā
% v| - v v v - v - % B correct
% - - -| v| v - - -| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
prāpnuyātāmime bhārye yadyasmattanayāvimau /
tadetābhyāmavāptaṃ syāllokadvayajayātphalam
% - v - - v -| - -| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% v - - - v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % D correct
tadyāvadasminnanale nātmānaṃ kṣipataḥ kṣaṇam /
tāvatkiṃ nopasṛtyaite vārayāmaḥ samātṛke
% - - v - - v v -| % A bha-vipulā
% - - -| v v -| v - % B correct
% - - -| - v - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
evaṃ devyā sahālocya rājāvocadupetya tāḥ /
mā kārṣṭa sāhasaṃ duḥkhaṃ śamayiṣyāmyahaṃ hi vaḥ
% - -| - -| v - - v| % A pathyā
% - - - v v - v| - % B correct
% -| - v| - v -| - -| % C pathyā
% v v - - v -| v| - % D correct
śrutvaitacchrotrapīyūṣavarṣābhaṃ bhūpatervacaḥ /
dṛṣṭvā ca taṃ tāḥ sakalāḥ praṇemurasurāṅganāḥ
% - - - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % B correct
% - -| v| -| -| v v -| % C bha-vipulā
% v - v v v - v - % D correct
paśyanto 'pi vayaṃ pūrvaṃ māyācchannā na lakṣitāḥ /
lokadvayeśvareṇeha dṛṣṭāḥ smo 'dya punas tvayā
% - - -| v| v -| - -| % A pathyā
% - - - -| v| - v - % B correct
% - - v - v - - v| % C pathyā
% - -| -| v| v -| v - % D correct
tvaddṛṣṭānāṃ ca duḥkhānto bhavatyevācireṇa naḥ /
kiṃ punaḥ svagirā datte devenābhyarthite vare
% - - - -| v| - - -| % A pathyā
% v - - - v - v| - % B correct
% -| v -| v v -| - -| % C pathyā
% - - - - v -| v - % D correct
tadgṛhṇītārghyapādyādi kṛtāsanaparigrahāḥ /
bhavanto hi jagatpūjyā ayaṃ casmākamāśramaḥ
% - - - - v - - v| % A pathyā
% v - v v v - v - % B correct
% v - -| v| v - - -| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
iti svayaṃprabhāmuktavatīmāha hasannṛpaḥ /
jāmātṛbhyāṃ tvayaitābhyāṃ pādyārghyaṃ dīyatāmiti
% v -| v - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - - v| v - v - % B correct
% - - - -| v - - -| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
tataḥ svayaṃprabhāvādīttadetābhyāṃ vṛṣadhvajaḥ /
devo dāpayitārghādi yuṣmābhistvadya gṛhyatām
% v -| v - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - -| v - v - % B correct
% - -| - v v - - v| % C pathyā
% - - - - v| - v - % D correct
merudhvajo jagādātha sarvamāttamidaṃ mayā /
yūyaṃ ca maraṇodyogānnivartadhvamito 'dhunā
% - - v -| v - - v| % A pathyā
% - v - v v -| v - % B correct
% - -| v| v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v v -| v - % D correct
praviśya tiṣṭhataikasminsvapure sarvakāmade /
tato 'ham eva jñāsyāmi yathā vaḥ kuśalaṃ bhavet
% v - v| - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v -| - v - v - % B correct
% v -| v| - -| - - v| % C ma-vipulā
% v -| -| v v -| v - % D correct
ity uktavantaṃ rājānaṃ sā jagāda svayaṃprabhā /
devādeśānnivṛttāḥ smaḥ śarīratyāganiścayāt
% -| - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% -| v - -| v - v - % B correct
% - - - - v - -| -| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
kārāsthe tu prabhau yuktā kathaṃ naḥ svagṛhasthitiḥ /
tadihaiva vayaṃ tāvattiṣṭhāsmo deva saṃprati
% - - -| -| v -| - -| % A pathyā
% v -| -| v v - v - % B correct
% v v - v| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v| - v - % D correct
yāvaddevaḥ svayaṃ dattaṃ varaṃ naḥ pālayiṣyati /
sasutāmātyamasmākaṃ mocayiṣyati ca prabhum
% - - - -| v -| - -| % A pathyā
% v -| -| - v - v - % B correct
% v v - - v - - -| % C pathyā
% - v - v v| -| v - % D correct
muktastvadadhikārī sansa ca rājyaṃ kariṣyati /
arpayiṣyati rājyaṃ ca tubhyam eva tvadicchayā
% - - v v v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v| v| - -| v - v - % B correct
% - v - v v| - -| v| % C pathyā
% - v| - -| v - v - % D correct
samayapratibandhaṃ ca sa kariṣyati tādṛśam /
antarasthā vayaṃ cātra saha pātālavāsibhiḥ
% v v - v v - -| v| % A pathyā
% v| v - v v| - v - % B correct
% - v - -| v -| - v| % C pathyā
% v v| - - v - v - % D correct
pātālebhyo 'smadīyāni ratnāni svīkuruṣva ca /
evam uktavatīṃ tāṃ sa rājā merudhvajo 'bravīt
% - - - -| v - - v| % A pathyā
% - - -| - v - v| - % B correct
% - v| - v v -| -| v| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
vijñāsyāmy ahamevaitatsmartavyaṃ svavacastu vaḥ /
ity uktvā sa nṛpaḥ snātvā hāṭakeśamapūjayat
% - - -| v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v| - % B correct
% -| - -| v| v -| - -| % C pathyā
% - v - v v - v - % D correct
daityarājasute te ca tayor evaṃ svadṛṣṭayoḥ /
tatputrayostadekāgragatacitte babhūvatuḥ
% - v - v v -| -| v| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% - - v - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - -| v - v - % D correct
atha sa rasātalanilayair nikhilaistrailokyamālino muktim /
praṇipatya yācyamāno rājā merudhvajaḥ sukṛtī
% v v| v| v - v v v v -| v v - - - v - v -| - - %
% v v - v| - v - -| - -| - - v -| v v - % Āryā (30+27 morae): pathyā
chattraiḥ svayaśaḥśubhraiḥ sthagayannāśāḥ sadārasutabhṛtyaḥ /
nirgatyāsuralokāttasmādāgānnijaṃ nagaram
% - -| v v - - -| v v - - -| v - v v v - - %
% - - - v v - - - - - - v -| v v - % Āryā (30+27 morae): vipulā
tatrāsya putro malayadhvajastāṃ
kanīyasīṃ dānavarājaputrīm /
dhyāyannanidro 'pi nimīlitākṣaḥ
smasrajvarārto rajanīṃ nināya
% - - v| - -| v v - v - - % Indravajrā (11)
% v - v -| - v v - v - - % Upendravajrā (11)
% - - v - -| v| v - v - - % Indravajrā (11)
% - - v - -| v v -| v - - % Indravajrā (11)
sadhair yajaladhistu tām apivicintya muktāphaladhvajo 'surapateḥ sutāṃ dṛḍhanibaddhabhāvāṃ yuvā /
munīndramanasām apismaravikāradāṃ jyāyasīṃ purārthitavaro munerna khalu cukṣubhe cetasā
% v -| v v v - v| -| v v v - v| - - v - % Pṛthvī (8+9)
% v -| v v v -| v -| v v v - v - -| v - % Pṛthvī (8+9)
% v - v v v -| v - v v v - v -| - v - % Pṛthvī (8+9): caesura in compound or incorrect?
% v - v v v -| v - v| v v| - v -| - v - % Pṛthvī (8+9): caesura in compound or incorrect?
merudhvajas tu tam avetya sutaṃ niṣiddhadārakriyaṃ smaravaśaṃ malayadhvajaṃ ca /
kanyāpradānavimukhaṃ ca mahāsuraṃ tam āsīd upāyaghaṭanākulacittavṛttiḥ
Original text: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0