Kathāsaritsāgara · Chapter 17.1
% v -| v v v - v - v v v - v - - v - % Pṛthvī (8+9): caesura in compound or incorrect?
% v -| v v| v - v -| v v v - v -| - v - % Pṛthvī (8+9)
% v - v| v v - v| -| v v v - v - - v - % Pṛthvī (8+9)
% v -| v v v| - v -| v v| v - v - - v| - % Pṛthvī (8+9)
prathamas taraṅgaḥ /
dehārdhadhṛtakānto 'pi tapasvī nirguṇo 'pi yaḥ /
jagatstutyo namastasmai citrarūpāya śaṃbhave
% - - v v v - -| v| % A pathyā
% v - -| - v -| v| - % B correct
% v - - -| v - - -| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
calatkarṇāgravikṣiptagaṇḍoḍḍīnālimaṇḍalam /
dhunvānaṃ vighnasaṃghātam iva vighnāntakaṃ numaḥ
% v - - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % B correct
% - - -| - v - - v| % C pathyā
% v v| - - v -| v - % D correct
evaṃ tatrāsitagirau kaśyapasyāśrame muneḥ /
gopālakasya nikaṭe mātulasya tapasyataḥ
% - -| - - v v v -| % A na-vipulā
% - v - - v -| v - % B correct
% - - v - v| v v -| % C na-vipulā
% - v - v| v - v - % D correct
varṣākālātivāhāya nivasan sacivair yutaḥ /
sarvavidyādharendraikacakravartipade sthitaḥ
% - - - - v - - v| % A pathyā
% v v -| v v -| v - % B correct
% - v - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v -| v - % D correct
naravāhanadatto 'sau tais tair vidyādharādhipaiḥ /
anvāsitaḥ svabhāryābhiḥ pañcaviṃśatibhir vṛtaḥ
% v v - v v - -| -| % A pathyā
% -| -| - - v - v - % B correct
% - - v -| v - - -| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
bruvan kathāḥ sa munibhiḥ sapatnīkair apṛcchyata /
yadā mānasavegena devī madanamañcukā
% v -| v -| v| v v -| % A na-vipulā
% v - - -| v - v - % B correct
% v -| - v v - - v| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
māyayāpahṛtaiṣābhūttadā virahaniḥsaham /
vyanodayatkathaṃ kastvāmiti naḥ kathyatāṃ tvayā
% - v - v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| v v v - v - % B correct
% v - v - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v| -| - v -| v - % D correct
iti tair munibhiḥ pṛṣṭastadbhāryābhiś ca tatra saḥ /
naravāhanadatto 'tha vaktumevaṃ pracakrame
% v v| -| v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v| - v| - % B correct
% v v - v v - -| v| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
tadā hṛtāyāṃ me tasyāṃ devyāṃ pāpena vairiṇā /
mayānubhūtaṃ duḥkhaṃ yattatkiyatkathyate 'dhunā
% v -| v - -| -| - -| % A ma-vipulā
% - -| - - v| - v - % B correct
% v - v - -| - -| - % C ma-vipulā, pādas compounded?
% - v - - v -| v - % D correct
na tatpuraṃ na codyānaṃ gṛhaṃ vā yatra nābhramam /
cinvannahamimāmārtaḥ sarve ca sacivā mama
% v| - v -| v| - - -| % A pathyā
% v -| -| - v| - v - % B correct
% - - v v v - - -| % C pathyā
% - -| v| v v -| v - % D correct
upaviṣṭaṃ ca sonmādam ivodyāne taros tale /
āha sma labdhāvasaraḥ sāntvayan gomukho 'tha mām
% v v - -| v| - - v| % A pathyā
% v - - -| v -| v - % B correct
% - -| v| - - v v -| % C bha-vipulā
% - v -| - v -| v| - % D correct
mā gā viklavatāṃ devīmacirātprāpsyasi prabho /
devā hi dyucaraiśvaryamādiśaṃste 'nayā saha
% -| -| - v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v - - v -| v - % B correct
% - -| -| v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v -| v - % D correct
tadavaśyaṃ tathā bhāvi nahi tadvacanaṃ mṛṣā /
dhīrāś ca soḍhavirahāḥ prāpnuvantīṣṭasaṃgamam
% v v - -| v -| - v| % A pathyā
% v v| - v v -| v - % B correct
% - -| v| - v v v -| % C na-vipulā
% - v - - v - v - % D correct
rāmabhadro nalo rājā tavaiva ca pitāmahāḥ /
viṣahya virahaṃ kiṃ na preyasībhiḥ samāgatāḥ
% - v - -| v -| - -| % A pathyā
% v - v| v| v - v - % B correct
% v - v| v v -| -| -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
sa muktāphalaketuś ca cakravartī dyucāriṇām /
padmāvatyā na kiṃ prāpa viyuktaḥ saṃgamaṃ punaḥ
% v| - - v v - -| v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - - - -| v| -| - v| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
tathā ca śṛṇu devāhaṃ tatkathāṃ kathayāmi te /
ity uktvā gomukho mahyamimāmakathayatkathām
% v -| v| v v| - - -| % A pathyā
% - v -| v v - v| - % B correct
% -| - -| - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % D correct
astīha prathitā pṛthvyāṃ nāmnā vārāṇasī purī /
dyusaridbhūṣitā mūrtiḥ śāṃbhavīvāpavargadā
% - - -| v v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% v v - - v -| - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
surasadmadhvajapaṭair marutā namitoddhataiḥ /
ihaita mokṣaṃ yāteti bruvāṇevāsniśaṃ janān
% v v - - v v v -| % A na-vipulā
% v v -| v v - v - % B correct
% v - v| - -| - - -| % C ma-vipulā
% v - - - v -| v - % D correct
sitaprāsādaśikharā candracūḍanivāsabhūḥ /
bhāti śaivagaṇākīrṇā kailāsādristhalīva yā
% v - - - v v v -| % A na-vipulā
% - v - v v - v - % B correct
% - v| - v v - - -| % C pathyā
% - - - - v - v| - % D correct
tasyām abhūd brahmadatto nāma rājā purā puri /
śivaikabhakto brahmaṇyaḥ śūro dātā kṣamāparaḥ
% - -| v -| - v - -| % A ra-vipulā
% - v| - -| v -| v - % B correct
% v - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - -| - -| v - v - % D correct
na durgeṣv api caskhāla na mamajjāmbudhiṣvapi /
bhuvi bhramantī yasyājñā na dvīpāny api nātarat
% v| - -| v v| - - v| % A pathyā
% v| v - - v - v - % B correct
% v -| v - -| - - -| % C ma-vipulā
% -| - -| v v| - v - % D correct
āhlādadāyinī tasya cakorasyeva vallabhā /
āsītsomaprabhā devī netrapeyāsya sāpy abhūt
% - - v - v -| - v| % A pathyā
% v - - - v| - v - % B correct
% - - - - v -| - -| % C pathyā
% - v - - v| -| v - % D correct
śivabhūtyabhidhānaś ca mantrī tasyābhavaddvijaḥ /
bṛhaspatisamo buddhyā sarvaśāstrārthapāragaḥ
% v v - v v - -| v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% v - v v v -| - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
sa kadācinnṛpaścandraprāsāde śayane sthitaḥ /
dadarśa haṃsayugalaṃ gaganenāgataṃ niśi
% v| v - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v -| v - % B correct
% v - v| - v v v -| % C na-vipulā
% v v - - v -| v - % D correct
dīptajāmbūnadamayaṃ rājahaṃsāvalīvṛtam /
abhragaṅgājalotkṣiptam iva hemāmbujadvayam
% - v - - v v v -| % A na-vipulā
% - v - - v - v - % B correct
% - v - - v - - v| % C pathyā
% v v| - - v - v - % D correct
gate dṛṣṭipathāttasminnatyāścarye sa bhūpatiḥ /
paryatapyata sotkaṇṭhaḥ punastaddarśanaṃ vinā
% v -| - v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v| - v - % B correct
% - v - v v| - - -| % C pathyā
% v - - - v -| v - % D correct
anidra eva nītvā tāṃ niśāṃ prātaḥ sa mantriṇam /
yathā dṛṣṭaṃ tathākhyāya śivabhūtim uvāca tam
% v - v| - v| - -| -| % A pathyā
% v -| - -| v| - v - % B correct
% v -| - -| v - - v| % C pathyā
% v v - v| v - v| - % D correct
tadyatheṣṭaṃ na tau hemahaṃsau paśyāmyahaṃ yadi /
tatkimetena rājyena jīvitenāpi vā mama
% - v - -| v| -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v -| v - % B correct
% - v - - v| - - v| % C pathyā
% - v - - v| -| v - % D correct
iti rājñodite mantrī śivabhūtirjagāda tam /
astyupāyo 'tra kaś cittaṃ śṛṇu devav adāmi te
% v v| - - v -| - -| % A pathyā
% v v - - v - v| - % B correct
% - v - -| v| -| - -| % C pathyā
% v v| - v| v - v| - % D correct
vicitrakarmayogena saṃsāre 'smin prajāpateḥ /
vicitro bhūtasargo 'yamaparicchedya eva yaḥ
% v - v - v - - v| % A pathyā
% - - -| -| v - v - % B correct
% v - -| - v - -| v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - - v| - v| - % D correct
tatra duḥkhamaye mohādudbhavatsukhabuddhayaḥ /
nivāsāhārapānādirasādrajyanti jantavaḥ
% - v| - v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % B correct
% v - - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v| - v - % D correct
teṣāṃ cāhārapānādi nivāsaṃ ca pṛthagvidham /
svasvajātyanurūpeṇa prītidaṃ vidadhe vidhiḥ
% - -| - - v - - v| % A pathyā
% v - -| v| v - v - % B correct
% - v - v v - - -| % C pathyā
% - v -| v v -| v - % D correct
tad deva kāraya mahad dhaṃsānāmāśrayaṃ saraḥ /
kamalotpalasaṃchannaṃ nirbādhaṃ rakṣirakṣitam
% -| - v| - v v| v -| % A na-vipulā
% - - - - v -| v - % B correct
% v v - v v - - -| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
pakṣipriyaṃ ca tatrānnaṃ prakṣepaya sadā taṭe /
yavadāyānti tatrāśu nānādigbhyo 'mbupakṣiṇaḥ
% - - v -| v| - - -| % A pathyā
% - - v v| v -| v - % B correct
% v v - - v| - - v| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
tanmadhye nacirād atra tau haṃsāvapy upaiṣyataḥ /
tato drakṣyasyajasraṃ tau mā kṛthā durmanaskatām
% - - -| v v -| - v| % A pathyā
% -| - - -| v - v - % B correct
% v -| - - v - -| -| % C pathyā
% -| v -| - v - v - % D correct
ity ukte mantriṇā tena sa rājā tadakārayat /
yathoktaṃ kṣaṇasaṃpannaṃ brahmadatto mahāsaraḥ
% -| - -| - v -| - v| % A pathyā
% v| - -| v v - v - % B correct
% v - -| v v - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
haṃsasārasacakrāhvasaṃśrite tatra kālataḥ /
āgatya padmakhaṇḍe taddhaṃsayugmam upāviśat
% - v - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v| - v - % B correct
% - - v| - v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v| v - v - % D correct
tadupetya sa vijñaptastatsarorakṣibhir nṛpaḥ /
agādetatsaro hṛṣṭaḥ siddhaṃ matvā manoramam
% v v - v| v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v -| v - % B correct
% v - - - v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
dadarśa hemahaṃsau ca tatra tau dūrato 'rcayan /
āśvāsayac ca nikṣipya sakṣīrāñ śālitaṇḍulān
% v - v| - v - -| v| % A pathyā
% - v| -| - v -| v - % B correct
% - - v -| v| - - v| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
viśuddhakaladhautāṅgau muktāmaṇimayekṣaṇau /
pravālacañcucaraṇau tārkṣyaratnāgrapakṣatī
% v - v v v - - -| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% v - v - v v v -| % C na-vipulā
% - v - - v - v - % D correct
visrambhopagatau tau sa haṃsau rājā vibhāvayan /
mudā sadāvasatprītyā tatraiva sarasastaṭe
% - - - v v -| -| v| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% v -| v - v - - -| % C pathyā
% - - v| v v - v - % D correct
ekadā caikadeśe 'tra sarorodhasi paryaṭan /
amlāyipuṣparacitāṃ pūjāṃ rāja dadarśa saḥ
% - v -| - v - -| v| % A pathyā
% v - - v v| - v - % B correct
% - - v - v v v -| % C na-vipulā
% - -| - v| v - v| - % D correct
kena pūjā kṛtaiṣeti papracchātra sa rakṣiṇaḥ /
tatas te taṃ saraḥpālā nṛpamevaṃ vyajijñapan
% - v| - -| v - - v| % A pathyā
% - - - v| v| - v - % B correct
% v -| -| -| v - - -| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
trisaṃdhyaṃ sarasi snāstvā haṃsāvetau hiraṇmayau /
iha nityamimāṃ pūjāṃ kṛtvā dhyānena tiṣṭhataḥ
% v - -| v v -| - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v v| - v v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
tan na vidmo mahārāja kimetanmahadadbhutam /
etac chrutvā sa rakṣibhyaścintayām āsa bhūpatiḥ
% -| v| - -| v - - v| % A pathyā
% v - - v v - v - % B correct
% - -| - -| v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v| - v - % D correct
kva haṃsau kvedṛśī caryā dhruvamastyatra kāraṇam /
tatkariṣye tapastāvadyāvadvetsyāmi kāvimau
% v| - -| - v -| - -| % A pathyā
% v v - - v| - v - % B correct
% - v - -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v| - v - % D correct
iti saṃcintya nṛpatistyaktāhāraḥ sa bhāryayā /
mantriṇā ca samaṃ cakre haradhyānaparastapaḥ
% v v| - - v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - - - -| v| - v - % B correct
% - v -| v| v -| - -| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
atha tau divyahaṃsau taṃ dvādaśāham upoṣitam /
upetya vyaktayā vācā svapne rājānamūcatuḥ
% v v| -| - v - -| -| % A pathyā
% - v - v| v - v - % B correct
% v - -| - v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
rājannuttiṣṭha vakṣyāvaḥ sabhāryāsacivasya te /
prātaḥ sarvaṃ yathātattvaṃ vijane pāraṇe kṛte
% - - - - v| - - -| % A pathyā
% v - - v v - v| - % B correct
% - -| - -| v - - -| % C pathyā
% v v -| - v -| v - % D correct
ity uktvā tau tirobhūtau haṃsau rājā prabuddhya ca /
bhāryāmantriyutaḥ prātaścakārotthāya pāraṇam
% -| - -| -| v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v| - % B correct
% - - - v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v| - v - % D correct
bhuktottaraṃ ca tatrāmbulīlāgehāntare sthitam /
nṛpaṃ svabhāryāmātyaṃ taṃ haṃsau tāv abhyupeyatuḥ
% - - v -| v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v -| v - % B correct
% v -| v - - - -| -| % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% - -| -| - v - v - % D correct
kau yuvāṃ brūtamity uktau tenābhyarcyaiva bhūbhujā /
kramāttasmai svavṛttāntam evamācakhyatuś ca tau
% -| v -| - v -| - -| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% v - - -| v - - v| % C pathyā
% - v - - v -| v| - % D correct
asti mandara ityadrirājo jagati viśrutaḥ /
viharatsurasaṃghātavirājadratnakānanaḥ
% - v| - v v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v| - v - % B correct
% v v - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % D correct
yasyāmṛtena sikteṣu mathitakṣīravāridheḥ /
jarāmṛtyuharaṃ puṣpaphalamūlāmbusānuṣu
% - - v - v| - - v| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% v - - v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v - % D correct
kailāsādhikakāntasya yasya śṛṅgāgrabhūmayaḥ /
nānāsadratnaracitā līlodyānāni dhūrjaṭeḥ
% - - - v v - - v| % A pathyā
% - v| - - v - v - % B correct
% - - - - v v v -| % C na-vipulā
% - - - - v| - v - % D correct
tatra jātu kṛtakrīḍo devo 'vasthāpya pārvatīm /
devakāryānurodhena kenapyantardadhe haraḥ
% - v| - v| v - - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - v - - v - - v| % C pathyā
% - - - - v -| v - % D correct
tatas tadvirahākrāntā tatkrīḍāketaneṣu sā /
babhrāmāśvāsyamānātra pārvatī devatāntaraiḥ
% v -| - v v - - -| % A pathyā
% - - - - v - v| - % B correct
% - - - - v - - v| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
ekadā ca madhuprāptisodvegā sā gaṇair vṛtā /
devī tarutale yāvat priyacintākulā sthitā
% - v -| v| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| -| v -| v - % B correct
% - -| v v v -| - -| % C pathyā
% v v - - v -| v - % D correct
tāvajjayāsutāṃ tatra devyāścāmaradhāriṇīm /
kumārīṃ candralekhākhyāṃ sābhilāṣāvalokinīm
% - - v - v -| - v| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% v - -| - v - - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
samānarūpatāruṇyo nikaṭastho guṇottamaḥ /
maṇipuṣpeśvaro nāma sābhilāṣo vyalokayat
% v - v - v - - -| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% v v - - v -| - v| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
taddṛṣṭvānyau gaṇau nāmnā piṅgeśvaraguheśvarau /
babhūvatuḥ smitamukhāv anyonyānanadarśinau
% - - - -| v -| - -| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% v - v -| v v v -| % C na-vipulā
% - - - v v - v - % D correct
tau cālokya tathābhūtau kasyaitau hasato 'pade /
ityantaḥ kupitā devī dadau dṛṣṭimitas tataḥ
% -| - - v| v - - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% - - -| v v -| - -| % C pathyā
% v -| - v v -| v - % D correct
tāvattāvatra cānyonyamukhe smerārpitekṣaṇau /
dadarśa candralekhāṃ tāṃ maṇipuṣpeśvaraṃ ca tam
% - - - - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v - v - % B correct
% v - v| - v - -| -| % C pathyā
% v v - - v -| v| - % D correct
tato virahasodvegā kruddhā devī jagāda sā /
devasyāsaṃnidhau suṣṭhu smaraprekṣaṇakaṃ kṛtam
% v -| v v v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v| - % B correct
% - - - - v -| - -| % C pathyā
% v - - v v -| v - % D correct
etābhyāṃ hāsaśīlābhyāṃ hasitaṃ prekṣya suṣṭhu ca /
tanmartyayonau kāmāndhau strīpuṃsau patatāmimau
% - - -| - v - - -| % A pathyā
% v v -| - v| - v| - % B correct
% - - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - - -| v v - v - % D correct
tatraiva daṃpatī caitāv avinītau bhaviṣyataḥ /
hāsaśīlāv imau kleśān prāpsyatas tu bahūn bhuvi
% - - v| - v -| - -| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% - v -| v| v -| v - % D correct
brāhmaṇau duḥkhitau pūrvaṃ tadanu brahmarākṣasau /
tataḥ piśācakau paścāccaṇḍālau taskarau tataḥ
% - v -| - v -| - -| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% v -| v - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v -| v - % D correct
chinnapucchau tataḥ śvānau vividhau ca tataḥ khagau /
bhaviṣyato gaṇāvetau parihāsāparādhinau
% - v - -| v -| - -| % A pathyā
% v v -| v| v -| v - % B correct
% v - v -| v - - -| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
ābhyāṃ hi svasthacittābhyāmeṣa durvinayaḥ kṛtaḥ /
iyādiṣṭavatīṃ devīṃ dhūrjaṭākhyo 'vadadgaṇaḥ
% - -| -| - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v| - v v -| v - % B correct
% v - - v v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
atyayuktamidaṃ devi na khalvete guṇottamāḥ /
iyantaṃ śāpamarhanti svalpādevāparādhataḥ
% - v - v v -| - v| % A pathyā
% v| - - -| v - v - % B correct
% v - -| - v - - -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
tac chrutvaivābravīt kopād devī tam api dhūrjaṭam /
martyayonāvanātmajña bhavānapi patatviti
% -| - - - v -| - -| % A pathyā
% - -| v| v v| - v - % B correct
% - v - - v - - v| % C pathyā
% v - v v| v - v - % D correct
dattaśāpapratāpāṃ tāṃ pratīhārī jayāmbikām /
jananī candralekhāyāḥ pādalagnā vyajijñapat
% - v - - v - -| -| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% v v -| - v - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
prasīda devi śāpāntaṃ kurvasyā duhiturmama /
eteṣāṃ ca svabhṛtyānāmajñānavihitāgasām
% v - v| - v| - - -| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% - - -| -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % D correct
vijñapteti pratīhāryā jayayā girijābravīt /
yadā sarve miliṣyanti jñānaprāptivaśātkramāt
% - - - -| v - - -| % A pathyā
% v v -| v v - v - % B correct
% v -| - -| v - - -| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
brahmādīnāṃ tapaḥkṣetre dṛṣṭvā siddhīśvaraṃ tadā /
eṣyanti padamasmākaṃ muktaśāpā ime punaḥ
% - - - -| v - - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - - v| v v - - -| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
manuṣye candralekheyametatkāntaḥ sa dhūrjaṭaḥ /
sukhino 'mī bhaviṣyanti trayo dvau duḥkhināvimau
% v - -| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v| - v - % B correct
% v v -| -| v - - -| % C pathyā
% v -| -| - v - v - % D correct
ity uktvā viratā yāvat sā devī tāvadāyayau /
tatrāsuraḥ kila jñātaharāsaṃnidhirandhakaḥ
% -| - -| v v -| - -| % A pathyā
% -| - -| - v - v - % B correct
% - - v -| v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % D correct
sa devīṃ prepsurutsiktastatparicchadabhartsitaḥ /
gato vijñāya devena jñātvā tatkāraṇaṃ hataḥ
% v| - -| - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % B correct
% v -| - - v| - - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
kṛtakāryo 'ntikāyātastuṣṭāmuktāndhakāgamām /
so 'tha devo jagādaivaṃ girijāṃ girijāpatiḥ
% v v - -| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % B correct
% -| v| - -| v - - -| % C pathyā
% v v -| v v - v - % D correct
mānasaḥ pūrvaputras te so 'ndhako 'dya hato mayā /
tvagasthiśeṣo bhṛṅgī ca bhaviṣyaty adhuneha saḥ
% - v -| - v - -| -| % A pathyā
% -| v -| v| v -| v - % B correct
% v - v - -| - -| v| % C ma-vipulā
% v - -| v v - v| - % D correct
ity uktvā sa samaṃ devyā tatrāsīd viharan haraḥ /
maṇipuṣpeśv arādyāś ca pañca te 'vātaran bhuvi
% -| - -| v| v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% v v - -| v - -| v| % C pathyā
% - v| -| - v -| v - % D correct
tatra tāvaddvayo rājaṃs tasya piṅgeśvarasya ca /
guheśvarasya codantaṃ citrāyitam imaṃ śṛṇu
% - v| - - v -| - -| % A pathyā
% - v| - - v - v| - % B correct
% v - v - v| - - -| % C pathyā
% - - v v| v -| v - % D correct
asti yajñasthalākhyo 'sminn agrahāro mahītale /
tatrābhūd yajñasomākhyo brāhmaṇo dhanavān guṇī
% - v| - - v - -| -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - - -| - v - - -| % C pathyā
% - v -| v v -| v - % D correct
tasya dvāvudapadyetāṃ putrau vayasi madhyame /
harisomastayor jyeṣṭhaḥ kaniṣṭho devasomakaḥ
% - -| - v v - - -| % A pathyā
% - -| v v v| - v - % B correct
% v v - - v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
tayos tasya samuttīrṇabālyayor upanītayoḥ /
viprasyādau dhanaṃ kṣīṇaṃ sabhāryasyāyuṣā tataḥ
% v -| - v| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v - v - % B correct
% - - - -| v -| - -| % C pathyā
% v - - - v -| v - % D correct
tatas tau tatsutau dīnau pitṛhīnāvavṛttikau /
hṛtāgrahārau dāyādair mantrayāmāsaturmithaḥ
% v -| -| - v -| - -| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% v - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - v - - v - v - % D correct
bhikṣaikavṛttī jātau svo na ca bhikṣāmavāpnuvaḥ /
taddūram apigacchāvo varaṃ mātāmahaṃ gṛham
% - - v - -| - -| -| % A ma-vipulā
% v| v| - - v - v - % B correct
% - - v| v v - - -| % C pathyā
% v -| - - v -| v - % D correct
bhraṣṭau yady api nau ko 'tra śraddadhyātsvayamāgatau /
tathāpi yāvaḥ kiṃ kurvo nahyanyāstyāvayor gatiḥ
% - -| -| v v| -| -| -| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% v - v| - -| -| - -| % C ma-vipulā
% - - - - v -| v - % D correct
iti saṃmantrya yayaturbhikṣamāṇau krameṇa tau /
tamagrahāraṃ tadyatra mātāmahagṛhaṃ tayoḥ
% v v| - - v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - v - -| v - v| - % B correct
% v - v - -| - - v| % C ma-vipulā
% - - v v v -| v - % D correct
tatra taṃ somadevākhyaṃ mṛtaṃ mātāmahaṃ janāt /
pṛcchantau tāvabudhyetāṃ mandabhāgyau sabhāryakam
% - v| -| - v - - -| % A pathyā
% v -| - - v -| v - % B correct
% - - -| - v - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
tataś ca tau yajñadevakratudevābhidhānayoḥ /
rajorūkṣau viviśaturvignau mātulayor gṛham
% v -| v| -| - v - - % A ra-vipulā, pādas compounded?
% v v - - v - v - % B correct
% v - - -| v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - -| - v v -| v - % D correct
tatrādṛtya samāśvāsya tābhyāṃ kḷptāśanāmbarau /
sadviprābhyāmadhīyānau yāvattau tatra tiṣṭhataḥ
% - - - v| v - - v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% - - -| - v| - v - % D correct
tavattāvapy upakṣīṇadhanībhūtāvabhṛtyakau /
mātulau bhāgineyau tau prītipūrvamavocatām
% v - - -| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % B correct
% - v -| - v - -| -| % C pathyā
% - v - v v - v - % D correct
putrau daridrībhūtānām asmākaṃ paśupālakam /
kartuṃ nāsty adya sāmarthyaṃ tad yuvāṃ rakṣakaṃ paśūn
% - -| v - - - - -| % A ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% - - -| v v - v - % B correct
% - -| -| - v| - - -| % C pathyā
% -| v -| - v -| v - % D correct
ity uktau mātulābhyāṃ tau bāṣpakaṇṭhau tatheti tat /
harisomadevasomau tadvaco 'bhyupajagmatuḥ
% -| - -| - v - -| -| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% v v - v - v - -| % C incorrect: neither pathyā nor vipulā
% - v -| v v - v - % D correct
tato 'ṭavyāṃ paśūnnītvā satataṃ tau rarakṣatuḥ /
pariśrāntau ca sāyaṃ tāvādāyājagmaturgṛham
% v -| - -| v - - -| % A pathyā
% v v -| -| v - v - % B correct
% v - - -| v| - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % D correct
tathā tayoḥ pāśupālyaṃ kurvatordaivaśaptayoḥ /
ahāryata paśuḥ kaś citkaścidvyāghrair abhakṣyata
% v -| v -| - v - -| % A ra-vipulā
% - v - - v - v - % B correct
% v - v v| v -| -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v - v - % D correct
tatas tau mātulau yāvadudvignau tāvadekadā /
dhenuśchāgaś ca yajñārthau dvau tayoḥ kvāpi neśatuḥ
% v -| -| - v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % B correct
% - - - -| v| - - -| % C pathyā
% -| v -| - v| - v - % D correct
tadbhayāt tān gṛhaṃ nītvaivānyān asamaye paśūn /
palāyitau tau cinvantau dūraṃ viviśitur vanam
% - v -| -| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v -| v - % B correct
% v - v -| -| - - -| % C ma-vipulā
% - -| v v v -| v - % D correct
tatra vyāghrārdhajagdhaṃ taṃ chāgaṃ dadṛśaturnijam /
śocitvopahatātmānāvevaṃ jagadatuś ca tau
% - -| - - v - -| -| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% - - - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v -| v| - % D correct
chāgo 'yaṃ mātulābhyāṃ nau yajñārthaṃ paryakalpyata /
tasminnaṣṭe ca durvārastayoḥ kopo bhaviṣyati
% - -| -| - v - -| -| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% - - - -| v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v - v - % D correct
tadasya māṃsaṃ saṃskṛtya vahnau bhuktvā hatakṣudhau /
śeṣamādāya gacchāvaḥ kvāpy āvāṃ bhaikṣyajīvinau
% v - v| - -| - - v| % A ma-vipulā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - v - - v| - - -| % C pathyā
% -| - -| - v - v - % D correct
iti saṃcintya yāvattaṃ chāgaṃ saṃskuruto 'nale /
tāvadājagmatuḥ paścāddhāvantau mātulau tayoḥ
% v v| - - v| - - -| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% - v - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v -| v - % D correct
tābhyāṃ chāgaṃ pacantau tau dṛṣṭvāvutthāya saṃbhramāt /
dūrāttaddarśanatrastau palāyya yayatus tataḥ
% - -| - -| v - -| -| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% v - v| v v -| v - % D correct
yuvābhyāṃ māṃsagṛdhrubhyāṃ rākṣasaṃ karma yatkṛtam /
bhaviṣyathastato brahmarākṣasau piśitāśanau
% v - -| - v - - -| % A pathyā
% - v -| - v| - v - % B correct
% v - v - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v - v - % D correct
iti tau mātulau kruddhau tayoḥ śāpaṃ viteratuḥ /
abhūtāṃ dvijaputrau ca sadyastau brahmarakṣasau
% v v| -| - v -| - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% v - -| v v - -| v| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
daṃṣṭrāviśaṅkaṭamukhau dīptakeśau bubhukṣitau /
prāṇinaḥ prāpya khādantāvaṭavyāṃ bhrematuś ca tau
% - - v - v v v -| % A na-vipulā
% - v - -| v - v - % B correct
% - v -| - v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v -| v| - % D correct
ekadā tāpasaṃ hantuṃ yoginaṃ tāvadhāvatām /
tatprāpatuḥ piśācatvaṃ śaptau tena pratighnatā
% - v -| - v -| - -| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - - v -| v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
piśācatve 'pi tau hantuṃ harantau brāhmaṇasya gām /
tanmantrabhagnau tacchāpaccaṇḍālatvamavāpatuḥ
% v - - -| v| -| - -| % A pathyā
% v - -| - v - v| - % B correct
% - - v - -| - - - % C ma-vipulā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % D correct
caṇḍālatve dhanuṣpāṇī bhramantau kṣunnipīḍitau /
kadāciccaurapallīṃ tāṃ prāpaturbhojanārthinau
% - - - -| v - - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% v - - - v - -| -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
tatra dṛṣṭvaiva taddvārarakṣakāścauraśaṅkayā /
caurāvaṣṭabhya tau cakruśchinnaśravaṇanāsikau
% - v| - - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % B correct
% - - - - v| -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % D correct
tathāvidhau ca tau baddhau ninyuste taskarās tataḥ /
pārśvaṃ pradhānacaurāṇāṃ laguḍāhatitāḍitau
% v - v -| v| -| - -| % A pathyā
% - - -| - v -| v - % B correct
% - -| v - v - - -| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
tatra pṛṣṭau pradhānaistau cauraistair bhayaviklavau /
kṣudduḥkhāvaptasaṃkleśaṃ svavṛttāsntamaśaṃsatām
% - v| - -| v - - -| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
tatas te kṛpayā mukhyacaurā bandhādvimucya tau /
ūcustiṣṭhatamaśnītamiha mā bhūdbhayaṃ ca vām
% v -| -| v v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v| - % B correct
% - - - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v| -| - v -| v| - % D correct
aṣṭamyāmadya senānipūjanāvasare yuvām /
asmākamatithī prāptau saṃvibhāgamihārhathaḥ
% - - - - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - v v -| v - % B correct
% - - v v v -| - -| % C pathyā
% - v - v v - v - % D correct
ity uktvārcitadevīkāś caurās te svāgrabhojitau /
tatyajur naiva tau daivād utpannaprītayo 'ntikāt
% -| - - v v - - -| % A pathyā
% - -| -| - v - v - % B correct
% - v -| - v| -| - -| % C pathyā
% - - - - v -| v - % D correct
tataḥ krameṇa kurvāṇau cauryaṃ tair dasyubhiḥ saha /
mahāsenāpatī teṣāṃ saṃvṛttau tau svaśauryataḥ
% v -| v - v| - - -| % A pathyā
% - -| -| - v -| v - % B correct
% v - - - v -| - -| % C pathyā
% - - -| -| v - v - % D correct
ekadā cauracāroktaṃ śaivakṣetraṃ mahatpuram /
senāpatī tau muṣituṃ sasainyau jagmaturniśi
% - v -| - v - - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - - v -| -| v v -| % C bha-vipulā
% v - -| - v - v - % D correct
animitte 'pi dṛṣṭe tāvanivṛttāvavāpya tat /
luṇṭhayāmāsatuḥ kṛtsnaṃ sadevabhuvanaṃ puram
% v v - -| v| - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v| - % B correct
% - v - - v -| - -| % C pathyā
% v - v v v -| v - % D correct
tatas tadvāsibhir devaḥ kranditaḥ śaraṇārthibhiḥ /
caurāṃstānvikalānandhāṃścakāra kupito haraḥ
% v -| - - v -| - -| % A pathyā
% - v -| v v - v - % B correct
% - - - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - v| v v -| v - % D correct
tadakasmādvilokyaiva matvā śārvamanugraham /
paurāḥ saṃbhūya dasyūṃstānnijaghnurlaguḍāśmabhiḥ
% v v - - v - - v| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% - -| - - v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % D correct
adṛśyamānāś ca gaṇāś caurāñ śvabhreṣv avākṣipan /
kāṃścit kāṃścid amṛdgaṃś ca nihatya bhuvi taskarān
% v - v - -| v| v -| % A bha-vipulā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - -| - v| v - -| v| % C pathyā
% v - v| v v| - v - % D correct
tau ca senāpatī yāvajjano dṛṣṭvā jighāṃsati /
tāvattau samapadyetāṃ śvānau pucchavinākṛtau
% -| v| - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v - v - % B correct
% - - -| v v - - -| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
tathābhūtau ca tau smṛtvā pūrvajātimaśaṅkitam /
nṛtyantau śaṃkarasyāgre tam eva śaraṇaṃ śritau
% v - - -| v| -| - -| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% - - -| - v - - -| % C pathyā
% v| - v| v v -| v - % D correct
taddṛṣṭvā vismitāḥ sarve savipravaṇijo janāḥ /
gatacaurabhayā hṛṣṭā hasantaḥ svagṛhānyayuḥ
% - - -| - v -| - -| % A pathyā
% v - v v v -| v - % B correct
% v v - v v -| - -| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
śāntamohau prabuddhau ca śvānau tau śāpaśantaye /
tyaktāhārāvathoddiśya śivaṃ śiśriyatustapaḥ
% - v - -| v - -| -| % A pathyā
% - -| -| - v - v - % B correct
% - - - - v - - v| % C pathyā
% v -| - v v - v - % D correct
prātaḥ kṛtotsavās tatra paurāste pūjiteśvarāḥ /
dhyānasthau dadṛśuḥ śvānau datte 'pyanne parāṅmukhau
% - -| v - v -| - v| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% - - -| v v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
tathaiva dṛśyamānau tair yāvat tau divasān bahūn /
śvānau sthitau gaṇas tāvad evaṃ śaṃbhuṃ vyajijñapan
% v - v| - v - -| -| % A pathyā
% - -| -| v v -| v - % B correct
% - -| v -| v -| - v| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
deva śaptāvimau devyā piṅgeśvaraguheśvarau /
bahukālaṃ gaṇau kliṣṭau tatkṛpāmetayoḥ kuru
% - v| - - v -| - -| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% v v - -| v -| - -| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
tac chrutvovāca bhagavānidānīṃ sārameyatām /
parityajya gaṇāvetau vāy asau bhavatāmiti
% -| - - - v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% v - -| - v - v - % B correct
% v - - v| v - - -| % C pathyā
% -| v -| v v - v - % D correct
tatas tau vāyasībhūtau balyannakṛtapāraṇau /
gaṇau jātismarau suṣṭhu śivaikāgrau babhūvatuḥ
% v -| -| - v - - -| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% v -| - - v -| - v| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
kālena bhaktituṣṭasya nideśāc chaṃkarasya tau /
bhāsāvabhūtāṃ prathamaṃ tato 'pi ca śikhaṇḍinau
% - - v| - v - - v| % A pathyā
% v - -| - v - v| - % B correct
% - - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% v -| v| v| v - v - % D correct
tato 'pi haṃsatāṃ prāptau tau kālena gaṇeśvarau /
tatrāpi parayā bhaktyā tāvārādhayatāṃ haram
% v -| v| - v -| - -| % A pathyā
% -| - - v| v - v - % B correct
% - - v| v v -| - -| % C pathyā
% - - - v v -| v - % D correct
tīrthasnānair vratair dhyānaiḥ pūjanaistoṣiteśvarau /
hemaratnamayau tau ca saṃjātau jñāninau tathā
% - - - -| v -| - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - v - v v -| -| v| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
tāvāvāṃ pārvatīśāpaprāptakleśaparamparau /
viddhyetau haṃsatāṃ prāptau piṅgeśvaraguheśvarau
% - - -| - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % B correct
% - - -| - v -| - -| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
jayātmajābhilāṣī yo maṇipuṣpeśvaro gaṇaḥ /
devyā śaptaḥ sa jātastvaṃ brahmadatto nṛpo bhuvi
% v - v - v - -| -| % A pathyā
% v v - - v -| v - % B correct
% - -| - -| v| - - -| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
jayāsutā sā jāteyaṃ bhāryā somaprabhā tava /
dhūrjaṭaḥ sa ca jāto 'yaṃ mantrī te śivabhūtikaḥ
% v - v -| -| - - -| % A ma-vipulā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - v -| v| v| - -| -| % C pathyā
% - -| -| v v - v - % D correct
ata eva ca saṃprāptajñānābhyāmambikākṛtam /
smṛtvā śapāntamāvābhyāṃ dattaṃ te niśi darśanam
% v v| - v| v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % B correct
% - -| v - v - - -| % C pathyā
% - -| -| v v| - v - % D correct
tadupāyakramātsarve militāḥ sma ime 'dhunā /
āvāṃ caiva pradāsyāvo yuṣmabhyaṃ jñānamuttamam
% v v - - v - - -| % A pathyā
% v v -| v| v -| v - % B correct
% - -| - -| v - - -| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
āyāta tattridaśaśailagataṃ vrajāmaḥ
kṣetraṃ yathārthamacalendrasutāpatestat /
siddhīśvaraṃ vidadhire kila yatra devā
vidyuddhvajāsuravināśakṛte tapāṃsi
% - - v| - v v v - v v -| v - - % Vasantatilaka (14)
% - -| v - v v v - v v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v -| v v v -| v v| - v| - - % Vasantatilaka (14)
% - - v - v v v - v v -| v - - % Vasantatilaka (14)
jaghnuste ca tamasuraṃ samare śarvaprasādalabdhena /
vidyādharendrapatinā muktāphalaketunā sahāyena
% - - -| v| v v v -| v v -| - - v - v - - - %
% - - v - v v v -| - - v v - v -| v - - - % Gīti (30+30 morae)
sa ca muktāphalaketuḥ śāpakṛtaṃ martyabhāvamuttīrya /
tadanugrahādavāpatpadmāvatyā samāgamaṃ bhūyaḥ
% v| v| - - v v - -| - v v -| - v - v - - - %
% v v - v - v - - - - - -| v - v -| - - % Gīti (30+30 morae)
tādṛśi tatra kṣetre gatvā natvā haraṃ prayāsyāmaḥ /
svāṃ gatimīdṛgvihito devyasmākaṃ samo hi śāpāntaḥ
% - v v| - -| - -| - -| - -| v -| v - - - %
% -| v v - - v v -| - - - -| v -| v| - - - % Gīti (30+30 morae)
ity ukto divyābhyāṃ haṃsābhyāṃ brahmadattabhūmipatiḥ /
sadyo 'bhūnmuktāphalaketukathāśravaṇakautukākṣiptaḥ
Original text: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0